ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 24.8.2020

COM(2020) 464 final

2020/0217(NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη χορήγηση προσωρινής στήριξης στη Μάλτα, στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672 του Συμβουλίου, για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της έξαρσης της νόσου COVID-19

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Ο κανονισμός 2020/672 του Συμβουλίου (στο εξής: κανονισμός SURE) καθορίζει το νομικό πλαίσιο για την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν σοβαρή οικονομική διαταραχή, οφειλόμενη στην έξαρση της νόσου COVID-19, ή που απειλούνται σοβαρά από την εν λόγω διαταραχή. Η στήριξη στο πλαίσιο του SURE χρησιμεύει για τη χρηματοδότηση, πρωτίστως, συστημάτων μειωμένου ωραρίου εργασίας ή παρόμοιων μέτρων που αποσκοπούν στην προστασία των μισθωτών και των αυτοαπασχολουμένων και, ως εκ τούτου, στη μείωση του ποσοστού ανεργίας και της απώλειας εισοδήματος, καθώς και για τη χρηματοδότηση, επικουρικά, ορισμένων μέτρων που αφορούν την υγεία, ιδίως στον χώρο εργασίας.

Στις 7 Αυγούστου 2020, η Μάλτα ζήτησε χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση στο πλαίσιο του κανονισμού SURE. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού SURE, η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβούλευση με τις αρχές της Μάλτας για να εξακριβώσει την αιφνίδια και σοβαρή αύξηση των πραγματικών και των προβλεπόμενων δαπανών που οφείλονται στην πανδημία της νόσου COVID-19 και συνδέονται άμεσα με μέτρα σχετικά με συμπλήρωμα μισθού, επίδομα αναπηρίας, γονικό επίδομα και ιατροφαρμακευτική παροχή. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα εξής:

(α)συμπλήρωμα μισθού λόγω COVID-19, το οποίο καλύπτει μισθωτούς και αυτοαπασχολουμένους, με στόχο την αντιμετώπιση των διαταραχών που προκάλεσε η πανδημία. Οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης στους τομείς που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση και απαριθμούνται στο παράρτημα Α (π.χ. στον κλάδο της ξενοδοχοεστίασης) είναι επιλέξιμοι για χορήγηση μισθολογικής στήριξης 800 EUR μηνιαίως. Σε τομείς που επλήγησαν λιγότερο και απαριθμούνται στο παράρτημα Β, οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης μπορούν να λαμβάνουν 160 EUR μηνιαίως. Τον Ιούλιο του 2020 το σύστημα παρατάθηκε έως τον Σεπτέμβριο του 2020 και ο κατάλογος των τομέων που περιλαμβάνονται στα δύο παραρτήματα αναθεωρήθηκε. Σε τομείς στους οποίους προηγουμένως χορηγούνταν στήριξη στο πλαίσιο του συστήματος αλλά δεν συμπεριλαμβάνονται στο επικαιροποιημένο παράρτημα Α ή στο παράρτημα Β θα δοθεί συνδρομή με τη μορφή συμπληρώματος μισθού ύψους 600 EUR για μισθωτούς πλήρους απασχόλησης.

(β)επίδομα αναπηρίας λόγω COVID-19, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα σε άτομα με αναπηρία που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα να παραμείνουν στο σπίτι για λόγους υγείας και ασφάλειας και να διατηρούν παράλληλα τη σύμβασή τους με τον εργοδότη τους. Το συγκεκριμένο επίδομα ανέρχεται σε 166,15 EUR εβδομαδιαίως σε περίπτωση πλήρους απασχόλησης.

(γ)σύστημα παροχής γονικού επιδόματος λόγω COVID-19, με το οποίο παρέχεται επίδομα σε γονείς που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα και υποχρεώνονται να παραμείνουν στο σπίτι για να αναλάβουν τη φροντίδα παιδιών σχολικής ηλικίας. Το επίδομα παρέχεται υπό την προϋπόθεση ότι οι γονείς δεν μπορούν να εργαστούν μέσω ρυθμίσεων τηλεργασίας. Οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης είναι επιλέξιμοι για τη χορήγηση εβδομαδιαίας άμεσης πληρωμής 166,15 EUR.

(δ)μέτρο για ιατροφαρμακευτική παροχή λόγω COVID-19, από την 27η Μαρτίου 2020, για άτομα που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα και δεν ήταν σε θέση να εγκαταλείψουν την κατοικία τους για να μεταβούν στην εργασία λόγω εντολής που τους δόθηκε. Στα επιλέξιμα άτομα συγκαταλέγονται όσοι δεν μπορούν να εργαστούν από την κατοικία τους και δεν αμείβονται από τον εργοδότη τους κατά τη διάρκεια της απουσίας τους από την εργασία. Τα επιλέξιμα άτομα λαμβάνουν εβδομαδιαία άμεση πληρωμή 166,15 EUR.

Η Μάλτα διαβίβασε στην Επιτροπή τις σχετικές πληροφορίες.

Λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να εκδώσει εκτελεστική απόφαση για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής στη Μάλτα, στο πλαίσιο του κανονισμού SURE, για τα ανωτέρω μέτρα.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

•Αναλογικότητα

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

•Εκτίμηση επιπτώσεων

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Πέραν της παροχής εγγυήσεων από τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο ενσωματώνονται και άλλες διασφαλίσεις με στόχο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα του συστήματος:

·αυστηρή και συντηρητική προσέγγιση όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση·

·κατάρτιση του χαρτοφυλακίου δανείων που περιορίζει τον κίνδυνο συγκέντρωσης, την ετήσια έκθεση και την υπερβολική έκθεση σε μεμονωμένα κράτη μέλη, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα παροχής επαρκών πόρων στα κράτη μέλη που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη· και

·δυνατότητες αναχρηματοδότησης του χρέους.

2020/0217 (NLE)

Πρόταση

EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη χορήγηση προσωρινής στήριξης στη Μάλτα, στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672 του Συμβουλίου, για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της έξαρσης της νόσου COVID-19

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/672 του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2020, σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊκού μέσου προσωρινής στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE) λόγω της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 1 , και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Στις 7 Αυγούστου 2020, η Μάλτα ζήτησε χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση, με σκοπό να συμπληρώσει τις εθνικές της προσπάθειες για την αντιμετώπιση του αντικτύπου της έξαρσης της νόσου COVID-19 και των κοινωνικοοικονομικών της συνεπειών για τους εργαζομένους.

(2)Η έξαρση της νόσου COVID-19 και τα έκτακτα μέτρα που εφάρμοσε η Μάλτα για να περιορίσει την έξαρση και τον κοινωνικοοικονομικό της αντίκτυπο, καθώς και τις επιπτώσεις της στην υγεία, αναμένεται να έχουν δραματικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, η Μάλτα αναμενόταν να έχει έλλειμμα γενικής κυβέρνησης και χρέος 6,7 % και 50,7 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), αντίστοιχα, έως τα τέλη του 2020. Σύμφωνα με τις θερινές ενδιάμεσες προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, το ΑΕΠ της Μάλτας προβλέπεται να μειωθεί κατά 6,0 % το 2020.

(3)Η έξαρση της νόσου COVID-19 έχει ακινητοποιήσει σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού στη Μάλτα. Αυτό οδήγησε σε αιφνίδια και σοβαρή αύξηση των δημόσιων δαπανών της Μάλτας σε σχέση με μέτρο συμπλήρωσης του μισθού, μέτρο για την παροχή επιδόματος αναπηρίας, μέτρο για την παροχή γονικού επιδόματος, καθώς και μέτρο ιατροφαρμακευτικής παροχής για τη στήριξη μέτρων για τη δημόσια υγεία, όπως αναλύεται στις αιτιολογικές σκέψεις 4 έως 7.

(4)Με τον «νόμο της Μάλτας περί επιχειρήσεων (Κεφ. 463 της Νομοθεσίας της Μάλτας) και την κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 389, της 13ης Απριλίου 2020», όπως αναφέρονται στο αίτημα της Μάλτας της 7ης Αυγούστου 2020, θεσπίστηκε συμπλήρωμα μισθού λόγω COVID-19, το οποίο καλύπτει μισθωτούς και αυτοαπασχολουμένους, με στόχο την αντιμετώπιση των διαταραχών που προκάλεσε η πανδημία. Οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης σε τομείς που υπέστησαν το ισχυρότερο πλήγμα από την κρίση και απαριθμούνται στο παράρτημα Α (π.χ. κλάδος της φιλοξενίας) είναι επιλέξιμοι για χορήγηση μισθολογικής στήριξης 800 EUR μηνιαίως. Σε τομείς που επλήγησαν λιγότερο και απαριθμούνται στο παράρτημα Β, οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης μπορούν να λαμβάνουν 160 EUR μηνιαίως. Τον Ιούλιο του 2020 το σύστημα έλαβε παράταση έως τον Σεπτέμβριο του 2020 και ο κατάλογος των τομέων που περιλαμβάνονται στα δύο παραρτήματα αναθεωρήθηκε. Σε τομείς που προηγουμένως χορηγούνταν στήριξη στο πλαίσιο του συστήματος αλλά δεν συμπεριλαμβάνονται στο επικαιροποιημένο παράρτημα Α ή παράρτημα Β θα δοθεί συνδρομή με τη μορφή συμπληρώματος μισθού ύψους 600 EUR για μισθωτούς πλήρους απασχόλησης.

(5)Με την «κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 331, της 25ης Μαρτίου 2020», όπως αναφέρεται στο αίτημα της Μάλτας της 7ης Αυγούστου 2020, θεσπίστηκε επίδομα αναπηρίας λόγω COVID-19, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα σε άτομα με αναπηρία που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα να παραμείνουν στο σπίτι για λόγους υγείας και ασφάλειας και να διατηρούν παράλληλα τη σύμβασή τους με τον εργοδότη τους. Το συγκεκριμένο επίδομα ανέρχεται σε 166,15 EUR εβδομαδιαίως σε περίπτωση πλήρους απασχόλησης.

(6)Βάσει της «κυβερνητικής ανακοίνωσης αριθ. 330, της 25ης Μαρτίου 2020», όπως αναφέρεται στο αίτημα της Μάλτας της 7ης Αυγούστου 2020, στο πλαίσιο συστήματος παροχής γονικού επιδόματος λόγω COVID-19 χορηγείται επίδομα σε γονείς που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα και υποχρεώνονται να παραμείνουν στο σπίτι για να αναλάβουν τη φροντίδα παιδιών σχολικής ηλικίας. Το επίδομα παρέχεται υπό την προϋπόθεση ότι ο γονέας δεν μπορεί να εκτελέσει τα καθήκοντά του μέσω ρυθμίσεων τηλεργασίας. Οι μισθωτοί πλήρους απασχόλησης είναι επιλέξιμοι για τη χορήγηση εβδομαδιαίας άμεσης πληρωμής 166,15 EUR.

(7)Τέλος, με την «κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 353, της 30ής Μαρτίου 2020», όπως αναφέρεται στο αίτημα της Μάλτας της 7ης Αυγούστου 2020, θεσπίστηκε μέτρο για ιατροφαρμακευτική παροχή λόγω COVID-19, από την 27η Μαρτίου 2020, για άτομα που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα και δεν ήταν σε θέση να εγκαταλείψουν την κατοικία τους για να μεταβούν στην εργασία λόγω εντολής που τους δόθηκε. Στα επιλέξιμα άτομα συγκαταλέγονται όσοι δεν μπορούν να εργαστούν από την κατοικία τους και δεν αμείβονται από τον εργοδότη τους κατά τη διάρκεια της απουσίας τους από την εργασία. Τα επιλέξιμα άτομα λαμβάνουν εβδομαδιαία άμεση πληρωμή 166,15 EUR.

(8)Η Μάλτα πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672 προκειμένου να ζητήσει χρηματοδοτική συνδρομή. Η Μάλτα υπέβαλε στην Επιτροπή κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία οι πραγματικές και οι προβλεπόμενες δημόσιες δαπάνες αυξήθηκαν κατά 243 632 000 EUR από την 1η Φεβρουαρίου 2020, λόγω του αυξημένου ποσού που συνδέεται άμεσα με το συμπλήρωμα μισθού λόγω COVID, το επίδομα αναπηρίας λόγω COVID και το γονικό επίδομα λόγω COVID. Πρόκειται για αιφνίδια και σοβαρή αύξηση, δεδομένου ότι τα νέα μέτρα καλύπτουν σημαντικό ποσοστό των επιχειρήσεων και του εργατικού δυναμικού στη Μάλτα.

(9)Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Μάλτας και εξακρίβωσε την αιφνίδια και σοβαρή αύξηση των πραγματικών και των προβλεπόμενων δημόσιων δαπανών που συνδέονται άμεσα με τα συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας και παρόμοια μέτρα, καθώς και την εφαρμογή μέτρων σχετικών με την υγεία στο πλαίσιο της έξαρσης της νόσου COVID-19, όπως αναφέρεται στο αίτημα της 7ης Αυγούστου 2020, σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672.

(10)Ως εκ τούτου, θα πρέπει να παρασχεθεί χρηματοδοτική συνδρομή, ώστε να βοηθηθεί η Μάλτα να αντιμετωπίσει τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της σοβαρής διαταραχής της οικονομικής δραστηριότητας που προκάλεσε η έξαρση της νόσου COVID-19.

(11)Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει την έκβαση διαδικασιών οι οποίες αφορούν τις στρεβλώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και ενδέχεται να κινηθούν, ιδίως βάσει των άρθρων 107 και 108 της ΣΛΕΕ. Δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την υποχρέωση να κοινοποιούν στην Επιτροπή, βάσει του άρθρου 108 της ΣΛΕΕ, τις τυχόν χορηγούμενες κρατικές ενισχύσεις.

(12)Η Μάλτα θα πρέπει να ενημερώνει τακτικά την Επιτροπή σχετικά με την εκτέλεση των προβλεπόμενων δημόσιων δαπανών, προκειμένου να είναι σε θέση η Επιτροπή να αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο η Μάλτα έχει εκτελέσει τις εν λόγω δαπάνες.

(13)Η απόφαση παροχής χρηματοδοτικής συνδρομής λήφθηκε λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων και αναμενόμενων αναγκών της Μάλτας, καθώς και των αιτημάτων για χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672 που έχουν ήδη υποβληθεί ή προβλέπεται να υποβληθούν από άλλα κράτη μέλη, και παράλληλα με εφαρμογή των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Μάλτα πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672.

Άρθρο 2

1.Η Ένωση θέτει στη διάθεση της Μάλτας δάνειο ανώτατου ύψους 243 632 000 EUR. Το δάνειο έχει μέγιστη μέση ληκτότητα 15 ετών.

2.Η περίοδος διαθεσιμότητας της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγείται με την παρούσα απόφαση είναι 18 μήνες, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης.

3.Η Επιτροπή θέτει την ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή στη διάθεση της Μάλτας σε οκτώ δόσεις κατ’ ανώτατο όριο. Μία δόση δύναται να εκταμιευθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα. Η ληκτότητα των τμηματικών εκταμιεύσεων της πρώτης δόσης δύναται να είναι μεγαλύτερη από τη μέγιστη μέση ληκτότητα που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Στις περιπτώσεις αυτές, οι προθεσμίες λήξης των περαιτέρω τμηματικών εκταμιεύσεων καθορίζονται κατά τρόπον ώστε να τηρείται η μέγιστη μέση ληκτότητα που αναφέρεται στην παράγραφο 1, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η εκταμίευση όλων των δόσεων.

4.Η πρώτη δόση αποδεσμεύεται υπό την προϋπόθεση της έναρξης ισχύος της δανειακής συμφωνίας που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672.

5.Η Μάλτα καταβάλλει το κόστος χρηματοδότησης της Ένωσης που αναφέρεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/672 για κάθε δόση, συν τα τυχόν τέλη, έξοδα και δαπάνες της Ένωσης που προκύπτουν από χρηματοδότηση.

6.Η Επιτροπή αποφασίζει για το ύψος και την αποδέσμευση των δόσεων, καθώς και για το ύψος των τμηματικών εκταμιεύσεων.

Άρθρο 3

Η Μάλτα μπορεί να χρηματοδοτήσει τα ακόλουθα μέτρα:

(α)το συμπλήρωμα μισθού λόγω COVID, όπως προβλέπεται στον νόμο της Μάλτας περί επιχειρήσεων (Κεφ. 463 της νομοθεσίας της Μάλτας) και στην κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 389, της 13ης Απριλίου 2020·

(β)το επίδομα αναπηρίας λόγω COVID, όπως προβλέπεται στην κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 331, της 25ης Μαρτίου 2020·

(γ)το γονικό επίδομα λόγω COVID, όπως προβλέπεται στην κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 330, της 25ης Μαρτίου 2020·

(δ)την ιατροφαρμακευτική παροχή λόγω COVID, όπως προβλέπεται στην κυβερνητική ανακοίνωση αριθ. 353, της 30ής Μαρτίου 2020·

Άρθρο 4

Η Μάλτα ενημερώνει την Επιτροπή έως την [ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6 μήνες μετά την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας απόφασης], και εν συνεχεία κάθε 6 μήνες, σχετικά με την εκτέλεση των προβλεπόμενων δημόσιων δαπανών, έως ότου εκτελεστούν πλήρως οι εν λόγω προβλεπόμενες δημόσιες δαπάνες.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Μάλτας.

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

(1)    ΕΕ L 159 της 20.5.2020, σ. 1.