ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 14.10.2022
COM(2022) 681 final
2022/0334(NLE)
Πρόταση
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της σύστασης (ΕΕ) 2022/107 σχετικά με την εφαρμογή συντονισμένης προσέγγισης για τη διευκόλυνση της ασφαλούς ελεύθερης κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Στις 25 Νοεμβρίου 2021, όταν η Επιτροπή εξέδωσε την πρότασή της για τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή συντονισμένης προσέγγισης για τη διευκόλυνση της ασφαλούς ελεύθερης κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 1 , η επιδημιολογική κατάσταση όσον αφορά την πανδημία COVID-19 ήταν πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, η ανησυχητική παραλλαγή Δέλτα εξακολουθούσε να κυριαρχεί στην Ένωση. Περισσότερο από δέκα μήνες αργότερα, η εξαιρετικά μεταδοτική παραλλαγή Όμικρον έχει καταστεί —με τη μορφή διαφορετικών υποπαραλλαγών— η κυρίαρχη παραλλαγή στην Ένωση 2 .
Η παραλλαγή Όμικρον είναι λιγότερο σοβαρή σε σχέση με την παραλλαγή Δέλτα που παρατηρήθηκε προγενέστερα, κάτι που μπορεί να αποδοθεί, τουλάχιστον εν μέρει, στην προστατευτική δράση του εμβολιασμού και σε προηγούμενη λοίμωξη 3 . Ως εκ τούτου, και σε συνδυασμό με τα υψηλότερα αυτά επίπεδα προστασίας, η πίεση που ασκείται στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης παραμένει επί του παρόντος σε διαχειρίσιμα επίπεδα, ακόμα και κατά τη διάρκεια παροδικής κορύφωσης λοιμώξεων, όπως το κύμα κατά το οποίο κυριάρχησαν οι υποπαραλλαγές Όμικρον BA.4 και BA.5 που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2022.
Όπως έχει επανειλημμένα τονίσει η Επιτροπή, κάθε περιορισμός στην ελεύθερη κυκλοφορία που επιβάλλεται με σκοπό την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια που είναι απολύτως αναγκαία για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Όπως επισημαίνεται στα σημεία 1 και 2 της σύστασης (ΕΕ) 2022/107, οι περιορισμοί αυτοί θα πρέπει, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, να αίρονται μόλις το επιτρέπει η επιδημιολογική κατάσταση. Έως τον Αύγουστο του 2022 τα κράτη μέλη είχαν άρει όλα τα μέτρα που επηρέαζαν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης οι ταξιδιώτες να διαθέτουν ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ.
Η Επιτροπή προτείνει την προσαρμογή της προσέγγισης που προβλέπεται στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107, προκειμένου να αποτυπωθεί η τρέχουσα κατάσταση. Ειδικότερα, στη σύσταση θα πρέπει να επισημανθεί ότι, στο παρόν στάδιο της πανδημίας, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει καταρχήν να επιβάλουν σχετικούς με την πανδημία περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων για λόγους δημόσιας υγείας. Το θερινό κύμα του 2022 καταδεικνύει ότι η υψηλή κυκλοφορία του ιού που σημειώνεται έπειτα από την εμφάνιση μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής, δεν επιφέρει κατ’ ανάγκη σημαντική πίεση στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτό αναδεικνύει τη σημασία μιας συνετής προσέγγισης κατά την εξέταση της θέσπισης ταξιδιωτικών περιορισμών με βάση τον αριθμό των κρουσμάτων ή την παρουσία μιας νέας παραλλαγής.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 2ας Σεπτεμβρίου 2022 4 η παγκόσμια πανδημία COVID-19 δεν έχει τελειώσει. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση νέων κυμάτων λοιμώξεων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιδείνωση της επιδημιολογικής κατάστασης, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής. Πράγματι, όπως ανέφερε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) στις 7 Οκτωβρίου 2022, η επιδημιολογική εικόνα υποδεικνύει αυξανόμενη μετάδοση στα περισσότερα κράτη μέλη, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ενδείξεις για μεταβολές της κατανομής των παραλλαγών που κυκλοφορούν 5 . Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να συντονίζουν τις προσπάθειες ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ένωση. Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών, στις 29 Ιουνίου 2022 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο παρέτειναν την περίοδο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953 σχετικά με το Ψηφιακό Πιστοποιητικό COVID της ΕΕ έως τις 30 Ιουνίου 2023 6 .
Η παράταση του πλαισίου του Ψηφιακού Πιστοποιητικού COVID της ΕΕ διασφαλίζει ότι οι πολίτες της Ένωσης μπορούν να συνεχίσουν να επωφελούνται από διαλειτουργικά και αμοιβαία αποδεκτά πιστοποιητικά εμβολιασμού κατά της COVID-19, διαγνωστικού της ελέγχου και ανάρρωσης από αυτή, σε περιπτώσεις που τα κράτη μέλη θεωρούν αναγκαίο να επαναφέρουν προσωρινά ορισμένους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία για λόγους δημόσιας υγείας. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/953 δεν υποχρεώνει σε καμία περίπτωση τα κράτη μέλη να ζητούν αποδεικτικό της κατάστασης εμβολιασμού, διαγνωστικού ελέγχου ή ανάρρωσης στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας 7 .
Σε περίπτωση ωστόσο που, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης σοβαρής επιδείνωσης της επιδημιολογικής κατάστασης, ένα κράτος μέλος θεωρήσει ότι οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία είναι αναγκαίοι για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και αναλογικοί, οι εν λόγω περιορισμοί θα πρέπει να περιορίζονται στην απαίτηση να διαθέτουν οι ταξιδιώτες έγκυρο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Προκειμένου να καθοριστεί αν μια κατάσταση θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως σοβαρή επιδείνωση της επιδημιολογικής κατάστασης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν ιδιαίτερα υπόψη την πίεση που υφίσταται το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης λόγω της νόσου COVID-19, κυρίως όσον αφορά τις εισαγωγές και τον αριθμό ασθενών σε νοσοκομεία και μονάδες εντατικής θεραπείας. Στο πλαίσιο αυτό, το ECDC δημοσιεύει δεδομένα σχετικά με την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης 8 .
Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αξιολογούν αν οι εν λόγω περιορισμοί είναι πιθανό να έχουν θετικό αντίκτυπο στην επιδημιολογική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης της πίεσης που ασκείται στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, λαμβανομένου υπόψη ότι η επιδημιολογική κατάσταση οφείλεται συχνά σε εγχώριους παράγοντες και όχι σε διασυνοριακά ταξίδια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εγχώριες μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως η χρήση μάσκας, ο αερισμός και η τήρηση φυσικής απόστασης, και όχι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, μπορούν να καταστούν αποτελεσματικές στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της COVID-19, εάν εφαρμόζονται έγκαιρα και ολοκληρωμένα και τηρούνται επαρκώς από την κοινωνία 9 .
Όσον αφορά την ενδεχόμενη απαίτηση για κατοχή έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ, οι τροποποιήσεις που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/1034 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 10 θα πρέπει να αποτυπωθούν στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107. Αρχικά, επισημαίνεται ότι τα ψηφιακά πιστοποιητικά COVID της ΕΕ που εκδίδονται για πρόσωπα που συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές εμβολίων κατά της COVID-19 μπορούν να γίνονται αποδεκτά από άλλα κράτη μέλη προκειμένου να αρθούν οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία. Για να διευκολυνθεί η άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης που έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 με εμβόλιο για το οποίο έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ, θα πρέπει επίσης να συνιστάται στα κράτη μέλη να αποδέχονται τα ψηφιακά πιστοποιητικά COVID της ΕΕ που έχουν εκδοθεί μετά τη χορήγηση των εν λόγω εμβολίων. Επιπλέον, τα πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου και ανάρρωσης μπορούν πλέον να εκδίδονται βάσει εργαστηριακών δοκιμασιών αντιγόνων.
Δεδομένης της ιδιαίτερης κατάστασης ή των ουσιωδών καθηκόντων τους, ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών θα πρέπει να απαλλάσσονται από ενδεχόμενη απαίτηση να διαθέτουν ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Λόγω της τρέχουσας κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας, είναι σημαντικό ο κατάλογος αυτός να συμπεριλάβει ρητά διπλωμάτες, προσωπικό διεθνών οργανισμών, πρόσωπα που έχουν προσκληθεί από διεθνείς οργανισμούς των οποίων η φυσική παρουσία απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία των εν λόγω οργανισμών, στρατιωτικό προσωπικό, εργαζομένους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας και προσωπικό πολιτικής προστασίας. Ο κατάλογος θα πρέπει επίσης να συμπεριλάβει τα πρόσωπα που καλύπτονται από το άρθρο 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου 11 και να συνάδει με την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή συντονισμένης προσέγγισης όσον αφορά τα ταξίδια προς την Ένωση κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 12 . Παράλληλα, αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να προσφέρουν εμβολιασμό και διαγνωστικούς ελέγχους σε αυτές τις κατηγορίες προσώπων.
Για να καταστεί δυνατή η ταχεία αντίδραση σε νεοεμφανιζόμενες παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2 θα πρέπει να διατηρηθεί το «φρένο έκτακτης ανάγκης», όταν λαμβάνονται μέτρα πρόσθετα προς το Ψηφιακό Πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Προκειμένου η διαδικασία φρένου έκτακτης ανάγκης να εναρμονιστεί με τις αλλαγές που περιγράφονται ανωτέρω, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2, με στόχο την επιβράδυνση της εξάπλωσής της μέσω ταξιδιωτικών περιορισμών, την εξοικονόμηση χρόνου με σκοπό την ενίσχυση της δυναμικότητας των νοσοκομείων και την ενεργοποίηση της ανάπτυξης εμβολίων. Αυτό μπορεί να εφαρμοστεί επίσης σε περιπτώσεις όπου η επιδημιολογική κατάσταση παρουσιάζει ραγδαία και σοβαρή επιδείνωση με τρόπο που υποδεικνύει την εμφάνιση μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.
Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος θεσπίσει απαίτηση επίδειξης έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ ή λάβει πρόσθετα μέτρα σύμφωνα με τη διαδικασία φρένου έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη άμεσα μέσω του δικτύου ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης κρίσεων (IPCR) και να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τους λόγους, τον αναμενόμενο αντίκτυπο, την έναρξη ισχύος και τη διάρκεια των εν λόγω ταξιδιωτικών περιορισμών. Σε αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η θέσπιση των εν λόγω ταξιδιωτικών περιορισμών συνάδει με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, για παράδειγμα λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής θέσης του οικείου κράτους μέλους ή των ιδιαίτερων τρωτών σημείων του οικείου συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.
Για την απόκτηση έγκαιρης, συναφούς και αντιπροσωπευτικής πληροφόρησης σχετικά με την εμφάνιση και την κυκλοφορία ανησυχητικών παραλλαγών ή παραλλαγών ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούν την κυκλοφορία διαφόρων παραλλαγών του ιού SARS-CoV-2 στην κοινότητα, επιλέγοντας αντιπροσωπευτικά δείγματα για αλληλούχηση, να διενεργούν γενετικό χαρακτηρισμό και να αναφέρουν τα αποτελέσματα προσδιορισμού των παραλλαγών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την αλληλούχηση που έχει δημοσιεύσει το ECDC 13 .
Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες σχετικά με κάθε νέο μέτρο θα δημοσιοποιούνται όσο το δυνατόν νωρίτερα. Επιπλέον, όπως επισήμανε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, της 2ας Σεπτεμβρίου 2022, τα κράτη μέλη θα πρέπει να κάνουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσουν ότι οι δυνητικοί ταξιδιώτες είναι καλά ενημερωμένοι σχετικά με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κατά την είσοδό τους σε άλλο κράτος μέλος. Η διαδικτυακή πλατφόρμα Re-Open EU 14 παραμένει βασικό σημείο αναφοράς για όλους όσοι ταξιδεύουν στην Ένωση.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την κατάργηση του χρωματικά κωδικοποιημένου χάρτη 15 που δημοσίευσε το ECDC μετά την έκδοση της σύστασης (ΕΕ) 2020/1475 του Συμβουλίου 16 τον Οκτώβριο του 2020. Λαμβανομένων υπόψη των επιδημιολογικών εξελίξεων, η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στον χάρτη προσαρμόστηκε τον Φεβρουάριο του 2021 17 , τον Ιούνιο του 2021 18 και τον Ιανουάριο του 2022 19 . Η τελευταία έκδοσή της, που χρησιμοποιεί το 14ήμερο ποσοστό ανακοίνωσης που σταθμίζεται με βάση το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης, βασίστηκε στην πείρα που αποκτήθηκε από την παραλλαγή Δέλτα. Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός κρουσμάτων που προκάλεσε η παραλλαγή Όμικρον είχε ως αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα του χάρτη να επισημαίνονται με «σκούρο κόκκινο» παρά το ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν άρει τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία. Επιπλέον, καθώς τα κράτη μέλη προσάρμοσαν τα οικεία συστήματα διεξαγωγής διαγνωστικών ελέγχων, πολλές περιφέρειες εμφανίστηκαν στο «βαθύ γκρι» λόγω του ότι τα ποσοστά διαγνωστικών ελέγχων που αναφέρθηκαν έχουν μειωθεί κάτω από το κατώτατο όριο που καθορίστηκε στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107. Η εν λόγω μεταβολή των στρατηγικών διαγνωστικού ελέγχου σε αντιπροσωπευτικά δείγματα του πληθυσμού θα διατηρηθεί στο άμεσο μέλλον. Ως εκ τούτου, ο χρωματικά κωδικοποιημένος χάρτης αποτελεί ανεπαρκή απεικόνιση της επιδημιολογικής κατάστασης στην Ένωση. Έπειτα από συζητήσεις με τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, το ECDC ανέστειλε ήδη προσωρινά τη δημοσίευση του χάρτη τον Ιούλιο του 2022.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει επίσης να απαλειφθούν, μαζί με τον χρωματικά κωδικοποιημένο χάρτη, οι αναφορές σε ειδικά πρόσθετα μέτρα για πρόσωπα που ταξιδεύουν από «σκούρες κόκκινες» περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, το ECDC θα συνεχίσει να δημοσιεύει δεδομένα όσον αφορά τους σχετικούς επιδημιολογικούς δείκτες 20 . Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεται η συνεχής δυνατότητα σύγκρισης της επιδημιολογικής κατάστασης στις διάφορες περιφέρειες, ιδίως σε περίπτωση επιδείνωσης της επιδημιολογικής κατάστασης.
Τέλος, η υποχρεωτική υποβολή εντύπων εντοπισμού επιβατών (στο εξής: PLF) στο πλαίσιο ταξιδιών εντός της ΕΕ για σκοπούς ιχνηλάτησης επαφών συνιστά πρόσθετη απαίτηση για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Επομένως, η εν λόγω απαίτηση δικαιολογείται μόνον εφόσον είναι αναγκαία και αναλογική. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να ζητούν από τους ταξιδιώτες που χρησιμοποιούν ιδιωτικά μέσα, είτε αυτοκίνητα είτε ποδήλατα είτε μετακινούνται πεζή, να υποβάλλουν PLF. Και αυτό επειδή εκτιμάται ότι η έκθεσή τους είναι κατ’ ανάγκη μικρότερη σε σχέση με την περίπτωση χρήσης δημόσιας συγκοινωνίας, καθώς και επειδή συνήθως γνωρίζουν την ταυτότητα των συνταξιδιωτών τους.
Παράλληλα, σε περίπτωση που τα κράτη μέλη επιθυμούν να πραγματοποιήσουν ιχνηλάτηση επαφών σε διασυνοριακούς επιβάτες, διατίθενται κοινά εργαλεία, όπως το έντυπο εντοπισμού επιβατών της ΕΕ και η πλατφόρμα ανταλλαγής PLF, για την ανταλλαγή δεδομένων επιβατών με σκοπό την ενίσχυση της ικανότητας ιχνηλάτησης επαφών, περιορίζοντας παράλληλα την επιβάρυνση για τους επιβάτες και τους μεταφορείς. Για να αποφευχθεί η ανάγκη υποβολής PLF, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν, όταν αυτό είναι εφικτό βάσει του εθνικού δικαίου και σε συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων, να εξετάσουν επίσης το ενδεχόμενο χρήσης των υφιστάμενων στοιχείων επιβατών για τους σκοπούς ιχνηλάτησης επαφών.
Η Επιτροπή, με την υποστήριξη του ECDC, θα συνεχίσει την τακτική επανεξέταση της σύστασης (ΕΕ) 2022/107. Κατά περίπτωση, θα προτείνει περαιτέρω τροποποιήσεις υπό το πρίσμα των νέων επιδημιολογικών εξελίξεων.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η παρούσα σύσταση αποσκοπεί στην εφαρμογή των υφιστάμενων διατάξεων σχετικά με τους περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας για λόγους δημόσιας υγείας.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η παρούσα σύσταση συνάδει με άλλες πολιτικές της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη δημόσια υγεία και τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και ιδίως το άρθρο 21 παράγραφος 2, το άρθρο 168 παράγραφος 6 και το άρθρο 292.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Το άρθρο 292 της ΣΛΕΕ παρέχει στο Συμβούλιο το δικαίωμα να διατυπώνει συστάσεις. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, το Συμβούλιο αποφασίζει έπειτα από πρόταση της Επιτροπής σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες οι Συνθήκες προβλέπουν την έκδοση πράξεων μετά από πρόταση της Επιτροπής.
Αυτό ισχύει στην παρούσα περίπτωση, δεδομένου ότι χρειάζεται συνεκτική προσέγγιση για την αποφυγή διαταραχών από μονομερή και μη επαρκώς συντονισμένα μέτρα που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ένωσης. Το άρθρο 21 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι κάθε πολίτης της Ένωσης έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί και να διαμένει ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών, υπό την επιφύλαξη των περιορισμών και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις Συνθήκες και στις διατάξεις που θεσπίζονται για την εφαρμογή τους. Εάν, προς επίτευξη αυτού του στόχου, απαιτείται δράση της Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, μπορούν να θεσπίζουν διατάξεις που διευκολύνουν την άσκηση αυτών των δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με το άρθρο 168 παράγραφος 6, το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, διατυπώνει επίσης συστάσεις με σκοπό την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή του συνόλου των πολιτικών και δράσεων της Ένωσης.
•Αναλογικότητα
Η λήψη μονομερών ή μη συντονισμένων μέτρων ενδέχεται να οδηγήσει σε ασυνεπείς και κατακερματισμένους περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας, με αποτέλεσμα οι πολίτες της Ένωσης να αισθάνονται αβεβαιότητα κατά την άσκηση των ενωσιακών τους δικαιωμάτων. Η πρόταση δεν υπερβαίνει ό,τι είναι αναγκαίο και αναλογικό για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
ά.α.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Η πρόταση λαμβάνει υπόψη τις τακτικές συζητήσεις που διεξήχθησαν με τα κράτη μέλη, τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης και τα σχετικά διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
ά.α.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται στο άρθρο 45 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, περιορισμοί επιτρέπεται να επιβάλλονται μόνον εάν είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε στόχους γενικού συμφέροντος τους οποίους αναγνωρίζει η Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών τρίτων. Το άρθρο 21 του Χάρτη απαγορεύει τους περιορισμούς λόγω ιθαγένειας εντός του πεδίου εφαρμογής των Συνθηκών.
Τυχόν περιορισμοί του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας στην Ένωση οι οποίοι δικαιολογούνται από λόγους δημόσιας υγείας πρέπει να είναι αναγκαίοι, αναλογικοί και να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια που δεν εισάγουν διακρίσεις. Πρέπει να είναι κατάλληλοι για την επίτευξη του σκοπού που επιδιώκουν και να μην υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του σκοπού αυτού.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Καμία.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Προτείνονται οι ακόλουθες αλλαγές στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107:
–Η απουσία σχετικών με την πανδημία περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης κατοχής ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ, θα πρέπει να αποτελεί τον κανόνα.
–Εάν, ωστόσο, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης σοβαρής επιδείνωσης της επιδημιολογικής κατάστασης, οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία είναι αναγκαίοι για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και αναλογικοί, θα πρέπει να περιορίζονται στην απαίτηση κατοχής ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ και θα πρέπει να εξαιρούν τους ταξιδιώτες με ουσιώδη καθήκοντα ή ανάγκες, τα παιδιά και τους διασυνοριακά μετακινούμενους εργαζομένους. Εάν ένα κράτος μέλος θεσπίσει τέτοιου είδους περιορισμούς, θα πρέπει να παράσχει ταχέως στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη πληροφορίες σχετικά με τους λόγους, τον αναμενόμενο αντίκτυπο, την έναρξη ισχύος και τη διάρκεια, και θα πρέπει να τους άρει μόλις η επιδημιολογική κατάσταση το επιτρέψει. Οι περιορισμοί αυτοί θα πρέπει να συζητηθούν στο πλαίσιο του δικτύου ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης κρίσεων (IPCR), μεταξύ άλλων με σκοπό να διασφαλιστεί συνοχή με τους κανόνες για τα ταξίδια από τρίτες χώρες.
–Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποδέχονται τα πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953 για εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 για το οποίο έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αποδέχονται πιστοποιητικά εμβολιασμού που έχουν εκδοθεί για τους συμμετέχοντες σε κλινικές δοκιμές σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953.
–Στο σημείο σχετικά με τα πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου περιλαμβάνονται επίσης πιστοποιητικά με βάση εργαστηριακές δοκιμασίες αντιγόνων που περιλαμβάνονται στον κοινό ενωσιακό κατάλογο διαγνωστικών ελέγχων αντιγόνων για τη νόσο COVID-19, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953.
–Το σημείο σχετικά με τα πιστοποιητικά ανάρρωσης περιορίζεται σε παραπομπή στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953, λαμβανομένης επίσης υπόψη της δυνατότητας έκδοσης τέτοιου είδους πιστοποιητικών βάσει διαγνωστικών ελέγχων αντιγόνων που εισήχθησαν με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/256 της Επιτροπής 21 .
–Ο κατάλογος ταξιδιωτών με ουσιώδη καθήκοντα θα πρέπει επίσης να συμπεριλάβει διπλωμάτες, προσωπικό διεθνών οργανισμών ή πρόσωπα που έχουν προσκληθεί από αυτούς, στρατιωτικό προσωπικό, εργαζομένους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, προσωπικό πολιτικής προστασίας και πρόσωπα που καλύπτονται από το άρθρο 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου και να συνάδει με τον κατάλογο που παρέχεται στο πλαίσιο της σύστασης του Συμβουλίου για ταξίδια από τρίτες χώρες.
–Θα μπορούσαν να ληφθούν πρόσθετα μέτρα ως «φρένο έκτακτης ανάγκης» για τη διασφάλιση συντονισμένης προσέγγισης στην περίπτωση εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.
–Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούν την κυκλοφορία διαφόρων παραλλαγών του ιού SARS-CoV-2 στην κοινότητα, επιλέγοντας αντιπροσωπευτικά δείγματα για αλληλούχηση, να διενεργούν γενετικό χαρακτηρισμό και να αναφέρουν τα αποτελέσματα προσδιορισμού των παραλλαγών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την αλληλούχηση που έχει δημοσιεύσει το ECDC.
–Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ενεργοποιήσει το φρένο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2 δεν θα πρέπει να απαιτεί από ταξιδιώτες με ουσιώδη καθήκοντα ή ανάγκες ή από διασυνοριακά μετακινούμενους εργαζομένους να υποβληθούν σε καραντίνα ή αυτοαπομόνωση.
–Ο χρωματικά κωδικοποιημένος χάρτης της ΕΕ που παρατίθεται στο παράρτημα της σύστασης και οι σχετικές αναφορές στα σημεία 17 έως 19 απαλείφονται, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων αναφορών σε «σκούρες κόκκινες» περιοχές.
–Το σημείο σχετικά με το PLF προσαρμόζεται ώστε να εναρμονιστεί με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Σεπτεμβρίου 2022, και να συνιστά στα κράτη μέλη να μην απαιτούν την υποβολή PLF για ταξίδια με ιδιωτικά μέσα μεταφοράς ή χωρίς όχημα.
2022/0334 (NLE)
Πρόταση
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της σύστασης (ΕΕ) 2022/107 σχετικά με την εφαρμογή συντονισμένης προσέγγισης για τη διευκόλυνση της ασφαλούς ελεύθερης κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 21 παράγραφος 2, το άρθρο 168 παράγραφος 6 και το άρθρο 292 πρώτη και δεύτερη περίοδος,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Στις 25 Ιανουαρίου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 σχετικά με την εφαρμογή συντονισμένης προσέγγισης για τη διευκόλυνση της ασφαλούς ελεύθερης κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, και την αντικατάσταση της σύστασης (ΕΕ) 2020/1475 22 . Στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 ακολουθείται μια προσέγγιση «με βάση το άτομο» όσον αφορά τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία που συνδέονται με την πανδημία COVID-19, προβλέποντας ότι ένα πρόσωπο που διαθέτει έγκυρο πιστοποιητικό που εκδίδεται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 23 (στο εξής: ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ) δεν θα πρέπει καταρχήν να υπόκειται σε πρόσθετους περιορισμούς, όπως διαγνωστικοί έλεγχοι ή καραντίνα, ανεξάρτητα από τον τόπο αναχώρησής του στην Ένωση. Από τα πρόσωπα που δεν διαθέτουν έγκυρο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ, θα μπορούσε να ζητείται να υποβάλλονται σε διαγνωστικό έλεγχο πριν από την άφιξή τους ή το αργότερο 24 ώρες έπειτα από αυτή. Με τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 προσαρμόστηκε επίσης η μεθοδολογία που ακολουθείται στον χρωματικά κωδικοποιημένο χάρτη που παρουσιάζει την επιδημιολογική κατάσταση σε περιφερειακό επίπεδο σε ολόκληρη την Ένωση, ο οποίος θεσπίστηκε με τη σύσταση (ΕΕ) 2020/1475 του Συμβουλίου 24 και δημοσιεύεται σε εβδομαδιαία βάση από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων.
(2)Στις 25 Νοεμβρίου 2021, όταν η Επιτροπή εξέδωσε την πρότασή της 25 για τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107, η επιδημιολογική κατάσταση αναφορικά με την πανδημία COVID-19 ήταν σημαντικά διαφορετική από τη σημερινή. Τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, η ανησυχητική παραλλαγή Δέλτα εξακολουθούσε να κυριαρχεί στην Ένωση. Περισσότερο από δέκα μήνες αργότερα, η εξαιρετικά μεταδοτική παραλλαγή Όμικρον έχει καταστεί —με τη μορφή διαφορετικών υποπαραλλαγών— η κυρίαρχη παραλλαγή στην Ένωση.
(3)Η παραλλαγή Όμικρον είναι λιγότερο σοβαρή σε σχέση με την παραλλαγή Δέλτα που παρατηρήθηκε προγενέστερα, κάτι που μπορεί να αποδοθεί, τουλάχιστον εν μέρει, στην προστατευτική δράση του εμβολιασμού και σε προηγούμενη λοίμωξη 26 . Ως εκ τούτου, και σε συνδυασμό με τα υψηλότερα επίπεδα προστασίας ως αποτέλεσμα του εμβολιασμού και προηγούμενης λοίμωξης, η πίεση που ασκείται στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης παραμένει επί του παρόντος σε διαχειρίσιμα επίπεδα, ακόμα και κατά τη διάρκεια παροδικής κορύφωσης λοιμώξεων, όπως το κύμα κατά το οποίο κυριάρχησαν οι υποπαραλλαγές Όμικρον BA.4 και BA.5 που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2022.
(4)Κάθε περιορισμός στην ελεύθερη κυκλοφορία που επιβάλλεται με σκοπό την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια που είναι απολύτως αναγκαία για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Όπως επισημαίνεται στα σημεία 1 και 2 της σύστασης (ΕΕ) 2022/107, οι περιορισμοί αυτοί θα πρέπει, σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, να αίρονται μόλις το επιτρέπει η επιδημιολογική κατάσταση. Έως τον Αύγουστο του 2022 όλα τα κράτη μέλη είχαν άρει το σύνολο των μέτρων που επηρέαζαν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης να διαθέτουν οι ταξιδιώτες ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ.
(5)Ως εκ τούτου, η προσέγγιση που προβλέπεται στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 θα πρέπει να προσαρμοστεί. Ειδικότερα, η εν λόγω σύσταση θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να προβλέπει ότι τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει καταρχήν να επιβάλουν σχετικούς με την πανδημία περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων για λόγους δημόσιας υγείας. Το θερινό κύμα του 2022 καταδεικνύει ότι η υψηλή κυκλοφορία του ιού που σημειώνεται έπειτα από την εμφάνιση μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής, δεν επιφέρει κατ’ ανάγκη σημαντική πίεση στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία μιας συνετής προσέγγισης κατά την εξέταση της θέσπισης περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων με βάση τον αριθμό των κρουσμάτων ή την παρουσία νέας παραλλαγής.
(6)Συγχρόνως, η παγκόσμια πανδημία COVID-19 δεν έχει τελειώσει. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση νέων κυμάτων λοιμώξεων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιδείνωση της επιδημιολογικής κατάστασης, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να συνεχιστεί ο συντονισμός των προσπαθειών ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ένωση. Στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών, στις 29 Ιουνίου 2022 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο παρέτειναν την περίοδο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953 σχετικά με το Ψηφιακό Πιστοποιητικό COVID της ΕΕ έως τις 30 Ιουνίου 2023.
(7)Η παράταση του πλαισίου του ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ διασφαλίζει ότι οι πολίτες της Ένωσης μπορούν να συνεχίσουν να επωφελούνται από διαλειτουργικά και αμοιβαία αποδεκτά πιστοποιητικά εμβολιασμού κατά της COVID-19, διαγνωστικού της ελέγχου και ανάρρωσης από αυτή, σε περιπτώσεις που τα κράτη μέλη θεωρούν αναγκαίο να επαναφέρουν προσωρινά ορισμένους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία για λόγους δημόσιας υγείας. Παράλληλα, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/953 δεν υποχρεώνει σε καμία περίπτωση τα κράτη μέλη να ζητούν αποδεικτικό του καθεστώτος εμβολιασμού, διαγνωστικού ελέγχου ή ανάρρωσης στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας.
(8)Σε περίπτωση ωστόσο που, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης σοβαρής επιδείνωσης της επιδημιολογικής κατάστασης, ένα κράτος μέλος θεωρήσει ότι οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία είναι αναγκαίοι για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και αναλογικοί, οι εν λόγω περιορισμοί θα πρέπει να περιορίζονται στην απαίτηση να διαθέτουν οι ταξιδιώτες έγκυρο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Ειδικότερα, τα πρόσωπα που ταξιδεύουν εντός της Ένωσης και διαθέτουν έγκυρο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ δεν θα πρέπει, σε τέτοιες περιπτώσεις, να υποβάλλονται σε καραντίνα, αυτοαπομόνωση ή πρόσθετους διαγνωστικούς ελέγχους. Προκειμένου να καθοριστεί αν μια κατάσταση θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως σοβαρή επιδείνωση της επιδημιολογικής κατάστασης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ειδικότερα την πίεση που ασκείται στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης λόγω της νόσου COVID-19, κυρίως όσον αφορά τις εισαγωγές και τον αριθμό ασθενών σε νοσοκομεία και μονάδες εντατικής θεραπείας. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων δημοσιεύει δεδομένα σχετικά με την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης.
(9)Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να αξιολογούν αν οι εν λόγω περιορισμοί είναι πιθανό να έχουν θετικό αντίκτυπο στην επιδημιολογική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης της πίεσης που ασκείται στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, λαμβανομένου υπόψη ότι η επιδημιολογική κατάσταση οφείλεται συχνά σε εγχώριους παράγοντες και όχι σε διασυνοριακά ταξίδια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εγχώριες μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως η χρήση μάσκας, ο αερισμός και η τήρηση φυσικής απόστασης, και όχι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, μπορούν να καταστούν αποτελεσματικές στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της COVID-19, εάν εφαρμόζονται έγκαιρα και ολοκληρωμένα και τηρούνται επαρκώς από την κοινωνία 27 .
(10)Όσον αφορά την ενδεχόμενη απαίτηση κατοχής έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ, οι τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953 που εισήγαγε ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/1034 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 28 θα πρέπει να αποτυπωθούν στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107. Αρχικά επισημαίνεται ότι τα ψηφιακά πιστοποιητικά COVID της ΕΕ που εκδίδονται για πρόσωπα που συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές για εμβόλια κατά της COVID-19 μπορούν να γίνονται αποδεκτά από άλλα κράτη μέλη προκειμένου να αρθούν οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία. Για να διευκολυνθεί η άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης που έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 με εμβόλιο για το οποίο έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία καταχώρισης στον κατάλογο έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ, πρέπει επίσης να συνιστάται στα κράτη μέλη να αποδέχονται τα ψηφιακά πιστοποιητικά COVID της ΕΕ που εκδίδονται μετά τη χορήγηση των εν λόγω εμβολίων. Επιπλέον, τα πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου και ανάρρωσης μπορούν πλέον να εκδίδονται βάσει εργαστηριακών δοκιμασιών αντιγόνων.
(11)Δεδομένης της ιδιαίτερης κατάστασης ή των ουσιωδών καθηκόντων τους, ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών θα πρέπει να απαλλάσσονται από ενδεχόμενη απαίτηση να διαθέτουν ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Λόγω της τρέχουσας κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας, είναι σημαντικό ο κατάλογος αυτός να συμπεριλάβει ρητά διπλωμάτες, προσωπικό διεθνών οργανισμών, πρόσωπα που έχουν προσκληθεί από διεθνείς οργανισμούς των οποίων η φυσική παρουσία απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία των εν λόγω οργανισμών, στρατιωτικό προσωπικό, εργαζομένους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας και προσωπικό πολιτικής προστασίας. Ο κατάλογος θα πρέπει επίσης να συμπεριλάβει πρόσωπα που καλύπτονται από το άρθρο 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου 29 και να συνάδει με τη σύσταση (ΕΕ) 2022/ΧΧΧΧ του Συμβουλίου 30 . Παράλληλα, αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να προσφέρουν εμβολιασμό και διαγνωστικούς ελέγχους σε αυτές τις κατηγορίες προσώπων.
(12)Για να είναι δυνατή η άμεση αντίδραση σε νεοεμφανιζόμενες παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2, θα πρέπει να διατηρηθεί το «φρένο έκτακτης ανάγκης», δηλαδή η δυνατότητα λήψης άλλων μέτρων πρόσθετων προς το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ. Η διαδικασία «φρένου έκτακτης ανάγκης» θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2, με στόχο την επιβράδυνση της εξάπλωσής της μέσω ταξιδιωτικών περιορισμών, την εξοικονόμηση χρόνου με σκοπό την ενίσχυση της δυναμικότητας των νοσοκομείων και την ενεργοποίηση της ανάπτυξης εμβολίων. Αυτό μπορεί να εφαρμοστεί επίσης σε περιπτώσεις όπου η επιδημιολογική κατάσταση παρουσιάζει ραγδαία και σοβαρή επιδείνωση με τρόπο που υποδεικνύει την εμφάνιση μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.
(13)Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος θεσπίσει απαίτηση επίδειξης έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ ή σε περίπτωση που λάβει πρόσθετα μέτρα σύμφωνα με τη διαδικασία φρένου έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη άμεσα μέσω του δικτύου ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης κρίσεων (IPCR) και να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τους λόγους, τον αναμενόμενο αντίκτυπο, την έναρξη και τη διάρκεια ισχύος των εν λόγω ταξιδιωτικών περιορισμών. Σε αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η θέσπιση των εν λόγω ταξιδιωτικών περιορισμών συνάδει με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, για παράδειγμα λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής θέσης του οικείου κράτους μέλους ή των ιδιαίτερων τρωτών σημείων του οικείου συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Αυτό θα συμβάλλει επίσης στη διασφάλιση της συνέπειας με τους κανόνες για τα ταξίδια από τρίτες χώρες.
(14)Για την απόκτηση έγκαιρης, συναφούς και αντιπροσωπευτικής πληροφόρησης σχετικά με την εμφάνιση και την κυκλοφορία ανησυχητικών παραλλαγών ή παραλλαγών ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούν την κυκλοφορία διαφόρων παραλλαγών του ιού SARS-CoV-2 στην κοινότητα, επιλέγοντας αντιπροσωπευτικά δείγματα για αλληλούχηση, να διενεργούν γενετικό χαρακτηρισμό και να αναφέρουν τα αποτελέσματα προσδιορισμού των παραλλαγών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την αλληλούχηση που έχει δημοσιεύσει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων 31 .
(15)Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες σχετικά με κάθε νέο μέτρο θα δημοσιοποιούνται όσο το δυνατόν νωρίτερα. Επιπλέον, όπως επισήμανε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, της 2ας Σεπτεμβρίου 2022 32 , τα κράτη μέλη θα πρέπει να κάνουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσουν ότι οι δυνητικοί ταξιδιώτες είναι καλά ενημερωμένοι σχετικά με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κατά την είσοδό τους σε άλλο κράτος μέλος. Η διαδικτυακή πλατφόρμα Re-Open EU παραμένει βασικό σημείο αναφοράς για όλους όσοι ταξιδεύουν στην Ένωση.
(16)Είναι απαραίτητη η κατάργηση του χρωματικά κωδικοποιημένου χάρτη που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων μετά την έκδοση της σύστασης (ΕΕ) 2020/1475 τον Οκτώβριο του 2020. Λαμβανομένων υπόψη των επιδημιολογικών εξελίξεων, η μεθοδολογία που ακολουθείται στον χάρτη προσαρμόστηκε πολλές φορές. Η τελευταία έκδοσή της, που χρησιμοποιεί το 14ήμερο ποσοστό ανακοίνωσης που σταθμίζεται με βάση το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης, βασίστηκε στην πείρα που αποκτήθηκε από την παραλλαγή Δέλτα. Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός κρουσμάτων που προκάλεσε η παραλλαγή Όμικρον είχε ως αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα του χάρτη να επισημανθούν με «σκούρο κόκκινο» παρότι όλα τα κράτη μέλη έχουν άρει τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία. Επιπλέον, καθώς τα κράτη μέλη προσάρμοσαν τα οικεία συστήματα διεξαγωγής διαγνωστικών ελέγχων, πολλές περιφέρειες εμφανίστηκαν στο «βαθύ γκρι» λόγω του ότι τα ποσοστά διαγνωστικών ελέγχων που αναφέρθηκαν έχουν μειωθεί κάτω από το κατώτατο όριο που καθορίστηκε στη σύσταση (ΕΕ) 2022/107. Η εν λόγω μεταβολή των στρατηγικών διαγνωστικού ελέγχου σε αντιπροσωπευτικά δείγματα του πληθυσμού θα διατηρηθεί στο άμεσο μέλλον. Ως εκ τούτου, ο χρωματικά κωδικοποιημένος χάρτης αποτελεί ανεπαρκή απεικόνιση της επιδημιολογικής κατάστασης στην Ένωση. Έπειτα από συζητήσεις με τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων ανέστειλε ήδη προσωρινά τη δημοσίευση του χάρτη τον Ιούλιο του 2022.
(17)Κατά συνέπεια, οι αναφορές σε ειδικά πρόσθετα μέτρα για τα άτομα που ταξιδεύουν από «σκούρες κόκκινες» περιοχές θα πρέπει να απαλειφθούν από τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 μαζί με τον χρωματικά κωδικοποιημένο χάρτη.
(18)Η υποχρεωτική υποβολή εντύπων εντοπισμού επιβατών (στο εξής: PLF) στο πλαίσιο ταξιδιών εντός της ΕΕ για σκοπούς ιχνηλάτησης επαφών συνιστά πρόσθετη απαίτηση για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Επομένως, η εν λόγω απαίτηση δικαιολογείται μόνον εφόσον είναι αναγκαία και αναλογική. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να ζητούν από τους ταξιδιώτες που χρησιμοποιούν ιδιωτικά μέσα, είτε αυτοκίνητα είτε ποδήλατα είτε μετακινούνται πεζή, να υποβάλλουν PLF. Και αυτό επειδή εκτιμάται ότι η έκθεσή τους είναι κατ’ ανάγκη μικρότερη σε σχέση με την περίπτωση χρήσης δημόσιας συγκοινωνίας, καθώς και επειδή συνήθως γνωρίζουν την ταυτότητα των συνταξιδιωτών τους.
(19)Παράλληλα, σε περίπτωση που τα κράτη μέλη επιθυμούν να πραγματοποιήσουν ιχνηλάτηση επαφών σε διασυνοριακούς επιβάτες, διατίθενται κοινά εργαλεία, όπως το έντυπο εντοπισμού επιβατών της ΕΕ και η πλατφόρμα ανταλλαγής PLF, για την ανταλλαγή δεδομένων επιβατών με σκοπό την ενίσχυση της ικανότητας ιχνηλάτησης επαφών, περιορίζοντας παράλληλα την επιβάρυνση για τους επιβάτες και τους μεταφορείς. Για να αποφευχθεί η ανάγκη υποβολής PLF, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν, όταν αυτό είναι εφικτό βάσει του εθνικού δικαίου και σε συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων, να εξετάσουν επίσης το ενδεχόμενο χρήσης των υφιστάμενων στοιχείων επιβατών για τους σκοπούς ιχνηλάτησης επαφών.
(20)Η Επιτροπή, με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, θα πρέπει να συνεχίσει να επανεξετάζει τακτικά τη σύσταση (ΕΕ) 2022/107 και να διαβιβάζει τα πορίσματά της στο Συμβούλιο προς εξέταση, μαζί με πρόταση για τροποποίηση της σύστασης, όταν αυτό χρειάζεται,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:
Η σύσταση (ΕΕ) 2022/107 τροποποιείται ως εξής:
1)ο τίτλος «Συντονισμένο πλαίσιο για τη διευκόλυνση της ασφαλούς ελεύθερης κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19» μετά το σημείο 10 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Συντονισμένο πλαίσιο για την ελεύθερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19»·
2)το σημείο 11 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«11. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να επιβάλουν σχετικούς με την πανδημία περιορισμούς στο δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων για λόγους δημόσιας υγείας, εκτός από τις περιπτώσεις που καλύπτονται στα σημεία 11α και 22.»·
3)προστίθενται τα ακόλουθα σημεία 11α και 11β και 11γ:
«11α. Με την επιφύλαξη της διαδικασίας φρένου έκτακτης ανάγκης που προβλέπεται στο σημείο 22, ένα κράτος μέλος θα πρέπει να εισάγει σχετικούς με την πανδημία περιορισμούς στο δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων για λόγους δημόσιας υγείας μόνο σύμφωνα με τις γενικές αρχές που προβλέπονται στα σημεία 1 έως 10 και με σκοπό την αντιμετώπιση σοβαρής επιδείνωσης της επιδημιολογικής κατάστασης.
Προκειμένου να καθοριστεί αν μια κατάσταση, για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, θα πρέπει να χαρακτηριστεί ως σοβαρή επιδείνωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ειδικότερα την πίεση που ασκείται στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης λόγω της νόσου COVID-19, ιδίως όσον αφορά τις εισαγωγές και τον αριθμό ασθενών σε νοσοκομεία και μονάδες εντατικής θεραπείας.
Πριν από τη θέσπιση τέτοιου είδους περιορισμών, το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να αξιολογεί αν είναι πιθανό να έχουν θετικό αντίκτυπο στην επιδημιολογική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης της πίεσης που ασκείται στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων θα πρέπει να παρέχει τακτικά στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης.
11β. Εάν ένα κράτος μέλος επιβάλει περιορισμούς σύμφωνα με το σημείο 11α, οι ταξιδιώτες θα πρέπει μόνο να υποχρεώνονται να διαθέτουν έγκυρο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ που εκδίδεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953 και πληροί τις προϋποθέσεις του σημείου 12.
Στο πλαίσιο αυτό ισχύουν οι ακόλουθες παρεκκλίσεις:
α)οι εξαιρέσεις από την υποχρέωση κατοχής έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ που προβλέπονται στο σημείο 16·
β)πρόσθετα μέτρα που έχουν ληφθεί σύμφωνα με τη διαδικασία φρένου έκτακτης ανάγκης που προβλέπεται στο σημείο 22 με σκοπό την καθυστέρηση της εξάπλωσης νέων ανησυχητικών παραλλαγών ή παραλλαγών ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.
11γ. Εάν ένα κράτος μέλος επιβάλει περιορισμούς σύμφωνα με το σημείο 11α, θα πρέπει να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη άμεσα μέσω του δικτύου ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης κρίσεων (IPCR). Για τον σκοπό αυτόν, το κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)τους λόγους της απαίτησης αυτής, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσής της με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας·
β)εκτίμηση του αναμενόμενου αντικτύπου της εν λόγω απαίτησης στην επιδημιολογική κατάσταση, μεταξύ άλλων, όσον αφορά την πίεση που ασκείται στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης·
γ)την έναρξη ισχύος και τη διάρκεια της απαίτησης αυτής.
Επιπλέον, οι εν λόγω περιορισμοί θα πρέπει να συζητούνται στο πλαίσιο του δικτύου IPCR, μεταξύ άλλων με σκοπό τη διασφάλιση της συνέπειας με τη σύσταση (ΕΕ) 2022/ΧΧΧΧ.»·
4)το σημείο 12 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«12. Το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ θα πρέπει να γίνεται δεκτό εφόσον μπορεί να επαληθευτεί η γνησιότητα, η εγκυρότητα και η ακεραιότητά του:
α)πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953 για εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 που καλύπτεται από το άρθρο 5 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο του εν λόγω κανονισμού ή για εμβόλιο κατά της νόσου COVID-19 για το οποίο έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία καταχώρισης έκτακτης χρήσης του ΠΟΥ, και αναγράφουν ότι ο κάτοχος:
–έχει ολοκληρώσει την αρχική σειρά εμβολιασμού και έχουν παρέλθει τουλάχιστον 14 ημέρες από την τελευταία δόση· ή
–έχει λάβει μία ή περισσότερες αναμνηστικές δόσεις μετά την ολοκλήρωση της αρχικής σειράς εμβολιασμού·
υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει παρέλθει ακόμη η περίοδος αποδοχής που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953.
Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αποδέχονται πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται για άλλα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 που καλύπτονται από το άρθρο 5 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953 και πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5 τέταρτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953.
Η Επιτροπή θα πρέπει να επαναξιολογεί τακτικά την προσέγγιση που καθορίζεται στο στοιχείο α) με βάση περαιτέρω επιστημονικά στοιχεία·
β)πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου με αρνητικό αποτέλεσμα που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953:
–το αργότερο 72 ώρες πριν από την άφιξη, σε περίπτωση μοριακής δοκιμασίας ενίσχυσης νουκλεϊκών οξέων (NAAT)· ή
–το αργότερο 24 ώρες πριν από την άφιξη, σε περίπτωση διαγνωστικού ελέγχου αντιγόνων που περιλαμβάνεται στον κοινό κατάλογο διαγνωστικών ελέγχων αντιγόνων για τη νόσο COVID-19 της ΕΕ που συμφωνήθηκε από την επιτροπή υγειονομικής ασφάλειας 33 .
Για τους σκοπούς της μετακίνησης στο πλαίσιο της άσκησης των δικαιωμάτων ελεύθερης κυκλοφορίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δέχονται και τους δύο τύπους δοκιμασιών.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε τα πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου να εκδίδονται το συντομότερο δυνατόν μετά τη συλλογή του δείγματος δοκιμής·
γ)πιστοποιητικά ανάρρωσης που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/953, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει παρέλθει ακόμη η περίοδος αποδοχής που προβλέπεται στον εν λόγω κανονισμό.»·
5)το σημείο 15 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«15. Εάν ένα κράτος μέλος θεσπίσει απαίτηση για κατοχή έγκυρου ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ, από τα πρόσωπα που δεν το διαθέτουν θα μπορούσε να ζητείται να υποβάλλονται σε διαγνωστικό έλεγχο NAAT ή διαγνωστικό έλεγχο αντιγόνων που περιλαμβάνεται στον κοινό ενωσιακό κατάλογο διαγνωστικών ελέγχων αντιγόνων για τη νόσο COVID-19 πριν από την άφιξή τους ή το αργότερο 24 ώρες έπειτα από αυτήν. Αυτό δεν ισχύει για τα πρόσωπα που εξαιρούνται από την κατοχή ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ σύμφωνα με το σημείο 16.»·
6)στο σημείο 16, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α) ταξιδιώτες που ασκούν ουσιώδη καθήκοντα ή ανάγκες, ειδικότερα:
–εργαζόμενοι στον τομέα των μεταφορών ή πάροχοι υπηρεσιών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών και των πληρωμάτων φορτηγών οχημάτων που μεταφέρουν εμπορεύματα για χρήση στην επικράτεια, καθώς και εκείνων που απλώς διέρχονται·
–επαγγελματίες του τομέα της υγείας·
–ασθενείς που ταξιδεύουν για επιτακτικούς ιατρικούς ή οικογενειακούς λόγους·
–διπλωμάτες, προσωπικό διεθνών οργανισμών, πρόσωπα που έχουν προσκληθεί από διεθνείς οργανισμούς των οποίων η φυσική παρουσία απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία των εν λόγω οργανισμών, στρατιωτικό προσωπικό, εργαζόμενοι στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, προσωπικό πολιτικής προστασίας και πρόσωπα που καλύπτονται από το άρθρο 2 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου 34 ·
–διερχόμενοι επιβάτες·
–ναυτικοί.»·
7)ο τίτλος «Χρωματικά κωδικοποιημένος χάρτης της ΕΕ και εξαιρέσεις και πρόσθετα μέτρα που βασίζονται σ’ αυτόν» μετά το σημείο 16 απαλείφεται·
8)τα σημεία 17, 18 και 19 απαλείφονται·
9)στο σημείο 20, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Για τη στήριξη των κρατών μελών, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων θα πρέπει να εξακολουθήσει να δημοσιεύει πληροφορίες και στοιχεία σχετικά με ανησυχητικές παραλλαγές ή τις παραλλαγές ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.»·
10)τα σημεία 21, 22 και 23 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«21. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούν την κυκλοφορία διαφόρων παραλλαγών του ιού SARS-CoV-2 στην κοινότητα, επιλέγοντας αντιπροσωπευτικά δείγματα για αλληλούχηση, να διενεργούν γενετικό χαρακτηρισμό και να αναφέρουν τα αποτελέσματα προσδιορισμού των παραλλαγών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την αλληλούχηση που έχει δημοσιεύσει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων.
22. Σε περίπτωση που, για την αντιμετώπιση της εμφάνισης μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2, ένα κράτος μέλος ζητά από τους ταξιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων των κατόχων ψηφιακών πιστοποιητικών COVID της ΕΕ, να υποβληθούν, μετά την είσοδο στο έδαφός του, σε καραντίνα ή αυτοαπομόνωση ή να υποβληθούν σε διαγνωστικό έλεγχο για λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2, ή εάν επιβάλλει άλλους περιορισμούς στους κατόχους των εν λόγω πιστοποιητικών, θα πρέπει να ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη άμεσα, μεταξύ άλλων παρέχοντας τις πληροφορίες που αναφέρονται στο σημείο 11α της παρούσας σύστασης και στο άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953. Εάν είναι δυνατόν, οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται 48 ώρες πριν από τη θέσπιση των νέων αυτών περιορισμών. Εάν είναι δυνατόν, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να περιορίζονται στο περιφερειακό επίπεδο.
Αυτό θα εφαρμόζεται επίσης σε περιπτώσεις όπου η επιδημιολογική κατάσταση παρουσιάζει ραγδαία και σοβαρή επιδείνωση με τρόπο που υποδεικνύει την εμφάνιση μιας νέας ανησυχητικής παραλλαγής ή παραλλαγής ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.
23. Όταν ένα κράτος μέλος ενεργοποιεί το φρένο έκτακτης ανάγκης και, ως εκ τούτου, απαιτεί από τους εργαζόμενους στον τομέα των μεταφορών και τους παρόχους υπηρεσιών μεταφορών να υποβληθούν σε διαγνωστικό έλεγχο για λοίμωξη από τη νόσο COVID-19, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ταχείες δοκιμασίες αντιγόνων και να μην απαιτείται καραντίνα, ώστε να μην προκαλούνται διαταραχές στις μεταφορές. Σε περίπτωση διαταραχών στις μεταφορές ή στην αλυσίδα εφοδιασμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αίρουν ή να καταργούν αμέσως τις εν λόγω απαιτήσεις συστηματικής υποβολής σε διαγνωστικούς ελέγχους προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία των «πράσινων λωρίδων». Επιπλέον, δεν θα πρέπει να απαιτείται από άλλες κατηγορίες ταξιδιωτών που εμπίπτουν στο σημείο 16 στοιχεία α) και β) να υποβάλλονται σε καραντίνα ή αυτοαπομόνωση.»·
11)στο σημείο 24, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Η Επιτροπή, με βάση την τακτική αξιολόγηση των νέων στοιχείων σχετικά με τις παραλλαγές την οποία διενεργεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και την ανάλυση που παρέχει η ευρωπαϊκή ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2, μπορεί επίσης να προτείνει συζήτηση στο πλαίσιο του Συμβουλίου όσον αφορά μια νέα ανησυχητική παραλλαγή ή παραλλαγή ειδικού ενδιαφέροντος του ιού SARS-CoV-2.»·
12)το σημείο 27 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«27. Σε περίπτωση που, στο πλαίσιο του σημείου 11α ή 22, τα κράτη μέλη απαιτούν από τα πρόσωπα που ταξιδεύουν στο έδαφός τους με μέσα μαζικής μεταφοράς σε προεπιλεγμένη θέση ή καμπίνα να υποβάλλουν έντυπα εντοπισμού επιβατών (PLF) για σκοπούς ιχνηλάτησης επαφών σύμφωνα με τις απαιτήσεις προστασίας δεδομένων, θα μπορεί να χρησιμοποιεί το έντυπο εντοπισμού επιβατών της ΕΕ που καταρτίστηκε από την κοινή δράση EU Healthy Gateways 35 και να συμμετέχει στην πλατφόρμα ανταλλαγής PLF με σκοπό την ενίσχυση των δυνατοτήτων διασυνοριακής ιχνηλάτησης επαφών σε όλους τους τρόπους μεταφοράς. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να ζητούν την υποβολή PLF για ταξίδια με ιδιωτικά μέσα μεταφοράς. Εάν είναι δυνατόν βάσει του εθνικού δικαίου και σε συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας των δεδομένων, τα κράτη μέλη θα μπορούν επίσης να εξετάζουν το ενδεχόμενο χρήσης των υφιστάμενων δεδομένων επιβατών για τους σκοπούς της ιχνηλάτησης επαφών.»·
13)τα σημεία 29 και 30 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«29. Σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/953, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν στα ενδιαφερόμενα μέρη και στο ευρύ κοινό σαφείς, πλήρεις και έγκαιρες πληροφορίες σχετικά με κάθε μέτρο που επηρεάζει το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και κάθε συνοδευτική απαίτηση, όπως η υποχρέωση υποβολής PLF. Σε αυτές περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με την άρση ή την απουσία τέτοιου είδους απαιτήσεων. Οι πληροφορίες θα πρέπει επίσης να δημοσιεύονται σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο.
30. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να επικαιροποιούνται τακτικά από τα κράτη μέλη και να διατίθενται επίσης εγκαίρως στη διαδικτυακή πλατφόρμα «Re-Open EU». Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να παρέχουν, στην πλατφόρμα «Re-open EU», πληροφορίες σχετικά με την εγχώρια χρήση των ψηφιακών πιστοποιητικών COVID της ΕΕ.
Οι πληροφορίες σχετικά με τυχόν νέα μέτρα θα πρέπει να δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν και, κατά γενικό κανόνα, τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την έναρξη ισχύος τους, λαμβανομένου υπόψη ότι απαιτείται κάποια ευελιξία για επιδημιολογικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.»·
14)το παράρτημα απαλείφεται.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος