<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-04.cj-20080212.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="ECRCJ1981ELA.0200043301.case.xml"><NO.CASE>108/80</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>61980J0108</NO.CELEX><NO.SEQ>0008.0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST>433</PAGE.FIRST><PAGE.SEQ>2</PAGE.SEQ><PAGE.LAST>441</PAGE.LAST><PAGE.TOTAL>9</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><LEFT>ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ <DATE ISO="19810205">5. 2. 1981</DATE> — ΥΠΟΘΕΣΗ 108/80</LEFT><RIGHT>MINISTÈRE PUBLIC / KUGELMANN</RIGHT></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><IE/></P></TI></TITLE><JUDGMENT.INIT><P>Στήν υπόθεση 108/80</P><P>πού ἔχει ὡς ἀντικείμενο αίτηση τοῦ Cour d'appel τοῦ Colmar, πρός τό Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή τοῦ άρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν ὁποία ζητεῖται, στό πλαίσιο τῆς ἐκκρεμοῦς δίκης ενώπιον τοῦ ἐν λόγω δικαστηρίου μεταξύ</P></JUDGMENT.INIT><?PAGE NO="434"?><PARTIES><PLAINTIFS><P>Ministère public</P></PLAINTIFS><AGAINST>καί</AGAINST><DEFENDANTS><P>René Joseph Kugelmann, γενικοῦ διευθυντῆ εταιρείας, διαμένοντος στό Venden-heim,</P><P>καί</P><P>Sarl Société de Produits Alimentaires pour Charcuteries (SOPAC), μέ έδρα τό Furdenheim, ἀστικῶς ὑπεύθυνης,</P></DEFENDANTS></PARTIES><P>ή</P><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>έκδοση προδικαστικής ἀποφάσεως ως πρός την ἑρμηνεία τῆς ὁδηγίας τοῦ Συμβουλίου 64/54 τῆς <DATE ISO="19631105">5ης Νοεμβρίου 1963</DATE> περί προσεγγίσεως τῶν νομοθεσιών των Κρατών μελῶν, περί συντηρητικών ουσιῶν πού μπορούν νά χρησιμοποιηθούν σέ εἴδη διατροφῆς (<REF.DOC.OJ COLL="P" NO.OJ="012" DATE.PUB="1964" PAGE.FIRST="161">JO 1964, 12, σ. 161</REF.DOC.OJ>),</P><P>ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα)</P><P>συγκείμενο ἀπό τους Τ. Koopmans, πρόεδρο τμήματος, Α. O'Keeffe καί G. Bosco, δικαστές,</P><P>γενικός εἰσαγγελεύς: G. Reischl γραμματεύς: Α. Van Houtte</P></PREAMBLE.INIT><PREAMBLE.FINAL><P>εκδίδει την ἀκόλουθη</P></PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>ΑΠΟΦΑΣΗ</P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Περιστατικά</P></TI></TITLE><P>Ἡ ἀπόφαση περί παραπομπῆς, ἡ εξέλιξη τῆς διαδικασίας καί οἱ παρατηρήσεις πού ὑποβλήθηκαν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Δικαστηρίου ΕΟΚ μπορούν νά συνοψιστοῦν ὡς έξης:</P><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>Ι —</NO.P><TXT>Πραγματικά περιστατικά καί διαδικασία</TXT></NP></TI></TITLE><P>Ἡ εταιρεία ειδών διατροφής γιά άλλα-ντοπωλεῖα (SOPAC), μέ έδρα τό Furdenheim<?PAGE NO="435"?> (κάτω Ρήνος), τῆς ὁποίας γενικός διευθυντής εἶναι ὁ Kugelmann, παρέδωσε στην ἑταιρεία <QUOT.START ID="QS0001" REF.END="QE0001" CODE="00AB"/>Les Salaisons Mancelles<QUOT.END ID="QE0001" REF.START="QS0001" CODE="00BB"/>, βιομηχανία εἰδῶν ἀλλαντικῆς, μία πρόσθετη ουσία ὀνομαζόμενη <QUOT.START ID="QS0002" REF.END="QE0002" CODE="00AB"/>cocktail gelée<QUOT.END ID="QE0002" REF.START="QS0002" CODE="00BB"/>, πού προορίζεται γιά την παραγωγή πηκτής ἀλλαντοποιίας καί πού περιέχει σορβικό ὀξύ.</P><P>'Επειδή ἡ χρησιμοποίηση τοῦ σορβικοῦ ὀξέος ἀπαγορεύεται στή Γαλλία σέ προϊόντα ἀλλαντοποιίας καί αλιπάστων, ἀσκήθηκε δίωξη κατά τοῦ Kugelmann γιά παράβαση τῆς νομοθεσίας περί άπατης, καί ἀκριβέστερα τοῦ πρώτου καί δεύτερου άρθρου τοῦ διατάγματος τῆς <DATE ISO="19120415">15ης 'Απριλίου 1912</DATE><NOTE NOTE.ID="E0002"><P>Διάταγμα τῆς <DATE ISO="19120415">15ης 'Απριλίου 1912</DATE> περί κανονισμοί) δημόσιας διοικήσεως γιά την ἐφαρμογή τοῦ νόμου τῆς <DATE ISO="19050801">1ης Αύγουστου 1905</DATE> περί καταστολής τῆς ἀπάτης στην πώληση ἐμπορευμάτων καί τῆς νοθεύσεως εἰδῶν διατροφής καί ειδικώς τῶν κρεάτων, τῶν προϊόντων ἀλλαντοποιίας, φρούτων, λαχανικών, ψαριών καί κονσερβών, ὅπως τροποποιήθηκε ἀπό τό διάταγμα 73-138 τῆς <DATE ISO="19730212">12ης Φεβρουαρίου 1973</DATE>, άρθρο 15-1 (JORF <DATE ISO="19730215">15 Φεβρουαρίου 1973</DATE>, σ. 1728).</P></NOTE> περί εφαρμογῆς τοῦ νόμου τῆς <DATE ISO="19050801">1ης Αὐγούστου 1905</DATE> περί καταστολής τῆς άπατης<NOTE NOTE.ID="E0003"><P>Νόμος τῆς <DATE ISO="19050801">1ης Αὐγούστου 1905</DATE> περί ἀπάτης καί νοθεύσεως σχετικά μέ προϊόντα ἤ ὑπηρεσίες, ὅπως τροποποιήθηκε ἀπό τό νόμο 78-23 τῆς <DATE ISO="19780110">10ης 'Ιανουαρίου 1978</DATE> (JORF <DATE ISO="19780111">11 Ἰανουαρίου 1978</DATE>, σ. 301).</P></NOTE>. Τά άρθρα αυτά ὁρίζουν τά ἀκόλουθα:</P><QUOT.S LEVEL="1"><ARTICLE IDENTIFIER="001"><TI.ART><QUOT.START ID="QS0003" REF.END="QE0003" CODE="00AB"/>'Αρθρο 1</TI.ART><ALINEA>'Απαγορεύεται ἡ κατοχή μέ σκοπό πωλήσεως, ἡ διάθεση γιά πώληση ἡ ή πώληση ὅλων τῶν εμπορευμάτων καί εἰδῶν πού προορίζονται γιά ἀνθρώπινη διατροφή ἐφ' ὅσον σ' αὐτές προστίθενται χημικά προϊόντα άλλα ἀπό εκείνα πού ἡ χρησιμοποίηση τους επιτρέπεται ἀπό ἀποφάσεις πού εκδίδονται ἀπό κοινού ἀπό τόν υπουργό γεωργίας, τόν υπουργό τῶν οικονομικῶν, τόν ὑπουργό βιομηχανικής καί επιστημονικής ἀναπτύξεως καί τόν υπουργό δημόσιας ὑγιεινής, κατόπιν γνώμης τοῦ 'Ανωτέρου Συμβουλίου Δημόσιας Ὑγιεινής τῆς Γαλλίας καί τῆς 'Εθνικής 'Ιατρικής 'Ακαδημίας.</ALINEA></ARTICLE><ARTICLE IDENTIFIER="002"><TI.ART>'Αρθρο 2</TI.ART><ALINEA>'Απαγορεύεται επίσης ἡ προσθήκη, ἀκόμη καί προσωρινά, κατά τή διάρκεια τῆς προπαρασκευής εμπορευμάτων καί εἰδῶν διατροφῆς χημικών προϊόντων άλλων ἀπό εκείνα πού ἡ χρησιμοποίηση τους επιτρέπεται ἀπό τίς ἀποφάσεις πού εκδίδονται σύμφωνα μέ τους τύπους πού προβλέπονται στό ἀνωτέρω άρθρο 1.<QUOT.END ID="QE0003" REF.START="QS0003" CODE="00BB"/></ALINEA><ALINEA>Σύμφωνα μέ τό άρθρο 3 σημείο 4 τοῦ νόμου τῆς <DATE ISO="19050801">1ης Αὐγούστου 1905</DATE> (πού προαναφέρθηκε) τιμωρούνται ... <QUOT.START ID="QS0004" REF.END="QE0004" CODE="00AB"/>ἐκεῖνοι οἱ όποιοι... διαθέτουν γιά πώληση ἡ πωλοῦν, γνωρίζοντας τόν προορισμό τους, προϊόντα ... πού εἶναι πρόσφορα νά προκαλέσουν τή νόθευση εἰδῶν διατροφής ... καί εκείνοι οἱ ὁποῖοι έχουν συντελέσει στή χρησιμοποίηση τους μέ φυλλάδια, εγκυκλίους, διαφημιστικά ἔντυπα, τοιχοκολλήσεις, ἀγγελίες ἡ ὁποιεσδήποτε ὁδηγίες<QUOT.END ID="QE0004" REF.START="QS0004" CODE="00BB"/>.</ALINEA></ARTICLE></QUOT.S><P>Μέ ἀπόφαση τῆς <DATE ISO="19790216">16ης Φεβρουαρίου 1979</DATE>, τό Tribunal correctionnel τοῦ Στρασβούργου κήρυξε τόν κατηγορούμενο ένοχο τοῦ ἀδικήματος τῆς παραβάσεως τῆς νομοθεσίας περί ἀπάτης καί τήν εταιρεία SOPAC ἀστικῶς υπεύθυνη γιά τή ζημία πού προκλήθηκε ἀπό τόν Kugelmann, τόν ἀντιπρόσωπό της.</P><P>Ἐνώπιον τοῦ Cour d'appel τοῦ Colmar, ὁ κατηγορούμενος επικαλέστηκε Ιδίως ὅτι σύμφωνα μέ τήν ὁδηγία 64/54 τοῦ Συμβουλίου τῆς <DATE ISO="19631105">5ης Νοεμβρίου 1963</DATE> περί χρήσεως συντηρητικών ουσιών πού μπορούν νά χρησιμοποιηθούν στά εἴδη διατροφής (<REF.DOC.OJ COLL="P" NO.OJ="012" DATE.PUB="1964" PAGE.FIRST="161">JO 1964, 12, σ. 161</REF.DOC.OJ>), ἄν καί τά Κράτη μέλη δέν μπορούν νά επιτρέψουν παρά μόνο τίς συντηρητικές ουσίες οἱ όποιες ἀπαριθμούνται στό παράρτημα τῆς ὁδηγίας, (στό όποιο ἀναφέρεται τό σορβικό ὀξύ), δέν μπορούν νά εκδώσουν διατάξεις πού θά εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα τόν πλήρη ἀποκλεισμό τῆς χρησιμοποιήσεως στά εἴδη διατροφής μιας ἀπό τίς ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα καί ἀπό αυτό συμπέρανε ὅτι ή χρήση τοῦ σορβικοῦ ὀξέος ὡς συντηρητικής ουσίας δέν ήταν δυνατό νά συνεπάγεται δίωξη βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1905.</P><P>Τό πρώτο καί δεύτερο άρθρο τῆς ὁδηγίας 64/54 (ὅπως τροποποιήθηκαν ἀπό τήν<?PAGE NO="436"?> ὁδηγία 67/427 τοῦ Συμβουλίου τῆς <DATE ISO="19670627">27ης 'Ιουνίου 1967</DATE>, <REF.DOC.OJ COLL="P" NO.OJ="148" DATE.PUB="1967" PAGE.FIRST="1">JO 148, σ. 1</REF.DOC.OJ>) έχουν τό ἀκόλουθο περιεχόμενο:</P><QUOT.S LEVEL="1"><ARTICLE IDENTIFIER="001"><TI.ART><QUOT.START ID="QS0005" REF.END="QE0005" CODE="00AB"/>'Αρθρο πρώτο</TI.ART><ALINEA>Τά Κράτη μέλη δέν μπορούν νά επιτρέψουν, γιά την προστασία τῶν ειδών πού προορίζονται γιά την ἀνθρώπινη διατροφή, ἐφεξής <QUOT.START ID="QS0006" REF.END="QE0006" CODE="00AB"/>εἴδη διατροφῆς<QUOT.END ID="QE0006" REF.START="QS0006" CODE="00BB"/>, ἀπό τίς ἀλλοιώσεις πού προκαλούνται ἀπό μικροοργανισμούς, παρά μόνο τίς συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα της παρούσας ὁδηγίας.</ALINEA></ARTICLE><ARTICLE IDENTIFIER="002"><TI.ART>'Αρθρο 2</TI.ART><PARAG IDENTIFIER="002.001"><NO.PARAG>1.</NO.PARAG><ALINEA>Τά Κράτη μέλη λαμβάνουν ὅλα τά ἀπαραίτητα μέτρα ώστε οἱ συντηρητικές ουσίες, γιά τίς όποιες τό παράρτημα προβλέπει ὁρισμένες προϋποθέσεις χρησιμοποιήσεως, νά χρησιμοποιοῦνται μόνο σύμφωνα μέ τίς προϋποθέσεις αυτές.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Ὑπό τήν επιφύλαξη τῆς παραγράφου 1, ή παρούσα ὁδηγία δέ θίγει τίς διατάξεις των εθνικών νομοθεσιών, οἱ όποιες καθορίζουν τά εἴδη διατροφής στά όποια μποροῦν νά προστεθούν οἱ συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα καί τίς προϋποθέσεις αὐτής τῆς προσθήκης. Πάντως, ή νομοθεσία Κράτους μέλους δέν μπορεί νά ἀποκλείσει ὁλοσχερώς τή χρησιμοποίηση μιᾶς ἀπό τίς συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμοῦνται στό παράρτημα παρά μόνο στην περίπτωση πού δέν υπάρχει τεχνολογική ἀνάγκη χρησιμοποιήσεως τῆς ουσίας αυτής σέ εἴδη διατροφής τά όποια παράγονται καί καταναλώνονται στό 'ίδιο του τό ἔδαφος.<QUOT.END ID="QE0005" REF.START="QS0005" CODE="00BB"/></ALINEA></PARAG></ARTICLE></QUOT.S><P>Τό Cour d'appel τοῦ Colmar, θεωρώντας ὅτι ή λύση τῆς διαφορᾶς ἀπαιτοῦσε τήν ἑρμηνεία τῆς ὁδηγίας 64/54 γιά νά διευκρινιστεί ἄν οἱ εθνικές νομοθεσίες πρέπει νά επιτρέπουν τό σύνολο τῶν συντηρητικών ουσιών πού ἀπαριθμούνται στην ὁδηγία ἡ ἄν τά Κράτη μέλη πρέπει ἁπλώς νά ἀπαγορεύουν τή χρησιμοποίηση ὅλων τῶν οὐσιών, οἱ όποιες δέν ἀπαριθμοῦνται σ' αυτήν, ἀποφάσισε, μέ ἀπόφαση τῆς <DATE ISO="19791221">21ης Δεκεμβρίου 1979</DATE> νά ἀναβάλει τή δίκη καί νά θέσει στό Δικαστήριο τό ἀκόλουθο ερώτημα:</P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0007" REF.END="QE0007" CODE="00AB"/>Τό γεγονός ὅτι ἕνα Κράτος μέλος τῆς ΕΟΚ ἀπαγορεύει στην εθνική του νομοθεσία τή χρησιμοποίηση συντηρητικής ουσίας σέ εἴδη διατροφής, ἐνῶ ἡ χρήση τῆς ουσίας αὐτής επιτρέπεται ἀπό τήν κοινοτική ὁδηγία τῆς <DATE ISO="19631105">5ης Νοεμβρίου 1963</DATE>, συνιστά προσβολή τοῦ κανόνα τῆς υπεροχής τοϋ κοινοτικοῦ δικαίου ἐπί τοῦ εσωτερικού δικαίου τόν όποιο μπορεί νά επικαλεστεί ἕνας κοινοτικός υπήκοος εναντίον τοῦ ὁποίου έχει ἀσκηθεί δίωξη γιά νόθευση εἰδῶν διατροφής μέ τό ἐν λόγω συντηρητικό (σορβικό ὀξύ);<QUOT.END ID="QE0007" REF.START="QS0007" CODE="00BB"/></P></QUOT.S><P>Ή ἀπόφαση περί παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στή γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου τήν <DATE ISO="19800408">8η 'Απριλίου 1980</DATE>.</P><P>Σύμφωνα μέ τό άρθρο 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ 'Οργανισμού τοῦ Δικαστηρίου ΕΟΚ υποβλήθηκαν γραπτές παρατηρήσεις ἀπό τόν Kugelmann κατηγορούμενο στην κύρια δίκη, εκπροσωπούμενο ἀπό τό δικηγόρο Richard Huffschmitt, τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου τοῦ Στρασβούργου, ἀπό τήν κυβέρνηση τῆς Γαλλικής Δημοκρατίας καί ἀπό τήν 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν Jean-Claude Séché, νομικό σύμβουλο τῆς 'Επιτροπής.</P><P>Τό Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως τοῦ εισηγητῆ δικαστῆ καί ἀφοῦ άκουσε τό γενικό εισαγγελέα, ἀποφάσισε νά προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή ἀποδείξεων. Μέ διάταξη τῆς <DATE ISO="19800916">16ης Σεπτεμβρίου 1980</DATE>, τό Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 95 παράγραφοι 1 καί 2 τοῦ κανονισμοῦ διαδικασίας, ἀποφάσισε νά παραπέμψει τήν υπόθεση στό πρώτο τμήμα.</P></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>ΙΙ —</NO.P><TXT>Περίληψη τῶν γραπτών παρατηρήσεων πού υποβλήθηκαν στό Δικαστήριο</TXT></NP></TI></TITLE><P>Ό Kugelmann, κατηγορούμενος στην κύρια δίκη, ἀναφέρεται στίς προτάσεις πού υπέβαλε ενώπιον τοῦ Cour d'appel τοῦ Colmar.</P><?PAGE NO="437"?><P>Ἡ κ<HT TYPE="ITALIC">υδέρνηση τῆς Γαλλικής Δημοκρατίας</HT> υπογραμμίζει ὅτι ἡ ὁδηγία 64/54 ἀπαριθμεῖ περιοριστικά τίς συντηρητικές ουσίες τῶν ὁποίων ἡ χρήση <HT TYPE="ITALIC">μπορεί</HT> νά επιτραπεί ἀπό τά Κράτη μέλη καί ὄχι εκείνες τῶν ὁποίων ή χρήση <HT TYPE="ITALIC">πρέπει</HT> νά επιτρέπεται.</P><P>'Αφ' έτερου, τό άρθρο 2 τῆς ὁδηγίας 64/54 διασαφηνίζει ὅτι ἡ ὁδηγία αυτή δέ θίγει τίς εθνικές διατάξεις πού καθορίζουν τά εἴδη διατροφής στά ὁποῖα μπορούν νά προστεθοῦν οἱ συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμοῦνται στό παράρτημα, ἐξειδικεύοντας ὅτι οἱ διατάξεις αυτές δέν πρέπει νά έχουν ὡς ἀποτέλεσμα τόν πλήρη ἀποκλεισμό τῆς χρησιμοποιήσεως σέ εἴδη διατροφῆς τῶν συντηρητικῶν ουσιών, οἱ όποιες ἀπαριθμούνται κατ' αυτόν τόν τρόπο.</P><P>Σχετικά μ᾽ αὐτό ἡ γαλλική κυβέρνηση ἀναφέρεται στην ἀπόφαση τῆς <DATE ISO="19800612">12ης 'Ιουνίου 1980</DATE>, Ministère Public κατά Grunert, ὑπόθεση 88/79 (ἀκόμα ἀδημοσίευτη).</P><P>Στην προκειμένη περίπτωση ἄν καί ἡ χρήση σορβικοῦ ὀξέος δέν επιτρέπεται στή Γαλλία γιά τά προϊόντα ἀλλαντοποιίας, άδειες χρησιμοποιήσεῶς του έχουν χορηγηθεί γιά πολλά άλλα προϊόντα, ὁπως ὁρισμένα εἴδη ζαχαροπλαστικής, παρασκευάσματα φρούτων πού προορίζονται γιά ζυμωθέντα γάλατα, ὑδρόμελι, δαμάσκηνα καί κάστανα.</P><P>Συμπεραίνοντας ἡ γαλλική κυβέρνηση πιστεύει ὅτι στό ερώτημα πού τέθηκε πρέπει νά δοθεί ἀρνητική ἀπάντηση.</P><P>Ή <HT TYPE="ITALIC">'Επιτροπή</HT> παρατηρεί ὅτι, ὅσον ἀφορᾶ τίς συντηρητικές ουσίες, τό Συμβούλιο ενήργησε μέ <HT TYPE="ITALIC">θετικούς πίνακες.</HT> Κατά συνεπεία, ουσίες πού δέν ἀναφέρονται στους κατάλογους αυτούς δέν μπορούν νά γίνουν ἀποδεκτές ἀπό τά Κράτη μέλη γιά τους σκοπούς πού καθορίζονται ἀπό τήν ὁδηγία, ἀλλά ἀντιθέτως τό σορβικό ὀξύ μπορεί νά επιτραπεί, λόγω τοῦ ὅτι ἀναφέρεται στό παράρτημα τῆς ἐν λόγω ὁδηγίας. Ἐν τούτοις τό Συμβούλιο θεώρησε ὅτι δέν μπορούσε σέ πρώτη φάση νά ἀποφασίσει γιά τήν προσέγγιση τῶν νομοθεσιών πού ἀφορούν εἴδη διατροφής θεωρούμενα ἀτομικώς, στά όποια μπορούν νά προστίθενται οἱ συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα τῆς ὁδηγίας ούτε γιά τίς προϋποθέσεις σύμφωνα μέ τίς όποιες πρέπει νά γίνεται αυτή ἡ προσθήκη (δεύτερη αιτιολογική σκέψη τῆς ὁδηγίας 64/54). Γι' αυτό τό λόγο τό άρθρο 2 παράγραφος 2 πρώτη φράση τῆς ὁδηγίας 64/54 προσδιορίζει ὅτι αυτή <QUOT.START ID="QS0008" REF.END="QE0008" CODE="00AB"/>δέ θίγει τίς διατάξεις τῶν εθνικών νομοθεσιών πού προσδιορίζουν τά εἴδη διατροφής, στά όποια οἱ συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα μποροῦν νά προστίθενται, καί τίς προϋποθέσεις αυτής τῆς προσθήκης<QUOT.END ID="QE0008" REF.START="QS0008" CODE="00BB"/>.</P><P>Κατά συνέπεια, ἄν οἱ καταναλωτές διαφόρων Κρατών μελών προστατεύονται κατά κάποιο τρόπο εξίσου λόγω τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς χρησιμοποιήσεως οὐσιών πού δέν επιτρέπονται ἀπό τήν ὁδηγία, ή προστασία τους ποικίλλει ἐν τούτοις ἀπό τό ένα Κράτος μέλος στό άλλο, ἀφ᾽ ενός λόγω τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰδῶν διατροφής γιά τά όποια καθένα ἀπό αυτά έχει χορηγήσει άδειες χρησιμοποιήσεως καί ἀφ᾽ έτερου λόγω τῆς σχετικῆς σημασίας καθενός ἀπό τά εἴδη αυτά στην καθημερινή διατροφή τῶν καταναλωτών.</P><P>'Επίσης, ἀφού οἱ εθνικές νομοθεσίες εφαρμόζονται ὁμοίως σέ εισαγόμενα προϊόντα, μιά τέτοια διαφοροποίηση υποχρεώνει τους εισαγωγείς νά συμμορφώνονται μέ τή νομοθεσία πού εφαρμόζεται σέ ένα καθορισμένο εἶδος διατροφής. Χωρίς ἀμφιβολία ή ερμηνεία αυτή δείχνει ὅτι ἡ ὁδηγία δέν έχει καταργήσει τά τεχνικά εμπόδια στην κυκλοφορία τῶν ἐν λόγω ἀγαθών. 'Αλλά αυτό δέν ἀποτελοῦσε τό κύριο ἀντικείμενό της. Όπως συνάγεται ἀπό τίς αιτιολογικές σκέψεις της, ἡ ὁδηγία αυτή υπαγορεύτηκε περισσότερο ἀπό τό σκοπό, τῆς προστασίας τῆς ἀνθρώπινης υγείας καί τῶν καταναλωτών, καθώς καί ἀπό ἀνησυχίες σχετικά μέ τόν ἀνταγωνισμό.</P><?PAGE NO="438"?><P>'Ενας μόνο περιορισμός ἐπιβάλλεται ἀπό την ὁδηγία στην ελεύθερη επιλογή, ἀπό τά Κράτη μέλη, τῶν εἰδῶν διατροφῆς στά όποια θέλουν νά επιτρέψουν την προσθήκη σορβικοῦ ὀξέος ὡς συντηρητικής ουσίας.</P><P>'Οπως καθορίζεται ἀνωτέρω στό άρθρο 2 παράγραφος 2 πρώτη φράση τῆς ὁδηγίας, οι εθνικές διατάξεις πού προσδιορίζουν τά εἴδη διατροφής στά όποια μποροῦν νά προστίθενται οἱ συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμούνται στό παράρτημα καί οἱ προϋποθέσεις τῆς προσθήκης αυτής <QUOT.START ID="QS0009" REF.END="QE0009" CODE="00AB"/>δέν μποροῦν νά ἀποκλείσουν εντελώς τή χρησιμοποίηση μιᾶς ἀπό τίς συντηρητικές ουσίες, οἱ όποιες ἀπαριθμούνται στό παράρτημα, παρά μόνο στην περίπτωση πού δέν υπάρχει τεχνολογική ἀνάγκη χρησιμοποιήσεως τῆς στά εἴδη διατροφής πού παράγονται καί καταναλίσκονται στό ἴδιο του τό έδαφος<QUOT.END ID="QE0009" REF.START="QS0009" CODE="00BB"/>.</P><P>Σύμφωνα μέ τίς πληροφορίες πού διαθέτει ή 'Επιτροπή, ἡ γαλλική ρύθμιση ἀνταποκρίνεται σ' αὐτήν τήν ἀπαίτηση.</P><P>'Οσον άφορᾶ τή σχέση μεταξύ τοῦ κοινοτικοί) δικαίου καί τοῦ ἐσωτερικοῦ δικαίου, ή 'Επιτροπή παρατηρεί ὅτι ἡ ὁδηγία 64/54 δέν υποχρέωσε τά Κράτη μέλη νά υιοθετήσουν μία καθορισμένη συμπεριφορά, άλλά ἀντιθέτως, τά άφησε ελεύθερα νά επιτρέπουν ἡ νά ἀπαγορεύουν γιά κάθε εἶδος διατροφής τή χρησιμοποίηση τῶν συντηρητικών ουσιῶν πού ἀπαριθμοῦνται στό παράρτημα τῆς ὁδηγίας αὐτῆς.</P><P>Συμπεραίνοντας ἡ 'Επιτροπή προτείνει στό Δικαστήριο τήν ακόλουθη ἀπάντηση:</P><QUOT.S LEVEL="1"><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0010" REF.END="QE0010" CODE="00AB"/>1.</NO.P><TXT>Βάσει τοῦ ἄρθρου 1 τῆς οδηγίας 64/54 τοῦ Συμβουλίου τῆς <DATE ISO="19631105">5ης Νοεμβρίου 1963</DATE>, τά Κράτη μέλη πρέπει μόνο νά ἀπαγορεύουν τή χρησιμοποίηση των προσθέτων ουσιῶν γιά τίς όποιες δέν κάνει λόγο τό κείμενο αυτό.</TXT></NP><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Βάσει τοῦ ἄρθρου 2 παράγραφος 2 δέν μποροῦν νά επιτρέπουν τή χρησιμοποίηση τους παρά σέ ἕνα μόνο εἶδος διατροφής τῆς εκλογής τους.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Οἱ εθνικές διατάξεις πού κάνουν χρήση αυτής τῆς δυνατότητας πρέπει νά θεωρηθοῦν ὅτι θεσπίσθηκαν έγκυρα ἀπό τό οικείο Κράτος μέλος εντός τῶν ὁρίων τῆς ὁδηγίας αυτής.<QUOT.END ID="QE0010" REF.START="QS0010" CODE="00BB"/></TXT></NP></QUOT.S></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>ΙΙΙ —</NO.P><TXT>Προφορική διαδικασία</TXT></NP></TI></TITLE><P>Κατά τή συνεδρίαση τῆς <DATE ISO="19801120">20ής Νοεμβρίου 1980</DATE>, ἡ 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν Jean-Claude Séché, νομικό σύμβουλο τῆς 'Επιτροπής, ἀνέπτυξε προφορικά τίς παρατηρήσεις της.</P><P>Ό γενικός εἰσαγγελεύς ἀνέπτυξε τίς προτάσεις του στή συνεδρίαση τῆς <DATE ISO="19801217">17ης Δεκεμβρίου 1980</DATE>.</P></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Σκεπτικό</P></TI></TITLE><NP><NO.P>1</NO.P><TXT>Μέ ἀπόφαση τῆς <DATE ISO="19791221">21ης Δεκεμβρίου 1979</DATE>, πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς <DATE ISO="19800408">8 'Απριλίου 1980</DATE>, τό Cour d'appel τοῦ Colmar υπέβαλε, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ὡς πρός τήν ερμηνεία τῆς ὁδηγίας 64/54 τοῦ Συμβουλίου τῆς <DATE ISO="19631105">5ης Νοεμβρίου 1963</DATE> περί προσεγγίσεως τῶν νομοθεσιῶν τῶν Κρατῶν μελών σχετικά μέ τίς συντηρητικές ουσίες πού μποροῦν νά χρησιμοποιοῦνται στά εἴδη διατροφής (<REF.DOC.OJ COLL="P" NO.OJ="012" DATE.PUB="19640127" PAGE.FIRST="161">JO 12 τῆς 27ης 'Ιανουαρίου 1964, σ. 161</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP><?PAGE NO="439"?><NP><NO.P>2</NO.P><TXT>Τó Cour d'appel επιλήφθηκε μιᾶς εφέσεως κατά τοῦ Tribunal de grande instance τοῦ Στρασβούργου μέ την ὁποία καταδικάστηκε ἕνας διευθυντής εταιρείας, κατηγορούμενος ὅτι εἶχε διαθέσει γιά πώληση καί πώλησε, γνωρίζοντας τόν προορισμό τους, προϊόντα, ὅπως διακοσμητική πηκτή πού περιείχε σορβικό ὀξύ ἤ παράγωγά του, πρόσφορα νά προκαλέσουν τή νόθευση εἰδων διατροφής.</TXT></NP><NP><NO.P>3</NO.P><TXT>Τό Tribunal εἶχε διαπιστώσει ὅτι, κατά τή γαλλική νομοθεσία πού άφορᾶ τήν παρασκευή εἰδων διατροφής, τό σορβικό ὀξύ καί τά παράγωγά του ἀποτελούν συντηρητικές ουσίες τῶν ὁποίων ἡ χρησιμοποίηση ἀπαγορεύεται στην παρασκευή προϊόντων ἀλλαντοποιίας καί ἁλμεύσεως. Το Cour d'appel διερωτήθηκε, πάντως, μήπως μιά τέτοια ρύθμιση δέν εἶναι ἀντίθετη μέ τό κοινοτικό δίκαιο καί ιδιαίτερα μέ τήν ὁδηγία 64/54.</TXT></NP><NP><NO.P>4</NO.P><TXT>Τό ερώτημα πού τέθηκε ἀπό τό Cour d'appel άφορᾶ τό ἄν τό γεγονός ὅτι ένα Κράτος μέλος ἀπαγορεύει στην εθνική του νομοθεσία τή χρησιμοποίηση μιας συντηρητικής ουσίας σέ εἴδη διατροφής, ἐνῶ ἡ χρησιμοποίηση τῆς επιτρέπεται ἀπό τήν ὁδηγία 64/54, συνιστά προσβολή τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου πού μπορεί νά ἐπικαλεστεῖ ένας κοινοτικός υπήκοος εναντίον τοῦ ὁποίου έχει ἀσκηθεί δίωξη γιά νόθευση εἰδῶν διατροφής μέ σορβικό ὀξύ.</TXT></NP><NP><NO.P>5</NO.P><TXT>Ή ὁδηγία 64/54, ὅπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, ἀπαγορεύει στό άρθρο της 1 στά Κράτη μέλη νά επιτρέπουν γιά τήν προστασία τῶν είδῶν διατροφής ἀπό τίς ἀλλοιώσεις πού προκαλοῦνται ἀπό μικροοργανισμούς, τή χρησιμοποίηση συντηρητικῶν οὐσιων άλλων ἀπό εκείνες πού ἀπαριθμοῦνται στό παράρτημά της, στό όποῦο, μεταξύ άλλων, ἀναφέρεται καί τό σορβικό ὀξύ. Τό άρθρο 2 παράγραφος 2 τῆς ὁδηγίας διασαφηνίζει ὅτι αυτή δέ θίγει τίς εθνικές διατάξεις πού προσδιορίζουν τά εἴδη διατροφής στά όποια μπορούν νά προστεθούν οἱ συντηρητικές ουσίες οι όποιες ἀπαριθμούνται στό παράρτημα, άλλά καθορίζει επίσης ειδικότερα ὅτι οἱ διατάξεις αυτές δέν πρέπει νά έχουν ὡς ἀποτέλεσμα τόν ὁλοσχερή ἀποκλεισμό τῆς χρησιμοποιήσεως στά εἴδη διατροφής μιᾶς ἀπό τίς συντηρητικές ουσίες πού ἀπαριθμοῦνται, έκτός ἄν καμία τεχνολογική ἀνάγκη δέ δικαιολογεί τή χρησιμοποίηση αυτή στά εἴδη διατροφής πού παράγονται καί καταναλώνονται στό 'ίδιο τό έδαφος τοῦ οικείου Κράτους μέλους.</TXT></NP><?PAGE NO="440"?><NP><NO.P>6</NO.P><TXT>Σύμφωνα μέ τίς αιτιολογικές σκέψεις της, ἡ ὁδηγία δέ συνιστᾶ παρά ἕνa πρῶτο στάδιο προσεγγίσεως τῶν εθνικῶν νομοθεσιῶν στόν τομέα τῶν συντηρητικών ουσιών, στάδιο πού χαρακτηρίζεται ἀπό τόν καταρτισμό ενός μοναδικοῦ καταλόγου τῶν συντηρητικών ουσιών τῶν ὁποίων ἡ χρησιμοποίηση μπορεί νά επιτρέπεται. Σέ ἕνa δεύτερο στάδιο, ἡ προσέγγιση τῶν νομοθεσιών θά πρέπει νά άφορᾶ ἀτομικά τά εἴδη διατροφῆς στά όποια θά μποροῦν νά προστίθενται οἱ συντηρητικές ουσίες πού επιτρέπονται ἀπό την ὁδηγία.</TXT></NP><NP><NO.P>7</NO.P><TXT>Στό τωρινό στάδιο τῆς προσεγγίσεως τῶν εθνικών νομοθεσιών στον τομέα αυτό, τά Κράτη μέλη δέν εἶναι ἑπομένως υποχρεωμένα νά επιτρέπουν τη χρησιμοποίηση σέ εἴδη διατροφής όλων τῶν ουσιών πού μπορούν νά χρησιμοποιηθοῦν σύμφωνα μέ την ὁδηγία. 'Αντίθετα διατηροῦν μιά σχετική ελευθερία γιά νά θεσπίζουν τους δικούς τους κανόνες ὡς πρός την προσθήκη συντηρητικών ουσιών σέ εἴδη διατροφής μέ τή διπλή προϋπόθεση ὅτι δέν επιτρέπεται καμία συντηρητική ουσία, ἡ ὁποία δέν ἀναφέρεται στον κατάλογο πού επισυνάπτεται στην ὁδηγία καί ὅτι ἡ χρησιμοποίηση μιᾶς συντηρητικής ουσίας, ἡ ὁποία ἀναφέρεται ἐκεῖ, δέν ἀπαγορεύεται ὁλοσχερώς έκτός ἀπό τίς ιδιαίτερες περιπτώσεις τῆς ελλείψεως τεχνολογικής ἀνάγκης.</TXT></NP><NP><NO.P>8</NO.P><TXT>Ἀπό τίς πληροφορίες, οἱ όποιες παρασχέθηκαν στό Δικαστήριο ἀπό τή γαλλική κυβέρνηση καί τήν Επιτροπή, προκύπτει ὅτι ἄν ἡ γαλλική ρύθμιση δέν επιτρέπει τή χρήση τοῦ σορβικοῦ ὀξέως στά προϊόντα ἀλλαντοποιίας, επιτρέπει τή χρήση τής συντηρητικής αὐτής ουσίας σέ άλλα εἴδη διατροφής, καί ιδιαίτερα σέ ὁρισμένα εἴδη ζαχαροπλαστικής, σέ ζαχαρούχα παρασκευάσματα φρούτων πού προορίζονται γιά ζυμωθέντα γάλατα, σέ κάστανα καί δαμάσκηνα καί σέ ὁρισμένα άλλα εἴδη διατροφής.</TXT></NP><NP><NO.P>9</NO.P><TXT>Ὑπ' αυτές τίς προϋποθέσεις, ἕνας ιδιώτης πού κατηγορείται ὅτι χρησιμοποίησε τό σορβικό οξύ ὡς συντηρητική ουσία κατά παράβαση τῆς εθνικής νομοθεσίας πού εφαρμόζεται ἐν προκειμένω, δέν μπορεί νά επικαλεστεί τίς διατάξεις τῆς ὁδηγίας 64/54 κατά τῆς εφαρμογής τῆς νομοθεσίας αυτής.</TXT></NP><NP><NO.P>10</NO.P><TXT>Επομένως στό ερώτημα πού υποβλήθηκε ἀπό τό Cour d'appel πρέπει νά δοθεί ή ἀπάντηση ὅτι ἕνας ιδιώτης, εναντίον τοῦ ὁποίου <HT TYPE="ITALIC">'έχει</HT> ἀσκηθεί δίωξη γιά χρησιμοποίηση σορβικοῦ ὀξέος σέ ὁρισμένα εἴδη διατροφής, δέν μπορεί νά ἐπικαλεστεῖ<?PAGE NO="441"?> τίς διατάξεις τῆς ὁδηγίας 64/54 πού επιτρέπει τή χρησιμοποίηση τῆς συντηρητικῆς αὐτης οὐσίας ἄν ἡ εθνική νομοθεσία πού εφαρμόζεται ἐν προκειμένω ἐπιτρέπει τή χρησιμοποίηση τοῦ σορβικοῦ ὀξέος σέ άλλα εἴδη διατροφής.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Έπί τῶν δικαστικών εξόδων</P></TI></TITLE><NP><NO.P>11</NO.P><TXT>Τά έξοδα στά ὁποῖα ̡ποβλήθηκαν ἡ κυβέρνηση τῆς Γαλλικής Δημοκρατίας καί ή 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, οἱ όποιες υπέβαλαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν ἀποδίδονται. Δεδομένου ὅτι ἡ παρούσα διαδικασία <HT TYPE="ITALIC">'έχει,</HT> ὡς πρός τους διαδίκους τῆς κύριας δίκης, τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος ζητήματος πού ἀνέκυψε ἐνώπιον τοῦ ἐθνικοῦ δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται νά ἀποφασίσει γιά τα δικαστικά έξοδα.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO><P>Διά ταῦτα</P><P>ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρῶτο τμήμα),</P><P>κρίνοντας ἐπί τοῦ ερωτήματος πού τοῦ ὑπέβαλε τό Cour d'appel τοῦ Colmar μέ ἀπόφαση τῆς <DATE ISO="19791221">21ης Δεκεμβρίου 1979</DATE>, ἀποφαίνεται:</P></INTRO><P>Ό Ιδιώτης εναντίον τοῦ ὁποίου έχει ἀσκηθεί δίωξη γιά χρησιμοποίηση σορβικοῦ ὀξέος σέ ὁρισμένα εἴδη διατροφής δέν μπορεί νά ἐπικαλεστεί τίς διατάξεις τῆς ὁδηγίας 64/54 πού επιτρέπουν τή χρησιμοποίηση τῆς συντηρητικής αυτής ουσίας, ἄν ἡ ἐθνική νομοθεσία πού εφαρμόζεται ἐν προκειμένω επιτρέπει τή χρησιμοποίηση τοῦ σορβικοῦ οξέος σέ ἄλλα εἴδη διατροφής.</P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><P>Koopmans</P><P>O'Keeffe</P><P>Bosco</P><P>Δημοσιεύτηκε σέ δημόσια συνεδρίαση στό Λουξεμβοῦργο στίς <DATE ISO="19810205">5 Φεβρουαρίου 1981</DATE>.</P><SIGNATORY><P>Ό γραμματεύς</P><P>Α. Van Houtte</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Ό πρόεδρος τοῦ πρώτου τμήματος</P><P>Τ. Koopmans</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>