<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-81/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0081</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:217">EU:C:2020:217</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>14</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>14</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Kokott – Kawża C‑81/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Banca Transilvania</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Kokott</HT></P><P>ippreżentati fid-<DATE ISO="20200319">19 ta’ Marzu 2020</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: il‑Ġermaniż.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C‑81/19</HT></P><P>NG,</P><P>OH</P><P>vs</P><P>SC Banca Transilvania SA</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Cluj (il-Qorti tal-Appell ta’ Cluj, ir-Rumanija))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Protezzjoni tal-konsumaturi</KEYWORD><KEYWORD>Direttiva 93/13/KEE</KEYWORD><KEYWORD>Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi</KEYWORD><KEYWORD>Kreditu ddenominat f’munita barranija</KEYWORD><KEYWORD>Klawżola dwar ir-rata tal-kambju</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 1(2)</KEYWORD><KEYWORD>Klawżola kuntrattwali li hija l-espressjoni ta’ prinċipju ġenerali stabbilit fil-leġiżlazzjoni</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 6(1)</KEYWORD><KEYWORD>Konsegwenzi legali</KEYWORD><KEYWORD>Tneħħija tal-klawżola inġusta</KEYWORD><KEYWORD>Impossibbiltà li jinżamm il-kuntratt mingħajr il-klawżola inġusta</KEYWORD><KEYWORD>Setgħat tal-qorti nazzjonali</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Din il-proċedura għal deċiżjoni preliminari għandha, għal darba oħra, bħala għan il-protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-klawżoli inġusti mdaħħla f’kuntratti ta’ kreditu ddenominati f’munita barranija.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Il-klawżola inkwistjoni fil-kawża prinċipali tobbliga lir-rikorrenti f’din il-kawża sabiex jirrimborsaw kreditu ddenominat fi franki Svizzeri, f’din l-istess munita. Madankollu, minħabba l-iżvalutazzjoni qawwija tal-leu Rumen – munita li fiha r-rikorrenti jirċievu d-dħul tagħhom – l-ammont li għandu jiġi rrimborsat kważi rdoppja għalihom fis-snin wara l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ kreditu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma jqajjimx b’mod espliċitu l-kwistjoni ta’ prinċipju dwar jekk l-għoti ta’ krediti f’munita barranija lill-konsumaturi jistax jitqies li huwa konformi mad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, għalkemm il-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tindika li, fil-każ ta’ tali kuntratti ta’ kreditu, ir-riskju tal-kambju ma jistax jiġi awtomatikament impost fuq il-konsumatur, minn dan jirriżulta wkoll li din il-prattika <HT TYPE="ITALIC">fiha nnifisha</HT> ma tmurx kontra d-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Din il-kwistjoni ta’ prinċipju ġiet deċiża bis-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, (<NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>ara wkoll f’dan ir-rigward il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl fil-kawża Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:313">EU:C:2017:313</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0002">2</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. L-importanti huwa jekk il-konsumatur ġiex informat b’dan ir-riskju f’lingwaġġ sempliċi u ċar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Ara s-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180920">20 ta’ Settembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>OTP Bank u OTP Faktoring</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-51/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:750">EU:C:2018:750</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190314">14 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dunai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑118/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:207">EU:C:2019:207</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Dan huwa s-suġġett tat-tieni domanda preliminari.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, hija l-qorti nazzjonali, li jekk ikun il-każ, għandha tislet il-konsegwenzi, li huma fil-qalba ta’ din il-kawża, mill-konstatazzjoni tan-natura inġusta ta’ klawżola dwar ir-riskju tar-rata tal-kambju. Fil-fatt, skont il-qorti tar-rinviju, il-konsegwenzi legali kollha tan-natura inġusta rrilevati sa issa fil-ġurisprudenza, jwasslu għal piż mhux raġonevoli fuq il-konsumatur. Il-qrati tar-rinviju ltaqgħu ma’ problemi legali paragunabbli fi tliet kawżi oħra attwalment pendenti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Szpunar fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gómez del Moral Guasch</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑125/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:695">EU:C:2019:695</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), kif ukoll fil-kawżi C‑269/19, Banca B. (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="238" PAGE.FIRST="7" DATE.PUB="2019">ĠU 2019 C 238, p. 7</REF.DOC.OJ>) u C‑346/19, Credit Europe Ipotecar IFN u Credit Europe Bank (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="288" PAGE.FIRST="19" DATE.PUB="2019">ĠU 2019 C 288, p. 19</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Il-kuntest ġuridiku tal-Unjoni f’din il-kawża huwa kkostitwit mid-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE, tal-<DATE ISO="19930405">5 ta’ April 1993</DATE> dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (iktar ’il quddiem id-Direttiva 93/13)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>It-tnax u t-tlettax il-premessa tad-Direttiva 93/13 jipprovdu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>Billi, iżda, kif inhuma bħalissa, il-liġijiet nazzjonali jippermettu li tiġi kkunsidrata biss armonizzazzjoni parzjali; Billi b’mod partikolari, din id-Direttiva tkopri biss klawżoli kuntrattwali li ma jkunux ġew innegozjati individwalment; billi l-Istati Membri għandu jkollhom l-għażla b’konsiderazzjoni xierqa tat-Trattat, li joffru lill-konsumaturi livell ogħla ta’ protezzjoni permezz ta’ disposizzjonijiet nazzjonali li jkunu aktar stretti minn dawk ta’ din id-Direttiva;</P><P>Billi d-disposizzjonijiet statutorji jew regolatorji ta’ l-Istati Membri li jistabbilixxu direttament jew indirettament il-klawżoli tal-kuntratti tal-konsumatur huma preżunti li ma’ fihomx klawżoli inġusti; billi, għal dan il-għan, ma jidhirx li huwa meħtieġ li jiġu assoġġettati l-klawżoli li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u l-prinċipji jew id-disposizzjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom huma parti l-Istati Membri jew il-Komunità; billi f’dak ir-rigward il-kliem <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/> fl-Artikolu 1(2) ikopru wkoll ir-regoli li, skond il-liġi, għandhom jgħoddu bejn il-partijiet kontraenti sakemm ma twaqqfux xi arranġamenti oħra;<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></P></CONSID></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13 jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Il-klawżoli kuntrattwali li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u d-disposizzjonijiet jew il-prinċipji ta’ konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom ikunu parti l-Istati Membri jew il-Komunità, b’mod partikolari fil-qasam tat-trasport, m’għandhomx ikunu suġġetti għad-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>L-Artikolu 3(1) ta’ din id-Direttiva jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>Klawżola kuntrattwali li ma tkunx ġiet negozjata individwalment għandha titqies inġusta jekk, kontra l-ħtieġa ta’ <HT TYPE="ITALIC">buona fede</HT>, tkun tikkawża żbilanċ sinifikanti fid-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li joħorġu mill-kuntratt, bi ħsara għall-konsumatur.<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13 jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>L-istima tan-natura inġusta tal-klawżoli la għandha tirrelata mad-definizzjoni tal-kwistjoni prinċipali tas-suġġett tal-kuntratt u lanqas mas-suffiċjenza tal-prezz u r-remunerazzjoni, fuq naħa waħda, kontra s-servizzi jew il-merkanzija provduti bi tpartit, fuq in-naħa l-oħra, safejn dawn il-klawżoli jkunu f’lingwaġġ sempliċi u ċar.<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>L-Artikolu 6 (1) tal-istess direttiva jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu li klawżoli inġusti użati f’kuntratt konkluż ma konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur għandhom, kif previst fil-liġi nazzjonali tagħhom, ma jkunux jorbtu lill-konsumatur u li l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawn il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi jkompli jeżisti mingħajr il-klawżoli inġusti.<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13 jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fl-interessi tal-konsumaturi u l-kompetituri, jeżistu mezzi adegwati u effettivi biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri.<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Il-liġi nazzjonali</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Skont id-dritt intern, il-Codul civil Rumen (il-Kodiċi Ċivili) u l-Codul comercial (il-Kodiċi Kummerċjali), fil-verżjoni tagħhom fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt, huma rilevanti f’dan il-każ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili, li jistabbilixxi l-prinċipju ta’ nominaliżmu, kien ifformulat kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>L-obbligi li jirriżultaw minn self ta’ flus hija dejjem dik biss tas-somma li tissemma fil-kuntratt. Jekk ikun hemm żieda jew tnaqqis fil-valur tal-munita qabel iż-żmien tal-ħlas, id-debitur għandu jirritorna s-somma mislufa, u huwa obbligat li jħallas dik is-somma biss fil-muniti użati fil-mument tal-ħlas.<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>L-Artikolu 41 tal-Kodiċi Kummerċjali kien ifformulat kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>Meta munita indikata f’kuntratt ma jkollhiex rata legali tal-kambju fil-pajjiż u r-rata ma tkunx ġiet stabbilita mill-partijiet fil-kuntratt, il-ħlas f’munita nazzjonali jista’ jsir skont ir-rata fis-seħħ fil-jum tal-iskadenza u fil-post tal-ħlas; jekk ma jkun hemm l-ebda rata tal-kambju f’dan il-post, il-ħlas jista’ jsir skont ir-rata tal-eqreb ċentru tan-negozjar, kemm‑il darba l-kuntratt ma jkunx fih klawżola <QUOT.START CODE="2018" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>effettiva<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="2019" ID="QE0010"/> jew klawżola paragunabbli.<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti u l-kawża prinċipali</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Skont il-konstatazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, bħala konsumaturi, ikkonkludew kuntratt ta’ kreditu fl-ammont ta’ <FT TYPE="NUMBER">90000</FT> leu Rumeni (RON) ma’ SC Volksbank România SA (li mbagħad saret Banca Transilvania), fil-<DATE ISO="20060331">31 ta’ Marzu 2006</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Fil-<DATE ISO="20081015">15 ta’ Ottubru 2008</DATE>, ġie konkluż it-tieni kuntratt ta’ kreditu bejn il-partijiet bil-għan tar-rifinanzjament tal-kuntratt tal-<DATE ISO="20060331">31 ta’ Marzu 2006</DATE>. Is-suġġett kien kreditu ddenominat f’munita barranija fl-ammont ta’ <FT TYPE="NUMBER">65000</FT> franki Svizzeri (CHF). Dan kien jikkorrispondi għal madwar RON <FT TYPE="NUMBER">159126</FT> jew għal madwar EUR <FT TYPE="NUMBER">33488</FT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Ir-rata tal-kambju fid-data tal-iffirmar tal-kuntratt, fil-<DATE ISO="20080331">31 ta’ Marzu 2008</DATE>.</P></NOTE> Ir-rikorrenti jirċievu d-dħul tagħhom fil-leu Rumen.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Il-punt 1 tat-Taqsima 4 tal-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-tieni kuntratt ta’ kreditu kien jipprovdi li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>kull ħlas […] għandu jsir fil-munita tal-kreditu, bl-eċċezzjoni tal-każijiet espressament previsti mill-kundizzjonijiet partikolari u mill-kundizzjonijiet ġenerali<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>klawżola kontenzjuża<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>L-iżvalutazzjoni tal-leu Rumen u t-tisħiħ tal-frank Svizzeru bejn Ottubru 2008 u April 2017 wasslu għal żieda fis-somma li kellha tiġi rrimborsata, żieda ta’ RON <FT TYPE="NUMBER">117760</FT> (madwar EUR <FT TYPE="NUMBER">24772</FT>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Ir-rikorrenti għalhekk ippreżentaw rikors quddiem it-Tribunalul Specializat Cluj (il-Qorti Speċjalizzata ta’ Cluj, ir-Rumanija). Huma jsostnu li l-bank ma ssodisfax b’mod suffiċjenti l-obbligi tiegħu fil-qasam tal-informazzjoni dwar ir-riskju tal-kambju. Barra minn hekk, minħabba t-teħid ta’ responsabbiltà għal dan ir-riskju, dawn huma indebitament żvantaġġati. Għalhekk, huma essenzjalment jitolbu li r-rata tal-kambju tiġi ffriżata fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Il-konvenuta toġġezzjona li l-klawżola kontenzjuża hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ nominaliżmu stabbilit fl-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili u li, għaldaqstant, l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13 ma jippermettix li tiġi evalwata n-natura inġusta tagħha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors. Ċertament, din ikkunsidrat li l-klawżola kontenzjuża kienet suġġetta għal stħarriġ fuq il-mertu. Madankollu, il-bank issodisfa b’mod suffiċjenti l-obbligi ta’ informazzjoni tiegħu. Fil-fatt, dan ma setax jipprevedi l-varjazzjonijiet sinjifikattivi tar-rata tal-kambju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Il-kawża issa tinsab pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Curtea de Apel Cluj (il-Qorti tal-Appell ta’ Cluj, ir-Rumanija), wara l-appell ippreżentat miż-żewġ partijiet. Din il-qorti għandha dubji dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva 93/13 dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, tal-obbligi ta’ informazzjoni imposti fuq il-bejjiegħa jew fornituri u tal-konsegwenzi legali li jirriżultaw min-natura possibbilment inġusta tal-klawżola kkonċernata.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">It-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Bid-digriet tas-<DATE ISO="20181227">27 ta’ Diċembru 2018</DATE>, li wasal quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fl-<DATE ISO="20190201">1 ta’ Frar 2019</DATE>, il-Curtea de Apel Cluj (il-Qorti tal-Appell ta’ Cluj) għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja, skont l-Artikolu 267 TFUE, id-domandi preliminari li ġejjin:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>1.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1[(2)] tad-Direttiva 93/13/KEE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix l-eżami tal-karattru inġust ta’ klawżola kuntrattwali li tirriproduċi regola supplettiva li l-partijiet setgħu jidderogaw minnha, deroga li madankollu huma ma għamlux sa fejn din il-klawżola ma kienet is-suġġett ta’ ebda negozjar, bħall-klawżola eżaminata f’din il-kawża, li teżiġi li s-self jiġi rrimborsat fl-istess munita barranija bħal dik li s-self ingħata fiha?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Meta kalkoli jew previżjonijiet dwar l-impatt ekonomiku ta’ eventwali varjazzjoni fir-rata ta’ kambju fuq l-obbligi ta’ ħlas kollha li jirriżultaw mill-kuntratt ma jkunux ġew ippreżentati lill-konsumatur meta jingħata s-self f’munita barranija, jista’ wieħed jargumenta ġustament li tali klawżola, li tpoġġi r-riskju kollu ta’ bidla fuq il-konsumatur (konformement mal-prinċipju ta’ nominaliżmu), hija ċara u li tinftiehem u li l-bejjiegħ jew fornitur jew il-bank issodisfaw b’<HT TYPE="ITALIC">bona fide</HT> l-obbligu tagħhom li jinformaw lill-parti kontraenti tagħhom, meta l-livell massimu ta’ dejn tal-konsumaturi impost mill-Bank nazzjonali tar-Rumanija ġie kkalkulat b’riferiment għar-rata ta’ kambju fis-seħħ fid-data tal-konklużjoni tas-self?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Id-Direttiva 93/13 u l-ġurisprudenza relatata magħha kif ukoll il-prinċipju ta’ effettività jipprekludu li, wara l-konstatazzjoni tal-karattru inġust ta’ klawżola dwar ir-responsabbiltà għar-riskju ta’ bidla, il-kuntratt jissussisti mingħajr modifiki? Liema modifika tkun possibbli sabiex titwarrab il-klawżola inġusta u jiġi osservat il-prinċipju ta’ effettività?<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rikorrenti, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Rumanija u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Waqt is-seduta tas-<DATE ISO="20200206">6 ta’ Frar 2020</DATE>, ir-rikorrenti u l-konvenuta fil-kawża prinċipali, ir-Rumanija u l-Kummissjoni Ewropea kienu rrappreżentati.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Evalwazzjoni ġuridika</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>It-tliet domandi preliminari jirrigwardaw tliet stadji suċċessivi tal-eżami mwettaq minn qorti ta’ Stat Membru waqt l-istħarriġ fuq il-mertu tal-klawżoli kuntrattwali fformulati minn qabel skont id-Direttiva 93/13.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>L-ewwel domanda preliminari tirrigwarda l-ftuħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 (skont A).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Sussegwentement, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-klawżola kontenzjuża hijiex redatta <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>f’lingwaġġ sempliċi u ċar<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> fis-sens tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva. Peress li l-kriterji użati għal din l-analiżi diġà ġew elaborati mill-Qorti tal-Ġustizzja fid-dawl tal-klawżola kontenzjuża li tixbah ħafna lil dik inkwistjoni fil-kawżi Andriciuc<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u Lupean<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, huwa suffiċjenti, f’dan ir-rigward, li wieħed jillimita ruħu għal riferiment qasir għall-ġurisprudenza eżistenti (skont B).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Sussegwentement, il-punt ċentrali tal-kawża huwa l-konsegwenzi legali li jirriżultaw, jekk ikun il-każ, mill-konstatazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżola kontenzjuża (skont C).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 (l-ewwel domanda preliminari)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk klawżola kuntrattwali, li tikkostitwixxi l-espressjoni ta’ prinċipju ġenerali stabbilit mil-liġi, hijiex suġġetta għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 93/13.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Fil-fatt, skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13, il-klawżoli kuntrattwali, li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>jirriflettu<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> dispożizzjoni <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>mandatarja<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>, huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju, li hija l-unika li għandha ġurisdizzjoni sabiex twettaq l-evalwazzjoni tal-fatti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Ara s-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190403">3 ta’ April 2019</DATE>, <NAME.CASE>Aqua Med</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:282">EU:C:2019:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>, ikkonkludiet li l-klawżola kuntrattwali kontenzjuża tikkostitwixxi l-espressjoni tal-prinċipju ta’ nominaliżmu stabbilit fl-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Għal din ir-raġuni, hija għandha dubji rigward il-ftuħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Il-formulazzjoni tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tara problema potenzjali f’dan ir-rigward u tistaqsi b’mod partikolari dwar il-fatt li l-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili ma huwiex dispożizzjoni mandatorja u li, għaldaqstant, jista’ jitqies li ma huwiex <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>mandatorju<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> fis-sens tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13. Hija tirrileva, f’dan ir-rigward, inċertezzi fil-verżjoni lingwistika Rumena tal-imsemmija direttiva. Fil-fatt, filwaqt li l-verżjoni Ġermaniża tuża t-terminu <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>bindend<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> [mandatorju] fl-Artikolu 1(2) tal-imsemmija direttiva, li jista’ jinkludi kemm dispożizzjonijiet mandatorji iżda wkoll dispożizzjonijiet ta’ natura supplimentari, billi l-kelma <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>obligatorii<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> użata fil-verżjoni lingwistika Rumena tidher li tirreferi biss, fid-dritt Rumen, għad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi mandatorji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Madankollu, mill-istruttura ġenerali tad-Direttiva jirriżulta b’mod ċar li l-kunċett <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>mandatorju<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> ma jirreferix għad-distinzjoni tradizzjonali fid-dritt ċivili bejn id-dispożizzjonijiet indispensabbli (u għalhekk <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>mandatorji<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>) u d-dispożizzjonijiet ta’ natura supplimentari (u għalhekk <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>volontarji<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>). F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-kunċetti applikati mid-Direttiva 93/13 huma ta’ natura tad-dritt tal-Unjoni u għandhom, konsegwentement, ikunu s-suġġett ta’ interpretazzjoni awtonoma<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150226">26 ta’ Frar 2015</DATE>, <NAME.CASE>Matei</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-143/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:127">EU:C:2015:127</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. It-tifsira tal-kunċett <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>obbligatorii<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> fid-dritt Rumen għalhekk ma hijiex rilevanti għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dan il-kunċett li jinsab fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13. Għall-kuntrarju, dan il-kunċett, skont it-tlettax‑il premessa tad-Direttiva, ikopri r-regoli kollha li huma ta’ natura supplimentari u li għalhekk japplikaw, skont il-liġi, bejn il-partijiet kontraenti, sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-fatt li, waqt il-konklużjoni tal-kuntratt, il-partijiet effettivament ma kellhomx il-possibbiltà li jidderogaw minnu, ma jaffettwax ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda preliminari. Dan il-fatt huwa rekwiżit u mhux kriterju ta’ esklużjoni għall-applikabbiltà tad-Direttiva 93/13. Min-naħa l-oħra, ma hija prevista l-ebda klawżola kuntrattwali skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 93/13. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni teżiġi li l-klawżola kkonċernata <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>ma tkunx ġiet innegozjata individwalment<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi stabbilit li anki regola supplimentari, bħall-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili, tista’, bħala prinċipju, tikkostitwixxi dispożizzjoni <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>mandatorja<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> fis-sens tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Is-sens u l-iskop tal-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Madankollu, minn dan ma jsegwix li klawżola kuntrattwali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Għall-kuntrarju, hija ġurisprudenza stabbilita li, sabiex tevalwa jekk klawżola kuntrattwali hijiex suġġetta, skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13, għall-istħarriġ fuq il-mertu, il-Qorti tal-Ġustizzja hija marbuta wkoll ma’ aspetti teleoloġiċi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza, l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 hija ġġustifikata bl-ipoteżi li l-leġiżlatur nazzjonali diġà stabbilixxa bilanċ bejn id-drittijiet u l-obbligi kollha tal-partijiet f’ċerti kuntratti u li, għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi normalment ma jkunx fihom klawżoli inġusti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130321">21 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>RWE Vertrieb</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-92/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:180">EU:C:2013:180</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190403">3 ta’ April 2019</DATE>, <NAME.CASE>Aqua Med</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-266/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:282">EU:C:2019:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Ara wkoll it-tlettax-il premessa tad-Direttiva.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Min-naħa tiegħi, sempliċement ma naħsibx li l-idea dwar l-istħarriġ dwar in-natura inġusta hija superfluwa f’każijiet bħal dawn. Għall-kuntrarju, din hija intiża wkoll sabiex teskludi preġudizzju illegali għall-kompetenza tal-Istati Membri. Għaliex id-Direttiva 93/13, skont it-tnax‑il premessa tagħha, ma sservix għall-armonizzazzjoni tad-dritt ċivili nazzjonali dwar atti ġuridiċi pprojbiti. Din hija r-raġuni għaliex la s-suġġett prinċipali tal-kuntratt u lanqas l-adegwatezza bejn il-prezz u l-provvista ma jistgħu jkunu s-suġġett ta’ stħarriġ fuq il-mertu, skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13. Fil-fatt, dawn il-kwistjonijiet huma tipikament irregolati mil-leġiżlatur nazzjonali fid-dispożizzjonijiet tad-dritt ċivili dwar l-atti ġuridiċi, li huma nulli minħabba l-kontenut tagħhom.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Ċertament, dan jista’ jwassal sabiex dispożizzjoni kuntrattwali kkunsidrata bħala inġusta skont il-kriterji tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/13, ma tkunx tista’ tiġi kkontestata sa fejn il-leġiżlatur nazzjonali jawtorizza espressament tali dispożizzjoni fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi. Madankollu, wara dan il-fatt tqum il-kwistjoni dwar jekk ikunx mixtieq li jiġi ristrett, jew saħansitra li l-għoti ta’ krediti f’munita barranija lill-konsumaturi fil-livell tal-Unjoni jiġi pprojbit fl-intier tiegħu. Fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, dan ma huwiex, fi kwalunkwe mod, il-każ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Dan tixhdu b’mod partikolari l-eżistenza tad-Direttiva 2014/17/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-<DATE ISO="20140204">4 ta’ Frar 2014</DATE> dwar kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi marbutin ma’ proprjetà immobbli residenzjali u li tinkludi, fl-Artikolu 23 tagħha, dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni minima tal-konsumaturi fil-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ kreditu f’munita barranija li għandhom jiġu trasposti mill-Istati Membri. Din id-direttiva ma hijiex applikabbli <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> għall-kawża prinċipali.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-ipoteżi, li l-leġiżlatur għandu l-intenzjoni li jistabbilixxi bilanċ raġonevoli bejn l-interessi tar-relazzjoni kuntrattwali inkwistjoni permezz ta’ dispożizzjonijiet leġiżlattivi, hija preżunzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Tali preżunzjoni tista’, bħala prinċipju, tiġi kkonfutata<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130321">21 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>RWE Vertrieb</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-92/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:180">EU:C:2013:180</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>.), u tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190403">3 ta’ April 2019</DATE>, <NAME.CASE>Aqua Med</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:282">EU:C:2019:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Għalhekk, huma esklużi biss mill-istħarriġ fuq il-mertu dawk il-klawżoli li jirriżultaw minn dispożizzjonijiet leġiżlattivi speċifikament stabbiliti għat-tip ta’ kuntratt ikkonċernat jew li huma applikabbli għalih bis-saħħa ta’ dispożizzjoni tar-rinviju. Fil-fatt, huwa biss sa fejn il-leġiżlatur nazzjonali jkun ippreveda l-każ speċifiku tal-partijiet li huwa seta’ jwettaq bilanċ bejn l-interessi inkwistjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130321">21 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>RWE Vertrieb</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑92/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:180">EU:C:2013:180</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li d-dispożizzjonijiet ta’ natura ġenerali ma humiex awtomatikament preżunti li kienu s-suġġett ta’ eżami partikolari mil-leġiżlatur bil-għan li jiġi stabbilit dan il-bilanċ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Ċertament, hija tissuġġetta indirettament il-kontenut normattiv ta’ dispożizzjoni nazzjonali għal stħarriġ dwar in-natura inġusta. Ma hemmx lok li tiġi ppreġudikata b’mod illegali l-kompetenza tal-Istati Membri, peress li d-dispożizzjoni inkwistjoni tista’ tkompli tapplika fl-oqsma l-oħra ta’ applikazzjoni. Fil-fatt, l-evalwazzjonijiet tad-Direttiva 93/13 japplikaw biss għall-kuntratti konklużi mill-konsumaturi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Huwa f’dan il-kuntest li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, permezz tal-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili, il-leġiżlatur kellux l-intenzjoni li jistabbilixxi bilanċ raġonevoli bejn l-interessi tal-bejjiegħa jew fornituri u dawk tal-konsumaturi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, waqt is-seduta, il-Gvern Rumen enfasizza li din id-dispożizzjoni ma hijiex adattata esklużivament għall-kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi. Il-gwida li fuqha hija bbażata d-dispożizzjoni prevista fl-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili hija dik tal-partijiet kontraenti bi drittijiet ekwi. Skont il-Gvern Rumen, tali dispożizzjoni ma tidhirx iktar fil-Kodiċi Ċivili l-ġdid, iżda, f’dan ir-rigward, jissemmew fil-fatt dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Fil-każ li, f’din il-perspettiva, il-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni, fl-analiżi tagħha, li din id-dispożizzjoni ma hijiex intiża sabiex tistabbilixxi bilanċ bejn il-konsumaturi u l-bejjiegħa jew fornituri, il-preżunzjoni għandha titqies bħala kkonfutata. F’dan il-każ, l-assenza ta’ stħarriġ fuq il-mertu ma jkunx iġġustifikat.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="8"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Konklużjoni intermedja</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13 għandu jiġi interpretat fis-sens li klawżola kuntrattwali li tikkostitwixxi l-espressjoni ta’ prinċipju ġenerali stabbilit mil-liġi hija suġġetta għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, sakemm il-leġiżlatur nazzjonali ma kellux l-intenzjoni, billi ħoloq id-dispożizzjoni legali kkonċernata, li jistabbilixxi bilanċ leġiżlattiv tad-drittijiet u tal-obbligi kollha tal-partijiet għat-tip ta’ kuntratt ikkonċernat. Il-qorti nazzjonali għandha tipproċedi għall-konstatazzjonijiet neċessarji f’dan ir-rigward.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar ir-rekwiżiti ta’ klawżola kuntrattwali redatta <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>f’lingwaġġ sempliċi u ċar<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> u b’bona fide (it-tieni domanda preliminari)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Permezz tat-tieni domanda tagħha, din il-qorti tixtieq tkun taf, minn naħa, jekk klawżola kuntrattwali li bis-saħħa tagħha r-riskju tal-kambju għandu, fl-aħħar mill-aħħar, jiġi sostnut mill-konsumatur biss, tistax titqies bħala <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>f’lingwaġġ sempliċi u ċar<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>, fis-sens tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13, meta ebda kalkolu ma jkun ġie sottomess lill-konsumatur sabiex jistabbilixxi l-konsegwenzi li l-varjazzjonijiet fir-rata tal-kambju jista’ jkollhom fuq il-pagamenti dovuti minnu. Min-naħa l-oħra, hija tixtieq tkun taf jekk tali klawżola għandhiex titqies li tmur kontra l-<HT TYPE="ITALIC">bona fide</HT> meta l-limitu tad-dejn adottat għall-eżami tas-solvenza jiġi kkalkolat abbażi biss tar-rata tal-kambju fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Din id-domanda hija rilevanti biss fil-każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 huwa miftuħ. Fil-fatt, l-eżami mill-ġdid ta’ klawżola fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ trasparenza tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13 jippreżupponi, fi kwalunkwe każ, li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha jkun miftuħ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>L-eżami tar-rekwiżiti ta’ trasparenza huwa ta’ importanza partikolari fir-rigward ta’ klawżoli bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta, f’dan ir-rigward, li klawżola li skontha self iddenominat f’munita barranija għandu jiġi rrimborsat f’din il-munita tikkonċerna, jekk ikun il-każ, is-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>suġġett tal-kuntratt<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, fis-sens tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u d-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Issa, tali klawżola tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ tan-natura inġusta skont din id-dispożizzjoni biss jekk ma tkunx ifformulata f’lingwaġġ sempliċi u ċar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Ara s-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180920">20 ta’ Settembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>OTP Bank u OTP Faktoring</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑51/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:750">EU:C:2018:750</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190314">14 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dunai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑118/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:207">EU:C:2019:207</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Il-kriterji, li fid-dawl tagħhom għandu jiġi evalwat jekk klawżola għandhiex l-ewwel nett, titqies li hija f’lingwaġġ sempliċi u ċar fis-sens tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13, diġà ġew stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta’ klawżoli analogi għal dawk inkwistjoni f’dan il-każ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, b’mod partikolari, jekk l-informazzjoni kkomunikata mill-bejjiegħ jew fornitur tippermettix lill-konsumatur jevalwa l-konsegwenzi li jista’ jkollha żvalutazzjoni gravi tal-munita li fiha huwa jirċievi d-dħul tiegħu kif ukoll iż-żieda fir-rata ta’ interessi barranin fuq il-pagamenti skedati. B’mod iktar preċiż, il-bejjiegħ jew fornitur għandu jinforma espressament lill-konsumatur li, meta jikkonkludi kuntratt ta’ kreditu ddenominat f’munita barranija, huwa jkun qiegħed jesponi ruħu għal riskju tal-kambju li eventwalment ikun diffiċli għalih li jsostni f’każ ta’ żvalutazzjoni tal-munita li fiha jirċievi d-dħul tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u d-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika jekk il-bejjiegħ jew fornitur informax lill-konsumatur, f’dan ir-rigward, biċ-ċirkustanzi rilevanti kollha li seta’ kien jaf bihom f’dan il-mument u li jaffettwaw l-eżekuzzjoni sussegwenti ta’ dan il-kuntratt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u d-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza teżiġi evalwazzjoni fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni t-tagħrif espert u l-konoxxenzi tal-bank, fir-rigward tal-varjazzjonijiet possibbli tar-rati tal-kambju u tar-riskji inerenti fit-teħid ta’ self f’munita barranija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u d-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Anki jekk, f’dan il-kuntest, ma jistax jiġi mistenni mill-bejjiegħ jew fornitur li huwa jipprevedi jew jikkalkola l-iżvalutazzjoni konkreta tal-munita inkwistjoni li tkun seħħet sussegwentement, dan il-fatt ma jeżentahx mill-obbligi globali ta’ informazzjoni tiegħu fuq ir-riskji potenzjali ta’ varjazzjonijiet fir-rati tal-kambju u fuq il-fatt li dawn għandhom jiġu sostnuti biss mill-persuna li tissellef.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Fir-rigward, it-tieni nett, tal-kwistjoni dwar jekk klawżola toħloqx, minkejja r-rekwiżit ta’ <HT TYPE="ITALIC">bona fide</HT>, għad-dannu tal-konsumatur, żbilanċ sinjifikattiv, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-qorti nazzjonali għandha b’mod partikolari tivverifika jekk il-bejjiegħ jew fornitur, fuq il-bażi ta’ aġir leali u ġust fil-konfront tal-konsumatur, setax raġonevolment jistenna li dan tal-aħħar jaċċetta tali klawżola wara negozjati individwali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u d-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-informazzjoni kompleta dwar ir-riskji possibbli lill-konsumatur taqa’ b’mod partikolari fil-kuntest ta’ aġir leali u ġust. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika jekk, f’dan il-każ, ir-riferiment għal-limitu massimu tad-dejn setax jaħbi r-riskji. Fil-fatt, sa fejn il-limitu massimu tad-dejn huwa kkalkolat abbażi tar-rata tal-kambju fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt, għandu jiġi indikat ukoll lill-konsumatur, fl-ispirtu ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, li l-osservanza ta’ dan il-limitu massimu ma tispeċifikax jekk huwiex ser ikun jista’ jissodisfa l-obbligi finanzjarji tiegħu f’każ ta’ żvalutazzjoni tal-munita.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Jekk tali livell massimu huwa previst b’mod imperattiv mid-dritt nazzjonali, dan jista’ saħansitra jiġi analizzat bħala evażjoni ta’ dan il-livell massimu jekk l-evalwazzjoni tkun limitata b’mod statiku għar-rata tal-kambju meta jingħata l-kreditu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Konsegwentement, it-tieni domanda għandha tiġi risposta li r-rekwiżit, previst fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13, ta’ redazzjoni f’lingwaġġ sempliċi u ċar ta’ klawżola kuntrattwali li tinsab f’kuntratt ta’ kreditu ddenominat f’munita barranija, li, finalment, jimponi fuq il-konsumatur ir-riskju tal-kambju, jimplika li dan tal-aħħar ikun informat b’mod eżawrjenti bil-konsegwenzi ekonomiċi possibbilment sinjifikattivi ta’ tali klawżola fuq l-obbligi finanzjarji tiegħu. L-istess japplika indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk l-iżvalutazzjoni konkreta tal-munita inkwistjoni kinitx diġà prevedibbli fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt. Hija l-qorti nazzjonali li għandha twettaq il-konstatazzjonijiet neċessarji f’dan ir-rigward.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar il-konsegwenzi legali tal-konstatazzjoni tan-natura inġusta (it-tielet domanda preliminari)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar il-konsegwenzi li hija għandha, jekk ikun il-każ, tislet mill-konstatazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżola f’dan ir-rigward, sabiex tiżgura l-effettività sħiħa tad-drittijiet tal-konsumaturi.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Fil-fatt, is-soluzzjonijiet identifikati sa issa mill-ġurisprudenza kollha jwasslu, fil-fehma tagħha, għal żvantaġġ mhux iġġustifikat għad-dannu tal-konsumatur. Ċertament, skont il-qorti tar-rinviju, soluzzjoni xierqa tista’ tikkonsisti fl-iffriżar tar-rata tal-kambju fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt. Madankollu, hija għandha dubji dwar jekk l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 u l-ġurisprudenza dwar din id-dispożizzjoni jipprekludux tali approċċ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13, il-qrati nazzjonali, bħala prinċipju, huma obbligati li jiddikjaraw klawżola inġusta bħala inapplikabbli u li jżommu l-bqija tal-kuntratt. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat repetutament li, b’dan il-mod, il-qrati nazzjonali ma humiex awtorizzati sabiex jikkompletaw dan il-kuntratt billi jirrevedu l-kontenut ta’ din il-klawżola<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 ta’ Ġunju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Banco Español de Crédito</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-618/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:349">EU:C:2012:349</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0073">73</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Skont il-ġurisprudenza, it-tneħħija tal-klawżola inġusta hija intiża sabiex tissostitwixxi l-bilanċ formali li l-kuntratt jistabbilixxi bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kontraenti b’bilanċ reali ta’ natura li jistabbilixxi l-ugwaljanza mill-ġdid bejn dawn tal-aħħar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 ta’ Ġunju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Banco Español de Crédito</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑618/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:349">EU:C:2012:349</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130314">14 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>Aziz</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑415/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:164">EU:C:2013:164</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Is-sempliċi tneħħija ta’ klawżola inġusta hija, fin-natura tagħha, suġġetta għall-kundizzjoni li l-kuntratt ikun jista’ jibqa’ jeżisti mingħajr mingħajrha. Min-naħa l-oħra, jekk, fil-kuntest tal-eżami tagħha, il-qorti nazzjonali tasal għall-konklużjoni li ma huwiex possibbli li titneħħa l-klawżola mingħajr sostituzzjoni, hija għandha, bħala prinċipju, tannulla l-kuntratt fl-intier tiegħu u tordna x-xoljiment tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Ara f’dan is-sens is-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190314">14 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dunai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-118/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:207">EU:C:2019:207</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Madankollu, jistgħu jeżistu każijiet li fihom l-annullament tal-kuntratt iwassal għal konsegwenzi partikolarment dannużi għall-konsumatur. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan jista’ jkun il-każ b’mod partikolari fil-każ ta’ kuntratti ta’ self bħal dak inkwistjoni f’din il-kawża. Fil-fatt, f’dan tal-aħħar, l-annullament tal-kuntratt għandu, bħala prinċipju, il-konsegwenza li l-ammont tas-self li jkun għadu dovut isir immedjatament eżiġibbli b’mod li jista’ jeċċedi l-kapaċità finanzjarja tal-konsumaturi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0083">83</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>F’dan il-każ, il-qorti nazzjonali tqis li ma huwiex possibbli li titneħħa l-klawżola kontenzjuża mingħajr sostituzzjoni. Mill-perspettiva tagħha, l-annullament tal-kuntratt lanqas ma jista’ jiġi previst, peress li dan iwassal għal konsegwenzi partikolarment dannużi għall-konsumatur. Fil-fatt, hemm il-biża li l-konsumatur ikollu jirrimborsa s-self kollu f’daqqa. Barra minn hekk, peress li l-valur nominali tad-dejn mhux imħallas huwa ddenominat fi franki Svizzeri, ir-rimbors ikollu jsir bir-rata tal-kambju attwali. B’hekk, il-konsumatur ikun qiegħed jiġi ppenalizzat darbtejn.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>F’tali każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja sal-lum aċċettat li tissostitwixxi l-klawżola inġusta b’dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali ta’ natura supplimentari jew b’regola applikabbli fil-każ ta’ ftehim bejn il-partijiet f’dan is-sens<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Ara s-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Fil-fatt, l-applikazzjoni ta’ tali dispożizzjoni jew regola legali normalment twassal sabiex jiġi stabbilit mill-ġdid il-bilanċ bejn id-drittijiet u l-obbligi reċiproċi tal-partijiet kontraenti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0082">82</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Madankollu, lanqas dan ma jidher li jikkostitwixxi soluzzjoni f’dan il-każ. Fil-fatt, l-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili, li l-qorti tar-rinviju tikkunsidra bħala l-unika dispożizzjoni possibbli f’dan ir-rigward, ma jistax ikun ta’ natura li jissostitwixxi l-klawżola kontenzjuża.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Fil-fatt, l-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili l-ewwel nett jikkostitwixxi dispożizzjoni essenzjalment identika għall-klawżola kontenzjuża. Għaldaqstant ma jkunx jagħmel sens li din il-klawżola kontenzjuża tiġi ssostitwita b’din id-dispożizzjoni. It-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fi kwalunkwe każ huma biss id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi li jirriflettu l-bilanċ li l-leġiżlatur nazzjonali ried jistabbilixxi bejn id-drittijiet u l-obbligi kollha tal-partijiet f’ċerti kuntratti li huma maħsuba sabiex jimlew il-lakuni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Madankollu, il-Gvern Rumen sostna, waqt is-seduta, li, fl-adozzjoni tal-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili, il-leġiżlatur ma kellux l-intenzjoni li jistabbilixxi bilanċ ta’ interessi bejn il-partijiet f’kuntratt ta’ kreditu għall-konsum<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Ara f’dan ir-rigward il-punti 43 u 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet u s-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Il-ġurisprudenza eżistenti għalhekk tippreċiża biss dak li l-qorti nazzjonali <HT TYPE="ITALIC">ma għandhiex</HT> tagħmel f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni hawnhekk: ma jistax jiġi aċċettat li l-konsumatur ikun marbut bil-klawżola inġusta<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, iżda lanqas ma għandha tissostitwixxi din il-klawżola b’dispożizzjoni leġiżlattiva bħall-Artikolu 1578 tal-Kodiċi Ċivili jekk din ma tiżgurax bilanċ raġonevoli bejn l-interessi tal-bejjiegħ jew fornitur u tal-konsumatur. Barra minn hekk, hija ma tistax tadatta l-kuntratt billi tbiddel il-kontenut tal-klawżola inġusta, u lanqas ma tista’ tannullah fl-intier tiegħu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C‑179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, il-ġurisprudenza ma tipprovdix tweġiba għall-kwistjoni dwar x’<HT TYPE="ITALIC">tista</HT>’ tagħmel il-qorti nazzjonali f’din is-sitwazzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Din turi, b’mod partikolari, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dziubak</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:819">EU:C:2019:819</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Il-Gvern Rumen sostna, waqt is-seduta, li d-dritt Rumen jirrikonoxxi bħala prinċipju, is-setgħa lill-qorti li timla l-lakuni tal-kuntratt permezz ta’ dispożizzjoni addizzjonali. B’mod partikolari, fil-każ li l-bażi tan-negozju ma tibqax teżisti, il-kuntratt ikun jista’ jiġi adattat b’dan il-mod.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti nazzjonali li tistabbilixxi n-natura inġusta ta’ klawżola, għandha tislet il-konsegwenzi kollha li, skont id-dritt nazzjonali, jirriżultaw minn din il-konstatazzjoni, sabiex tiżgura ruħha li l-konsumatur ma jkunx marbut b’din il-klawżola<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120315">15 ta’ Marzu 2012</DATE>, <NAME.CASE>Pereničová u Perenič</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-453/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:144">EU:C:2012:144</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Jőrös</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-397/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:340">EU:C:2013:340</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160421">21 ta’ April 2016</DATE>, <NAME.CASE>Radlinger u Radlingerová</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑377/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:283">EU:C:2016:283</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0101">101</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, f’każ bħal dak inkwistjoni, is-sempliċi kwalità ta’ konsumatur ta’ waħda mill-partijiet kontraenti ma tistax tipprojbixxi lil qorti nazzjonali milli timla l-lakuna li tirriżulta mill-irtirar tal-klawżola inġusta b’dispożizzjoni addizzjonali, li tistabbilixxi mill-ġdid il-bilanċ bejn id-drittijiet u l-obbligi reċiproċi tal-partijiet. Skont il-qorti nazzjonali, dan jista’ jintlaħaq billi tiġi ffriżata r-rata tal-kambju fid-data tal-konklużjoni tal-kuntratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Fil-fatt, kif ser nesponi iktar ’il quddiem, la l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 u lanqas il-ġurisprudenza relatata ma’ din id-dispożizzjoni ma jipprekludu s-setgħa ta’ sostituzzjoni tal-klawżola inġusta f’ċirkustanzi bħal f’dan il-każ.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, qabel kollox, li s-soluzzjoni adottata fil-kawża Banco Español de Crédito<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 ta’ Ġunju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Banco Español de Crédito</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑618/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:349">EU:C:2012:349</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, li tikkostitwixxi l-punt tat-tluq tal-ġurisprudenza dwar il-projbizzjoni tal-adattament tal-kuntratt mill-qorti, kienet tikkonċerna sitwazzjoni li fiha l-kuntratt seta’ jinżamm anki fl-assenza tal-klawżola inġusta. F’dan il-każ, l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 jipprovdi espressament li l-klawżola għandha tibqa’ mhux applikata purament u sempliċement. Minn dan isegwi li konsegwenza legali oħra ma tistax tiġi adottata f’każ bħal dan.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li l-projbizzjoni tal-adattament tal-kuntratti fil-ġurisprudenza tiġi ġġustifikata bil-fatt li l-possibbiltà ta’ dan l-adattament tikkontribwixxi sabiex jiġi eliminat l-effett dissważiv eżerċitat fuq il-bejjiegħa jew fornituri bin-nuqqas ta’ applikazzjoni pura u sempliċi, fir-rigward tal-konsumatur, ta’ tali klawżoli inġusti, sa fejn dawn jibqgħu bit-tentazzjoni li jużaw l-imsemmija klawżoli, filwaqt li jkunu jafu li, anki kieku dawn kellhom jiġu ddikjarati invalidi, il-kuntratt jista’ madankollu jitkompla, sa fejn ikun neċessarju, mill-qorti nazzjonali<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 ta’ Ġunju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Banco Español de Crédito</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑618/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:349">EU:C:2012:349</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0079">79</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Dan imur kontra l-għan fit-tul tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, li jitwaqqaf l-użu ta’ klawżoli inġusti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Din il-motivazzjoni ma tistax tiġi aċċettata f’każ bħal dak inkwistjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Għaliex l-ewwel nett, f’dan il-każ, il-qorti hija mitluba tneħħi l-klawżola u timla l-lakuna kuntrattwali inkorsa permezz ta’ dispożizzjoni li tikkostitwixxi bbilanċjar adegwat tal-interessi. Għaldaqstant, il-klawżola ma hijiex intiża sabiex titnaqqas biss, permezz tal-interpretazzjoni, għall-kontenut li huwa awtorizzat u, konsegwentement, li jittieħdu inkunsiderazzjoni, sa fejn huwa possibbli, l-interessi tal-bejjiegħ jew fornitur. Issa, din kienet preċiżament l-intenzjoni tal-qrati tar-rinviju fil-kawżi fejn il-Qorti tal-Ġustizzja, sal-lum, irrifjutat li tipproċedi għal adattament tal-kuntratt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 ta’ Ġunju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Banco Español de Crédito</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑618/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:349">EU:C:2012:349</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C‑179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) kif ukoll id-digriet tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191024">24 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Topaz</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-211/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:906">EU:C:2019:906</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Fil-fatt, f’kull waħda minn dawn il-kawżi, il-qorti xtaqet iżżomm il-klawżola inġusta parzjalment jew għal ċerti sitwazzjonijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, f’dan il-każ, il-qorti nazzjonali jeħtieġ li tqis debitament il-vulnerabbiltà partikolari tal-konsumatur. Minflok ma tibbaża ruħha unilateralment fuq ir-rieda effettiva tal-utent ta’ klawżola redatta minn qabel, il-qorti tiddetermina dak li jkun ġie miftiehem <HT TYPE="ITALIC">in bona fide</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Ara fuq dan il-kriterju s-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130314">14 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>Aziz</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑415/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:164">EU:C:2013:164</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), kif ukoll id-digriet tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Lupean</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-119/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:103">EU:C:2018:103</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Hija għalhekk tissostitwixxi l-bilanċ formali li l-kuntratt jistabbilixxi bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kontraenti b’bilanċ materjali ta’ natura li jistabbilixxi mill-ġdid l-ugwaljanza bejn dawn id-drittijiet u obbligi. Dan huwa preċiżament, skont il-ġurisprudenza, l-għan tar-regola stabbilita fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Ara f’dan ir-rigward il-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>It-tieni nett, għandu jiġi stabbilit li l-unika alternattiva possibbli, jiġifieri l-annullament tal-kuntratt kollu kemm hu, tippenalizza unilateralment lill-konsumatur. Barra minn hekk, l-għan li għandu jintlaħaq mill-klawżola li tgħaddi r-riskju tal-kambju fuq il-konsumatur jibqa’ jintlaħaq dejjem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Ara f’dan ir-rigward iktar ’il fuq il-punt 65 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE> Konsegwentement, l-annullament tal-kuntratt kollu ma huwiex ta’ natura li jiddisswadi lil min isellef milli jkompli jinkludi tali klawżoli fil-kuntratti li huwa jipproponi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ara f’dan is-sens is-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0083">83</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C‑179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-effett dissważiv ma huwiex żgurat bl-unika alternattiva possibbli għall-adattament tal-kuntratt, jiġifieri fil-każ ta’ annullament. Minn dan isegwi li l-allegat assenza ta’ effett dissważiv ma jistax jiġi invokat fl-istess ħin bħala argument kontra l-adattament tal-kuntratt. Dan jgħodd iktar u iktar meta adattament tal-kuntratt li jieħu inkunsiderazzjoni l-interessi tal-konsumatur, ikollu effett dissważiv għall-bejjiegħ jew fornitur<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Ara f’dan ir-rigward il-punti 78 u 79 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Fl-aħħar nett, l-esklużjoni kategorika tas-setgħa tal-qorti nazzjonali li timla lakuna kuntrattwali tista’ fl-aħħar mill-aħħar twassal, fl-ordinamenti ġuridiċi li bħala prinċipju jirrikonoxxu tali setgħa, li tqiegħed lill-konsumaturi f’sitwazzjoni inqas favorevoli milli ta’ partijiet kontraenti oħra. Fil-fatt, f’sitwazzjoni bħal dik f’dan il-każ, il-qorti nazzjonali, minħabba l-kwalità ta’ konsumatur ta’ parti kontraenti, tkun obbligata li tannulla l-kuntratt bil-konsegwenzi dannużi kollha rrilevati, filwaqt li jkollha, lil hinn mid-dritt tal-konsumatur, il-possibbiltà li tasal, permezz ta’ dispożizzjoni addizzjonali, għal bilanċ tal-interessi tal-partijiet. Tali soluzzjoni ma tistax tiġi aċċettata la mill-perspettiva tal-ugwaljanza fit-trattament u lanqas mill-perspettiva tal-protezzjoni tal-konsumaturi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, din is-soluzzjoni tikkorrispondi materjalment ma’ dik li waslet għaliha l-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Abanca Corporación Bancaria u Bankia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Ċertament li fis-sentenza tagħha mogħtija f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li qorti nazzjonali ma tistax iżżomm parzjalment klawżola inġusta<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Fil-fatt, b’dan il-mod, hija tnaqqasha għall-kontenut li għadu kemm ġie ammess, u dan jieħu inkunsiderazzjoni l-interessi tal-bejjiegħ jew fornitur unilateralment<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Ara f’dan ir-rigward iktar ’il fuq il-punt 78 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>. Madankollu, hija ddeċidiet li l-qorti setgħet tissostitwixxi l-klawżola inġusta b’dispożizzjoni legali introdotta biss wara l-konklużjoni tal-kuntratt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancariar u Bankia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑70/17 u C‑179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Madankollu, fl-aħħar mill-aħħar, dan ma huwa xejn ħlief l-għeluq, mill-qorti, tal-lakuna kuntrattwali li tirriżulta mit-tneħħija ta’ klawżola inġusta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Minn dan isegwi li, f’każ bħal dak inkwistjoni, l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 u l-ġurisprudenza relatata miegħu ma jipprekludux tali setgħa tal-qorti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Għandu jiġi ppreċiżat, f’dan l-istadju, li hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa liema hija d-dispożizzjoni li tista’ tikkostitwixxi bilanċ raġonevoli bejn l-interessi inkwistjoni. Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti juru li, fil-kuntest tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13, l-elementi ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tas-sanzjonijiet għandhom rwol f’dan ir-rigward. Madankollu, fl-istess ħin, il-Qorti tal-Ġustizzja tinsisti wkoll dwar ir-rekwiżit tal-bilanċ materjali. Dan jimplika li din id-dispożizzjoni għandha tkun proporzjonata fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nikkonkludi li l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 ma jipprekludix li qorti nazzjonali tneħħi klawżola inġusta u tissostitwixxiha b’dispożizzjoni addizzjonali li tissostitwixxi l-bilanċ formali li l-kuntratt jistabbilixxi bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kontraenti b’bilanċ materjali li jistabbilixxi mill-ġdid l-ugwaljanza bejn dawn tal-aħħar meta:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>l-kuntratt inkwistjoni ma jistax jinżamm wara t-tneħħija mingħajr sostituzzjoni tal-klawżola inġusta;</P></ITEM><ITEM><P>l-annullament tal-kuntratt ikollu konsegwenzi partikolarment dannużi għall-konsumatur, u</P></ITEM><?PAGE NO="14"?><ITEM><P>ma teżisti ebda dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura supplimentari jew dispożizzjoni li tkun applikabbli fil-każ ta’ ftehim bejn il-partijiet fil-kuntratt ikkonċernat, li tippermetti s-sostituzzjoni tal-klawżola mħassra.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Cluj (Qorti tal-Appell ta’ Cluj) bil-mod li ġej:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13/KEE dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur għandu jiġi interpretat fis-sens li klawżola kuntrattwali li tikkostitwixxi l-espressjoni ta’ prinċipju ġenerali stabbilit mil-liġi hija suġġetta għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, sakemm il-leġiżlatur nazzjonali ma kellux l-intenzjoni, billi ħoloq id-dispożizzjoni legali kkonċernata, li jistabbilixxi bilanċ leġiżlattiv tad-drittijiet u tal-obbligi kollha tal-partijiet għat-tip ta’ kuntratt ikkonċernat. Il-qorti nazzjonali għandha tipproċedi għall-konstatazzjonijiet neċessarji f’dan ir-rigward.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ir-rekwiżit, previst fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 93/13/KEE, ta’ redazzjoni f’lingwaġġ sempliċi u ċar ta’ klawżola kuntrattwali li tinsab f’kuntratt ta’ kreditu ddenominat f’munita barranija, li, finalment, jimponi fuq il-konsumatur ir-riskju tal-kambju, jimplika li dan tal-aħħar ikun informat b’mod eżawrjenti bil-konsegwenzi ekonomiċi possibbilment sinjifikattivi ta’ tali klawżola fuq l-obbligi finanzjarji tiegħu. L-istess japplika indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk l-iżvalutazzjoni konkreta tal-munita inkwistjoni kinitx diġà prevedibbli fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt. Hija l-qorti nazzjonali li għandha twettaq il-konstatazzjonijiet neċessarji f’dan ir-rigward.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13/KEE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li qorti nazzjonali tneħħi klawżola inġusta u tissostitwixxiha b’dispożizzjoni addizzjonali li tissostitwixxi l-bilanċ formali li l-kuntratt jistabbilixxi bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kontraenti b’bilanċ materjali li jistabbilixxi mill-ġdid l-ugwaljanza bejn dawn tal-aħħar meta, l-ewwel nett, il-kuntratt inkwistjoni ma jistax jinżamm wara t-tneħħija mingħajr sostituzzjoni tal-klawżola inġusta, it-tieni nett, l-annullament tal-kuntratt ikollu konsegwenzi partikolarment dannużi għall-konsumatur, u, it-tielet nett, ma teżisti ebda dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura supplimentari jew dispożizzjoni li tkun applikabbli fil-każ ta’ ftehim bejn il-partijiet fil-kuntratt ikkonċernat, li tippermetti s-sostituzzjoni tal-klawżola mħassra.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>