Voorlopige editie

ARREST VAN HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters)

8 juli 2026 (*)

„ Beroep tot nietigverklaring – Digitale diensten – Verordening (EU) 2022/1925 – Aanwijzing als poortwachter – Inleiding van een marktonderzoek – Sluiting van een marktonderzoek – Interoperabiliteit – Kernplatformdiensten – Onlinetussenhandelsdiensten – Appstore – Nummeronafhankelijke interpersoonlijke communicatiedienst – Exceptie van onwettigheid – Handeling waartegen geen beroep kan worden ingesteld ”

In de zaken T‑1079/23, T‑1080/23 en T‑214/24,

Apple Inc., gevestigd te Cupertino, Californië (Verenigde Staten), vertegenwoordigd door D. Beard, S. Love, J. Bourke, barristers, W. Knibbeler en T. van Helfteren, advocaten,

verzoekster in de zaken T‑1079/23 en T‑1080/23,

Apple Inc., gevestigd te Cupertino,

Apple Distribution International Ltd, gevestigd te Cork (Ierland), vertegenwoordigd door M. Beard, S. Love, J. Bourke, barristers, W. Knibbeler, T. van Helfteren en M. Lawton, advocaten,

verzoeksters in zaak T‑214/24,

tegen

Europese Commissie, in zaak T‑1079/23 vertegenwoordigd door P.‑J. Loewenthal, L. Malferrari en I. Rogalski als gemachtigden, in zaak T‑1080/23 vertegenwoordigd door P.‑J. Loewenthal, L. Malferrari, I. Rogalski en E. Rousseva als gemachtigden en in zaak T‑214/24 vertegenwoordigd door G. Conte, P.‑J. Loewenthal en I. Rogalski als gemachtigden,

verweerster,

ondersteund door

Franse Republiek, vertegenwoordigd door T. Lechevallier als gemachtigde,

door

Europees Parlement, vertegenwoordigd door M. Menegatti, L. Stefani en L. Taïeb als gemachtigden,

door

Raad van de Europese Unie, vertegenwoordigd door A.‑L. Meyer en N. Rouam als gemachtigden,

door

Free Software Foundation Europe eV, gevestigd te Hamburg (Duitsland), vertegenwoordigd door M. Husovec, advocaat,

door

Coalition for App Fairness, gevestigd te Washington, DC (Verenigde Staten), vertegenwoordigd door D. Geradin en K. Bania, advocaten,

interveniënten in zaak T‑1080/23,

en door

Bondsrepubliek Duitsland, vertegenwoordigd door J. Möller en R. Kanitz als gemachtigden,

interveniënte in zaak T‑214/24,

wijst

HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters),

samengesteld als volgt: M. van der Woude, president, G. De Baere, K. Kecsmár (rapporteur), S. Kingston en D. Petrlík, rechters,

griffier: S. Spyropoulos, administrateur,

gezien de stukken, met name:

–        de door de Commissie opgeworpen excepties van niet-ontvankelijkheid, neergelegd bij afzonderlijke akte ter griffie van het Gerecht op 30 januari 2024 in zaak T‑1079/23 en op 19 augustus 2024 in zaak T‑214/24,

–        de beslissingen van 11 maart en 2 oktober 2024 om de excepties van niet-ontvankelijkheid te voegen bij de zaak ten gronde,

–        de schriftelijke vragen van het Gerecht aan de partijen in zaak T‑1080/23 en hun antwoorden op die vragen, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 28 en 30 juli alsook op 11 en 22 augustus 2025,

na de terechtzitting op 21 oktober 2025,

het navolgende

Arrest

1        Met hun beroepen krachtens artikel 263 VWEU vordert de verzoekster in zaak T‑1079/23, Apple Inc., nietigverklaring van besluit C(2023) 6077 final van de Commissie van 5 september 2023 tot inleiding van een marktonderzoek naar de dienst iMessage van Apple op grond van artikel 16, lid 1, en artikel 17, lid 3, van verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector, en tot wijziging van richtlijnen (EU) 2019/1937 en (EU) 2020/1828 (digitalemarktenverordening) (PB 2022, L 265, blz. 1; hierna: „DMA”) (hierna: „besluit tot inleiding van een marktonderzoek”), vordert de verzoekster in zaak T‑1080/23, Apple Inc., nietigverklaring van besluit C(2023) 6100 final van de Commissie van 5 september 2023 tot aanwijzing van Apple als poortwachter overeenkomstig artikel 3 DMA (hierna: „aanwijzingsbesluit”) en vorderen de verzoeksters in zaak T‑214/24, Apple Inc. en Apple Distribution International Ltd (hierna gezamenlijk of afzonderlijk: „Apple”), nietigverklaring van uitvoeringsbesluit C(2024) 785 final van de Commissie van 12 februari 2024 waarbij het marktonderzoek dat was geopend bij het besluit tot inleiding van een marktonderzoek, op grond van artikel 17 DMA werd gesloten (hierna: „besluit tot sluiting van het marktonderzoek”).

 Voorgeschiedenis van het geding

2        Op 3 juli 2023 heeft Apple de Europese Commissie overeenkomstig artikel 3, lid 3, eerste alinea, DMA ervan in kennis gesteld dat zij de in artikel 3, lid 2, van deze verordening ingestelde drempels bereikte voor de volgende van haar diensten:

–        onlinetussenhandelsdienst iOS App Store;

–        besturingssysteem iOS;

–        webbrowser Safari, en

–        chatdienst iMessage.

3        Wat iMessage betreft heeft Apple aangevoerd dat deze dienst niet kon worden gekwalificeerd als een nummeronafhankelijke interpersoonlijke communicatiedienst (number-independent interpersonal communications service; hierna: „NI-ICS”) en dus geen kernplatformdienst (hierna: „KPD”) was in de zin van de DMA. Voor het geval dat de Commissie zou menen dat iMessage een NI-ICS is, heeft Apple met haar kennisgeving overeenkomstig artikel 3, lid 5, DMA argumenten overgelegd om aan te tonen dat zij weliswaar de drempels in artikel 3, lid 2, van deze verordening bereikte maar door de omstandigheden waarin van deze dienst gebruik wordt gemaakt is uitzonderingsgewijs niet voldeed aan de voorwaarden voor dit type dienst in artikel 3, lid 1, van deze verordening.

4        Op 5 september 2023 heeft de Commissie op grond van artikel 16, lid 1, en artikel 17, lid 3, DMA het besluit tot inleiding van een marktonderzoek vastgesteld. Dat onderzoek strekte ertoe de argumenten van Apple te onderzoeken waarmee zij de vermoedens van artikel 3, lid 2, van die verordening ter discussie stelde met betrekking tot iMessage, dat de Commissie als NI-ICS heeft gekwalificeerd.

5        Op diezelfde dag heeft de Commissie ook het aanwijzingsbesluit vastgesteld, waarbij zij Apple op grond van artikel 3 DMA als poortwachter heeft aangewezen voor drie KPD’s: de onlinetussenhandelsdienst App Store, het besturingssysteem voor mobiele telefoons iPhone iOS en de webbrowser Safari.

6        Het aanwijzingsbesluit is op 6 september 2023 aan Apple betekend. De relevante verplichtingen van de DMA zijn overeenkomstig artikel 3, lid 10, DMA dus van toepassing met ingang van 7 maart 2024.

7        Op 12 februari 2024 heeft de Commissie op grond van artikel 17 DMA het besluit tot sluiting van het marktonderzoek vastgesteld. Bij dit besluit heeft de Commissie Apple niet aangewezen als poortwachter voor iMessage maar die dienst wel als NI-ICS gekwalificeerd.

 Conclusies van partijen

 Zaak T‑1079/23

8        Apple verzoekt het Gerecht:

–        het besluit tot inleiding van het marktonderzoek nietig te verklaren, en

–        de Commissie te verwijzen in de kosten.

9        De Commissie verzoekt het Gerecht:

–        het beroep niet-ontvankelijk of hoe dan ook ongegrond te verklaren, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

 Zaak T‑1080/23

10      Apple verzoekt het Gerecht:

–        artikel 2, onder b), van het aanwijzingsbesluit, waarbij haar besturingssysteem iOS wordt aangewezen als belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers, geheel of gedeeltelijk nietig te verklaren voor zover haar daarbij wordt opgelegd te voldoen aan de interoperabiliteitsverplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA;

–        artikel 2, onder a), van het aanwijzingsbesluit, waarin haar onlinetussenhandelsdienst App Store is aangewezen als belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers, geheel of gedeeltelijk nietig te verklaren;

–        het aanwijzingsbesluit nietig te verklaren voor zover iMessage daarin als NI-ICS wordt aangewezen, en

–        de Commissie te verwijzen in de kosten.

11      De Commissie verzoekt het Gerecht:

–        het beroep te verwerpen, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

12      Het Europees Parlement verzoekt het Gerecht:

–        de exceptie van onwettigheid krachtens artikel 277 VWEU af te wijzen, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

13      De Raad van de Europese Unie verzoekt het Gerecht de exceptie van onwettigheid krachtens artikel 277 VWEU af te wijzen.

14      De Franse Republiek en Free Software Foundation Europe eV verzoeken het Gerecht om het beroep te verwerpen.

15      Coalition for App Fairness verzoekt het Gerecht:

–        het beroep te verwerpen, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

 Zaak T‑214/24

16      Apple verzoekt het Gerecht:

–        het besluit tot sluiting van het marktonderzoek nietig te verklaren voor zover dit is gebaseerd op de onjuiste kwalificatie van iMessage als NI-ICS, en

–        de Commissie te verwijzen in de kosten.

17      De Commissie verzoekt het Gerecht:

–        het beroep niet-ontvankelijk te verklaren of hoe dan ook ongegrond te verklaren, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

18      De Bondsrepubliek Duitsland verzoekt het Gerecht:

–        het beroep te verwerpen, en

–        Apple te verwijzen in de kosten.

 In rechte

19      Na partijen te hebben gehoord beslist het Gerecht de onderhavige zaken te voegen voor het eindarrest overeenkomstig artikel 68, lid 1, van zijn Reglement voor de procesvoering.

20      In zaak T‑1079/23 voert Apple ter ondersteuning van haar beroep één middel aan, namelijk dat de Commissie de DMA en richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (PB 2018, L 321, blz. 36; hierna: „EECC”) onjuist heeft geïnterpreteerd en toegepast, en dat zij zich voor haar conclusie dat iMessage een NI-ICS is, heeft gebaseerd op onjuiste materiële feiten.

21      In zaak T‑1080/23 voert Apple ter ondersteuning van haar beroep drie middelen aan. Het eerste middel is ontleend aan de onrechtmatigheid van artikel 6, lid 7, DMA in het licht van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”) en dus aan de onrechtmatigheid van artikel 2, onder b), van het aanwijzingsbesluit, voor zover deze laatste bepaling Apple de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA oplegt. Het tweede middel is gebaseerd op een onjuiste interpretatie en toepassing van de DMA en op feitelijke vergissingen van de Commissie, voor zover in het aanwijzingsbesluit wordt vastgesteld dat de vijf App Stores één KPD vormen. Het derde middel is ontleend aan een onjuiste interpretatie en toepassing van de DMA en het EECC en aan feitelijke vergissingen van de Commissie, voor zover in het aanwijzingsbesluit wordt vastgesteld dat iMessage een NI-ICS is.

22      In zaak T‑214/24 voert Apple ter ondersteuning van haar beroep één middel aan, namelijk dat de Commissie de DMA en het EECC onjuist heeft geïnterpreteerd en toegepast, en dat zij zich voor haar conclusie dat iMessage een NI-ICS was heeft gebaseerd op onjuiste materiële feiten.

23      Eerst zal het beroep in zaak T‑1080/23 worden onderzocht en daarna de beroepen in de zaken T‑1079/23 en T‑214/24.

 Beroep in zaak T‑1080/23

 Eerste middel in zaak T‑1080/23

24      Met haar eerste middel in deze zaak betoogt Apple dat het aanwijzingsbesluit haar de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA oplegt voor zover zij bij dat besluit is aangewezen als poortwachter met betrekking tot iOS, het besturingssysteem voor iPhones. Deze bepaling waarborgt echter noch een adequate toepassing van het in artikel 52, lid 1, van het Handvest neergelegde algemene evenredigheidsbeginsel, noch de eerbiediging van bepaalde grondrechten waaronder in de eerste plaats het eigendomsrecht. Bijgevolg moet deze bepaling overeenkomstig artikel 277 VWEU niet-toepasselijk worden verklaard. Als gevolg daarvan moet artikel 2, onder b), van het aanwijzingsbesluit nietig worden verklaard, althans voor zover dit artikel Apple de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA oplegt.

25      Wat de ontvankelijkheid van het eerste middel betreft, voert Apple aan dat zij, in strijd met artikel 47 van het Handvest, verstoken zou zijn van effectieve rechterlijke bescherming indien zij de rechtmatigheid van artikel 6, lid 7, DMA niet zou kunnen betwisten, terwijl het aanwijzingsbesluit die bepaling op haar toepast. Zij voert aan dat zij niet mag worden verplicht te wachten tot zij wordt geconfronteerd met de vaststelling dat een uit deze bepaling voortvloeiende verplichting niet is nagekomen om de rechtmatigheid ervan voor de Unierechter te kunnen betwisten. Bovendien moet artikel 277 VWEU voldoende ruim worden uitgelegd om een doeltreffende wettigheidstoetsing van handelingen van algemene aard van de instellingen van de Unie te verzekeren ten gunste van personen die geen beroep tot nietigverklaring van die handelingen kunnen instellen. Bovendien kunnen de regels van één stelsel, zoals de DMA, niet kunstmatig worden opgesplitst voor het onderzoek van een exceptie van onwettigheid. Artikel 6, lid 7, DMA houdt rechtstreeks juridisch verband met het aanwijzingsbesluit, aangezien dit besluit de in die bepaling vastgestelde verplichtingen in werking doet treden.

26      De Commissie betoogt dat het eerste middel in zaak T‑1080/23 niet-ontvankelijk en hoe dan ook ongegrond is.

27      Het Parlement, de Raad en de Franse Republiek betogen eveneens dat het eerste middel niet-ontvankelijk moet worden verklaard.

28      Wat dit betreft kan volgens artikel 277 VWEU iedere partij, naar aanleiding van een geschil waarbij een door een instelling, een orgaan of een instantie van de Unie vastgestelde handeling van algemene strekking in het geding is, de in artikel 263, tweede alinea, VWEU bedoelde middelen aanvoeren om voor het Hof van Justitie van de Europese Unie de niet-toepasselijkheid van deze handeling in te roepen.

29      Deze bepaling is de uitdrukking van een algemeen beginsel volgens hetwelk iedere procespartij met het oog op de nietigverklaring van een aan haar gericht besluit, incidenteel de geldigheid van de aan dit besluit ten grondslag liggende handelingen van algemene strekking kan aanvechten (zie arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a., C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676, punt 67 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

30      Aangezien artikel 277 VWEU niet tot doel heeft om het een partij mogelijk te maken bij de behandeling van ieder door haar ingesteld beroep de toepasselijkheid van welke handeling van algemene strekking dan ook te betwisten, moet de handeling waarvan de onwettigheid wordt aangevoerd, al dan niet rechtstreeks, van toepassing zijn op de door het beroep aan de orde gestelde casuspositie (zie arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a., C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676, punt 68 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

31      Zo heeft het Hof in het kader van beroepen tot nietigverklaring tegen individuele besluiten erkend dat het voorwerp van een exceptie van onwettigheid rechtmatig kan worden gevormd door de bepalingen van een handeling van algemene strekking die de grondslag vormen voor deze besluiten of die rechtstreeks juridisch verband houden met dergelijke besluiten (zie arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a., C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676, punt 69 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

32      Een rechtstreeks juridisch verband kan onder andere blijken uit het feit dat de bepaling waarvan de onwettigheid bij exceptie wordt ingeroepen onderdeel vormt van de motivering van een bestreden besluit, ook als die bepaling niet in de formele motivering van dat besluit is opgenomen (zie in die zin arrest van 16 maart 2023, Commissie/Calhau Correia de Paiva, C‑511/21 P, EU:C:2023:208, punt 52).

33      Het Hof heeft daarentegen geoordeeld tot niet-ontvankelijkheid van een exceptie van onwettigheid van een handeling van algemene strekking waarvan het bestreden individuele besluit geen toepassingsmaatregel is (zie arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a., C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676, punt 70 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

34      In casu staat in de eerste plaats vast dat het aanwijzingsbesluit is gebaseerd op artikel 3 DMA en dat artikel 6, lid 7 van die verordening, waarvan Apple de onwettigheid inroept, er niet de juridische grondslag van vormt.

35      Zowel uit de titel van het aanwijzingsbesluit als uit het tweede visum ervan blijkt namelijk dat het besluit artikel 3 DMA als juridische grondslag heeft. Bovendien bepalen de artikelen 1 en 2 van dit besluit in wezen dat Apple op grond van artikel 3 DMA is aangewezen als poortwachter en dat de KPD’s in het besluit, waaronder het besturingssysteem iOS, worden gekwalificeerd als belangrijke toegangspoorten tot eindgebruikers in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), DMA.

36      Wat in de tweede plaats de vraag betreft of artikel 6, lid 7, DMA, gelet op de in punt 31 hierboven in herinnering gebrachte rechtspraak, rechtstreeks juridisch verband houdt met het aanwijzingsbesluit, moet worden opgemerkt dat deze bepaling niet bijdraagt aan de motivering van dat besluit.

37      Ten eerste is artikel 6, lid 7, DMA niet formeel opgenomen in de motivering van het aanwijzingsbesluit.

38      Ten tweede blijkt uit die motivering, met name de overwegingen 72 tot en met 100 over het besturingssysteem iOS, ook niet dat dit besluit gericht is op de toepassing van de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA op deze KPD in het bijzonder.

39      In de derde plaats vloeit de omstandigheid dat Apple na de vaststelling van het aanwijzingsbesluit moet voldoen aan de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA, niet voort uit dat besluit zelf, maar uit artikel 3, lid 10, DMA, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, van die verordening. Laatstgenoemde bepaling schrijft namelijk voor dat de poortwachter voldoet aan alle in dat artikel vastgestelde verplichtingen voor elk van zijn KPD’s die overeenkomstig artikel 3, lid 9, DMA in het aanwijzingsbesluit zijn vermeld.

40      Het is juist dat het aanwijzingsbesluit een voorwaarde is voor de toepassing van de verplichtingen die voortvloeien uit artikel 6, lid 7, DMA, aangezien Apple in casu, indien zij niet als poortwachter was aangewezen, niet had hoeven te voldoen aan de uit die bepaling voortvloeiende verplichtingen.

41      De omstandigheid dat het aanwijzingsbesluit de verplichtingen van de DMA toepasselijk maakt, met name doordat de in artikel 3, lid 10, DMA bepaalde termijn van zes maanden ingaat waarbinnen de poortwachter de nodige maatregelen moet hebben genomen om te voldoen aan de verplichtingen van de artikelen 5, 6 en 7 DMA, heeft echter niet tot gevolg dat dit besluit een toepassingsmaatregel van die bepalingen vormt in de zin van de in punt 33 hierboven aangehaalde rechtspraak. Artikel 6, lid 7, DMA regelt namelijk niet de voorwaarden voor de aanwijzing van een onderneming als poortwachter, waarvan de beoordeling het hoofdonderwerp vormt van het aanwijzingsbesluit, maar bepaalt enkel de interoperabiliteitsverplichtingen waaraan deze onderneming pas na die aanwijzing is onderworpen.

42      In de vierde plaats moet onderscheid worden gemaakt tussen de onderhavige zaak en de zaak die heeft geleid tot het arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a. (C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676), dat Apple aanvoert voor haar standpunt dat de regels van de DMA voor de beoordeling van een exceptie van onwettigheid niet kunstmatig los van elkaar kunnen worden gezien.

43      De litigieuze besluiten in laatstgenoemde zaak berustten op een overgangsbepaling van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie, die voorzag in de geleidelijke overgang naar een definitief stelsel van vakantieverlof, waartegen de exceptie van onwettigheid was opgeworpen. Het Hof heeft deze exceptie ontvankelijk verklaard op grond dat de overgangsperiode enkel werd gerechtvaardigd door de vaststelling van de definitieve regeling en dat de litigieuze besluiten dus maatregelen ter uitvoering van die regeling vormden en er rechtstreeks juridisch verband mee hielden, aangezien elke andersluidende uitlegging tot gevolg zou hebben dat de definitieve periode en de overgangsperioden van deze – een en dezelfde – regeling kunstmatig zouden worden gesplitst.

44      Hieruit volgt dat de oplossing in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a. (C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676), werd gerechtvaardigd door de bijzondere omstandigheden van die zaak, die zich niet in de onderhavige zaak voordoen.

45      De DMA voorziet niet in de opeenvolgende invoering van een overgangsregeling en een definitieve regeling, maar in één regeling met verplichtingen voor ondernemingen die als poortwachters zijn aangewezen. Wel bestaat deze regeling uit twee afzonderlijke fasen, namelijk de aanwijzing van een onderneming als poortwachter en de toepassing van de verplichtingen uit de DMA op die onderneming. De scheiding tussen deze twee fasen vloeit echter rechtstreeks voort uit de manier waarop de DMA is opgezet en is dus inherent aan de zo in het leven geroepen regeling. Die scheiding is dus niet kunstmatig.

46      In deze context kan het oordeel van het Hof in zijn arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a. (C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676), niet op de onderhavige zaak worden toegepast.

47      Gelet op de in de punten 31 tot en met 33 hierboven in herinnering gebrachte rechtspraak moet derhalve worden geoordeeld dat de tegen deze bepaling opgeworpen exceptie van onwettigheid niet-ontvankelijk is, aangezien artikel 6, lid 7, DMA niet de juridische grondslag van het aanwijzingsbesluit vormt en er geen rechtstreeks juridisch verband mee heeft.

48      Aan deze conclusie wordt niet afgedaan door Apples argument dat zij in dat geval in strijd met artikel 47 van het Handvest verstoken zou zijn van effectieve rechterlijke bescherming.

49      In artikel 47, eerste alinea, van het Handvest is bepaald dat eenieder wiens door het recht van de Unie gewaarborgde rechten en vrijheden zijn geschonden, recht heeft op een doeltreffende voorziening in rechte, met inachtneming van de in dat artikel gestelde voorwaarden.

50      Volgens de toelichting bij dit artikel, die overeenkomstig artikel 6, lid 1, derde alinea, VEU en artikel 52, lid 7, van het Handvest bij de uitlegging ervan in aanmerking moet worden genomen (arrest van 14 december 2021, Stolichna obshtina, rayon „Pancharevo”, C‑490/20, EU:C:2021:1008, punt 60), komt artikel 47, tweede alinea, van het Handvest overeen met artikel 6, lid 1, van het op 4 november 1950 te Rome ondertekende Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) (zie arrest van 6 september 2012, Trade Agency, C‑619/10, EU:C:2012:531, punt 52 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

51      Het beginsel van effectieve rechterlijke bescherming van de rechten die justitiabelen ontlenen aan het Unierecht bestaat uit diverse onderdelen, met name de rechten van de verdediging, het beginsel van „equality of arms”, het recht op toegang tot de rechter en het recht om zich te laten adviseren, verdedigen en vertegenwoordigen (arrest van 6 november 2012, Otis e.a., C‑199/11, EU:C:2012:684, punt 48).

52      In dit verband blijkt uit de rechtspraak dat het recht op toegang tot de rechter niet absoluut is en derhalve evenredige beperkingen kan bevatten die een legitiem doel nastreven en dit recht in zijn kern niet aantasten (zie beschikking van 6 april 2017, PITEE/Commissie, C‑464/16 P, niet gepubliceerd, EU:C:2017:291, punt 31 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van 8 juni 2006, V.M. tegen Bulgarije, CE:ECHR:2006:0608JUD004572399, §§ 41 en 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Overeenkomstig artikel 52, lid 1, van het Handvest moet elke beperking op de uitoefening van de in het Handvest verankerde rechten en vrijheden bij wet worden gesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden eerbiedigen, en moet zij met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen (arresten van 4 mei 2016, Pillbox 38, C‑477/14, EU:C:2016:324, punt 160, en 15 september 2016, Star Storage e.a., C‑439/14 en C‑488/14, EU:C:2016:688, punt 49).

53      Wat om te beginnen de voorwaarde betreft dat een beperking van het recht op een doeltreffende voorziening in rechte bij wet moet zijn gesteld, blijkt uit de punten 28 tot en met 33 hierboven dat de mogelijkheid om de exceptie van onwettigheid in te roepen volgens artikel 277 VWEU beperkt is tot de bepalingen van een handeling van algemene strekking die de grondslag vormen van een bestreden besluit of die rechtstreeks juridisch verband houden met een dergelijk besluit.

54      Vervolgens eerbiedigt deze beperking de wezenlijke inhoud van het grondrecht op effectieve rechterlijke bescherming, zoals neergelegd in artikel 47 van het Handvest. Uit vaste rechtspraak volgt namelijk dat artikel 47 van het Handvest geen wijziging beoogt van het systeem van rechterlijke toetsing van de Verdragen, met name de voorschriften inzake de ontvankelijkheid van rechtstreekse beroepen bij de Unierechter, zoals ook voortvloeit uit de toelichting bij dit artikel, die overeenkomstig artikel 6, lid 1, derde alinea, VEU en artikel 52, lid 7, van het Handvest in aanmerking moet worden genomen voor de uitlegging van het Handvest. Derhalve moeten de in artikel 263, vierde alinea, VWEU neergelegde ontvankelijkheidsvoorwaarden worden uitgelegd in het licht van het grondrecht op effectieve rechterlijke bescherming, zonder evenwel de uitdrukkelijk door dat Verdrag gestelde voorwaarden onwerkzaam te maken (zie arrest van 28 april 2015, T & L Sugars en Sidul Açúcares/Commissie, C‑456/13 P, EU:C:2015:284, punten 43 en 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

55      Wat voorts de vraag betreft of die beperking daadwerkelijk beantwoordt aan doelstellingen van algemeen belang, zij eraan herinnerd dat het Verdrag bij ten eerste de artikelen 263 en 277 VWEU en ten tweede artikel 267 VWEU een volledig stelsel van rechtsmiddelen en procedures in het leven heeft geroepen, waarbij aan de Unierechter het toezicht op de wettigheid van de handelingen van de Unie is opgedragen (zie arrest van 3 oktober 2013, Inuit Tapiriit Kanatami e.a./Parlement en Raad (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, punt 92 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

56      Indien de exceptie van onwettigheid van artikel 277 VWEU zou kunnen worden opgeworpen tegen bepalingen die geen rechtstreeks juridisch verband vertonen met het aanwijzingsbesluit, zou afbreuk kunnen worden gedaan aan het door het Verdrag ingestelde stelsel van rechtsmiddelen, doordat de voorwaarden voor ontvankelijkheid van die exceptie zouden worden gewijzigd, die volgens de in punt 30 hierboven aangehaalde rechtspraak uitsluitend kan worden opgeworpen tegen handelingen van algemene strekking die al dan niet rechtstreeks van toepassing zijn op de door het beroep aan de orde gestelde casuspositie.

57      Ten slotte tast deze beperking het recht op een doeltreffende voorziening in rechte niet onevenredig aan, aangezien Apple in andere procedures nog steeds een exceptie van onwettigheid kan opwerpen tegen de bepaling die zij in de betreffende zaak betwist.

58      Zoals de Commissie terecht aanvoert kan artikel 6, lid 7, DMA namelijk worden toegepast bij een besluit dat naargelang de omstandigheden wordt genomen op grond van de artikelen 8, 13, 24, 29, 30 of 31 DMA.

59      Om te antwoorden op Apples argument inzake schending van artikel 47 van het Handvest, zoals dat in punt 25 hierboven is verwoord, moet worden opgemerkt dat de vaststelling van een uitvoeringshandeling door de Commissie op grond van artikel 8 DMA niet noodzakelijkerwijs inhoudt dat de Commissie een aan de poortwachter toe te rekenen inbreuk vaststelt in het licht van de verplichtingen van de artikelen 5, 6 of 7 DMA, noch dat de poortwachter zich vrijwillig in een dergelijke situatie brengt om zich krachtens artikel 277 VWEU te kunnen beroepen op de onwettigheid van een van die bepalingen in het kader van een beroep krachtens artikel 263 VWEU tegen die handeling van de Commissie.

60      In de bewoordingen van artikel 8, lid 3, DMA kan een poortwachter de Commissie verzoeken een proces op gang te brengen om te bepalen of de maatregelen die hij voornemens is uit te voeren of ten uitvoer heeft gelegd teneinde te voldoen aan met name artikel 6 DMA doeltreffend zijn om in zijn specifieke omstandigheden het doel van de desbetreffende verplichting te verwezenlijken.

61      Indien de Commissie deze maatregelen ontoereikend acht, kan zij na inleiding van de procedure van artikel 20 DMA en overeenkomstig artikel 8, lid 2, DMA een uitvoeringshandeling vaststellen waarin zij de maatregelen kan bepalen die de betrokken poortwachter zou moeten uitvoeren om daadwerkelijk te voldoen aan de verplichtingen van artikel 6, lid 7, DMA, zonder dat zij een inbreuk op laatstgenoemde bepaling hoeft vast te stellen. De betrokken poortwachter zou dan in het kader van een op artikel 263 VWEU gebaseerd beroep tot nietigverklaring van die handeling een exceptie van onwettigheid van artikel 6, lid 7, DMA kunnen opwerpen.

62      Uit het voorgaande volgt dat, aangezien de door Apple tegen artikel 6, lid 7, DMA opgeworpen exceptie van onwettigheid niet-ontvankelijk is, het eerste middel in zaak T‑1080/23 niet-ontvankelijk moet worden verklaard, zonder dat hoeft te worden onderzocht of een verzoek tot gedeeltelijke nietigverklaring van artikel 2, onder b), van het aanwijzingsbesluit ontvankelijk is.

 Tweede middel in zaak T‑1080/23

63      Met haar tweede middel in zaak T‑1080/23 komt Apple op tegen de beoordeling van de Commissie in het aanwijzingsbesluit dat haar vijf appstores, namelijk iOS App Store (voor iPhones), iPadOS App Store (voor iPads), watchOS App Store (voor Apple Watch), macOS App Store (voor Mac-computers) en tvOS App Store (voor Apple TV-televisieconsoles) (hierna samen: „App Stores”) één enkele KPD vormen.

64      In casu zij er vooraf aan herinnerd dat Apple de Commissie op 3 juli 2023 overeenkomstig artikel 3, lid 3, DMA de in lid 2 van dat artikel bedoelde relevante informatie heeft verstrekt door middel van het formulier (hierna: „formulier AP”) in bijlage I bij uitvoeringsverordening (EU) 2023/814 van de Commissie van 14 april 2023 betreffende gedetailleerde regelingen voor bepaalde procedures van de Commissie op grond van [de DMA] (PB 2023, L 102, blz. 6). Hiermee heeft Apple tijdens de aanwijzingsprocedure met name aangevoerd dat zij de App Stores exploiteerde, dat die appstores moesten worden aangemerkt als onlinetussenhandelsdiensten in de zin van artikel 2, punt 5, DMA en dat elk van die appstores een afzonderlijke KPD vormde, zodat alleen de iOS App Store de drempels van artikel 3, lid 2, DMA overschreed.

65      Ten eerste heeft de Commissie in overweging 37 van het aanwijzingsbesluit opgemerkt dat de door de App Stores aangeboden dienst (hierna: „App Store-dienst”) voldeed aan de definitie van onlinetussenhandelsdienst in de zin van artikel 2, punt 2, van verordening (EU) 2019/1150 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 ter bevordering van billijkheid en transparantie voor zakelijke gebruikers van onlinetussenhandelsdiensten (PB 2019, L 186, blz. 57), waarnaar artikel 2, punt 5, DMA verwijst, maar ook voldeed aan de definitie van appstore overeenkomstig artikel 2, punt 14, DMA.

66      Ten tweede heeft de Commissie zich in de overwegingen 38 tot en met 41 van het aanwijzingsbesluit op het standpunt gesteld dat elk van de App Stores, ondanks het apparaat waarop het beschikbaar was, voor hetzelfde doel werd gebruikt: als tussenpersoon tussen eindgebruikers en zakelijke gebruikers bij de distributie van applicaties en digitale inhoud die in applicaties waren geïntegreerd. De Commissie was ook van mening dat de verschillen tussen de App Stores, die Apple had aangevoerd om te rechtvaardigen dat elk van deze winkels een ander doel had, veeleer betrekking hadden op de aard, de functie en het gebruik van de verschillende apparaten waarop elk van de App Stores toegankelijk was en op de gebruikerservaring die daarmee verband hield, en dat het daarom niet gerechtvaardigd was om elk van de App Stores als afzonderlijke KPD te behandelen.

67      Ten derde heeft de Commissie in de overwegingen 43 tot en met 47 van het aanwijzingsbesluit benadrukt dat de ontwikkelaars van onlineapplicaties en eindgebruikers onderworpen waren aan dezelfde of zeer soortgelijke regels, beleidslijnen, richtsnoeren en technische specificaties wanneer zij elk van de App Stores op de vijf betrokken apparaattypen gebruikten.

68      Ten vierde heeft de Commissie in de overwegingen 48 tot en met 56 van het aanwijzingsbesluit opgemerkt dat Apple voor applicaties die via elk van de App Stores werden gedistribueerd, zakelijke gebruikers en eindgebruikers identieke of zeer soortgelijke instrumenten of diensten verleende, met inbegrip van ondersteunende diensten.

69      Ten vijfde en ten slotte heeft de Commissie in de overwegingen 57 tot en met 59 van het aanwijzingsbesluit aangegeven dat Apple de App Stores in bepaalde mededelingen als één enkele dienst presenteerde, ongeacht het apparaat dat werd gebruikt om er toegang toe te krijgen.

70      Gelet op het feit dat aan de drempels van artikel 3, lid 2, DMA was voldaan, heeft de Commissie derhalve in overweging 71 van het aanwijzingsbesluit geconcludeerd dat Apple met betrekking tot de App Store-dienst als KPD overeenkomstig artikel 3, lid 4, DMA als poortwachter moest worden aangewezen.

71      Het tweede middel in zaak T‑1080/23 bestaat uit vier grieven, die samen moeten worden onderzocht. Ten eerste betoogt Apple dat haar App Stores verschillende hoofddoelen hebben, namelijk het bemiddelen in het aanbod van applicaties voor elk van de betreffende apparaattypen. Ten tweede stelt zij dat elk van die appstores door eindgebruikers en zakelijke gebruikers op verschillende wijze wordt gebruikt. Ten derde zijn de aanvullende argumenten in het aanwijzingsbesluit volgens Apple juridisch irrelevant, aangezien zij geen betrekking hebben op het doel van de App Stores. Ten vierde voert Apple aan dat de benadering van de Commissie ten aanzien van toekomstige appstores aantoont dat de Commissie de App Stores ten onrechte als één KPD heeft aangewezen.

72      De Commissie, de Franse Republiek, Coalition for App Fairness en Free Software Foundation Europe betwisten Apples argumenten. De Commissie voert tevens aan dat het tweede middel in zaak T‑1080/23 niet-ontvankelijk is.

73      In dit verband zij er ten eerste aan herinnerd dat onlinetussenhandelsdiensten overeenkomstig artikel 2, punt 2, onder a), DMA voor de toepassing van die verordening KPD’s zijn.

74      Wat ten tweede de definitie van onlinetussenhandelsdiensten betreft, verwijst artikel 2, punt 5, DMA naar artikel 2, punt 2, van verordening 2019/1150. Volgens deze laatste bepaling gaat het daarbij om diensten die, om te beginnen, diensten van de informatiemaatschappij vormen in de zin van artikel 1, lid 1, onder b), van richtlijn (EU) 2015/1535 van het Europees Parlement en de Raad van 9 september 2015 betreffende een informatieprocedure op het gebied van technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PB 2015, L 241, blz. 1), vervolgens zakelijke gebruikers de mogelijkheid geven om goederen of diensten aan te bieden aan consumenten, met het oog op het faciliteren van het initiëren van directe transacties tussen die zakelijke gebruikers en consumenten, ongeacht waar die transacties uiteindelijk worden uitgevoerd, en ten slotte aan zakelijke gebruikers worden geleverd op basis van contractverhoudingen tussen de aanbieder van dergelijke diensten en zakelijke gebruikers die goederen of diensten aanbieden aan consumenten.

75      Ten derde bepaalt artikel 2, punt 14, DMA dat een appstore een type onlinetussenhandelsdienst is dat gericht is op softwareapplicaties als te verstrekken product of dienst.

76      Bijgevolg volgt uit de bepalingen van artikel 2, punten 2, 5 en 14, DMA, in hun onderlinge samenhang gelezen, dat een appstore voor de toepassing van deze verordening een KPD is, aangezien de appstore als onlinetussenhandelsdienst zakelijke gebruikers in staat stelt om softwareapplicaties aan eindgebruikers aan te bieden om het initiëren van directe transacties tussen hen te vergemakkelijken, ongeacht of die transacties uiteindelijk worden gesloten, aangezien deze dienst wordt aangeboden door een onderneming die KPD’s aanbiedt op basis van contractverhoudingen met de betrokken zakelijke gebruikers.

77      Apple betwist niet dat elk van de App Stores een appstore is en dus een onlinetussenhandelsdienst in de zin van de DMA.

78      Zij betoogt echter dat de Commissie niet alle App Stores als één KPD had mogen beschouwen omdat elk van die appstores een eigen doel nastreeft, namelijk het aanbieden van een onlinetussenhandelsdienst tussen zakelijke gebruikers en eindgebruikers, afgestemd op het apparaat waarop de appstore functioneert. Apple voert ook aan dat de Commissie rekening had moeten houden met artikel 2, punt 15, DMA, waarin een softwareapplicatie wordt gedefinieerd als een digitaal product dat of een digitale dienst die op een besturingssysteem draait.

79      In de eerste plaats moet in dit verband worden opgemerkt dat de in punt 76 hierboven uiteengezette definitie van een appstore voor de toepassing van de DMA de kwalificatie onlinetussenhandelsdienst niet laat afhangen van het apparaat waarop die appstore actief is, en evenmin van het besturingssysteem waarop de softwareapplicaties werken die in die appstore worden aangeboden.

80      Dit standpunt vindt steun in overweging 14 DMA, waaruit onder andere blijkt dat de definitie van KPD voor de toepassing van die verordening technologieneutraal moet zijn en ook diensten moet omvatten die langs verschillende weg of door middel van verschillende apparaten worden aangeboden. Hieruit volgt dat de Uniewetgever heeft willen voorkomen dat de kwalificatie van een dienst in het licht van de DMA kan variëren naargelang van de technologische keuzen van de poortwachter, en dat bij de beoordeling van het bestaan van een appstore, gelet op de definitie ervan in de DMA, geen rekening moet worden gehouden met het besturingssysteem waarmee de betrokken softwareapplicaties werken of met de hardware waarop die applicaties worden aangeboden.

81      Voorts blijkt uit artikel 2, punt 14, DMA dat de softwareapplicaties slechts het voorwerp vormen van de transacties die een appstore mogelijk moet maken, hetgeen wordt aangeduid door de zinsnede „als te verstrekken product of dienst”. Deze bepaling maakt dus onderscheid tussen de appstore als onlinetussenhandelsdienst en de softwareapplicaties die daarmee kunnen worden gedistribueerd, en laat de kwalificatie appstore niet afhangen van het besturingssysteem waarmee die applicaties kunnen worden gebruikt.

82      Voor zover Apple aanvoert dat de Commissie, op een wijze die niet strookt met de benadering die voor de App Stores is gevolgd, heeft erkend dat haar besturingssystemen, waaronder iOS, waarvoor zij als poortwachter is aangewezen, afzonderlijke diensten vormden naargelang van de hardware waarop elk besturingssysteem draaide, volstaat de opmerking dat artikel 2, punt 10, DMA een besturingssysteem definieert als „systeemsoftware die de basisfuncties van de hardware of software regelt en softwareapplicaties daarop mogelijk maakt”, en dat, zoals de Commissie in overweging 83 van het aanwijzingsbesluit heeft benadrukt, het doel van een besturingssysteem vanuit technologisch oogpunt moet worden beoordeeld, rekening houdend met het feit dat het begrip „besturingssysteem” intrinsiek verbonden is met de hardware of software waarvan het besturingssysteem specifiek is ontworpen om de basisfuncties aan te sturen en waarop de applicaties moeten kunnen draaien. Dit geldt in beginsel echter niet voor een appstore, waarvan de kwalificatie niet afhangt van het apparaat waarop die draait, noch van het besturingssysteem waarop de softwareapplicaties draaien die in die appstore worden aangeboden, zoals aangegeven in punt 79 hierboven.

83      In de tweede plaats en voor zover Apple zich beroept op de bijlage bij de DMA, waaruit volgens haar voortvloeit dat elk van de App Stores als een afzonderlijke KPD moet worden beschouwd, zij eraan herinnerd dat de bijlage bij de DMA dezelfde juridische waarde heeft als de DMA zelf en integrerend deel uitmaakt van deze verordening (zie in die zin en naar analogie arrest van 24 november 2010, Commissie/Raad, C‑40/10, EU:C:2010:713, punt 61). Deze bijlage kan daarom een definitie in een andere bepaling van deze handeling nader preciseren (zie in die zin en naar analogie arrest van 12 september 2019, A e.a., C‑347/17, EU:C:2019:720, punten 39‑41 en 49).

84      Volgens deel A, punt 1, van de bijlage bij de DMA is het doel ervan „een nauwkeurige beschrijving te geven van de methode om voor elke in artikel 2, punt 2), [DMA] omschreven [KPD] de ,actieve eindgebruikers’ en de ,actieve zakelijke gebruikers’ te identificeren en hun aantal te berekenen”, zodat een onderneming kan beoordelen of haar KPD’s voldoen aan de kwantitatieve drempels van artikel 3, lid 2, punt b), en derhalve kunnen worden vermoed te voldoen aan de eis van artikel 3, lid 1, punt b), DMA.

85      Aangezien de bijlage bij de DMA tot doel heeft om ondernemingen in staat te stellen de actieve eindgebruikers en actieve zakelijke gebruikers van elke in artikel 2, punt 2, DMA genoemde KPD te identificeren, moet worden vastgesteld dat deze bijlage relevante aanwijzingen bevat voor de afbakening van de door een onderneming aangeboden KPD’s. Indien de Commissie voor de afbakening van KPD’s andere criteria zou toepassen dan die welke ondernemingen toepassen voor de berekening van actieve eindgebruikers en actieve zakelijke gebruikers van hun KPD’s om te beoordelen of aan de drempels van artikel 3, lid 2, onder b), DMA is voldaan, zouden die ondernemingen niet de rechtszekerheid hebben die hun door de bijlage bij de DMA moet worden geboden, zoals is bepaald in overweging 20 van deze verordening.

86      Verder is het juist dat, zoals Apple betoogt, wanneer een of meer KPD’s behoren tot dezelfde categorie van de in artikel 2, punt 2, DMA genoemde categorieën, zoals het geval is voor de App Stores, die tot dezelfde categorie onlinetussenhandelsdiensten behoren, in paragraaf 2, onder b), van deel D van de bijlage bij de DMA, met als opschrift „Indiening van informatie”, wordt gepreciseerd dat de onderneming die een of meer KPD’s aanbiedt, de KPD’s die door hun eindgebruikers of hun zakelijke gebruikers, of door beide, worden gebruikt voor verschillende doeleinden, als afzonderlijke KPD’s beschouwt, zelfs indien hun eindgebruikers of zakelijke gebruikers dezelfde zijn.

87      Apple maakt echter geen melding van gegevens die erop wijzen dat elk van de App Stores, afhankelijk van het apparaat waarop zij wordt gebruikt, zowel door de eindgebruikers als door de zakelijke gebruikers anders wordt gebruikt dan de andere App Stores. Apple heeft weliswaar gegevens aangedragen die met name betrekking hebben op de frequentie van het gebruik van elk van de App Stores in dezelfde periode, het soort gedownloade applicaties, de omvang van de catalogus van de aangeboden applicaties of de wijze waarop elke appstore op elk betrokken apparaat wordt gepresenteerd, maar deze gegevens doen er niet aan af dat die gebruikers en ondernemingen alle App Stores voor hetzelfde doel gebruiken, namelijk in essentie een directe transactie sluiten met betrekking tot de betrokken softwareapplicaties, overeenkomstig de definitie van een appstore voor de doeleinden van de DMA zoals uiteengezet in punt 76 hierboven. De Commissie heeft dus terecht vastgesteld dat alle App Stores voor dezelfde doeleinden werden gebruikt en dus als één KPD konden worden beschouwd.

88      Daarenboven geldt dat, zoals in de punten 66 tot en met 69 hierboven in herinnering is gebracht, de Commissie in het aanwijzingsbesluit heeft geantwoord op het betoog van Apple dat haar App Stores verschillende doeleinden nastreefden naargelang van het apparaat waarop zij functioneerden. Apple verwijt de Commissie niet dat zij een aantal van deze gegevens buiten beschouwing heeft gelaten, maar dat zij een andere beoordeling heeft verricht dan die welke Apple in haar kennisgeving verdedigde. De Commissie heeft zich evenwel terecht op het standpunt gesteld dat de door Apple verstrekte gegevens betrekking hadden op de aard, de functie en het gebruik van de verschillende apparaten waarop de App Stores beschikbaar waren, zodat op basis van die gegevens niet kon worden vastgesteld dat de eindgebruikers en de zakelijke gebruikers de App Stores voor andere doeleinden gebruikten.

89      Wat in de derde plaats de kritiek van Apple op de Commissie betreft, die volgens haar niet op grond van de drie reeksen aanvullende overwegingen in de overwegingen 43 tot en met 59 van het aanwijzingsbesluit had mogen vaststellen dat de App Stores één KPD vormden, moet worden opgemerkt dat de beoordeling van de Commissie allereerst is gebaseerd op de overwegingen 37 en 39 van het aanwijzingsbesluit, namelijk in essentie dat de App Stores voldoen aan de definities van artikel 2, punten 2, 5 en 14, DMA zodat zij voor de toepassing van de DMA als KPD kunnen worden aangemerkt en dat zij zowel vanuit het oogpunt van de eindgebruiker als uit het oogpunt van de beroepsmatige gebruiker op alle apparaten waarop zij beschikbaar zijn voor hetzelfde doel worden gebruikt, in casu de distributie van softwareapplicaties. Uit de punten 71 tot en met 88 hierboven volgt dat die overwegingen van de Commissie volstonden om aan te nemen dat de App Store-dienst één KPD in de zin van de DMA vormde.

90      Hoe dan ook hebben die drie reeksen aanvullende overwegingen betrekking op, ten eerste, regels, richtsnoeren en contractuele bepalingen die Apple ten uitvoer heeft gelegd ten aanzien van eindgebruikers en zakelijke gebruikers van de App Stores, ten tweede, diensten ter ondersteuning van eindgebruikers en ontwikkelingsdiensten voor zakelijke gebruikers die Apple in verband met de App Stores aanbiedt alsook op de mogelijkheid om met dezelfde account toegang te krijgen tot de verschillende App Stores of op alle apparaten een app te gebruiken die via een van de App Stores is gekocht en, ten derde, mededelingen van Apple over het gebruik van hetzelfde merk App Store ter aanduiding van alle appstores.

91      De drie reeksen aanvullende overwegingen hebben betrekking op de voorwaarden die Apple heeft ingevoerd voor het gebruik van de App Stores door zowel eindgebruikers als zakelijke gebruikers. Anders dan Apple stelt, zijn deze aanvullende overwegingen dus relevant om aan te tonen dat de App Stores hetzelfde doel nastreven, namelijk het faciliteren van transacties tussen die gebruikers en die ondernemingen met betrekking tot softwareapplicaties.

92      Voorts moet nog worden opgemerkt dat Apple die aanvullende overwegingen van de Commissie weliswaar bestrijdt maar niet stelt dat de Commissie daarin een materiële fout heeft gemaakt.

93      Met het oog op de doelstelling om KPD’s te kwalificeren in het licht van met name de definities in artikel 2 DMA en om zeker te zijn dat een onderneming de bepalingen van de DMA niet tracht te ontduiken in de zin van artikel 13 DMA, kan de Commissie bovendien niet worden verweten dat zij rekening heeft gehouden met alle relevante gegevens die kunnen aantonen dat meerdere diensten voor de berekening van de in artikel 3, lid 2, DMA vastgestelde drempels in werkelijkheid één KPD vormen. De mogelijkheid om dit te doen is des te noodzakelijker wanneer de Commissie, zoals in casu, niet voornemens is om de presentatie van deze diensten te aanvaarden zoals de betrokken onderneming die op het formulier AP heeft voorgesteld.

94      Wat ten slotte Apples grief betreft dat de benadering van de Commissie in het aanwijzingsbesluit tot gevolg heeft dat al haar toekomstige appstores automatisch onder dat besluit vallen, ongeacht het apparaat waarvoor zij zijn ontworpen, volstaat het op te merken dat dit betoog berust op een uitlegging van de bepalingen van artikel 2, punt 2, DMA en de bijlage daarbij, volgens welke de Commissie, om de App Stores als KPD voor de toepassing van de DMA aan te merken, rekening had moeten houden met het apparaat waarop elk van de App Stores wordt gebruikt. Om de in de punten 79 tot en met 82 hierboven uiteengezette redenen is dit betoog onjuist en moet het worden afgewezen.

95      Bovendien is het vaste rechtspraak dat de wettigheid van een handeling moet worden beoordeeld aan de hand van de feiten en de rechtstoestand die bestonden op de datum waarop de handeling is vastgesteld (zie arrest van 4 oktober 2024, García Fernández e.a./Commissie en GAR, C‑541/22 P, EU:C:2024:820, punt 327 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

96      De informatie die Apple tijdens de aanwijzingsprocedure heeft verstrekt over het binnenkort in de handel brengen van een nieuw Vision Pro-apparaat met een eigen appstore, kon om dezelfde redenen als die welke in de punten 79 tot en met 82 hierboven zijn uiteengezet, de beoordeling van de Commissie met betrekking tot de App Store-dienst niet wijzigen.

97      Hoe dan ook heeft het aanwijzingsbesluit enkel betrekking op de aanwijzing van Apple als poortwachter voor de door haar in het formulier AP aangemelde KPD’s, dat in casu, wat de categorie appstores betreft, beperkt was tot de App Stores. Bovendien kan de Commissie, op verzoek van met name de poortwachter, een op grond van artikel 3 DMA vastgesteld aanwijzingsbesluit te allen tijde heroverwegen, wijzigen of intrekken overeenkomstig artikel 4, lid 1, DMA, indien de feiten waarop dat besluit is gebaseerd, wezenlijk zijn veranderd of indien dat besluit berust op onvolledige, onjuiste of misleidende informatie.

98      Uit het voorgaande volgt dat de Commissie in overweging 38 van het aanwijzingsbesluit kon vaststellen dat de App Stores één onlinetussenhandelsdienst vormden, ongeacht het apparaat waarop deze dienst toegankelijk was.

99      Uit een en ander volgt dat het tweede middel in zaak T‑1080/23 moet worden afgewezen, zonder dat uitspraak hoeft te worden gedaan over de vraag of een verzoek tot nietigverklaring van het gehele artikel 2, onder a), van het aanwijzingsbesluit ontvankelijk is.

 Derde middel in zaak T‑1080/23

100    Met haar derde middel in zaak T‑1080/23 verwijt Apple de Commissie dat zij de DMA en het EECC onjuist heeft geïnterpreteerd en toegepast en dat zij zich in feitelijk opzicht heeft vergist door in het aanwijzingsbesluit vast te stellen dat iMessage een NI-ICS is.

101    De Commissie betwist de ontvankelijkheid van het derde middel.

102    Ten eerste kan volgens de Commissie tegen beoordelingen in de considerans van het aanwijzingsbesluit als zodanig slechts beroep tot nietigverklaring worden ingesteld voor zover zij de noodzakelijke ondersteuning van het dispositief van dat besluit vormen. Dit is niet het geval voor de litigieuze vaststelling dat iMessage een NI-ICS is.

103    Ten tweede betoogt de Commissie dat alleen maatregelen die beogen bindende rechtsgevolgen in het leven te roepen die de belangen van Apple kunnen aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen, vatbaar zijn voor een beroep tot nietigverklaring. Apple heeft niet uitgelegd of aangetoond hoe de beoordeling in de overwegingen van het aanwijzingsbesluit dat iMessage een NI-ICS is die een KPD vormt (hierna: „NI-ICS KPD”), haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigt.

104    Apple betoogt dat de door de Commissie aangehaalde rechtspraak volgens welke een beroep tot nietigverklaring niet uitsluitend tegen de overwegingen van een Uniehandeling kan worden ingesteld, irrelevant is.

105    Bovendien heeft volgens Apple de kwalificatie van NI-ICS door de Commissie in essentie tot rechtsgevolg dat het marktonderzoek wordt geopend op basis van artikel 17, lid 3, DMA. Dit onderwerpt Apple aan de regelgevingsprocedures waarin de DMA voorziet. Indien het Gerecht zou oordelen dat Apple enkel kan opkomen tegen een besluit waarbij iMessage als belangrijke toegangspoort wordt aangemerkt, zou dit bovendien betekenen dat het besluit van de Commissie om het marktonderzoek te sluiten evenmin een voor beroep vatbare handeling is, zodat Apple de kwalificatie van NI-ICS niet kan betwisten.

106    De Franse Republiek is ook van mening dat het derde middel niet-ontvankelijk is, aangezien het aanwijzingsbesluit de rechtspositie van Apple met betrekking tot iMessage niet aanmerkelijk heeft gewijzigd.

107    Volgens vaste rechtspraak staat beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 263 VWEU open tegen alle handelingen van de instellingen, ongeacht de vorm ervan, die tot doel hebben om dwingende rechtsgevolgen tot stand te brengen (zie arresten van 26 maart 2019, Commissie/Italië, C‑621/16 P, EU:C:2019:251, punt 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 9 juli 2020, Tsjechische Republiek/Commissie, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, punt 46 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

108    Handelingen of besluiten zijn slechts vatbaar voor een beroep tot nietigverklaring indien zij als maatregelen bindende rechtsgevolgen in het leven roepen die de belangen van de verzoekende partij aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen (arresten van 17 juli 2008, Athinaïki Techniki/Commissie, C‑521/06 P, EU:C:2008:422, punt 29; 26 januari 2010, Internationaler Hilfsfonds/Commissie, C‑362/08 P, EU:C:2010:40, punt 51, en 9 december 2014, Schönberger/Parlement, C‑261/13 P, EU:C:2014:2423, punt 13).

109    Om vast te stellen of een bestreden handeling of besluit bindende rechtsgevolgen in het leven roept die de belangen van de verzoekende partij aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen moet worden gekeken naar de wezenlijke inhoud ervan (arresten van 22 juni 2000, Nederland/Commissie, C‑147/96, EU:C:2000:335, punt 27, en 16 juli 2015, Commissie/Raad, C‑425/13, EU:C:2015:483, punt 27).

110    Volgens het Hof veronderstelt een onderzoek van de wezenlijke inhoud van een handeling dat de gevolgen ervan worden beoordeeld aan de hand van objectieve criteria, zoals de inhoud van de betrokken handeling, waarbij in voorkomend geval rekening moet worden gehouden met de context waarin zij is vastgesteld en met de bevoegdheden van de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie waardoor die handeling is vastgesteld, waarbij deze bevoegdheden niet op een abstracte manier moeten worden opgevat, maar als factoren die licht kunnen werpen op de concrete analyse van de inhoud van die handeling, welke analyse essentieel en onmisbaar is (arrest van 6 mei 2021, ABLV Bank e.a./ECB, C‑551/19 P en C‑552/19 P, EU:C:2021:369, punt 41).

111    In de eerste plaats volgt uit vaste rechtspraak dat, op welke overwegingen een besluit ook moge berusten, alleen het dispositief ervan rechtsgevolgen kan hebben en derhalve bezwarend kan zijn. Daarentegen zijn de in de motivering van een besluit geformuleerde beoordelingen als zodanig niet vatbaar voor beroep tot nietigverklaring. Slechts voor zover zij als motivering van een bezwarende handeling noodzakelijk zijn ter ondersteuning van het dispositief van die handeling, of minstens hetgeen in het dispositief van die handeling is besloten wezenlijk kunnen wijzigen, kan de Unierechter hun rechtmatigheid toetsen (beschikking van 28 januari 2004, Nederland/Commissie, C‑164/02, EU:C:2004:54, punt 21, en arrest van 26 februari 2015, Orange/Commissie, T‑385/12, niet gepubliceerd, EU:T:2015:117, punt 70). Het dispositief van een handeling is in beginsel onlosmakelijk verbonden met de motivering ervan, zodat het, indien nodig, moet worden uitgelegd met inachtneming van de overwegingen die tot de vaststelling ervan hebben geleid (zie arrest van 30 september 2003, Cableuropa e.a./Commissie, T‑346/02 en T‑347/02, EU:T:2003:256, punt 211 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

112    In het aanwijzingsbesluit heeft de Commissie vastgesteld dat iMessage een NI-ICS KPD was en dat Apple de drempels van artikel 3, lid 2, DMA voor die KPD had bereikt, waardoor de Commissie het vermoeden hanteerde dat iMessage een belangrijke toegangspoort voor zakelijke gebruikers tot eindgebruikers vormde in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van die verordening. Aangezien Apple echter voldoende onderbouwde argumenten had aangevoerd die het vermoeden van artikel 3, lid 2, DMA met betrekking tot iMessage kennelijk in twijfel trokken, heeft de Commissie besloten om overeenkomstig artikel 17, lid 3, van die verordening een marktonderzoek naar die dienst in te leiden om te bepalen of die KPD in het aanwijzingsbesluit moest worden opgenomen. Bijgevolg is iMessage in het dispositief van het aanwijzingsbesluit niet opgenomen als KPD die een belangrijke toegangspoort vormt.

113    De overwegingen 138 tot en met 148 van het aanwijzingsbesluit, waarin wordt uiteengezet waarom iMessage als een NI-ICS KPD moet worden beschouwd, vormen dus niet de noodzakelijke ondersteuning van het dispositief van het aanwijzingsbesluit.

114    Wat in de tweede plaats de rechtsgevolgen van het aanwijzingsbesluit in het kader van de DMA betreft, betoogt Apple dat de Commissie geen marktonderzoek op grond van artikel 17, lid 3, DMA kon inleiden zonder iMessage vooraf als NI-ICS KPD te kwalificeren. Deze kwalificatie zou haar echter onderwerpen aan de procedures van de DMA. Vastgesteld moet echter worden dat Apple geen melding maakt van bindende en concrete rechtsgevolgen die aan de opening van een marktonderzoek zijn verbonden en die haar rechtspositie aanmerkelijk kunnen wijzigen.

115    Bovendien voorziet de DMA, zoals de Commissie betoogt, niet in enige verplichting en heeft zij geen rechtsgevolg enkel op basis van de kwalificatie van een dienst, zolang de betrokken dienst niet is vermeld in het dispositief van een aanwijzingsbesluit als belangrijke toegangspoort voor zakelijke gebruikers tot eindgebruikers in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van die verordening.

116    Wat de op poortwachters rustende verplichting inzake de interoperabiliteit van NI-ICS betreft, is artikel 7 DMA namelijk alleen van toepassing op „[NI-ICS] welke op grond van artikel 3, lid 9, [van deze verordening] zijn opgenomen in het aanwijzingsbesluit”. Hetzelfde geldt voor de verplichtingen van de artikelen 5 en 6 DMA, die in lid 1 bepalen dat „[d]e poortwachter [...] alle in dit artikel opgenomen verplichtingen [naleeft] met betrekking tot elke van zijn op grond van artikel 3, lid 9, [van deze verordening] in het aanwijzingsbesluit vermelde [KPD’s]”. Tot slot bepaalt artikel 3, lid 10, DMA dat „[d]e poortwachter [...] binnen zes maanden nadat een [KPD] op grond van lid 9 van dit artikel in het aanwijzingsbesluit is opgenomen, [voldoet] aan de verplichtingen van de artikelen 5, 6 en 7”.

117    Bijgevolg moet worden geoordeeld dat Apple met betrekking tot haar dienst iMessage niet onderworpen is aan de verplichtingen van de DMA als gevolg van de vaststelling van het aanwijzingsbesluit, ook al wordt die dienst daarin als NI-ICS KPD aangemerkt.

118    Apple betoogt ook dat derden de Commissie op grond van de litigieuze vaststelling in de toekomst zouden kunnen verzoeken iMessage als belangrijke toegangspoort te identificeren, voor zover aan de relevante voorwaarden is voldaan. Apple voegt daaraan toe dat de Commissie niet verplicht zou zijn om bij eventuele toekomstige onderzoeken of de dienst iMessage een belangrijke toegangspoort is, te beoordelen of iMessage nog steeds een NI-ICS KPD is, aangezien die kwalificatie definitief is vastgesteld.

119    In dit verband bepaalt artikel 53 DMA dat de Commissie uiterlijk op 3 mei 2026 en vervolgens om de drie jaar de DMA evalueert en met name nagaat of het nodig is om de in artikel 2, punt 2, opgenomen lijst van KPD’s, waarvan de NI-ICS deel uitmaken, te wijzigen. Bovendien volgt uit artikel 4, lid 2, DMA, gelezen in samenhang met overweging 30 ervan, dat de zeer snel veranderende en complexe technologische aard van KPD’s tot een regelmatige evaluatie noopt van de status van poortwachters en van de lijst van KPD’s die afzonderlijk belangrijke toegangspunten vormen. Uit niets in de DMA kan echter worden afgeleid dat de Commissie zich bij een eventuele evaluatie van een KPD als belangrijke toegangspoort zou kunnen baseren op haar analyse in het kader van de vaststelling van een eerder aanwijzingsbesluit, zonder de omstandigheden waarop die evaluatie betrekking heeft opnieuw te beoordelen.

120    Uit artikel 4, lid 2, DMA volgt dus dat de kwalificatie van de dienst iMessage als NI-ICS KPD niet kan worden geacht voor de toekomst definitief te gelden.

121    In de derde plaats moet worden opgemerkt dat artikel 2, punt 9, DMA voor de definitie van NI-ICS verwijst naar artikel 2, punt 7, EECC.

122    Bij maatregel tot organisatie van de procesgang en ter terechtzitting is partijen gevraagd of de litigieuze vaststelling in het aanwijzingsbesluit bindende rechtsgevolgen in het leven kon roepen en de rechtspositie van Apple met betrekking tot de toepassing van het EECC in nationale procedures aanmerkelijk kon wijzigen.

123    Volgens Apple had de kwalificatie van iMessage als NI-ICS KPD door de Commissie in het aanwijzingsbesluit al gevolgen gehad, en kon deze verdere gevolgen hebben, voor de uitvoering van het EECC door de bevoegde nationale regelgevende instanties, andere bevoegde autoriteiten en nationale rechtbanken.

124    In dit verband moet ten eerste worden opgemerkt dat de uitvoering van het EECC, zodra deze in nationaal recht is omgezet, onder de verantwoordelijkheid valt van de nationale autoriteiten die de lidstaten als bevoegd hebben aangewezen. De verplichting voor een lidstaat om alle maatregelen vast te stellen die nodig zijn om het door een richtlijn voorgeschreven resultaat te bereiken, is namelijk een dwingende verplichting die wordt opgelegd door artikel 288, derde alinea, VWEU en door de richtlijn zelf (zie in die zin arrest van 18 december 1997, Inter-Environnement Wallonie, C‑129/96, EU:C:1997:628, punt 40 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Voor het EECC is deze omzettingsverplichting neergelegd in artikel 124 ervan.

125    Ten tweede zijn de wettelijke en bestuursrechtelijke stelsels die de lidstaten hebben ingevoerd om aan het EECC te voldoen andere rechtsregelingen dan de DMA. Het EECC bepaalt namelijk niet dat de nationale regelgevende instanties en andere bevoegde autoriteiten bij de uitvoering van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden die dit wetboek hun toevertrouwt, gebonden zijn aan de eventuele kwalificatie door de Commissie van een NI-ICS ter uitvoering van de DMA.

126    Artikel 1, lid 4, DMA, gelezen in samenhang met overweging 64 ervan, bepaalt integendeel dat deze verordening met betrekking tot interpersoonlijke communicatiediensten in de zin van artikel 2, punt 5, EECC „geen afbreuk [doet] aan de bevoegdheden en verantwoordelijkheden die krachtens artikel 61 [EECC] zijn toegekend aan de nationale regelgevende autoriteiten en andere nationale bevoegde autoriteiten”. Uit deze bepaling volgt dat de krachtens het EECC bevoegde autoriteiten bij de uitoefening van hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden met betrekking tot dit soort diensten niet gebonden zijn door de DMA.

127    Bovendien kent het EECC bij de beoordeling of een bepaalde dienst binnen de werkingssfeer van dit wetboek valt, de Commissie geen expliciete adviserende of coördinerende rol toe.

128    Hieruit volgt dat de uitoefening door de bevoegde nationale autoriteiten van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden die zij ten aanzien van een NI-ICS aan het EECC ontlenen, niet afhangt van de kwalificatie die de Commissie eventueel eerder zou hebben gegeven bij de uitvoering van de DMA.

129    Bijgevolg brengt de kwalificatie als NI-ICS KPD door de Commissie in het aanwijzingsbesluit geen bindende rechtsgevolgen teweeg die de belangen van Apple kunnen aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen in de zin van de in de punten 108 en 109 hierboven vermelde rechtspraak.

130    Aan deze beoordeling wordt niet afgedaan door het argument van Apple dat zij, indien zij slechts het recht had om op te komen tegen een definitief besluit van de Commissie indien zij bij dat besluit als poortwachter werd aangewezen, niet zou kunnen opkomen tegen de beoordeling van de Commissie dat iMessage een NI-ICS is, hetgeen in strijd zou zijn met haar recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op toegang tot een rechter in de zin van artikel 47 van het Handvest en artikel 6 EVRM.

131    In dit verband blijkt uit de punten 49 tot en met 52 hierboven dat het recht op toegang tot de rechter niet absoluut is en derhalve evenredige beperkingen kan bevatten die een legitiem doel nastreven en dit recht in zijn kern niet aantasten.

132    Bovendien, wat meer in het bijzonder de voorwaarden voor ontvankelijkheid van beroepen tot nietigverklaring betreft, moet de voorwaarde van bindende rechtsgevolgen weliswaar worden uitgelegd in het licht van het door artikel 47, eerste alinea, van het Handvest gewaarborgde recht op effectieve rechterlijke bescherming, maar heeft dit recht niet tot doel om het in de Verdragen neergelegde systeem van rechterlijke toetsing en met name de ontvankelijkheidsregels voor rechtstreekse beroepen bij de Unierechter te wijzigen, zoals ook volgt uit de toelichting bij artikel 47, die overeenkomstig artikel 6, lid 1, derde alinea, VEU en artikel 52, lid 7, van dat Handvest voor de uitlegging daarvan in acht moeten worden genomen. Derhalve mag de uitlegging van het begrip „voor beroep vatbare handeling” in het licht van artikel 47 er niet toe leiden dat die voorwaarde wordt uitgehold, omdat anders de door het Verdrag aan de Unierechter verleende bevoegdheden zouden worden overschreden (zie arresten van 25 oktober 2017, Slowakije/Commissie, C‑593/15 P en C‑594/15 P, EU:C:2017:800, punt 66 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 9 juli 2020, Tsjechische Republiek/Commissie, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, punten 52 en 53).

133    Bijgevolg brengt het feit dat de Commissie in het aanwijzingsbesluit iMessage als NI-ICS KPD heeft aangemerkt geen bindende rechtsgevolgen teweeg die de belangen van Apple kunnen aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen. Hieruit volgt dat het derde middel niet-ontvankelijk moet worden verklaard.

134    Aangezien alle middelen in zaak T‑1080/23 zijn afgewezen, moet het beroep in die zaak in zijn geheel worden verworpen.

 Beroepen in de zaken T‑1079/23 en T‑214/24

135    Met haar beroep in zaak T‑1079/23 vordert Apple nietigverklaring van het in punt 4 hierboven vermelde besluit tot inleiding van het marktonderzoek, voor zover dit is gebaseerd op de vaststelling dat de dienst iMessage een NI-ICS in de zin van de DMA en het EECC is.

136    Bij exceptie van niet-ontvankelijkheid op grond van artikel 130 van het Reglement voor de procesvoering voert de Commissie in zaak T‑1079/23 twee middelen van niet-ontvankelijkheid aan. Zij betoogt in de kern dat het besluit tot inleiding van het marktonderzoek een voorbereidende handeling is en dus niet voor beroep vatbaar is, en dat dit besluit geen bindende rechtsgevolgen in het leven roept die de belangen van Apple kunnen aantasten, zodat daartegen geen beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld bij het Gerecht.

137    Met haar beroep in zaak T‑214/24 vordert Apple nietigverklaring van het in punt 7 hierboven vermelde besluit tot sluiting van het marktonderzoek, voor zover de Commissie daarin tot de slotsom is gekomen dat iMessage een NI-ICS KPD was.

138    Bij exceptie van niet-ontvankelijkheid op grond van artikel 130 van het Reglement voor de procesvoering betoogt de Commissie in zaak T‑214/24 in essentie dat tegen het besluit tot sluiting van het marktonderzoek geen beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld, aangezien dit besluit, waarbij zij concludeert dat Apple voor haar NI-ICS KPD iMessage niet als poortwachter hoeft te worden aangewezen, Apples rechtspositie niet aanmerkelijk wijzigt.

139    In beide zaken betoogt de Commissie met name dat alleen maatregelen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen welke de belangen van Apple kunnen aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen, vatbaar zijn voor een beroep tot nietigverklaring.

140    De DMA bevat geen enkele verplichting of regel die van toepassing is op een als KPD aangemerkte dienst, tenzij die dienst in het dispositief van een aanwijzingsbesluit is vermeld als een voor zakelijke gebruikers belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van die verordening.

141    Hieruit volgt dat Apples beroepen tot nietigverklaring van het besluit tot inleiding van het marktonderzoek en het besluit tot sluiting van het marktonderzoek niet-ontvankelijk moeten worden verklaard, aangezien die besluiten de rechtspositie van Apple niet aanmerkelijk wijzigen.

142    Volgens Apple is de Commissie ten onrechte van mening dat de kwalificatie van NI-ICS in het besluit tot inleiding van het marktonderzoek en in het besluit tot sluiting van dat onderzoek haar belangen niet kan aantasten door een aanmerkelijke wijzing van haar rechtspositie. Met deze vaststelling heeft de Commissie namelijk een definitieve juridische conclusie getrokken, die verplichtingen uit hoofde van de DMA in het leven roept die haar belangen kunnen aantasten doordat zij haar rechtspositie aanmerkelijk wijzigen.

143    Derden zouden zich met name op deze vaststelling kunnen baseren om de Commissie te verzoeken iMessage in een aanwijzingsbesluit op te nemen. Bovendien zou de Commissie voor de toepassing van de DMA niet meer hoeven te beoordelen of iMessage in de toekomst nog wel een NI-ICS KPD is, aangezien dan al aan deze voorwaarde zou zijn voldaan.

144    Ten slotte zou, indien Apple die vaststelling in het aanwijzingsbesluit, het besluit tot inleiding van het marktonderzoek of het besluit tot sluiting van het marktonderzoek niet zou kunnen betwisten, inbreuk worden gemaakt op het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op toegang tot de rechter dat zij ontleent aan artikel 47 van het Handvest en artikel 6 EVRM.

145    Zoals Apple stelt, zonder door de Commissie te zijn weersproken, wordt in het besluit tot inleiding van het marktonderzoek en het besluit tot sluiting van dat onderzoek de beoordeling uit het aanwijzingsbesluit overgenomen dat iMessage als NI-ICS moet worden gekwalificeerd. Niettemin moet worden vastgesteld dat de Commissie met het eerste van die besluiten enkel een onderzoek inleidt om na te gaan of de door Apple aangevoerde gegevens de vermoedens van artikel 3, lid 2, DMA in twijfel kunnen trekken, en dat zij in het tweede besluit concludeert dat Apple niet als poortwachter voor iMessage moet worden beschouwd.

146    Overeenkomstig de beoordeling in de punten 114 tot en met 133 hierboven sorteert de litigieuze vaststelling in die besluiten dus geen bindende rechtsgevolgen die de rechtspositie van Apple aanmerkelijk kunnen wijzigen.

147    Derhalve moet worden vastgesteld dat het besluit tot inleiding van het marktonderzoek en het besluit tot sluiting van het marktonderzoek, net als het aanwijzingsbesluit, met hun kwalificatie van iMessage als NI-ICS KPD, de belangen van Apple niet kunnen aantasten door haar rechtspositie aanmerkelijk te wijzigen.

148    Zonder dat hoeft te worden onderzocht of het besluit tot inleiding van het marktonderzoek een voorbereidende handeling is, moeten het middel in zaak T‑1079/23 en dat in zaak T‑214/24 dus niet-ontvankelijk worden verklaard en moeten de beroepen in die zaken dan ook niet-ontvankelijk worden verklaard.

149    Gelet op een en ander moeten de beroepen worden verworpen.

 Kosten

150    Volgens artikel 134, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij verwezen in de kosten, voor zover dat is gevorderd.

151    Aangezien Apple in het ongelijk is gesteld, moet zij overeenkomstig de vordering van de Commissie en Coalition for App Fairness in hun kosten worden verwezen.

152    Volgens artikel 138, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering dragen de lidstaten en de instellingen van de Unie die in het geding hebben geïntervenieerd, hun eigen kosten.

153    Evenzo zal Free Software Foundation Europe overeenkomstig artikel 138, lid 3, van het Reglement voor de procesvoering haar eigen kosten dragen.


HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters),

rechtdoende, verklaart:

1)      De zaken T‑1079/23, T‑1080/23 en T‑214/24 worden gevoegd voor het arrest.

2)      De beroepen worden verworpen.

3)      Apple Inc. en Apple Distribution International Ltd dragen hun eigen kosten en die van de Europese Commissie in de zaken T‑1079/23, T‑1080/23 en T‑214/24.

4)      Het Europees Parlement draagt zijn eigen kosten in zaak T‑1080/23.

5)      De Raad van de Europese Unie draagt zijn eigen kosten in zaak T‑1080/23.

6)      De Franse Republiek draagt haar eigen kosten in zaak T‑1080/23.

7)      De Bondsrepubliek Duitsland draagt haar eigen kosten in zaak T‑214/24.

8)      Apple Inc. draagt de kosten van Coalition for App Fairness in zaak T‑1080/23.

9)      Free Software Foundation Europe eV draagt haar eigen kosten in zaak T‑1080/23.

van der Woude

De Baere

Petrlík

Kecsmár

 

      Kingston

Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 8 juli 2026.

ondertekeningen


*      Procestaal: Engels.