Βρυξέλλες, 22.10.2024

COM(2024) 465 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τις εργασίες των επιτροπών κατά τη διάρκεια του 2023

{SWD(2024) 235 final}


ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τις εργασίες των επιτροπών κατά τη διάρκεια του 2023

1.Εισαγωγή

Η Επιτροπή υποβάλλει την ετήσια έκθεσή της σχετικά με τις εργασίες των επιτροπών το 2023, σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή 1 (στο εξής: κανονισμός επιτροπολογίας).

Η έκθεση παρέχει επισκόπηση των εξελίξεων που σημειώθηκαν το 2023 στο σύστημα «επιτροπολογίας», το οποίο αναφέρεται στις επιτροπές τις οποίες συμβουλεύεται η Επιτροπή σχετικά με τα σχέδια εκτελεστικών πράξεων. Οι επιτροπές αυτές αποτελούνται από εκπροσώπους των κρατών μελών και προεδρεύονται από την Επιτροπή. Ακολουθούν διαφορετικές διαδικασίες λειτουργίας ανάλογα με τη σχετική βασική νομική πράξη η οποία εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις (βλέπε πίνακα II).

Η έκθεση παρουσιάζει συνοπτικά τις δραστηριότητες των επιτροπών και συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που περιέχει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία σχετικά με το έργο των επιμέρους επιτροπών για κάθε τομέα πολιτικής 2 . Επισημαίνει τις κύριες αλλαγές και τάσεις που παρατηρούνται σε ετήσια βάση, παρουσιάζοντας συνολικά αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις συνεδριάσεις, τις γραπτές διαδικασίες, τις γνώμες που διατυπώθηκαν (δηλ. θετικές, αρνητικές ή μη διατύπωση γνώμης) και τις πράξεις που εγκρίθηκαν. Παρέχει επίσης επισκόπηση των υποθέσεων που παραπέμφθηκαν στην επιτροπή προσφυγών και της άσκησης του δικαιώματος ελέγχου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού επιτροπολογίας. Πληροφορίες παρέχονται επίσης σχετικά με τα μέτρα που θεσπίζονται στο πλαίσιο της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο.

2.Επισκόπηση των εξελίξεων στο σύστημα επιτροπολογίας το 2023

2.1.Γενικές εξελίξεις

Συνεπώς, το 2023, οι επιτροπές επιτροπολογίας συνέχισαν να λειτουργούν βάσει των διαδικασιών που καθορίζονται στον κανονισμό επιτροπολογίας, δηλ. της συμβουλευτικής διαδικασίας (άρθρο 4) και της διαδικασίας εξέτασης (άρθρο 5), καθώς και βάσει της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο που καθορίζεται στο άρθρο 5α 3 της απόφασης επιτροπολογίας 4 .

Όλες οι συνεδριάσεις, ανεξάρτητα από τον τρόπο διεξαγωγής τους (με φυσική παρουσία, εξ αποστάσεως ή σε υβριδική μορφή) αναφέρονται ως συνεδριάσεις στο μητρώο επιτροπολογίας 5 και στα συνοπτικά πρακτικά διευκρινίζεται ο τρόπος διεξαγωγής της συνεδρίασης.

Όσον αφορά την ευθυγράμμιση των πράξεων που εξακολουθούν να αναφέρονται στην κανονιστική διαδικασία με έλεγχο με το νομικό πλαίσιο που θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, το 2023, οι διοργανικές συζητήσεις σχετικά με την πρόταση 6 της Επιτροπής δεν σημείωσαν πρόοδο προς την κατεύθυνση της ευθυγράμμισης των υπόλοιπων βασικών πράξεων.

Όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής, της 14ης Φεβρουαρίου 2017 7 , για την τροποποίηση του κανονισμού επιτροπολογίας σχετικά με την επιτροπή προσφυγών, και ιδίως για την αντιμετώπιση καταστάσεων «μη διατύπωσης γνώμης» σε ευαίσθητους τομείς 8 , δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη προόδου το 2023, καθώς οι αντίστοιχες θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (οι λεγόμενοι συννομοθέτες) εξακολουθούσαν να είναι πολύ διαφορετικές.

Η Επιτροπή εξακολούθησε να δημοσιοποιεί τα σχέδια κειμένων για σημαντικές εκτελεστικές πράξεις για περίοδο 4 εβδομάδων, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις. Το 2023 δημοσιεύθηκαν 73 σχέδια εκτελεστικών πράξεων για υποβολή παρατηρήσεων στον ιστότοπο «Πείτε την άποψή σας» 9 , αριθμός ο οποίος είναι σχεδόν πανομοιότυπος με αυτόν του 2022 (72).

2.2.Εξελίξεις όσον αφορά τη νομολογία

Όσον αφορά τη διαφάνεια των εργασιών των επιτροπών επιτροπολογίας, στην εκδικασθείσα υπόθεση T-201/21 ( Covington & Van Vooren κατά Επιτροπής ), το Γενικό Δικαστήριο διατήρησε την επιχειρηματολογία την οποία εξέθεσε το προηγούμενο έτος στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-371/20 και T-554/20 (Pollinis France κατά Commission 10 οι αποφάσεις και στις δύο υποθέσεις είναι αναιρεσιβαλλόμενες). Το Γενικό Δικαστήριο κλήθηκε εκ νέου να εξετάσει την άρνηση της Επιτροπής να επιτρέψει την πρόσβαση σε έγγραφα [δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 11 ] στα οποία αναφέρονται οι επιμέρους ψήφοι των κρατών μελών στο πλαίσιο επιτροπής επιτροπολογίας. Στην απόφασή του, της 14ης Ιουνίου 2023, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε ότι οι ψήφοι των κρατών μελών στο πλαίσιο επιτροπής επιτροπολογίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη
ως «μέρος συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων» εντός της Επιτροπής σχετικά με το εν λόγω σχέδιο εκτελεστικής πράξης. Επομένως, η εξαίρεση από την πρόσβαση στα έγγραφα που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 12 εφαρμόζεται στα έγγραφα που αντικατοπτρίζουν τις επιμέρους ψήφους των κρατών μελών. Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι λόγοι που προέβαλε η Επιτροπή στην εκκαλούμενη απόφαση δεν μπορούσαν να δικαιολογήσουν, υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης αυτής, την εφαρμογή της εξαίρεσης του άρθρου 4 παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001. Κατά την άποψη του Γενικού Δικαστηρίου, δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι η γνωστοποίηση των ζητούμενων εγγράφων θα μπορούσε να θίξει σοβαρά την επίμαχη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση με την οποία δεν είχε επιτραπεί πρόσβαση στο ζητούμενο έγγραφο. Στη συνέχεια, η Επιτροπή άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης αυτής.

Στην απόφασή του, της 28ης Φεβρουαρίου 2023, στην υπόθεση C-695/20 (Fenix International Ltd κατά Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs), το Δικαστήριο διατύπωσε δύο παρατηρήσεις γενικής ισχύος σχετικά με τις εξουσίες εφαρμογής. Η υπόθεση αφορούσε αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκειμένου να διευκρινιστεί αν το άρθρο 9α παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 282/2011 του Συμβουλίου είναι ανίσχυρο στο μέτρο κατά το οποίο το Συμβούλιο συμπλήρωσε ή τροποποίησε το άρθρο 28 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ 13 για τον ΦΠΑ, υπερβαίνοντας με τον τρόπο αυτό τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που του αναθέτει το άρθρο 397 της οδηγίας αυτής, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 291, παράγραφος 2, της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, όσον αφορά την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου, το άρθρο 291 παράγραφος 2, ΣΛΕΕ απαιτεί εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση των λόγων για τους οποίους ανατίθεται στο εν λόγω θεσμικό όργανο η εκτέλεση πράξης για την οποία γίνεται λόγος. Αφετέρου, επισήμανε ότι οι εκτιμήσεις σχετικά με τα όρια των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της Επιτροπής ισχύουν και όταν ανατίθενται τέτοιες αρμοδιότητες στο Συμβούλιο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ το οποίο δεν προβαίνει σε καμία διάκριση ως προς τη φύση και το περιεχόμενο των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων ανάλογα με το όργανο στο οποίο αυτές έχουν ανατεθεί. Το Δικαστήριο επισήμανε ότι οι εκτελεστικές αρμοδιότητες που ανατίθενται στην Επιτροπή ή στο Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ συνεπάγονται, κατ’ ουσία, την εξουσία λήψης μέτρων τα οποία είναι αναγκαία ή χρήσιμα για την ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων της νομοθετικής πράξης βάσει της οποίας θεσπίζονται και τα οποία περιορίζονται στη διευκρίνιση του περιεχομένου της, τηρουμένων των βασικών γενικών σκοπών που επιδιώκει η εν λόγω πράξη, χωρίς να την τροποποιούν ή να την συμπληρώνουν είτε ως προς τα ουσιώδη είτε πως προς τα μη ουσιώδη στοιχεία της 14 . Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο προσβαλλόμενος εκτελεστικός κανονισμός δεν παραβίαζε καμία από τις αρχές αυτές και, ως εκ τούτου, δεν θίγεται το κύρος του.

3.Επισκόπηση δραστηριοτήτων

Τα αριθμητικά στοιχεία που αναφέρονται στις ακόλουθες ενότητες βασίζονται όλα στα πορίσματα που παρουσιάζονται λεπτομερώς στο συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.

3.1.Αριθμός επιτροπών

Η παρούσα έκθεση εστιάζει αποκλειστικά στις επιτροπές επιτροπολογίας που έχουν συσταθεί από τον νομοθέτη για να επικουρούν την Επιτροπή στην άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της που της έχουν ανατεθεί με βασικές νομικές πράξεις. Άλλες οντότητες, και ιδίως οι ομάδες εμπειρογνωμόνων που έχει συστήσει η ίδια η Επιτροπή, δεν εξετάζονται στην παρούσα έκθεση.

15 Στον πίνακα I παρουσιάζεται ο αριθμός των επιτροπών επιτροπολογίας που υπήρχαν κατά τη διάρκεια της περιόδου από 1ης Ιανουαρίου έως 31ης Δεκεμβρίου 2023, ενώ προστίθενται, για λόγους σύγκρισης, τα στοιχεία του προηγούμενου έτους.

ΠΙΝΑΚΑΣ I — Συνολικός αριθμός επιτροπών

Υπηρεσία της Επιτροπής

2022

2023

AGRI (Γεωργία και Αγροτική Ανάπτυξη)

12

11

BUDG (Προϋπολογισμός)

2

2

CLIMA (Δράση για το Κλίμα)

5

5

CNECT (Επικοινωνιακά Δίκτυα, Περιεχόμενο και Τεχνολογία)

15

17

COMP – Ανταγωνισμός

0

2

DEFIS (Αμυντική Βιομηχανία και Διάστημα)

8

10

EAC (Εκπαίδευση και Πολιτισμός)

4

4

ECFIN (Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις)

2

2

ECHO (Ανθρωπιστική Βοήθεια και Πολιτική Προστασία)

2

2

EMPL (Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις και Ένταξη)

5

5

ENER (Ενέργεια)

13

14

ENV (Περιβάλλον)

26

26

ESTAT (Eurostat – Στατιστική Υπηρεσία)

1

1

FISMA (Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και Ένωση Κεφαλαιαγορών)

11

10

FPI (Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής)

2

1

GROW (Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότητα και ΜΜΕ)

38

40

ΗΕRA (Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης)

0

1

HOME (Μετανάστευση και Εσωτερικές Υποθέσεις)

18

19

INTPA (Διεθνείς Εταιρικές Σχέσεις)

3

3

JUST (Δικαιοσύνη και Καταναλωτές)

24

24

MARE (Θαλάσσια Πολιτική και Αλιεία)

3

3

MOVE (Κινητικότητα και Μεταφορές)

31

33

NEAR (Γειτονία και Διαπραγματεύσεις για τη Διεύρυνση)

2

2

OLAF (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης)

1

1

REFORM (Στήριξη Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων)

1

1

REGIO (Περιφερειακή Πολιτική και Αστική Ανάπτυξη)

2

2

RTD (Έρευνα και Καινοτομία)

17

17

SANTE (Υγεία και Ασφάλεια των Τροφίμων)

33

32

SG (Γενική Γραμματεία) *

3

4

TAXUD (Φορολογία και Τελωνειακή Ένωση)

26

27

TRADE (Εμπόριο)

12

13

ΣΥΝΟΛΟ

322

334

* Συμπεριλαμβανομένης της επιτροπής προσφυγών 16

Το 2023 υπήρχαν 334 επιτροπές επιτροπολογίας, συμπεριλαμβανομένων των συνθέσεων των επιτροπών 17 .
Πρόκειται για μικρή αύξηση του αριθμού των επιτροπών σε σύγκριση με το 2022 (όταν υπήρχαν 322 επιτροπές επιτροπολογίας), γεγονός που αντικατοπτρίζει τη σύσταση νέων επιτροπών με νομοθετική πράξη η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2023.

Στον πίνακα II παρουσιάζεται η κατανομή των επιτροπών το 2023 ανά είδος διαδικασίας βάσει της οποίας λειτούργησαν (δηλ. συμβουλευτική διαδικασία, διαδικασία εξέτασης, κανονιστική διαδικασία με έλεγχο). Οι επιτροπές που εφάρμοσαν πολλαπλές διαδικασίες αναφέρονται χωριστά.

ΠΙΝΑΚΑΣ II — Αριθμός επιτροπών ανά διαδικασία

Υπηρεσία της Επιτροπής

Είδος διαδικασίας

Συμβουλευτική

Εξέταση

Κανονιστική με έλεγχο

Πολλαπλές διαδικασίες

ΣΥΝΟΛΟ

AGRI

0

8

0

3

11

BUDG

0

1

0

1

2

CLIMA

0

1

0

4

5

CNECT

1

10

0

6

17

COMP

1

0

0

1

2

DEFIS

0

3

0

7

10

EAC

0

3

0

1

4

ECFIN

0

1

0

1

2

ECHO

0

2

0

0

2

EMPL

1

1

1

2

5

ENER

2

8

0

4

14

ENV

0

13

1

12

26

ESTAT

0

0

0

1

1

FISMA

0

4

2

4

10

FPI

0

1

0

0

1

GROW

2

13

2

23

40

HERA

0

1

0

0

1

HOME

1

15

0

3

19

INTPA

0

3

0

0

3

JUST

7

12

0

5

24

MARE

0

2

0

1

3

MOVE

3

14

1

15

33

NEAR

0

2

0

0

2

OLAF

0

1

0

0

1

REFORM

1

0

0

0

1

REGIO

0

0

0

2

2

RTD

0

3

0

14

17

SANTE

0

12

0

20

32

SG*

0

3

0

1

4

TAXUD

0

11

0

16

27

TRADE

3

5

0

5

13

ΣΥΝΟΛΟ:

22

153

7

152

334

* Συμπεριλαμβανομένης της επιτροπής προσφυγών

3.2.    Αριθμός συνεδριάσεων και γραπτών διαδικασιών

Η ένταση της δραστηριότητας των επιτροπών καθορίζεται πρωτίστως από τον αριθμό των συνεδριάσεων των επιτροπών και τον αριθμό των γραπτών διαδικασιών που διεξάγονται 18 . Αυτά παρατίθενται στον πίνακα III.

ΠΙΝΑΚΑΣ III — Αριθμός συνεδριάσεων και γραπτών διαδικασιών

Υπηρεσία της Επιτροπής

Αριθμός επιτροπών

Συνεδριάσεις

Γραπτές διαδικασίες

2022

2023

2022

2023

AGRI

11

100

77

52

1

BUDG

2

4

4

0

0

CLIMA

5

5

9

3

2

CNECT

17

15

24

30

19

COMP

2

0

7

0

1

DEFIS

10

46

50

7

13

EAC

4

11

10

17

15

ECFIN

2

14

18

0

0

ECHO

2

7

3

12

2

EMPL

5

0

1

0

0

ENER

14

18

20

8

8

ENV

26

23

23

10

7

ESTAT

1

3

4

7

4

FISMA

10

10

6

23

15

FPI

1

9

3

6

0

GROW

40

30

28

78

38

HERA

1

0

0

0

0

HOME

19

49

42

60

15

INTPA

3

18

21

14

8

JUST

24

21

13

6

4

MARE

3

3

5

10

7

MOVE

33

40

41

20

17

NEAR

2

19

11

48

17

OLAF

1

0

0

0

0

REFORM

1

1

0

2

1

REGIO

2

3

2

3

3

RTD

17

62

43

355

223

SANTE

32

95

98

813

769

SG*

4

12

10

6

0

TAXUD

27

31

48

36

33

TRADE

13

24

29

49

20

ΣΥΝΟΛΟ:

334

673

650

1 675

1 242

* Συμπεριλαμβανομένων των συνεδριάσεων / γραπτών διαδικασιών της επιτροπής προσφυγών

Το 2023 πραγματοποιήθηκαν 650 συνεδριάσεις, αριθμός ελαφρώς υψηλότερος σε σχέση με το 2022 (χρονιά κατά την οποία πραγματοποιήθηκαν 673 συνεδριάσεις), και 1 242 γραπτές διαδικασίες, αριθμός ο οποίος είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον αριθμό του προηγούμενου έτους (κατά το οποίο πραγματοποιήθηκαν 1 675 διαδικασίες).

3.3.Αριθμός γνωμών και εκτελεστικών πράξεων

Η παρούσα έκθεση παρέχει επίσης μια ένδειξη σχετικά με τα συγκεκριμένα αποτελέσματα των επιτροπών, που αποτελούν έναν ακόμη σημαντικό δείκτη του επιπέδου δραστηριότητας.

ΠΙΝΑΚΑΣ IV — Αριθμός γνωμών και εκτελεστικών πράξεων που εκδόθηκαν 19

Υπηρεσία της Επιτροπής

Γνώμες 20

Εκτελεστικές πράξεις
που εκδόθηκαν

Ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου / αποφάσεις του Συμβουλίου
(άρθρο 11)

2022

2023

2022

2023

2023

AGRI

103

102

100

102

0

BUDG

0

0

0

0

0

CLIMA

4

11

5

11

0

CNECT

31

26

30

23

0

COMP

0

2

0

3

0

DEFIS

12

19

16

19

0

EAC

21

20

24

17

0

ECFIN

17

25

17

25

0

ECHO

13

3

13

4

0

EMPL

0

2

0

2

0

ENER

30

13

21

9

0

ENV

25

26

22

17

0

ESTAT

10

15

9

14

0

FISMA

25

14

22

10

0

FPI

5

0

4

0

0

GROW

85

63

73

67

0

HERA

0

0

0

0

0

HOME

58

62

49

68

0

INTPA

106

118

104

118

0

JUST

13

4

9

4

0

MARE

13

10

19

10

0

MOVE

48

44

55

40

0

NEAR

110

37

108

37

0

OLAF

0

0

0

0

0

REFORM

2

1

1

1

0

REGIO

3

3

5

3

0

RTD

354

223

333

213

0

SANTE

819

1041

907

967

8
(Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)

SG*

13

22

0

0

0

TAXUD

43

52

40

45

0

TRADE

85

81

86

87

0

ΣΥΝΟΛΟ:

2 048

2 039

2 072

1 916

8

* Συμπεριλαμβανομένων των γνωμών που διατυπώθηκαν από την επιτροπή προσφυγών. Για να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση, οι εκτελεστικές πράξεις που εκδόθηκαν μέσω της επιτροπής προσφυγών προσμετρώνται στις επιτροπές πρώτου επιπέδου στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής. Βλ. επίσης τμήμα 3.4 και πίνακα V.

Ο πίνακας IV παρουσιάζει συνολικά στοιχεία σχετικά με τις επίσημες γνώμες που διατυπώθηκαν από τις επιτροπές και τις επακόλουθες εκτελεστικές πράξεις που εκδόθηκαν από την Επιτροπή 21 . Επισημαίνει επίσης τις περιπτώσεις στις οποίες είτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε το Συμβούλιο έχουν ασκήσει το δικαίωμα ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού επιτροπολογίας.

Οι επιτροπές εξέδωσαν 2 039 γνώμες 22 το 2023, αριθμός που είναι ελαφρά μειωμένος σε σχέση με το 2022 (2 048 γνώμες). Ομοίως, ο αριθμός των 1 916 εκτελεστικών πράξεων που εκδόθηκαν με διαδικασία επιτροπής ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερος από ό, τι το προηγούμενο έτος (2 072).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν δικαίωμα ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού επιτροπολογίας. Το 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε οκτώ ψηφίσματα βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού επιτροπολογίας, που αφορούσαν όλα πράξεις της ΓΔ SANTE.
Το 2023 το Συμβούλιο δεν άσκησε το δικαίωμά του εναντίωσης στο σχέδιο μέτρου δυνάμει της εν λόγω διάταξης.

3.4.Συνεδριάσεις της επιτροπής προσφυγών

Όπως φαίνεται στον πίνακα V κατωτέρω, η επιτροπή προσφυγών συνεδρίασε 10 φορές το 2023 και συζήτησε 22 σχέδια εκτελεστικών πράξεων τα οποία παραπέμφθηκαν από την Επιτροπή. Η ψηφοφορία στις συνεδριάσεις σε όλες τις περιπτώσεις και χωρίς τη χρήση γραπτών διαδικασιών, είχε αποτέλεσμα τη «μη διατύπωση γνώμης» και στις 22 περιπτώσεις 23 . Η Επιτροπή εξέδωσε και τις 22 εκτελεστικές πράξεις μετά την ψηφοφορία στην επιτροπή προσφυγών, αλλά η έκδοση 3 εξ αυτών πραγματοποιήθηκε το 2024.

ΠΙΝΑΚΑΣ V — Δραστηριότητα της επιτροπής προσφυγών

Υπηρεσία της Επιτροπής

Αριθμός συνεδριάσεων / γραπτών διαβουλεύσεων της επιτροπής προσφυγών

Αριθμός γνωμών 24 της επιτροπής προσφυγών

Αριθμός πράξεων που εκδόθηκαν έπειτα από γνώμη της επιτροπής προσφυγών

2022

2023

2022

2023

2022

2023

MOVE

0/0

1(0)

0 (0)

1 (1)

0

1

SANTE

10/6

9(0)

12 (12)

21 (21)

10

18

TRADE

1/ 0

0

1 (1)

0

1

0

ΣΥΝΟΛΟ:

11/6

10(0)

13 (13)

22 (22)

11

19

3.5.Χρήση της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο

Ο κανονισμός επιτροπολογίας διατήρησε τα αποτελέσματα της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο για τους σκοπούς υφιστάμενων βασικών νομικών πράξεων που παραπέμπουν σε αυτήν 25 . Η διαδικασία αυτή δεν μπορεί πλέον να προβλέπεται στη νέα νομοθεσία, αλλά εξακολουθεί να εμφανίζεται σε πολλές υφιστάμενες βασικές νομικές πράξεις και θα συνεχίσει να εφαρμόζεται έως ότου οι αντίστοιχες εξουσιοδοτήσεις ευθυγραμμιστούν με τις εξουσιοδοτήσεις για την έκδοση είτε κατ’ εξουσιοδότηση είτε εκτελεστικών πράξεων.

Το 2023, θεσπίστηκαν 57 μέτρα στο πλαίσιο της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο (βλέπε πίνακα VI), αριθμός μικρότερος από ό,τι το 2022 (έτος κατά το οποίο εγκρίθηκαν 68 μέτρα). Το δικαίωμα εναντίωσης σε πράξεις σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο ασκήθηκε μία φορά το 2023, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προς σύγκριση, το 2022 οι συννομοθέτες δεν έκαναν χρήση αυτού του δικαιώματος.

ΠΙΝΑΚΑΣ VI — Αριθμός των μέτρων που εκδόθηκαν σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο

Υπηρεσία της Επιτροπής

Κανονιστική διαδικασία με έλεγχο - μέτρα
που εκδόθηκαν

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιτάχθηκε στην έκδοση σχεδίων μέτρων

Το Συμβούλιο αντιτάχθηκε στην έκδοση σχεδίων μέτρων

AGRI

0

0

0

BUDG

0

0

0

CLIMA

0

0

0

CNECT

0

0

0

COMP

0

0

0

DEFIS

0

0

0

EAC

0

0

0

ECHO

0

0

0

ECON

0

0

0

EMPL

0

0

0

ENER

1

0

0

ENV

5

0

0

ESTAT

0

0

0

FISMA

4

0

0

FPI

0

0

0

GROW

7

0

0

HERA

0

0

0

HOME

0

0

0

INTPA

0

0

0

JUST

0

0

0

MARE

0

0

0

MOVE

0

0

0

NEAR

0

0

0

OLAF

0

0

0

REFORM

0

0

0

REGIO

0

0

0

RTD

0

0

0

SANTE

40

1

0

SG

0

0

0

TAXUD

0

0

0

TRADE

0

0

0

ΣΥΝΟΛΟ

57

1

0

4.Συμπέρασμα

Οι επιτροπές συνέχισαν να εργάζονται το 2023 με παρόμοιο επίπεδο έντασης με το προηγούμενο έτος. Υπήρχαν 334 επιτροπές, οι οποίες πραγματοποίησαν 650 συνεδριάσεις, διεξήγαγαν 1 242 γραπτές διαδικασίες και εξέδωσαν 2 039 γνώμες, οι οποίες οδήγησαν στην έκδοση 1 916 εκτελεστικών πράξεων και 57 μέτρων στο πλαίσιο της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο. Επιτρέποντας στα κράτη μέλη να ασκούν τις ελεγκτικές εξουσίες τους σύμφωνα με τον κανονισμό επιτροπολογίας, οι επιτροπές παρέχουν πολύτιμη βοήθεια στην Επιτροπή για την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται από τους συννομοθέτες.

Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβουν γνώση της παρούσας έκθεσης.

(1)    ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13.
(2)      Όπως καλύπτονται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής που ασχολούνται με τους αντίστοιχους τομείς πολιτικής.
(3) Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη χρήση αυτής της διαδικασίας, βλ. τμήμα 3.5.
(4)      Απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23).
(5)     https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/home
(6)      Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσαρμογή διαφόρων νομικών πράξεων οι οποίες προβλέπουν τη χρήση της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο στα άρθρα 290 και 291 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, COM(2016) 799 final.
(7)      Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή [COM(2017) 085 final].
(8)      Η Επιτροπή πρότεινε στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού επιτροπολογίας προκειμένου να αποφευχθεί μια κατάσταση στην οποία είναι νομικά υποχρεωμένη να λάβει απόφαση έγκρισης ελλείψει ειδικής πλειοψηφίας των κρατών μελών που λαμβάνουν θέση (είτε υπέρ είτε κατά) στην επιτροπή/επιτροπή προσφυγών. Μια τέτοια κατάσταση «μη διατύπωσης γνώμης» είναι, κατά την άποψη της Επιτροπής, ιδιαίτερα προβληματική όταν αφορά πολιτικά ευαίσθητα θέματα με άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες και τις επιχειρήσεις, για παράδειγμα στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας των ανθρώπων, των ζώων ή των φυτών.
(9)       https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say_el  
(10)      T-371/20 και T-554/20, Pollinis France κατά Commission, ECLI:EU:T:2022:556.
(11)      Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43.
(12)      «Ένα θεσμικό όργανο αρνείται την πρόσβαση σε έγγραφα που περιέχουν απόψεις για εσωτερική χρήση, ως μέρος συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του σχετικού θεσμικού οργάνου, ακόμη και αφού έχει ληφθεί η απόφαση, εάν η γνωστοποίηση του εγγράφου θα έθιγε σοβαρά την οικεία διαδικασία λήψης αποφάσεων, εκτός εάν για τη γνωστοποίηση του εγγράφου υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον.»
(13)          Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας, ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.
(14)      Οι ίδιες αρχές σχετικά με τα όρια των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της Επιτροπής διατυπώνονται εκ νέου και στις αποφάσεις του Δικαστηρίου της 16ης Μαρτίου 2023, Saatgut-Treuhandverwaltung (KWS Meridian), C 522/21, ECLI:EU:C:2023:218, σκέψη 35, και της 22ας Μαρτίου 2023, Tazzetti κατά Επιτροπής (συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-825/19 και T-826/19), ECLI:EU:T:2023:148, σκέψεις 156-157.
(15)      Ορισμένες επιτροπές υπήρχαν μόνο κατά τη διάρκεια μέρους του έτους, ανάλογα με την ακριβή έναρξη/λήξη της ισχύος της βασικής νομικής πράξης τους.
(16)      Η επιτροπή προσφυγών είναι εγγεγραμμένη στο μητρώο επιτροπολογίας ως επιτροπή υπό την ευθύνη της Γενικής Γραμματείας. Στην πράξη, ωστόσο, η εν λόγω επιτροπή τελεί υπό τη διαχείριση των ενδιαφερόμενων υπηρεσιών.
(17)      Σε ορισμένες βασικές πράξεις ο νομοθέτης έχει προβλέψει ειδικές συνθέσεις της επιτροπής. Οι συνθέσεις αυτές παρουσιάζονται χωριστά στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής και κάθε μία υπολογίζεται χωριστά στον συνολικό αριθμό των επιτροπών.
(18)      Η ψηφοφορία της επιτροπής μπορεί να λάβει χώρα είτε σε τακτική συνεδρίαση της επιτροπής, είτε, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, με γραπτή διαδικασία, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού επιτροπολογίας.
(19)      Όσον αφορά τις εκτελεστικές πράξεις που εκδόθηκαν, η ένδειξη των υπηρεσιών της Επιτροπής (τομείς πολιτικής) σημαίνει ότι οι εν λόγω πράξεις καταρτίστηκαν (συζητήθηκαν και/ή ψηφίστηκαν) σε επιτροπή την οποία διαχειρίζεται η εν λόγω υπηρεσία της Επιτροπής· σε ορισμένες περιπτώσεις, στην πράξη η έκδοση της πράξης διασφαλίστηκε επίσημα από άλλη υπηρεσία της Επιτροπής.
(20)      Στον συνολικό αριθμό γνωμών προσμετρώνται οι ψηφοφορίες που οδήγησαν στη «μη διατύπωση γνώμης», καθώς πρόκειται για ένα πιθανό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στην επιτροπή.
(21)    Ο αριθμός των γνωμών και των εκτελεστικών πράξεων/μέτρων στη διάρκεια ενός συγκεκριμένου έτους μπορεί να διαφέρει· οι λόγοι για το γεγονός αυτό επεξηγούνται στην εισαγωγή του συνοδευτικού εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.
(22)      Η συντριπτική πλειοψηφία των ψήφων ήταν θετική, ενώ «δεν διατυπώθηκε γνώμη» σε 31 περιπτώσεις (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παραπέμφθηκαν τελικά στην επιτροπή προσφυγών). Εκφέρθηκε μία αρνητική γνώμη ( όσον αφορά τις απαιτήσεις επισήμανσης των νέων τροφίμων α-κυκλοδεξτρίνη και γ-κυκλοδεξτρίνη ) και κατά συνέπεια το σχέδιο της πράξης αποσύρθηκε από την Επιτροπή.
(23)      Περισσότερες λεπτομέρειες παρατίθενται στο συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.
(24)      Ο όρος «γνώμη» περιλαμβάνει επίσης το σενάριο κατά το οποίο το επίσημο αποτέλεσμα είναι «μη διατύπωση γνώμης», γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει απαιτούμενη πλειοψηφία για καμία από τις δύο επιλογές. Ο αριθμός των περιπτώσεων «μη διατύπωσης γνώμης» αναφέρεται εντός παρενθέσεων.
(25)      Άρθρο 12 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού επιτροπολογίας.