KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fl‑1 ta’ Awwissu 2025 ( 1 )
Kawża C-371/24 [Comdribus] ( i )
HW
fil-preżenza ta’:
Ministère public
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Direttiva (UE) 2016/680 – Artikolu 10 – Ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data – Ħtieġa assoluta – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikoli 7, 8 u 49”
I. Introduzzjoni
|
1. |
It-teħid tal-marki tas-swaba’ u ta’ ritratti huwa metodu klassiku ta’ identifikazzjoni fil-kuntest ta’ investigazzjoni kriminali. Madankollu, din id-data personali tippermetti li persuna fiżika tiġi identifikata b’mod uniku u għalhekk titqies bħala partikolarment sensittiva. |
|
2. |
Il-kompitu delikat li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, f’din il-kawża, jikkonsisti f’li jinstab bilanċ bejn, minn naħa, prattiki ta’ spiss ikkunsidrati bħala komuni mill-awtoritajiet tal-pulizija u, min-naħa l-oħra, il-protezzjoni tad-data tas-suġġetti tad-data. |
II. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-Direttiva (UE) 2016/680
|
3. |
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva (UE) 2016/680 ( 2 ) jipprovdi li “[d]in id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli rigward il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika”. |
|
4. |
L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej: “1. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li d-data personali tkun:
[…] 4. Il-kontrollur għandu jkun responsabbli għall-konformità mal-paragrafi 1, 2 u 3, u għandu jkun jista’ juriha.” |
|
5. |
Skont l‑Artikolu 6 tal-imsemmija direttiva: “L-Istati Membri għandhom jipprevedu li jiġu stabbiliti limiti taż-żmien għat-tħassir ta’ data personali jew għal reviżjoni perjodika tal-ħtieġa li tinħażen id-data personali. Miżuri proċedurali għandhom jiżguraw li dawk il-limiti ta’ żmien jiġu osservati:
|
|
6. |
L-Artikolu 8 tal-istess direttiva jiddisponi: “1. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-ipproċessar ikun legali biss jekk u sakemm dak l-ipproċessar ikun meħtieġ għat-twettiq ta’ kompitu li jsir minn awtorità kompetenti għall-finijiet stipulati fl-Artikolu 1(1) u li jkun ibbażat fuq il-liġi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru. 2. Il-liġi tal-Istat Membru li tirregola l-ipproċessar fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva għandha tispeċifika tal-inqas l-objettivi tal-ipproċessar, id-data personali li għandha tiġi pproċessata u l-finijiet tal-ipproċessar.” |
|
7. |
L-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 jipprovdi “L-ipproċessar ta’ data personali li tiżvela oriġini razzjali jew etnika, opinjonijiet politiċi, twemmin reliġjuż jew filosofiku, jew sħubija ma’ trade union, u l-ipproċessar ta’ data ġenetika, ta’ data bijometrika bil-għan li tiġi identifika unikament persuna fiżika, ta’ data dwar is-saħħa jew ta’ data li tikkonċerna l-ħajja sesswali jew orjentazzjoni sesswali ta’ persuna fiżika għandu jiġi permess biss meta verament ikun meħtieġ, soġġett għal salvagwardji xierqa għad-drittijiet u l-libertajiet tas-suġġett tad-data, u biss:
|
|
8. |
L-Artikolu 13 ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej: “1. L-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jagħmel tal-inqas l-informazzjoni li ġejja disponibbli għas-suġġett tad-data:
2. Minbarra l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jipprevedu bil-liġi li l-kontrollur jagħti lis-suġġett tad-data, f’każijiet speċifiċi, l-informazzjoni ulterjuri li ġejja biex ikun jista’ jeżerċita d-drittijiet tiegħu:
3. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġiżlattivi li jittardjaw, jirrestrinġu jew iħallu barra l-għoti tal-informazzjoni lis-suġġett tad-data skont il-paragrafu 2 safejn, u sakemm tali miżura ma tikkostitwixxix miżura meħtieġa u proporzjonata f’soċjetà demokratika b’kont debitu tad-drittijiet fundamentali u l-interessi leġittimi tal-persuna fiżika kkonċernata, sabiex:
[…]” |
|
9. |
L-Artikolu 54 ta’ din id-direttiva jipprovdi: “Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rimedju amministrattiv jew mhux ġudizzjarju disponibbli, inkluż id-dritt li jitressaq ilment quddiem awtorità superviżorja skont l-Artikolu 52, l-Istati Membri għandhom jipprevedu għad-dritt tas-suġġett tad-data għal rimedju ġudizzjarju effettiv fejn huwa jqis li d-drittijiet tiegħu stipulati f’dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva inkissru bħala riżultat tal-ipproċessar tad-data personali tiegħu b’nuqqas ta’ konformità ma’ dawk id-dispożizzjonijiet.” |
B. Id-dritt Franċiż
|
10. |
L-Artikolu 55‑1 tal-code de procédure pénale (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali) jipprovdi: “L-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja jista’ jwettaq, jew jordna li jitwettaq taħt il-kontroll tiegħu, fuq kull persuna li tista’ tipprovdi informazzjoni dwar il-fatti inkwistjoni jew dwar kull persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm suspett jew suspetti raġonevoli li hija wettqet jew ipprovat twettaq ir-reat, l-operazzjonijiet ta’ ġbir ta’ kampjuni mhux intimi meħtieġa għat-twettiq ta’ eżamijiet tekniċi u xjentifiċi ta’ paragun mat-traċċi u l-indizji meħuda għall-ħtiġijiet tal-investigazzjoni. Huwa għandu jwettaq, jew iqabbad lil min jagħmilhom taħt il-kontroll tiegħu, operazzjonijiet ta’ ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni u b’mod partikolari ta’ teħid ta’ marki tas-swaba’, tal-pala tal-id jew ta’ ritratti neċessarji għall-inklużjoni fil-fajls u għall-konsultazzjoni tal-fajls tal-pulizija skont ir-regoli speċifiċi għal kull wieħed minn dawn il-fajls. Ir-rifjut, minn persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm suspett jew suspetti raġonevoli t li hija wettqet jew ipprovat twettaq reat, li tissuġġetta ruħha għall-operazzjonijiet ta’ ġbir, imsemmija fl-ewwel u fit-tieni paragrafi ordnati mill-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja huwa punibbli b’sena priġunerija u b’multa ta’ EUR 15000. Bla ħsara għall-applikazzjoni tat-tielet paragrafu, meta t-teħid ta’ marki tas-swaba’ jew tal-pala tal-id jew ta’ ritratt jikkostitwixxi l-uniku mezz sabiex tiġi identifikata persuna li qiegħda tiġi interrogata skont l-Artikoli 61‑1 jew 62‑2 għal delitt jew reat punibbli b’mill-inqas tliet snin priġunerija u li tirrifjuta li tiġġustifika l-identità tagħha jew li tipprovdi elementi ta’ identità manifestament ineżatti, din l-operazzjoni tista’ titwettaq mingħajr il-kunsens ta’ din il-persuna, fuq awtorizzazzjoni bil-miktub tal-prosekutur tar-Repubblika li quddiemu titressaq talba motivata mill-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja. L-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja jew, taħt il-kontroll tiegħu, aġent tal-pulizija ġudizzjarja għandu jirrikorri għal ġegħil sa fejn ikun strettament neċessarju u b’mod proporzjonat. Għandu jqis, fejn rilevanti, il-vulnerabbiltà tal-persuna. Din l-operazzjoni hija s-suġġett ta’ proċess verbal, li jsemmi r-raġunijiet għalfejn hija tikkostitwixxi l-uniku mezz sabiex tiġi identifikata l-persuna kif ukoll il-jum u l-ħin li fihom issir din l-operazzjoni. Il-proċess verbal għandu jintbagħat lill-prosekutur tar-Repubblika, b’kopja li tkun ingħatat lis-suġġett tad-data.” |
III. Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
|
11. |
Fit‑30 ta’ Mejju 2020, iktar minn mitt attivist għall-klima okkupaw il-vjal tax-Champs‑Élysées f’Pariġi (Franza). Il-forzi tal-ordni intervjenew biex iferrxuhom u arrestaw diversi persuni, fosthom HW, għall-organizzazzjoni ta’ manifestazzjoni mhux iddikjarata u ribelljoni. Interrogat fil-kuntest tal-arrest preventiv tiegħu, HW ta l-identità tiegħu iżda rrifjuta t-teħid ta’ marki tas-swaba’ u ta’ ritratti neċessarji għall-identifikazzjoni tiegħu, minkejja li kien ġie informat li dan ir-rifjut kien reat li għalih huwa kien suġġett għal piena ta’ priġunerija u multa. |
|
12. |
Fl‑1 ta’ Ġunju 2020, fi tmiem l-arrest preventiv tiegħu, HW tressaq quddiem il-procureur de la République (il-Prosekutur tar-Repubblika) u quddiem il-juge des libertés et de la détention (il-Qorti tal-Libertajiet u tad-Detenzjoni, Franza), li poġġietu taħt stħarriġ ġudizzjarju u nnotifikatu li kellu jidher quddiem it-tribunal correctionnel de Paris (il-Qorti Kriminali ta’ Pariġi, Franza). HW kien akkużat:
|
|
13. |
Permezz ta’ sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2021, it-tribunal correctionnel de Paris (il-Qorti Kriminali ta’ Pariġi) illiberat lil HW għall-fatti li jaqgħu taħt l-ewwel żewġ akkużi, iżda ddikjaratu ħati għall-fatti li jaqgħu taħt it-tielet akkuża u, għaldaqstant, ikkundannatu għal multa ta’ EUR 300. |
|
14. |
HW u l-Uffiċċju tal-Prosekutur appellaw minn din is-sentenza quddiem il-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza), li hija l-qorti tar-rinviju. |
|
15. |
Il-qorti tar-rinviju tqis li, minkejja s-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika mill-pulizija) ( 3 ) ċerti mistoqsijiet jibqgħu fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c) u mal-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 8 tagħha. |
|
16. |
Fl-ewwel lok, il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I japplikaw għal proċeduri kriminali li jipprevedu l-ġbir sistematiku ta’ data bijometrika u ġenetika ta’ kwalunkwe persuna li kontriha jkun hemm biżżejjed evidenza tat-twettiq ta’ reat biex jiġi ġġustifikat li tiġi mixlija ( 4 ). Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma tatx deċiżjoni dwar sitwazzjoni legali, bħal dik prevista fl-Artikolu 55–1 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, li tipprevedi l-ġbir sistematiku ta’ data bijometrika ( 5 ) ta’ persuna li kontriha jkun hemm “suspett raġonevoli wieħed jew iktar li hija wettqet jew ipprovat twettaq reat” fil-kuntest ta’ investigazzjoni, mingħajr ma dan jinvolvi akkuża. Għalhekk huwa neċessarju li jiġi ddeterminat jekk din il-kundizzjoni hijiex suffiċjenti sabiex tissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mid-Direttiva 2016/680. |
|
17. |
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-Direttiva 2016/680 timponix fuq l-awtoritajiet kompetenti l-obbligu li jimmotivaw il-ħtieġa assoluta tal-ipproċessar li jwettqu. |
|
18. |
Fit-tielet lok, din il-kawża tqajjem problema ġdida fir-rigward tad-dritt tal-Unjoni: skont il-leġiżlazzjoni Franċiża, ir-rifjut li wieħed jissottometti ruħu għal ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni jikkostitwixxi reat awtonomu li jista’ jkun is-suġġett ta’ prosekuzzjoni li twassal għal kundanna, anki jekk ir-reat prinċipali li fuqu tkun ibbażata l-miżura ta’ ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni indikat ma tax lok għal kundanna (iktar ’il quddiem il-“kundanna awtonoma”). Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk, f’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rekwiżit ta’ “meta verament ikun meħtieġ” il-ġbir ta’ data bijometrika huwiex issodisfatt u jekk tali kundanna awtonoma hijiex iġġustifikata. |
|
19. |
Skont il-qorti tar-rinviju, ir-risposta għal dawn id-domandi hija essenzjali għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, peress li HW ġie mħarrek u kkundannat biss għar-reat ta’ rifjut li jissottometti ruħu għal ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni, filwaqt li nħeles għar-reat prinċipali ta’ organizzazzjoni ta’ manifestazzjoni mhux iddikjarata, li fuqu kienet ibbażata l-miżura ta’ ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni, u mingħajr ma kienet tidher, fl-ebda mument tal-proċedura, xi motivazzjoni adegwata tal-ħtieġa assoluta ta’ din il-miżura. |
|
20. |
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
|
21. |
It-talba għal deċiżjoni preliminari waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑24 ta’ Mejju 2024. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn HW, mill-Gvern Franċiż, Pollakk u Irlandiż, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Gvern Franċiż, Ċek u Irlandiż, kif ukoll il-Kummissjoni kienu preżenti waqt is-seduta li nżammet fit‑30 ta’ April 2025. |
IV. Analiżi
A. Fuq l-ewwel domanda preliminari
1. Fuq il-formulazzjoni
|
22. |
Bħala tfakkira, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, permezz tal-ewwel domanda tagħha, jekk l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 8 tagħha, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni (marki tas-swaba’ u fotografiċi) sistematiku tal-persuni li kontrihom jkun hemm raġuni waħda jew iktar biex wieħed jissuspetta li huma wettqu jew ippruvaw iwettqu reat. |
|
23. |
Nixtieq nindika li, mill-qari tat-talba għal deċiżjoni preliminari, it-tħassib prinċipali tal-qorti tar-rinviju jidher li huwa l-fatt li l-Artikolu 55–1 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali jawtorizza l-ġbir ta’ data bijometrika ta’ persuni li ma humiex formalment mixlija fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali. |
|
24. |
Fir-rigward tal-formulazzjoni tal-ewwel domanda, l-użu tal-aġġettiv “sistematiku” mill-qorti tar-rinviju ( 6 ) kien is-suġġett ta’ dibattitu bejn il-partijiet fil-kuntest tal-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom. |
|
25. |
Il-Gvern Franċiż isostni li huwa żbaljat li jiġi affermat li l-leġiżlazzjoni Franċiża tipprevedi l-ġbir “sistematiku” ta’ din id-data bijometrika, peress li din ma hijiex obbligu iżda possibbiltà. |
|
26. |
Il-Kummissjoni taqbel mal-pożizzjoni tal-Gvern Franċiż, billi tenfasizza li l-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja għandu “marġni ta’ evalwazzjoni” fir-rigward tal-ġbir ta’ kampjuni li huwa jagħmel. Din l-istituzzjoni ssostni li dan il-ġbir ma huwiex “sistematiku”, sa fejn dawn ma jsirux fir-rigward tal-persuni kollha ssuspettati b’reat, iżda biss skont il-ħtiġijiet tal-investigazzjoni. |
|
27. |
Min-naħa tiegħu, HW isostni li, fid-dawl tal-prattika tal-awtoritajiet tal-pulizija, il-ġbir ta’ data inkwistjoni huwa sistematiku ( 7 ). |
|
28. |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali u li tiddeċiedi jekk l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni li tagħtihom il-qorti nazzjonali hijiex korretta, peress li tali kompitu jaqa’ taħt il-kompetenza esklużiva ta’ din tal-aħħar ( 8 ). |
|
29. |
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja, mitluba tagħti risposta utli lill-qorti nazzjonali, għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħtiha indikazzjonijiet ibbażati fuq il-proċess tal-kawża prinċipali kif ukoll fuq l-osservazzjonijiet bil-miktub u orali li ppreżentawlha ( 9 ). |
|
30. |
Jiena konxju li l-linja bejn l-għoti ta’ risposta utli u l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali tista’ tkun sottili. |
|
31. |
Madankollu, għandi nippreċiża li l-użu tal-kliem “ġbir sistematiku” ta’ data, mill-qorti tar-rinviju, jirriżulta mis-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, li tidher li hija l-oriġini tad-domandi tagħha ( 10 ). |
|
32. |
Fil-fatt, mill-punt 113 ta’ dik is-sentenza jirriżulta li, skont il-qorti tar-rinviju f’dik il-kawża, l-Artikolu 4(1)(a) sa (c), l-Artikolu 8(1) u (2) u l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 jeżiġu li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom marġni ta’ diskrezzjoni biex tiġi ddeterminata l-ħtieġa li tinġabar data bijometrika u ġenetika. Issa, skont dik il-qorti, il-ġbir ta’ data previst mil-leġiżlazzjoni nazzjonali kien japplika b’mod imperattiv għall-persuni kollha mixlija għal reati intenzjonali suġġetti għal prosekuzzjoni ex officio, mingħajr ma din il-leġiżlazzjoni teżiġi li tiġi kkonstatata l-ħtieġa konkreta li jsir il-ġbir ta’ dawn il-kategoriji kollha ta’ data ( 11 ). |
|
33. |
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, fil-punt 114 tas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I li kien hemm lok li “r-raba’ domanda għandha tinftiehem bħala li hija intiża sabiex jiġi ddeterminat, essenzjalment, jekk l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) ta’ din id-direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-ġbir sistematiku ta’ data bijometrika u ġenetika ta’ kull persuna mixlija għal reat intenzjonali suġġett għal prosekuzzjoni ex officio għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tagħha, mingħajr ma tipprevedi l-obbligu, għall-awtorità kompetenti, li tiddetermina jew turi, minn naħa, li dan il-ġbir huwa meħtieġ sabiex jintlaħqu l-objettivi konkreti intiżi u, min-naħa l-oħra, li dawn l- objettivi ma jistgħux jintlaħqu permezz tal-ġbir ta’ parti biss tad-data kkonċernata” ( 12 ). |
|
34. |
Fid-dawl taż-żewġ punti preċedenti kif ukoll tal-osservazzjonijiet tal-partijiet f’din il-kawża ( 13 ) il-kunċetti ta’ “marġni ta’ evalwazzjoni” u ta’ “ġbir sistematiku” ta’ data għandhom jiġu ċċarati. |
|
35. |
Kif jirriżulta mill-punti 113 u 114 tas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, minn naħa, il-“marġni ta’ evalwazzjoni” jirrigwarda l-possibbiltà, prevista mid-dritt nazzjonali, għall-awtorità kompetenti li tiddetermina u li turi l-ħtieġa assoluta tal-ipproċessar tad-data. Min-naħa l-oħra, ġbir huwa “sistematiku” meta japplika, b’mod imperattiv, għal kull persuna li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. |
|
36. |
Minn dan isegwi li, sabiex tagħti risposta utli lill-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha qabelxejn tiddetermina jekk il-ġbir inkwistjoni f’dan il-każ huwiex “sistematiku”, fis-sens tas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I. |
|
37. |
Għandu jiġi kkonstatat li n-natura “sistematika” tal-ġbir ta’ data bijometrika ma tistax tiġi dedotta mill-Artikolu 55–1 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali. Fil-fatt, skont il-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni, l-awtorità kompetenti ma hijiex obbligata tiġbor data fir-rigward ta’ kull persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm suspett jew suspetti raġonevoli li hija wettqet jew ipprovat twettaq ir-reat. Barra minn hekk, it-tieni subparagrafu tal-imsemmija dispożizzjoni jippreċiża li l-ġbir għandu jsir skont ir-regoli proprji tal-fajls tal-pulizija u sa fejn id-data inkwistjoni tkun neċessarja għall-inklużjoni fil-fajls u għall-konsultazzjoni ta’ dawn il-fajls ( 14 ). |
|
38. |
Madankollu, kif juri d-dibattitu bejn il-partijiet, il-formulazzjoni tal-ewwel domanda preliminari, billi tirreferi għan-natura “sistematika” tal-ġbir ta’ data, twassal għal konfużjoni sa fejn din tidher li tippreżumi li ġbir li ma huwiex “sistematiku” huwa konformi mad-Direttiva 2016/680. Madankollu, inqis li dan ma huwiex il-każ. Kif ser nesponi fil-kuntest tal-eżami tal-mertu, sabiex ġbir mhux “sistematiku” ta’ data bijometrika jkun konformi mar-rekwiżiti tad-Direttiva 2016/680, hemm bżonn li “[…] verament ikun meħtieġ”. |
|
39. |
Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tifformula mill-ġdid l-ewwel domanda preliminari fis-sens li, permezz tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tiddetermina, essenzjalment, jekk l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) tagħha, jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-ġbir ta’ data bijometrika ta’ kull persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm suspett jew suspetti raġonevoli li hija wettqet jew ipprovat twettaq ir-reat. |
2. Fuq il-mertu
a) Osservazzjonijiet ġenerali dwar l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja
|
40. |
Fl-ewwel lok, għandu jiġi enfasizzat li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 jikkostitwixxi dispożizzjoni speċifika li tirregola l-ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali (iktar ’il quddiem id-“data sensittiva”), inkluża d-data bijometrika ( 15 ). Kif jirriżulta mill-ġurisprudenza, l-iskop ta’ din id-dispożizzjoni huwa li tiġi żgurata protezzjoni ikbar fir-rigward ta’ dan l-ipproċessar li, minħabba s-sensittività partikolari tad-data inkwistjoni u l-kuntest li fih tiġi pproċessata, jista’ joħloq, kif jirriżulta mill-premessa 37 ta’ din id-direttiva, riskji sinjifikattivi għal-libertajiet u għad-drittijiet fundamentali, bħad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, iggarantiti fl-Artikoli 7 u 8 Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) ( 16 ). |
|
41. |
Fit-tieni lok, kif jirriżulta mill-kliem stess li fihom huwa stabbilit fl-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, ir-rekwiżit li l-ipproċessar ta’ tali data huwa “permess biss meta verament ikun meħtieġ” għandu jiġi interpretat fis-sens li jiddefinixxi kundizzjonijiet imsaħħa ta’ legalità tal-ipproċessar ta’ data sensittiva, fid-dawl ta’ dawk li jirriżultaw mill-Artikolu 4(1)(b) u (c) u mill-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva, li jirreferu biss għall-“ħtieġa” ta’ pproċessar ta’ data li taqa’, b’mod ġenerali, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva ( 17 ). |
|
42. |
B’hekk, minn naħa, l-użu tal-avverbju “biss” quddiem l-espressjoni “meta verament ikun meħtieġ” jenfasizza li l-ipproċessar ta’ data sensittiva jista’ jitqies bħala “meħtieġ” biss f’numru limitat ta’ każijiet. Min-naħa l-oħra, in-natura “assoluta” tal-ħtieġa ta’ pproċessar ta’ tali data timplika li din il-ħtieġa tiġi evalwata b’mod partikolarment rigoruż ( 18 ). |
b) Il-kriterji għad-determinazzjoni tal-ħtieġa assoluta tal-ipproċessar
|
43. |
Nosserva li d-Direttiva 2016/680 ma tiddefinixxix ir-rekwiżit ta’ “meta verament ikun meħtieġ”, previst fl-Artikolu 10 tagħha. |
|
44. |
Madankollu, ċerti indikazzjonijiet jistgħu jiġu dedotti minn dispożizzjonijiet oħra ta’ din id-direttiva. Għalhekk, bla ħsara għall-kundizzjonijiet imsaħħa dwar il-legalità tal-ipproċessar ta’ data sensittiva li tipprevedi l-imsemmija direttiva, ir-rekwiżit ta’ ħtieġa assoluta għandu jinqara fid-dawl tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 4 u 8 tagħha ( 19 ). |
|
45. |
Dan jimplika, b’mod partikolari, li tiġi eżaminata l-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data sensittiva fid-dawl tal-finalitajiet u tal-objettivi ta’ dan il-ġbir, fl-osservanza tal-prinċipji ta’ limitazzjoni tal-finalitajiet u ta’ minimizzazzjoni tad-data ( 20 ) b’din tal-aħħar tagħti espressjoni lill-prinċipju ta’ proporzjonalità ( 21 ). |
|
46. |
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, kif jirriżulta mill-premessa 26 tad-Direttiva 2016/680, ir-rekwiżit ta’ ħtieġa jkun issodisfatt meta l-objettiv imfittex mill-ipproċessar tad-data inkwistjoni ma jkunx jista’ raġonevolment jintlaħaq b’mod daqstant effettiv b’mezzi oħra li jippreġudikaw inqas id-drittijiet fundamentali tas-suġġetti tad-data, b’mod partikolari d-drittijiet għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali ggarantiti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta. B’mod partikolari, fid-dawl tal-protezzjoni ikbar tal-persuni fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data sensittiva, hemm lok, għall-kontrollur ta’ dan l-ipproċessar, li jiżgura li dan l-objettiv ma jistax jiġi ssodisfatt bl-użu ta’ kategoriji ta’ data minbarra dawk elenkati fl-Artikolu 10 ta’ din id-direttiva ( 22 ). |
|
47. |
Fit-tieni lok, fid-dawl tar-riskji sinjifikattivi li jirriżultaw mill-ipproċessar ta’ data sensittiva għad-drittijiet u għal-libertajiet tas-suġġetti tad-data, b’mod partikolari fil-kuntest tal-kompiti tal-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2016/680, ir-rekwiżit ta’ “meta verament ikun meħtieġ” jimplika li tittieħed inkunsiderazzjoni l-importanza partikolari tal-objettivi li tali pproċessar huwa intiż li jilħaq. Tali importanza tista’ tiġi evalwata, fost oħrajn, skont in-natura stess tal-objettiv imfittex, b’mod partikolari minħabba l-fatt li l-ipproċessar iservi objettiv konkret b’rabta mal-prevenzjoni ta’ reati kriminali jew ta’ theddid kontra s-sigurtà pubblika li jippreżentaw ċertu livell ta’ gravità, ir-repressjoni ta’ tali reati jew il-protezzjoni kontra tali theddid, kif ukoll fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi li fihom jitwettaq dan l-ipproċessar ( 23 ). |
|
48. |
Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li “meta verament ikun meħtieġ” l-ipproċessar ta’ data sensittiva jista’ jiġi ddeterminat biss fid-dawl tal-elementi rilevanti kollha, bħal, b’mod partikolari, in-natura u l-gravità tar-reat li tiegħu s-suġġett tad-data, fil-proċedura kriminali fil-kawża prinċipali, tkun issuspettata, iċ-ċirkustanzi partikolari ta’ dan ir-reat, ir-rabta possibbli tal-imsemmi reat ma’ proċeduri oħra pendenti, il-kondotta kriminali jew il-profil individwali tal-persuna inkwistjoni ( 24 ). |
|
49. |
Nosserva, fir-rigward tal-gravità tar-reat, li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll il-karatteristiċi speċifiċi tal-funzjonijiet tal-awtoritajiet tal-pulizija. Kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, li wieħed jikkunsidra li hija biss il-ġlieda kontra l-kriminalità gravi li tista’ tiġġustifika l-aċċess għal data personali jillimita s-setgħat investigattivi tal-awtoritajiet kompetenti, fis-sens tad-Direttiva 2016/680, f’dak li jirrigwarda reati kriminali b’mod ġenerali. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, minn dan jirriżulta żieda fir-riskju ta’ impunità għal tali reati, fid-dawl tal-importanza li jista’ jkollha din id-data għall-investigazzjonijiet kriminali. Għalhekk, tali limitazzjoni tikser in-natura speċifika tal-kompiti mwettqa minn dawn l-awtoritajiet għall-finijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, enfasizzat fil-premessi 10 u 11 tagħha, u jippreġudika l-objettiv li jintlaħaq spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja fi ħdan l-Unjoni li l-imsemmija direttiva trid tilħaq ( 25 ). |
|
50. |
Għalhekk, bħala prinċipju, il-fatt li reat ma jkunx ikklassifikat bħala “gravi” ma jistax, waħdu, jiġġustifika l-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data bijometrika. Fil-fatt, skont in-natura tar-reat, iktar milli l-gravità tiegħu, il-ġbir ta’ dan it-tip ta’ data jista’ jirriżulta meħtieġ għall-konstatazzjoni ta’ dan ir-reat jew għall-identifikazzjoni tal-awtur tiegħu. |
|
51. |
Jekk, b’kuntrast ma’ dan, il-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data bijometrika ma hijiex ibbażata fuq in-natura tar-reat, hija għandha tibbaża ruħha fuq elementi oħra. |
c) Ir-relazzjoni mal-ġbir ta’ data inkwistjoni fil-kawża prinċipali
1) L-objettivi tal-ġbir tad-data
|
52. |
Il-Gvern Franċiż indika, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, li l-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu l-għan, b’mod partikolari, li jqabbel il-marki tas-swaba’ mat-traċċi miġbura waqt l-investigazzjoni li tkun għaddejja, li jidentifika lill-persuna inkwistjoni fil-kuntest tal-investigazzjoni li tkun għaddejja sabiex jiġi evitat ir-riskju ta’ omonimija jew ta’ serq ta’ identità, jew ukoll li tiġi identifikata il-persuna fil-kuntest ta’ rikonċiljazzjonijiet ma’ proċeduri oħra, pendenti jew futuri, pereżempju sabiex ikun jista’ jsir paragun bejn il-marki tas-swaba’ u t-traċċi miġbura matul investigazzjonijiet oħra ( 26 ). |
|
53. |
Dawn l-objettivi huma marbuta, minn naħa, mal-użu tad-data miġbura fil-kuntest ta’ proċedura kriminali speċifika u, min-naħa l-oħra, mal-ipproċessar għall-finijiet ta’ proċeduri oħra. Il-ħtieġa li jitwettaq dan l-ipproċessar tirriżulta espressament mill-premessa 27 tad-Direttiva 2016/680 ( 27 ). |
|
54. |
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-ġbir ta’ data bijometrika huwa rilevanti u adegwat fid-dawl tal-objettivi stabbiliti ( 28 ). Madankollu, il-ħtieġa tagħha tiddependi, b’mod partikolari, mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, kif iddefinit mil-leġiżlazzjoni applikabbli. |
2) Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-ġbir tad-data
|
55. |
Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Franċiż, jeżisti nuqqas ta’ qbil dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tal-ġbir inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Skont il-qorti tar-rinviju, l-uffiċjali tal-pulizija ġudizzjarja jistgħu jipproċedu għall-ġbir ta’ data bijometrika ta’ kull persuna li kontriha jkun hemm “suspett raġonevoli wieħed jew iktar li hija wettqet jew ipprovat twettaq reat” ( 29 ). B’kuntrast ma’ dan, skont il-Gvern Franċiż, l-imsemmi ġbir jista’ jkopri, minn naħa, il-persuni li kontrihom hemm preżenti, mhux sempliċi suspetti, iżda indizji gravi jew konkordanti li jirrendu probabbli li huma setgħu jipparteċipaw, bħala awturi jew kompliċi, fit-twettiq ta’ delitt, jew ta’ reat punibbli b’piena ta’ priġunerija u, min-naħa l-oħra, il-persuni li l-identifikazzjoni ċerta tagħhom tirriżulta neċessarja ( 30 ). |
|
56. |
Dan in-nuqqas ta’ qbil iwassalni sabiex neżamina żewġ aspetti tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni: l-istadju tal-proċedura li fih jitwettaq il-ġbir (f’dan il-każ, mingħajr ma s-suġġett tad-data jkun ġie mixli formalment) u l-portata ta’ dan il-ġbir. |
|
57. |
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-istadju tal-proċedura, inqis li l-objettivi tal-ġbir ta’ data bijometrika jimplikaw li dan jista’ jseħħ fi stadju bikri tal-investigazzjoni kriminali. Il-limitazzjoni ta’ din il-possibbiltà għall-istadju tal-akkuża tas-suġġett tad-data tmur kontra ċerti finalitajiet stabbiliti fl-Artikolu 1 tad-Direttiva 2016/680. |
|
58. |
Fir-realtà, kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, jekk ikunu jeżistu raġunijiet serji sabiex wieħed jemmen li l-persuna inkwistjoni wettqet reat kriminali, li jiġġustifika li tiġi mixlija, li jippreżupponi li jkunu diġà nġabru biżżejjed provi tal-involviment ta’ din il-persuna fir-reat, jista’ jkun li, f’ċerti każijiet, il-ġbir tad-data bijometrika ma jissodifa ebda ħtieġa konkreta għall-finijiet tal-proċedura kriminali pendenti ( 31 ). |
|
59. |
Nenfasizza wkoll li l-leġiżlazzjoni kriminali taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri ( 32 ). B’mod partikolari, l-istadji differenti tal-proċeduri kriminali, kif ukoll id-drittijiet u l-garanziji relatati għas-suġġett tad-data, jistgħu jvarjaw skont l-Istat Membru. Minn dan isegwi li dan l-element ma jistax ikun deċiżiv għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680. |
|
60. |
Din l-interpretazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 2016/680. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi obbligu li ssir distinzjoni, jekk ikun il-każ u sa fejn ikun possibbli, bejn id-data personali tad-diversi kategoriji ta’ suġġetti tad-data, b’mod li l-istess grad ta’ ndħil fid-dritt fundamentali tagħhom għall-protezzjoni tad-data personali tagħhom ma jiġix impost fuqhom mingħajr distinzjoni ( 33 ). Għall-kuntrarju, din id-dispożizzjoni ma hijiex intiża li tiddetermina l-kategoriji ta’ persuni li d-data tagħhom tista’ tinġabar ( 34 ). |
|
61. |
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-portata tal-ġbir ta’ data bijometrika inkwistjoni fil-kawża prinċipali, infakkar li, fil-kuntest tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ biss tiddefinixxi l-kundizzjonijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni li d-dritt nazzjonali huwa obbligat josserva, id-determinazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern applikabbli kif ukoll l-interpretazzjoni tagħhom li jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati nazzjonali ( 35 ). |
|
62. |
Fi kwalunkwe każ, jiena tal-fehma li anki l-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-ġbir ta’ data bijometrika invokat mill-Gvern Franċiż, għalkemm limitat għar-reati punibbli b’piena ta’ priġunerija, għandu portata wiesgħa ( 36 ), li jippermetti, b’mod partikolari, il-ġbir tad-data ta’ kull persuna li l-identifikazzjoni ċerta tagħha tirriżulta meħtieġa, u dan indipendentement min-natura u mill-gravità tal-ksur inkwistjoni. |
3) L-obbligu, għall-awtorità kompetenti, li tevalwa l-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data
|
63. |
Minkejja din il-portata wiesgħa, kuntrarjament għal-leġiżlazzjoni Bulgara inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, mil-leġiżlazzjoni Franċiża jirriżulta li l-awtoritajiet tal-pulizija ma għandhomx l-obbligu li jipproċedu għall-ġbir ta’ data fir-rigward ta’ kull persuna li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni u li dan il-ġbir jaqa’, għall-kuntrarju, taħt l-evalwazzjoni ta’ dawn l-awtoritajiet każ b’każ ( 37 ). |
|
64. |
Issa, sabiex dan il-marġni ta’ evalwazzjoni josserva r-rekwiżiti tad-Direttiva 2016/680, il-leġiżlazzjoni Franċiża għandha tipprevedi l-obbligu, għall-awtoritajiet kompetenti, li jevalwaw il-ħtieġa assoluta li tinġabar id-data bijometrika tas-suġġetti tad-data ( 38 ). |
|
65. |
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li huma biss l-awtoritajiet kompetenti li għandhom jiżguraw l-osservanza ta’ dan il-kriterju ( 39 ). |
|
66. |
F’dan il-każ, mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Franċiż jirriżulta li l-Artikoli 6 u 88 tal-loi no. 78-17 du 6 janvier 1978, relative à l’informatique, aux fichiers et aux libertés (il-Liġi Nruo78–17 tas‑6 ta’ Jannar 1978, dwar l-Informatika, il-Fajls u l-Libertajiet) ( 40 ) jittrasponu l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, billi jirriproduċu espressament il-kriterju ta’ ħtieġa assoluta tagħha. Dan il-gvern iżid jgħid li l-ġbir ta’ data bijometrika abbażi tal-Artikolu 55–1 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali ma jistax jikser dawn id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi. |
|
67. |
Kieku dan kien il-każ, dan il-kuntest ġuridiku nazzjonali jista’ jiġi interpretat fis-sens li jobbliga lill-awtorità kompetenti tevalwa “meta verament ikun meħtieġ” il-ġbir li hija twettaq. |
|
68. |
Minkejja dan, fid-dawl tas-separazzjonijiet tal-funzjonijiet bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qorti tar-rinviju, hija din tal-aħħar li għandha tiżgura li dan huwa effettivament il-każ, b’mod partikolari billi tosserva l-obbligu tagħha li tinterpreta d-dritt nazzjonali, sa fejn ikun possibbli, b’mod konformi mat-test u mal-finalità tad-Direttiva 2016/680 ( 41 ). |
|
69. |
Fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali dwar il-ġbir tad-data bijometrika ta’ persuna mqiegħda taħt arrest preventiv għall-organizzazzjoni u parteċipazzjoni f’manifestazzjoni mhux awtorizzata, il-qorti tar-rinviju għandha tiżgura wkoll li l-applikazzjoni tal-liġi mill-awtorità kompetenti tibqa’ konformi mar-rekwiżiti tad-Direttiva 2016/680 ( 42 ). |
|
70. |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c) kif ukoll mal-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 8 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-ġbir ta’ data bijometrika ta’ kull persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm suspett jew suspetti raġonevoli li hija wettqet jew ipprovat twettaq ir-reat, bil-kundizzjoni li din il-leġiżlazzjoni tipprevedi l-obbligu, għall-awtorità kompetenti, li tevalwa l-ħtieġa assoluta ta’ kull ġbir. |
B. Fuq it-tieni domanda preliminari
|
71. |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-awtorità kompetenti hijiex obbligata timmotiva d-deċiżjoni li jitwettaq il-ġbir ta’ data bijometrika, fid-dawl tar-rekwiżit ta’ ħtieġa assoluta li jirriżulta mill-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680. |
|
72. |
Fil-fehma tiegħi, tali obbligu jirriżulta mis-sentenzi Ministerstvo na vatreshnite raboti II u Bezirkshauptmannschaft Landeck u ma narax raġuni għalfejn wieħed għandu jitbiegħed minn din il-ġurisprudenza. |
|
73. |
Fil-kawża li tat lok għas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti II, il-kwistjoni li qamet kienet dik dwar jekk, meta l-leġiżlazzjoni nazzjonali ma tipprevedix l-obbligu, għall-awtorità kompetenti, li tivverifika u li turi l-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data sensittiva, konformement mal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, l-osservanza ta’ tali obbligu tistax tiġi żgurata mill-qorti adita minn din l-awtorità kompetenti għall-finijiet tal-eżekuzzjoni forzata tal-imsemmi ġbir ( 43 ). |
|
74. |
B’risposta, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fl-assenza ta’ obbligu għall-awtorità kompetenti, skont id-dritt nazzjonali, li twettaq l-evalwazzjoni ta’ “meta verament ikun meħtieġ” l-ipproċessar li hija tkun wettqet jew li hija jkollha l-intenzjoni li twettaq, qorti adita sabiex tieħu konjizzjoni ta’ tali pproċessar ta’ data personali mwettaq minn din l-awtorità kompetenti ma tistax tiżgura, minflok din tal-aħħar, l-osservanza tal-obbligu impost fuq l-imsemmija awtorità skont l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 ( 44 ). |
|
75. |
Anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma semmietx, b’mod espress, l-obbligu ta’ motivazzjoni, tali obbligu jirriżulta, fil-fehma tiegħi, minn din is-sentenza. |
|
76. |
Fl-ewwel lok, skont l-Artikolu 54 tad-Direttiva 2016/680, li jagħti espressjoni lill-Artikolu 47 tal-Karta, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li suġġett tad-data għandu dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv meta jqis li d-drittijiet tiegħu previsti fid-dispożizzjonijiet adottati skont din id-direttiva jkunu nkisru b’riżultat ta’ pproċessar tad-data personali tagħha magħmul bi ksur tal-imsemmija dispożizzjonijiet. |
|
77. |
Fit-tieni lok, skont il-ġurisprudenza, id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta, jeżiġi, bħala prinċipju, li s-suġġett tad-data jista’ jkun jaf bir-raġunijiet li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni meħuda fil-konfront tiegħu, jew permezz tal-qari tad-deċiżjoni nnifisha, jew permezz ta’ komunikazzjoni ta’ dawn il-motivi, sabiex ikun jista’ jiddefendi d-drittijiet tiegħu fl-aħjar kundizzjonijiet possibbli u jiddeċiedi b’għarfien sħiħ tal-fatti jekk huwiex utli li jadixxi lill-qorti li għandha ġurisdizzjoni, kif ukoll sabiex din tal-aħħar tkun tista’ teżerċita b’mod sħiħ l-istħarriġ tal-legalità ta’ din id-deċiżjoni ( 45 ). |
|
78. |
Dan jippresupponi neċessarjament, sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li qorti ma tistax tissostitwixxi ruħha għall-awtorità kompetenti għal dak li jirrigwarda l-eżami tal-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data, id-dritt li dan l-eżami jiġi evalwat ulterjorment minn qorti. |
|
79. |
Għalkemm dan id-dritt ma jikkostitwixxix prerogattiva assoluta u, konformement mal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għalkemm jistgħu jsiru limitazzjonijiet, dan huwa bil-kundizzjoni li dawn il-limitazzjonijiet ikunu previsti mil-liġi, li dawn josservaw il-kontenut essenzjali tad-drittijiet u tal-libertajiet inkwistjoni u li, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, ikunu meħtieġa u jissodisfaw effettivament objettivi ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa ta’ protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet ta’ ħaddieħor ( 46 ). |
|
80. |
Il-gvernijiet li pparteċipaw fis-seduta sostnew li l-fatt li jiġi impost, fuq l-awtoritajiet kompetenti, l-obbligu li tingħata motivazzjoni għal kull deċiżjoni meħuda skont l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 taffettwa l-iżvolġiment tajjeb tal-investigazzjonijiet kriminali, kif ukoll il-ġlieda kontra l-kriminalità. Anki jekk dawn huma objettivi ta’ interess ġenerali, inqis li l-limitazzjoni tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv inkwistjoni ma hijiex limitata għal dak li huwa strettament neċessarju. |
|
81. |
Fl-ewwel lok, sa fejn il-ġbir ta’ data inkwistjoni ma huwiex sistematiku, l-obbligu ta’ motivazzjoni ma jidhirlix li jikkostitwixxi oneru tqil wisq għall-awtoritajiet kompetenti. Barra minn hekk, jekk l-awtoritajiet kompetenti għandu jkollhom ċertu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex jilħqu l-finalitajiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2016/680, l-obbligu ta’ motivazzjoni tad-deċiżjonijiet tagħhom, previst fl-Artikolu 10 tagħha, huwa iktar u iktar essenzjali. |
|
82. |
Fit-tieni lok, kif irrilevat, essenzjalment, il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, l-Artikolu 13(1) u (2) tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 54 tagħha, jimponi obbligu ta’ informazzjoni tas-suġġett tad-data. Għalkemm l-Artikolu 13(3) ta’ din id-direttiva jippermetti lill-Istati Membri jadottaw miżuri leġiżlattivi intiżi li jdewmu, jillimitaw jew saħansitra jneħħu l-provvista ta’ informazzjoni lis-suġġett tad-data, leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi, b’mod ġenerali, kull dritt għall-informazzjoni ma tkunx konformi mad-dritt tal-Unjoni ( 47 ). |
|
83. |
F’dan ir-rigward, bi tweġiba għal mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta, il-Gvern Franċiż u dak Ċek sostnew li s-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck ma tapplikax għal din il-kawża peress li din is-sentenza tikkonċerna l-istħarriġ minn qabel, minn qorti jew minn entità amministrattiva indipendenti, tal-aċċess, mill-awtoritajiet tal-pulizija, għad-data li tinsab fit-telefon ċellulari tas-suġġett tad-data. |
|
84. |
Madankollu, għandi dubji dwar ir-rilevanza ta’ dawn l-argumenti. L-ewwel nett, fil-fehma tiegħi, l-obbligu ta’ motivazzjoni huwa iktar u iktar neċessarju meta l-ġbir ta’ data ma jkunx suġġett għal kontroll minn qabel. Sussegwentement, nirrileva li, filwaqt li t-telefon ċellulari jista’, evidentement, jinkludi data sensittiva, fis-sens tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 ( 48 ) is-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck ma tikkonċernax, speċifikament, dan it-tip ta’ data. Minn dan isegwi li l-obbligu ta’ motivazzjoni li jirriżulta minn din is-sentenza japplika a fortiori għaċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, li jikkonċernaw il-ġbir ta’ data sensittiva. |
|
85. |
Fl-aħħar nett, kif irrilevat ġustament il-Kummissjoni meta rrispondiet għall-istess domanda magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja, mill-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2016/680 jirriżulta li l-awtorità kompetenti għandha tkun f’pożizzjoni li turi, b’mod partikolari, il-ħtieġa tal-ipproċessar ta’ data li hija twettaq. Dan il-prinċipju ta’ responsabbiltà, li huwa previst ukoll fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament (UE) 2016/679 ( 49 ) għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 54 ta’ din id-direttiva. Minn dan isegwi li l-obbligu ta’ motivazzjoni jirriżulta mill-istruttura ġenerali tal-imsemmija direttiva. |
|
86. |
Fit-tielet lok, kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita, il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni tiddependi miċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ kull sitwazzjoni ( 50 ). Għalkemm motivazzjoni iktar iddettaljata tista’ tkun neċessarja, b’mod partikolari, għal reati inqas serji, hija tista’ tkun konċiża fir-rigward ta’ kriminalità serja. Barra minn hekk, fir-rigward ta’ reati li għalihom huwa b’mod ċar neċessarju li jiġi identifikat l-awtur, bħal serq mid-djar, ma neskludix li l-ħtieġa assoluta tal-ġbir ta’ data bijometrika tista’ tiġi dedotta mill-elementi kollha tal-fajl. Fil-fatt, is-suġġett tad-data jista’ faċilment jifhem ir-raġunijiet għal dan l-indħil fid-drittijiet tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali. |
|
87. |
B’differenza minn dan, ir-raġuni għalfejn il-ġbir tad-data bijometrika ta’ persuna ssuspettata li pparteċipat f’manifestazzjoni mhux awtorizzata hija assolutament meħtieġa, b’mod partikolari meta ma jkun hemm ebda dubju dwar l-identità tagħha, ma tidhirx b’mod evidenti, tal-inqas għall-finijiet ta’ din il-proċedura speċifika. F’tali sitwazzjoni, l-awtorità kompetenti għandha għalhekk timmotiva b’mod adegwat id-deċiżjoni tagħha, sabiex is-suġġett tad-data jkun jista’ jifhem ir-raġunijiet għal tali ġbir, mingħajr ma s-sempliċi riferiment għall-elementi kollha tal-proċess jista’, bħala prinċipju, ikun suffiċjenti ( 51 ). |
|
88. |
Għaldaqstant, nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tipprevedix obbligu, għall-awtorità kompetenti, li timmotiva b’mod adegwat, f’kull każ partikolari, ir-raġuni għalfejn il-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni huwa assolutament meħtieġ. |
C. Fuq it-tielet domanda preliminari
1. Fuq l-ammissibbiltà
|
89. |
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) tagħha, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-prosekuzzjoni u l-kundanna b’mod awtonomu ta’ persuna li rrifjutat il-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni, anki jekk din ma tkunx is-suġġett ta’ prosekuzzjoni jew kundanna għar-reat li fuqu kienet ibbażata l-miżura ta’ ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni. |
|
90. |
Skont il-Gvern Franċiż, din id-domanda hija inammissibbli sa fejn id-Direttiva 2016/680 ma tinkludix regoli dwar ksur minħabba rifjut ta’ sottomissjoni għall-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni. Minn dan isegwi li din il-kundanna ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva u lanqas, konsegwentement, taħt id-dritt tal-Unjoni. |
|
91. |
Barra minn hekk, dan il-gvern u l-Kummissjoni jsostnu li l-qorti tar-rinviju ma tindikax ir-raġunijiet li għalihom id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2016/680 jista’ jkollhom effett fuq il-kundanna awtonoma. |
|
92. |
F’dan ir-rigward, nixtieq infakkar li, skont l-Artikolu 94(c) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tinkludi l-espożizzjoni tar-raġunijiet li wasslu lill-qorti tar-rinviju sabiex ikollha dubji dwar l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, kif ukoll ir-rabta li hija tistabbilixxi bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-kawża prinċipali. Din l-espożizzjoni għandha tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tivverifika, minbarra l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari, il-ġurisdizzjoni tagħha sabiex tirrispondi għad-domanda magħmula ( 52 ). |
|
93. |
Anki jekk naqbel mal-konstatazzjoni li l-qorti tar-rinviju ma tispjegax kif id-dispożizzjonijiet imsemmija tad-Direttiva 2016/680 jista’ jkollhom effett fuq il-kundanna awtonoma, inqis li tali rabta tista’ tiġi dedotta mill-elementi kollha tal-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll mill-ġurisprudenza, kif ser nispjega iktar ’il quddiem. |
|
94. |
Barra minn hekk, nosserva li, skont ġurisprudenza stabbilita, meta ma jidhirx b’mod manifest li l-interpretazzjoni ta’ att tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, bħalma huwa l-każ tad-Direttiva 2016/680 f’din il-kawża, l-oġġezzjoni bbażata fuq l-inapplikabbiltà ta’ dan l-att għall-kawża prinċipali taqa’ taħt il-mertu tad-domanda ( 53 ). |
2. Fuq il-mertu
a) L-applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680 għall-kundanna awtonoma
|
95. |
Qabel kollox, nippreċiża li l-kundanna awtonoma ma tirriżultax mit-traspożizzjoni fid-dritt Franċiż tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680. Fil-fatt, kif jirrileva ġustament il-Gvern Franċiż, din id-direttiva ma tinkludi ebda dispożizzjoni dwar dan is-suġġett. |
|
96. |
Madankollu, dan ma jfissirx neċessarjament li l-kundanna awtonoma taqa’ barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni ( 54 ). Fil-fatt, sabiex dispożizzjoni nazzjonali tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-dritt, ma huwiex neċessarju li l-leġiżlatur nazzjonali kellu l-intenzjoni li jimplimentaha, hija l-applikazzjoni konkreta tal-miżura nazzjonali li tikkaratterizza dan l-għan ( 55 ). |
|
97. |
Sussegwentement, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680 huwa ddefinit fl-Artikolu 2(1) tagħha, li jipprevedi li din id-direttiva “tapplika għall-ipproċessar tad-data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet stipulati fl-Artikolu 1(1) [tagħha]”, jiġifieri, b’mod partikolari, “għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali”. |
|
98. |
Konsegwentement, dan ifisser li HW ġie kkundannat minħabba li oppona att li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680. Għalhekk jista’ jitqies li kien hemm “tentattiv” ta’ pproċessar ta’ data personali min-naħa tal-uffiċjali tal-pulizija ġudizzjarja u li dan ma rnexxiex minħabba r-rifjut ta’ HW, fejn dan it-tentattiv jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva ( 56 ). |
|
99. |
Fl-aħħar nett, nippreċiża li l-kundanna awtonoma tista’ tiġi awtorizzata biss jekk il-ġbir previst mill-awtoritajiet kompetenti, li s-suġġett tad-data jopponi, ikun konformi mar-rekwiżiti tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, b’mod partikolari ma’ “meta verament ikun meħtieġ”. Ir-rekwiżiti li d-Direttiva 2016/680 timponi fuq l-ipproċessar ta’ data li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha huma, għalhekk, kundizzjoni għal-legalità tal-kundanna awtonoma ( 57 ). |
b) Id-Direttiva 2016/680 tipprekludi l-kundanna awtonoma?
|
100. |
Il-fatt li għadni kif semmejt huwa wkoll, fil-fehma tiegħi, l-uniku kriterju li jirriżulta mid-Direttiva 2016/680 li għandu effett fuq il-kundanna awtonoma: il-qorti nazzjonali għandha, qabel ma tiddikjara akkużat ħati tar-reat ta’ rifjut li jissottometti ruħu għal ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni, tiżgura li dan il-ġbir ta’ data ta identifikazzjoni, li kieku seħħ, kien ikun konformi mal-Artikolu 10 ta’ din id-direttiva, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c) ( 58 ) kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) tagħha. |
|
101. |
B’differenza minn dan, jiena tal-fehma li, mill-perspettiva tal-formulazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2016/680, kif ukoll tal-objettivi tagħha ( 59 ), xejn ma jipprekludi lil-leġiżlatur nazzjonali milli jipprevedi l-kundanna ta’ persuna li tkun irrifjutat il-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni, anki jekk din ma tkunx is-suġġett ta’ prosekuzzjoni jew ikkundannata għar-reat li fuqu huwa bbażat dan ġbir. Fil-fatt, kif irrilevaw il-parteċipanti kollha fis-seduta, ir-rekwiżit ta’ ħtieġa assoluta għandu jiġi evalwat fil-mument meta l-awtoritajiet ipprevedew li jagħmlu l-ġbir. Wara li għidt dan, inqis li għad hemm bżonn ta’ żewġ preċiżazzjonijiet. |
|
102. |
Minn naħa, l-awtorità kompetenti tibqa’ obbligata tevalwa l-ħtieġa assoluta ta’ kull ipproċessar sussegwenti tad-data. Il-fatt li s-suġġett tad-data ma ġiex imħarrek, b’mod partikolari, huwa kriterju rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-ħtieġa assoluta taż-żamma tad-data tiegħu ( 60 ). |
|
103. |
Min-naħa l-oħra, inqis li l-kundanna awtonoma għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikoli 7 u 8 kif ukoll tal-Artikolu 49(3) tal-Karta. |
c) L-Artikoli 7 u 8 kif ukoll l-Artikolu 49(3) tal-Karta
|
104. |
Skont l-ispjegazzjonijiet tal-Gvern Franċiż, il-ksur minħabba rifjut ta’ sottomissjoni għall-operazzjonijiet ta’ ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni hu intiż speċifikament sabiex jinkrimina l-aġir ta’ ostakolu għall-iżvolġiment tajjeb ta’ investigazzjoni kriminali. |
|
105. |
Għalkemm dan huwa objettiv ta’ interess ġenerali rrikonoxxut mid-dritt tal-Unjoni, xorta jibqa’ l-fatt li l-kundanna awtonoma tikkostitwixxi wkoll indħil fid-drittijiet iggarantiti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta ( 61 ). Skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, tali kundanna għandha għalhekk tosserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità. |
|
106. |
Barra minn hekk, sa fejn il-kundanna awtonoma hija kundanna kriminali, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll l-Artikolu 49(3) tal-Karta, li jipprevedi li l-intensità tal-pieni ma għandhiex tkun sproporzjonata meta mqabbla mar-reat. |
|
107. |
Fil-fatt, l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità hija imposta fuq l-Istati Membri meta jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni, inkluż fl-assenza ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-sanzjonijiet applikabbli, u b’mod iktar partikolari meta jadottaw sanzjonijiet ta’ natura kriminali ( 62 ). |
|
108. |
Il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeżiġi, minn naħa, li s-sanzjoni imposta tikkorrispondi għall-gravità tal-ksur u, min-naħa l-oħra, li, fid-determinazzjoni tas-sanzjoni kif ukoll fl-iffissar tal-ammont tal-multa, jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi individwali tal-każ inkwistjoni ( 63 ). |
|
109. |
Fost dawn iċ-ċirkustanzi, fil-fehma tiegħi, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, l-aġir u l-profil tas-suġġett tad-data, il-kondotta kriminali tiegħu, il-gravità tar-reat li kien jiġġustifika l-ġbir tad-data tiegħu u l-kuntest tal-kundanna awtonoma. |
|
110. |
Għal dak li jirrigwarda dan l-aħħar aspett, kif ikkonferma l-Gvern Franċiż waqt is-seduta, ir-reat minħabba rifjut li wieħed jissottometti ruħu għall-ġbir tad-data ta’ identifikazzjoni, jekk jinżamm, jiġi ġġudikat fl-istess ħin bħar-reat “prinċipali”. Fil-fatt, fil-kawża prinċipali, jidher li l-liberazzjoni għal parteċipazzjoni f’manifestazzjoni mhux awtorizzata u l-kundanna għal rifjut li wieħed jissottometti ruħu għall-ġbir tad-data ta’ identifikazzjoni ġew deċiżi simultanjament fis-sentenza tat-tribunal correctionnel de Paris (il-Qorti Kriminali ta’ Pariġi) tat‑8 ta’ Settembru 2021. |
|
111. |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi osservat li għalkemm il-kundanna għal rifjut ta’ sottomissjoni għall-ġbir tad-data ta’ identifikazzjoni tista’ tikkontribwixxi għall-iżvolġiment tajjeb tal-proċeduri futuri, b’mod partikolari fil-każ ta’ reċidiva, hija madankollu ma tikkontribwixxix għall-iżvolġiment tajjeb tal-proċedura pendenti. |
|
112. |
Fl-aħħar nett, il-fatt li s-suġġett tad-data ma jkunx ġie ikkundannat għar-reat prinċipali għandu wkoll jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi ddeterminata s-severità tas-sanzjoni minħabba rifjut ta’ sottomissjoni għall-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni. F’dan ir-rigward, nirrileva li, skont l-ispjegazzjonijiet tal-Gvern Franċiż, meta deċiżjoni ta’ liberazzjoni tkun saret definittiva, il-marki tas-swaba’ u l-informazzjoni relatata jitħassru. |
|
113. |
Konsegwentement, nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c), kif ukoll mal-Artikolu 8(1) u (2) tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix dispożizzjoni nazzjonali li tippermetti l-prosekuzzjoni u l-kundanna b’mod awtonomu ta’ persuna li tkun irrifjutat l-ġbir ta’ data ta’ identifikazzjoni anki jekk din tal-aħħar ma tiġix ipproċessata jew ikkundannata għar-reat li fuqu kienet ibbażata l-miżura ta’ ġbir tad-data ta’ identifikazzjoni, bil-kundizzjoni li dan il-ġbir, li kieku sar, kien ikun konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw minn dawn l-artikoli. |
V. Konklużjoni
|
114. |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) kif ġej: L-Artikolu 10 tad-Direttiva (UE) 2016/680tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1)(a) sa (c) kif ukoll mal-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 8 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li:
|
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( i ) L-isem din il-kawża huwa wieħed fittizju. Dan ma jikkorrispondi għal ebda isem reali ta’ xi waħda mill-partijiet fil-proċedura.
( 2 ) Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU 2016, L 119, p. 89, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 6).
( 3 ) Sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023 (C‑205/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, EU:C:2023:49).
( 4 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet, fil-punt 135 tas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, li d-dispożizzjonijiet inkwistjoni tad-Direttiva 2016/680 jipprekludu tali ġbir sistematiku.
( 5 ) Skont l-Artikolu 3(13) tad-Direttiva 2016/680, ix-xbihat tal-wiċċ u d-data dattiloskopika jikkostitwixxu data bijometrika.
( 6 ) Il-qorti tar-rinviju tuża dan it-terminu mhux biss f’din id-domanda iżda wkoll fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju (ara l-punt 16 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Madankollu, hija ma tipprovdi l-ebda spjegazzjoni fir-rigward tal-użu ta’ din il-kelma.
( 7 ) Quddiem il-qorti tar-rinviju, HW isostni li, fl‑1 ta’ Jannar 2020, il-marki tas-swaba’ ta’ iktar minn 6.5 miljun persuna kienu rreġistrati fil-fajl awtomatizzat tal-marki tas-swaba’ (FAED).
( 8 ) Sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari) (C‑548/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, EU:C:2024:830, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 9 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2023, Commune d’Ans (C‑148/22, EU:C:2023:924, punt 31).
( 10 ) Ara l-punt 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 11 ) Dik il-qorti indikat (punt 78 tas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I), li l-“parti l-kbira tar-reati previsti mill-Kodiċi Kriminali huma intenzjonali u kważi kollha huma suġġetti għal prosekuzzjoni ex officio” u li “[k]onformement mar-regoli dwar il-proċeduri kriminali Bulgari, persuna tiġi mixlija meta jinġabru provi suffiċjenti li din il-persuna tkun ħatja li wettqet reat suġġett għal prosekuzzjoni ex officio”.
( 12 ) Enfasi miżjuda minni.
( 13 ) Ara l-punti 25 u 26 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 14 ) Għalkemm dawn ir-“regoli speċifiċi għal kull wieħed minn dawn il-fajls” tal-pulizija ma jidhrux fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-Gvern Franċiż madankollu pprovda spjegazzjoni ddettaljata fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.
( 15 ) Fost id-data sensittiva prevista fl-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 hemm, b’mod partikolari, id-“data bijometrika bil-għan li tiġi identifika unikament persuna fiżika”.
( 16 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 116 u l-ġurisprudenza ċċitata.
( 17 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 117.
( 18 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 118.
( 19 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 121.
( 20 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punti 122 sa 125.
( 21 ) Ara s-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2024, Direktor na Glavna direktsiaNatsionalna politsia pri MVR — Sofia (C‑118/22, EU:C:2024:97, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 22 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 126.
( 23 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 127.
( 24 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 132.
( 25 ) Sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 97.
( 26 ) Nosserva li d-Direttiva 2016/680 tuża l-kliem “finijiet” (b’mod partikolari, fl-Artikolu 1(1), l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 8) u “objettivi” (fl-Artikolu 8(2)). Kif osserva l-Avukat Ġenerali Pitruzzella fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Ministerstvo na vatreshnite raboti I (EU:C:2022:507, punt 56), id-distinzjoni bejn “għanijiet” u “finalitajiet” ma hijiex evidenti. Madankollu, l-għanijiet ta’ ġbir huma, fil-fehma tiegħu, dawk stabbiliti fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva (ara wkoll, fl-istess sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2022, Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Skopijiet tal-ipproċessar ta’ data — Investigazzjoni preliminari) (C‑180/21, EU:C:2022:967, punti 43 u 44). Fir-rigward tal-objettivi, imsemmija fl-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva, dawn huma iktar speċifiċi u għandhom jiġu ppreċiżati mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha.
( 27 ) Ara wkoll is-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2022, Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Skopijiet tal-ipproċessar ta’ data — Investigazzjoni preliminari) (C‑180/21, EU:C:2022:967, punt 55).
( 28 ) Ara, fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data bijometrika fil-kuntest ta’ proċeduri oħra, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2024, Direktor na Glavna direktsiaNatsionalna politsia pri MVR — Sofia (C-118/22, EU:C:2024:97, punt 56).
( 29 ) Ara l-punt 16 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 30 ) Il-Gvern Franċiż jibbaża ruħu fuq dispożizzjonijiet tad-dritt Franċiż li ma jinsabux fid-deċiżjoni tar-rinviju, iżda li jidhru li jirrigwardaw ir-“regoli speċifiċi għal kull wieħed minn dawn il-fajls”, imsemmija fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 55–1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
( 31 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 131.
( 32 ) Sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2010, Sjöberg u Gerdin (C‑447/08 u C‑448/08, EU:C:2010:415, punt 49).
( 33 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 83 u Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 100.
( 34 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 84.
( 35 ) Sentenzi tas‑16 ta’ Marzu 1978, Oehlschläger (104/77, EU:C:1978:69, punt 4), u tas‑7 ta’ Novembru 2024, ERB New Europe Funding II (C‑178/23, EU:C:2024:943, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 36 ) Ara, f’dan is-sens, il-Qorti EDB, 18 ta’ April 2013, M.K. vs Franza, CE:ECHR:2013:0418JUD001952209, punt 41. Il-leġiżlazzjoni Franċiża inkwistjoni f’din il-kawża hija l-ekwivalenti għall-Artikolu R. 40‑38‑2(3) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, li skont il-Gvern Franċiż hija rilevanti għall-finijiet ta’ din il-kawża (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
( 37 ) Ara l-punt 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Richard de la Tour fil-kawża Policejní prezidium (Żamma ta’ data bijometrika u ġenetika) (C‑57/23, EU:C:2025:132, punt 43), li fil-kuntest tagħhom huwa qabbel il-leġiżlazzjoni Ċeka inkwistjoni f’din il-kawża, li tipprevedi li l-awtoritajiet tal-pulizija għandhom biss il-possibbiltà li jagħmlu ġbir ta’ kampjuni, mal-leġiżlazzjoni Bulgara inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I.
( 38 ) Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Richard de la Tour fil-kawża Policejní prezidium (Żamma ta’ data bijometrika u ġenetika) (C‑57/23, EU:C:2025:132, punt 44). Kuntrarjament għal-leġiżlazzjoni Franċiża inkwistjoni f’din il-kawża (ara l-punti 66 u 67 f’dawn il-konklużjonijiet), l-Avukat Ġenerali Richard de la Tour enfasizza li l-leġiżlazzjoni Ċeka ma tipprevedix obbligu, għall-awtoritajiet kompetenti, li jevalwaw il-ħtieġa assoluta li tinġabar data bijometrika tas-suġġetti tad-data.
( 39 ) Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2024, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika II) (C‑80/23, iktar ’il quddiem is-“sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti II, EU:C:2024:991, punt 57).
( 40 ) Dawn id-dispożizzjonijiet ġew adottati permezz tal-odonnance no 2018-1125, du 12 décembre 2018 (id-Digriet Nru 2018–1125, tat‑12 ta’ Diċembru 2018 (Artikolu 1)). Ninnota, madankollu, li l-imsemmija dispożizzjonijiet ma humiex riprodotti fid-deċiżjoni tar-rinviju.
( 41 ) Sentenzi tal‑10 ta’ April 1984, von Colson u Kamann (14/83, EU:C:1984:153, punt 26) u tat‑30 ta’ April 2025, Nastolo (C‑370/24, EU:C:2025:300, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll, fir-rigward tad-Direttiva 2016/680, is-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 133.
( 42 ) Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Richard de la Tour fil-kawża Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika II) (C‑80/23, EU:C:2024:513, punt 49). Ara wkoll, fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni u għall-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern, is-sentenza tat‑23 ta’ April 2009, Angelidaki et (C‑378/07 sa C‑380/07, EU:C:2009:250, punt 164 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 43 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti II, punt 52.
( 44 ) Sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti II, punt 57.
( 45 ) Sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, PI (C‑230/18, EU:C:2019:383, punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 118.
( 46 ) Sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 119 u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara wkoll, f’dan is-sens, il-premessa 104 tad-Direttiva 2016/680.
( 47 ) Sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 120 sa 121 u l-ġurisprudenza ċċitata.
( 48 ) Sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 94.
( 49 ) Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2). Ara, fir-rigward tal-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament, b’mod partikolari, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2025, Amt der Tiroler Landesregierung (C‑638/23, EU:C:2025:127, punt 33).
( 50 ) Sentenza tat‑28 ta’ Lulju 2011, Agrana Zucker (C‑309/10, EU:C:2011:531, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 51 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Mejju 2019, PI (C‑230/18, EU:C:2019:383, punti 78 u 91, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata), u tas‑16 ta’ Frar 2023, HYA et (Motivazzjoni tal-awtorizzazzjonijiet għall-interċettazzjonijiet telefoniċi) (C‑349/21, EU:C:2023:102, punti 59 sa 61).
( 52 ) Sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2014, Siragusa (C‑206/13, EU:C:2014:126, punt 19). Ara wkoll is-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti I, punt 55.
( 53 ) Ara s-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata.
( 54 ) Ara, fir-rigward tat-traspożizzjoni bħala tali ta’ direttivi u l-implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, is-sentenza tas‑26 ta’ Frar 2013, Åkerberg Fransson (C‑617/10, EU:C:2013:105, punt 28).
( 55 ) Ara Safjan, M., Düsterhaus, D., u Guérin, A., “La Charte des droits fondamentaux de l’Union européenne et les ordres juridiques nationaux, de la mise en œuvre à la mise en balance”, Revue trimestrielle de droit européen, 2016, p. 221.
( 56 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 77. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tentattiv ta’ aċċess għad-data li tinsab f’telefon ċellulari mill-awtoritajiet tal-pulizija għall-finijiet ta’ investigazzjoni fil-qasam kriminali jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680. Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti EDB, 22 ta’ Ġunju 2017, Aycaguer vs Franza (CE:ECHR:2017:0622JUD000880612), li fiha din il-qorti kkunsidrat, fil-punt 35, li “r-rikorrent ma huwiex, sal-lum, irreġistrat fil- [fajl tal-pulizija], peress li huwa rrifjuta li jissottometti ruħu għall-ġbir tad-DNA tiegħu impost mil-liġi. Madankollu, huwa kien is-suġġett ta’ kundanna kriminali f’dan ir-rigward. Ma huwiex kontroversjali li din il-kundanna tiġi analizzata bħala indħil fid-dritt tar-rikorrent għar-rispett tal-ħajja privata tiegħu fis-sens tal-Artikolu 8(1) tal-[Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-‘KEDB’)]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Anki għalkemm jiena konxju li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (jew saħansitra dak tal-Karta) huwa distint minn dak tal-KEDB, minn din is-sentenza jirriżulta li teżisti rabta stretta bejn il-ġbir ta’ data u l-kundanna għal rifjut ta’ sottomissjoni għaliha.
( 57 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2017, Berlioz Investment Fund (C‑682/15, EU:C:2017:373, punti 41, 63 u 74).
( 58 ) Ara, fir-rigward tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Direttiva 2016/680, is-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punt 73.
( 59 ) Jiġifieri li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tad-data personali tal-persuni fiżiċi, kif ukoll li jingħata kontribut għat-twettiq ta’ spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja fi ħdan l-Unjoni; ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, il-premessi 2, 4, 7 u 15 tad-Direttiva 2016/680.
( 60 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2024, Direktor na Glavna direktsiaNatsionalna politsia pri MVR — Sofia (C‑118/22, EU:C:2024:97, punt 65 u l-ġurisprudenza tal-Qorti EDB iċċitata). Ara wkoll il-kunċett ta’ “pproċessar” fl-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2016/680, li jinkludi, b’mod partikolari, kemm il-ġbir kif ukoll iż-żamma ta’ data
( 61 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bezirkshauptmannschaft Landeck, punti 77 u 95, u Qorti EDB, 22 ta’ Ġunju 2017, Aycaguer vs Franza, CE:ECHR:2017:0622JUD000880612, punt 35.
( 62 ) Sentenza tat‑8 ta’ Marzu 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Effett dirett) (C‑205/20, EU:C:2022:168, punt 31). Ara wkoll is-sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2023, Agenția Națională de Integritate (C‑40/21, EU:C:2023:367, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 63 ) Sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Link Logistik N SoliN (C‑384/17, EU:C:2018:810, punti 40 sa 42 u 45).