L_202402374EL.000101.fmx.xml

ΨΗΦΙΣΜΑ (ΕΕ) 2024/2374 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

της 11ης Απριλίου 2024

με τις παρατηρήσεις που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της απόφασης σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της κοινής επιχείρησης «Ερευνητικό πρόγραμμα ΑΤΜ του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού 3» για το οικονομικό έτος 2022

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,

—	έχοντας υπόψη την απόφασή του σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της κοινής επιχείρησης «Ερευνητικό πρόγραμμα ATM του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού 3» για το οικονομικό έτος 2022,

—	έχοντας υπόψη το άρθρο 100 και το παράρτημα V του Κανονισμού του,

—	έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού,

—	έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A9-0094/2024),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή επιχείρηση του ερευνητικού προγράμματος διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στο πλαίσιο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού 3 — SESAR 3 (στο εξής: κοινή επιχείρηση), με έδρα στις Βρυξέλλες, συστάθηκε τον Νοέμβριο του 2021 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για την περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2031 (1)· σημειώνει ότι η κοινή επιχείρηση SESAR 3 αντικατέστησε και διαδέχθηκε την κοινή επιχείρηση SESAR που είχε συσταθεί τον Φεβρουάριο του 2007 στο πλαίσιο του έβδομου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα για περίοδο οκτώ ετών (SESAR 1) (2) και της οποίας η διάρκεια παρατάθηκε τον Ιούνιο του 2014 ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 (3)·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή επιχείρηση είναι σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη μιας εκσυγχρονισμένης υποδομής διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ΑΤΜ) στην Ευρώπη και για την επιτάχυνση της υλοποίησης του Ψηφιακού Ευρωπαϊκού Ουρανού, μέσω της έρευνας και της καινοτομίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ιδρυτικά μέλη της είναι η Ένωση, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (Eurocontrol) και περισσότεροι από 50 οργανισμοί από ολόκληρο το φάσμα της αξιακής αλυσίδας του κλάδου των αερομεταφορών που περιλαμβάνει αερολιμένες, χρήστες του εναέριου χώρου όλων των κατηγοριών, φορείς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, φορείς εκμετάλλευσης και παροχής υπηρεσιών δρόνων, την κατασκευαστική βιομηχανία και την επιστημονική κοινότητα·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια, η κοινή επιχείρηση θα πρέπει να γνωστοποιεί στους ετήσιους λογαριασμούς της σχετικές πληροφορίες που αφορούν τις εισφορές των μελών σε επίπεδο προγράμματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για κάθε πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου δραστηριοποιούνται τα μέλη, η κοινή επιχείρηση πρέπει να παρουσιάζει, ανά κατηγορία μελών, έως το τέλος του έτους, όλες τις συναφείς πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των νομικά δεσμευτικών τιμών-στόχου για τις εισφορές που είχαν τεθεί για το αντίστοιχο πρόγραμμα, του όγκου των εισφορών που ελήφθησαν και του όγκου που αντιστοιχεί στις νομικές δεσμεύσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή επιχείρηση θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνει τη διαφάνεια·

Γενικά

σημειώνει, με βάση την ενοποιημένη ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων (4), ότι το πρόγραμμα «Ψηφιακός Ευρωπαϊκός Ουρανός» ξεκίνησε το 2022 με την έγκριση του πολυετούς προγράμματος εργασίας και του πρώτου εξαμηνιαίου προγράμματος εργασίας, καθώς και με τη δρομολόγηση των δύο πρώτων προσκλήσεων υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για 1) αναγνωριστική και βιομηχανική έρευνα και 2) ταχεία πορεία προς την καινοτομία και διείσδυση στην αγορά· σημειώνει ότι από τις 127 προτάσεις έργων που ελήφθησαν, έχουν επιλεγεί 48, οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολική επένδυση ύψους 350 εκατομμυρίων EUR·

επικροτεί τη συμβολή της κοινής επιχείρησης στην αντίδραση έναντι του παράνομου και αδικαιολόγητου επιθετικού πόλεμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς επηρεάστηκαν ορισμένες ροές κυκλοφορίας, γεγονός που κατέστησε αναγκαία την προσαρμογή των δραστηριοτήτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της κοινής επιχείρησης και οδήγησε σε αυξημένη ανάγκη για ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας·

επισημαίνει ότι το 2022 η κοινή επιχείρηση σημείωσε πρόοδο όσον αφορά την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας του προγράμματος SESAR 2020, επιτρέποντας παράλληλα στη νέα σύμπραξη της κοινής επιχείρησης SESAR 3 να καταστεί πλήρως λειτουργική και στο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας του «Ψηφιακού Ευρωπαϊκού Ουρανού» να τεθεί σε λειτουργία·

επιπλέον, σημειώνει ότι οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται συμβάλλουν σημαντικά στις στρατηγικές προτεραιότητες και πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και συγκεκριμένα στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό, στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στην πρωτοβουλία «Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή»·

Δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση

σημειώνει ότι ο διαθέσιμος προϋπολογισμός (5) για το 2022 ανήλθε σε 146,9 εκατομμύρια EUR σε πιστώσεις πληρωμών (69,9 εκατομμύρια EUR το 2021) και σε 158,8 εκατομμύρια EUR σε πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων (34,8 εκατομμύρια EUR το 2021)·

σημειώνει ότι οι αλλαγές στο μέγεθος του προϋπολογισμού της κοινής επιχείρησης εξαρτώνται εν πολλοίς από το στάδιο υλοποίησης των πολυετών προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας· σημειώνει ότι το 2022 η κοινή επιχείρηση ξεκίνησε με την υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και, ως εκ τούτου, ο προϋπολογισμός του 2022 περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό αναλήψεων υποχρεώσεων για τις πρώτες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» που προγραμματίστηκαν για το 2022, καθώς και τον προϋπολογισμό πληρωμών για τις σχετικές πληρωμές προχρηματοδότησης·

σημειώνει ότι το διοικητικό συμβούλιο της κοινής επιχείρησης ενέκρινε τον προϋπολογισμό του 2022 τον Δεκέμβριο του 2021 και ότι με την απόφαση αυτή εγκρίθηκαν ορισμένα μεταβατικά στοιχεία που σχετίζονται με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, τον προϋπολογισμό, το οργανόγραμμα και το σχέδιο σύναψης συμβάσεων της κοινής επιχείρησης για το 2021 και το 2022· σημειώνει ότι ο προϋπολογισμός του 2022 τροποποιήθηκε δύο φορές τον Οκτώβριο του 2022, καθώς και μια τρίτη φορά τον Δεκέμβριο του 2022 (6)·

σημειώνει ότι, σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στους ετήσιους λογαριασμούς της κοινής επιχείρησης για το 2022, τα ποσά των εισφορών που αναγνωρίζονται διαφέρουν σημαντικά ανά κατηγορία μελών (Ένωση, ιδιωτικά μέλη και Eurocontrol)· επισημαίνει ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ενωσιακές εισφορές σε χρήμα επικυρώνονται και αναγνωρίζονται όταν καταβάλλονται στην κοινή επιχείρηση κατά την έναρξη της υλοποίησης του έργου, ενώ οι εισφορές των μελών σε είδος αναγνωρίζονται μετά την επικύρωση των εξόδων που έχουν πραγματοποιηθεί και δηλωθεί για την υλοποίηση του έργου·

10.

επισημαίνει ότι το ζήτημα της διαφοράς μεταξύ του αναγνωρισμένου ποσού των εισφορών σε χρήμα, αφενός, και των εισφορών σε είδος, αφετέρου, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις νομικές δεσμεύσεις των μελών της κοινής επιχείρησης στο τέλος του έτους, όπως αποτυπώνονται στις υπογραφείσες συμφωνίες επιχορήγησης και συμβάσεις·

11.

σημειώνει ότι, όσον αφορά την υλοποίηση του προγράμματος «Ορίζων 2020», στο τέλος του 2022 η κοινή επιχείρηση είχε δεσμεύσει εξολοκλήρου το μέγιστο ποσό (555,8 εκατομμύρια EUR) της εισφοράς της ΕΕ για επιχειρησιακές δραστηριότητες βάσει συμφωνιών επιχορηγήσεων και συμβάσεων που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του προγράμματος και ότι, από αυτό το δεσμευθέν ποσό, περίπου 65,7 εκατομμύρια EUR (ή το 11,8 %) μένουν να καταβληθούν εντός των προσεχών ετών για έργα που δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμα· επιπλέον, σημειώνει ότι τα ιδιωτικά μέλη είχαν δεσμευτεί νομικά να παράσχουν το σύνολο των συνεισφορών τους σε είδος, ύψους 280 εκατομμυρίων EUR, ποσό το οποίο ορίζεται ως τιμή-στόχος στη συμφωνία συμμετοχής των μελών του κλάδου, και ότι από το ποσό αυτό, τα μέλη του κλάδου είχαν δηλώσει 278,5 εκατομμύρια EUR (ή 99,5 %) στο τέλος του 2022· επίσης, σημειώνει ότι ο Eurocontrol είχε δεσμεύσει πλήρως το ποσό-στόχο των 467 εκατομμυρίων EUR για εισφορές για επιχειρησιακές δραστηριότητες, όπως ορίζεται στη διμερή συμφωνία, και ότι, από το ποσό αυτό, είχε δηλώσει 313,6 εκατομμύρια EUR (ή 67 % της τιμής-στόχου) στο τέλος του 2022·

12.

σημειώνει ότι, όσον αφορά τις δραστηριότητες στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020», η κοινή επιχείρηση δεν έλαβε νέες επιχειρησιακές πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων, δεδομένου ότι είχε περατώσει την τελευταία διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων στο τέλος του 2020· σημειώνει ότι το ποσοστό εκτέλεσης του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της κοινής επιχείρησης για το 2022 ήταν σημαντικά χαμηλότερο από ό,τι τα προηγούμενα έτη (54 % το 2022 – 93 % το 2021), λόγω της αύξησης του κόστους και των προβλημάτων που αντιμετώπισαν οι δικαιούχοι με τις παραδόσεις στον απόηχο της πανδημίας της COVID-19 και του επιθετικού πολέμου κατά της Ουκρανίας· σημειώνει, κατά συνέπεια, ότι η διάρκεια των περισσότερων έργων του προγράμματος «Ορίζων 2020» χρειάστηκε να παραταθεί και οι τελικές πληρωμές να αναβληθούν για το 2023·

13.

σημειώνει ότι οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για το 2022 εκτελέστηκαν πλήρως για τις δύο πρώτες προσκλήσεις που δρομολογήθηκαν τον Απρίλιο του 2022· σημειώνει ότι η Επιτροπή συνεισέφερε σε χρήμα ποσό 83,5 εκατομμυρίων EUR για την υλοποίηση των εν λόγω έργων το 2022· ωστόσο, σημειώνει ότι, καθώς στο τέλος του έτους δεν είχε ολοκληρωθεί το στάδιο της αξιολόγησης, οι εισφορές σε χρήμα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2023, μετά την υπογραφή των συμφωνιών επιχορήγησης, ώστε να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση των σχετικών πληρωμών προχρηματοδότησης·

14.

εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η κοινή επιχείρηση συνέχισε να διαχειρίζεται 71 έργα σε αναγνωριστική έρευνα, βιομηχανική έρευνα και επικύρωση, με 300 διαφορετικούς δικαιούχους, εκ των οποίων σχεδόν το 20 % είναι ΜΜΕ, το 17 % είναι ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το 9 % ερευνητικοί οργανισμοί· υπενθυμίζει ότι η κοινή επιχείρηση δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ΜΜΕ·

15.

σημειώνει ότι το 2022 η κοινή επιχείρηση συνέχισε να ενισχύει την εταιρική σχέση της με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA), με στόχο την προώθηση της συνεργασίας στο πλαίσιο της συμφωνίας επιπέδου εξυπηρέτησης (SLA) για να αναθέσει στον EASA την παροχή υπηρεσιών στον τομέα των υπηρεσιών διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας ή αεροναυτιλίας, συμπεριλαμβανομένης της υλοποίησης του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού· τονίζει τη σημασία της περαιτέρω ανάπτυξης του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού·

16.

σημειώνει το πλεόνασμα των 107,2 εκατομμυρίων EUR για το 2022, το οποίο αποδίδεται στην καθυστερημένη έγκριση της ενιαίας βασικής πράξης·

17.

τονίζει τη σημασία της κοινής επιχείρησης για την επίτευξη του Ψηφιακού Ευρωπαϊκού Ουρανού, που οδήγησε στην επιλογή 48 έργων, συμπεριλαμβανομένης της έναρξης πέντε προγραμμάτων επίδειξης του ψηφιακού ουρανού, με συνολικές επενδύσεις ύψους 350 εκατομμυρίων EUR· εκφράζει την ικανοποίησή του για τον στενό διάλογο από το 2011 μεταξύ της κοινής επιχείρησης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ) σχετικά με στρατιωτικά θέματα και με τη συμβολή στο πρόγραμμα «Ψηφιακός Ευρωπαϊκός Ουρανός»· σημειώνει ότι ο ΕΟΑ λειτουργεί πλέον ως η κύρια διεπαφή μεταξύ του προγράμματος «Ψηφιακός Ευρωπαϊκός Ουρανός», αφενός, και της στρατιωτικής αεροπορίας και της διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, αφετέρου, και είναι υπεύθυνος για τον συντονισμό των στρατιωτικών απόψεων όσον αφορά τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό και το SESAR·

Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου

18.

σημειώνει ότι, όσον αφορά τις δαπάνες στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Ορίζων 2020» και «Ορίζων Ευρώπη», οι κατασταλτικοί έλεγχοι διενεργήθηκαν από την Κοινή Υπηρεσία Ελέγχου της ΓΔ RTD της Επιτροπής· διαπιστώνει ότι η κοινή επιχείρηση ανέφερε αντιπροσωπευτικό ποσοστό σφάλματος 2,4 % και εναπομένον ποσοστό σφάλματος 1,8 % (7) όσον αφορά τις δαπάνες του προγράμματος «Ορίζων 2020» (εκκαθαρίσεις και τελικές πληρωμές)· σημειώνει ότι δεν έχουν διενεργηθεί ακόμη κατασταλτικοί έλεγχοι για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», επειδή οι πρώτες ενδιάμεσες πληρωμές αναμένεται να πραγματοποιηθούν μόλις το 2024·

19.

σημειώνει ότι, προκειμένου να αξιολογήσει τις δικλίδες που εφαρμόζει η κοινή επιχείρηση όσον αφορά τις επιχειρησιακές πληρωμές, το Ελεγκτικό Συνέδριο επέλεξε και έλεγξε τυχαίο δείγμα πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν το 2022 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» σε επίπεδο τελικών δικαιούχων (8)· επιπλέον, σημειώνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν εντόπισε σοβαρά ποσοτικοποιήσιμα σφάλματα στο δείγμα των δικαιούχων της κοινής επιχείρησης· ωστόσο, σημειώνει ότι, σε μία περίπτωση, το Ελεγκτικό Συνέδριο ανέφερε ένα συστημικό πρόβλημα που προέκυπτε από τη δήλωση μη επιλέξιμων εξόδων από τον δικαιούχο για την έκδοση μη υποχρεωτικών πιστοποιητικών οικονομικών καταστάσεων, όσον αφορά τις ενδιάμεσες οικονομικές καταστάσεις·

20.

σημειώνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι οι μισές κοινές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της SESAR 3, δεν διέθεταν διαρθρωμένη προσέγγιση βάσει κινδύνου όσον αφορά τις προληπτικές δικλίδες για τις επιχορηγήσεις του προγράμματος «Ορίζων 2020»·

21.

υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 21 των δημοσιονομικών κανόνων των κοινών επιχειρήσεων, σκοπός των προληπτικών δικλίδων είναι η αποφυγή σφαλμάτων και παρατυπιών πριν από την έγκριση πράξεων και ο μετριασμός των κινδύνων μη επίτευξης των στόχων·

22.

σημειώνει εν προκειμένω ότι, όσον αφορά την κοινή επιχείρηση SESAR, βάσει της επισκόπησης εσωτερικής τεκμηρίωσης και συνεντεύξεων με υπαλλήλους της κοινής επιχείρησης, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι, στο τέλος του 2022, η προσέγγιση παρακολούθησης κινδύνων που αυτή εφάρμοζε κάλυπτε μόνο τους δικαιούχους που είχαν υποβληθεί σε κατασταλτικό έλεγχο, κυρίως τους μεγαλύτερους δικαιούχους· επιπλέον, σημειώνει ότι, με τον τρόπο αυτό, δικαιούχοι δυνητικά υψηλότερης επικινδυνότητας που δεν είχαν υποβληθεί ποτέ σε κατασταλτικό έλεγχο και νέοι δικαιούχοι εξαιρούνταν από την εκτίμηση κινδύνου·

23.

σημειώνει, επιπλέον, ότι η κοινή επιχείρηση δεν προέβαινε σε εκτίμηση κινδύνου σε επίπεδο έργου·

24.

καλεί την κοινή επιχείρηση να ενισχύσει την προσέγγιση που εφαρμόζει για την παρακολούθηση των κινδύνων όσον αφορά τις προληπτικές δικλίδες, προκειμένου να εντοπίζει δικαιούχους δυνητικά υψηλότερης επικινδυνότητας που επί του παρόντος δεν περιλαμβάνονται στον πληθυσμό (όπως δικαιούχοι που δεν είχαν υποβληθεί στο παρελθόν σε κατασταλτικό έλεγχο και νεοεισερχόμενοι) και έργα υψηλότερου κινδύνου·

25.

καλεί την κοινή επιχείρηση να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες στη χρήση του εργαλείου ενισχυμένης παρακολούθησης (9)· στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζει ότι το εργαλείο αυτό σχεδιάστηκε για να συμβάλει στη στόχευση των προληπτικών δικλίδων στους σημαντικότερους κινδύνους για ένα έργο ή δικαιούχο, ώστε να παρέχει στους υπαλλήλους τη δυνατότητα, ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του έργου, να καταγράφουν τους σημαντικούς κινδύνους που εντοπίζονται και να παρακολουθούν τα μέτρα παρακολούθησης και μετριασμού των κινδύνων που λαμβάνονται·

26.

σημειώνει ότι, προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική και αποδοτική χρήση του εργαλείου, οι υπάλληλοι πρέπει να ορίζουν κατάλληλη και εφικτή προθεσμία (καταληκτική ημερομηνία) για την ολοκλήρωση της δράσης ενισχυμένης παρακολούθησης· ωστόσο, σημειώνει ότι, μετά τη λήξη της καθορισμένης προθεσμίας, η προειδοποιητική ένδειξη ενισχυμένης παρακολούθησης για την κοινή επιχείρηση ούτε ανανεώθηκε ούτε άρθηκε και ότι, επιπλέον, ο υπάλληλος δεν επανεκτίμησε το επίπεδο κινδύνου μετά την εκτέλεση των ενεργειών ελέγχου·

27.

συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο ότι η κοινή επιχείρηση θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι δράσεις ενισχυμένης παρακολούθησης συνοδεύονται σε κάθε περίπτωση από ειδικές ενέργειες ελέγχου που στοχεύουν στους εντοπισθέντες κινδύνους, και να μεριμνά για την παρακολούθησή τους εντός προκαθορισμένης προθεσμίας·

28.

σημειώνει ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η σημασία της εφαρμογής ειδικής προσέγγισης βάσει κινδύνου όσον αφορά τη διαχείριση των επιχορηγήσεων αυξήθηκε για τις κοινές επιχειρήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη»·

29.

επισημαίνει ότι η δομή των δικαιούχων ή των έργων της κοινής επιχείρησης μεταβάλλεται σημαντικά στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» —λόγου χάριν, αυξάνεται ο αριθμός των ΜΜΕ, των νέων δικαιούχων και των μεγαλύτερων κοινοπραξιών, και προβλέπεται πλέον απαίτηση να χρησιμοποιούνται μόνο ανοικτές διαδικασίες προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για δραστηριότητες του προγράμματος—, κάτι που συνεπάγεται ότι οι παράγοντες κινδύνου που είχαν προσδιοριστεί στο πλαίσιο προηγούμενων προγραμμάτων ενδέχεται να μην είναι πλέον συναφείς και να ανακύψουν νέοι·

30.

συμφωνεί με το Ελεγκτικό Συνέδριο ότι οι αλλαγές αυτές αναδεικνύουν τη σημασία που έχει για την κοινή επιχείρηση η εφαρμογή ή η προσαρμογή της ειδικής τους προσέγγισης βάσει κινδύνου όσον αφορά τη διαχείριση των επιχορηγήσεων·

31.

επικροτεί τη δέσμευση της κοινής επιχείρησης να αντιμετωπίσει τους νέους παράγοντες κινδύνου που απορρέουν από το πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και να προσαρμόσει τη νέα της προσέγγιση βάσει κινδύνου όσον αφορά τις προληπτικές δικλίδες, καθώς και να θέσει σε εφαρμογή νέα εργαλεία βάσει κινδύνου για την αξιολόγηση των κινδύνων σε επίπεδο έργου και για τους νεοεισερχόμενους· καλεί την κοινή επιχείρηση να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες αυτές στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2023·

Δημόσιες συμβάσεις και προσωπικό

32.

σημειώνει ότι, λόγω των δραστηριοτήτων αύξησης της δυναμικότητας, η κοινή επιχείρηση επικεντρώθηκε στη διαχείριση των υφιστάμενων συμβάσεών της που καλύπτονται από επιχειρησιακές πιστώσεις και στην επιλογή των παρόχων ειδικών υπηρεσιών διαχείρισης προγραμμάτων και, κατά συνέπεια, η κοινή επιχείρηση αποφάσισε να μεταφέρει τις ενδεικτικές ημερομηνίες ορισμένων επιχειρησιακών συμβάσεων στο πρώτο τρίμηνο του 2023·

33.

σημειώνει ότι ο πίνακας προσωπικού που ενέκρινε η κοινή επιχείρηση για το 2022 προβλέπει 37 έκτακτους υπαλλήλους, έναν συμβασιούχο υπάλληλο και δύο αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες, όπως ορίζεται στον ετήσιο γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή·

34.

σημειώνει ότι η αποτελεσματική κατανομή του προσωπικού παρέμεινε προτεραιότητα για την κοινή επιχείρηση κατά τη διάρκεια του 2022 και οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν στην επαγγελματική εξέλιξη του προσωπικού της, επιπροσθέτως προς τον στόχο να εξασφαλιστεί η πλέον οικονομική, αποδοτική και αποτελεσματική αξιοποίηση του διατιθέμενου προσωπικού·

35.

σημειώνει ότι το ποσοστό κενών θέσεων στο τέλος του 2022 ήταν 8,1 %· σημειώνει, με βάση την ενοποιημένη ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, ότι, καθώς ο πίνακας προσωπικού της κοινής επιχείρησης περιλαμβάνει μόνο 37 θέσεις έκτακτων υπαλλήλων, κάθε αποχώρηση έκτακτου υπαλλήλου αυξάνει το σχετικό ποσοστό κενών θέσεων κατά 2,7 %·

36.

σημειώνει ότι η εφαρμογή του δομοστοιχείου συστήματος πληροφοριών για θέσεις εργασίας του Sysper ξεκίνησε το 2022· σημειώνει, με βάση την ενοποιημένη ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, ότι η κοινή επιχείρηση θα ολοκληρώσει το σύστημα διαχείρισης ανθρώπινων πόρων Sysper το 2023·

37.

σημειώνει ότι, όσον αφορά την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων και τη γεωγραφική ισορροπία, η κοινή επιχείρηση συνέχισε να είναι προσηλωμένη στον στόχο να διασφαλίσει τη σταθερότητα της συνολικής ισορροπίας· σημειώνει ότι, στο τέλος του 2022, το 59 % των 37 υπαλλήλων ήταν γυναίκες και το 41 % άνδρες, ενώ εκπροσωπούνταν 15 εθνικότητες·

Παρακολούθηση των παρατηρήσεων προηγούμενων ετών

38.

σημειώνει ότι οι «παρατηρήσεις» στις ειδικές ετήσιες εκθέσεις των κοινών επιχειρήσεων αποτελούν στην πραγματικότητα «μη χρονικά προσδιορισμένες συστάσεις» του Ελεγκτικού Συνεδρίου· σημειώνει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο παρακολουθεί ετησίως τις εν λόγω παρατηρήσεις αξιολογώντας το καθεστώς τους ως «ανοικτών» ή «κλειστών»·

39.

επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η κοινή επιχείρηση έχει λάβει διορθωτικά μέτρα ανταποκρινόμενη στην παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που διατυπώθηκε το 2021.

(1) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2085 του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2021, σχετικά με τη σύσταση των κοινών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 219/2007, (ΕΕ) αριθ. 557/2014, (ΕΕ) αριθ. 558/2014, (ΕΕ) αριθ. 559/2014, (ΕΕ) αριθ. 560/2014, (ΕΕ) αριθ. 561/2014 και (ΕΕ) αριθ. 642/2014 (ΕΕ L 427 της 30.11.2021, σ. 17).

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 219/2007 του Συμβουλίου, της 27ης Φεβρουαρίου 2007 , για τη σύσταση κοινής επιχείρησης για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος νέας γενιάς για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας (SESAR) (ΕΕ L 64 της 2.3.2007, σ. 1).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 721/2014 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2014 , σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 219/2007 για τη σύσταση κοινής επιχείρησης για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος νέας γενιάς για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας (SESAR), όσον αφορά την παράταση της κοινής επιχείρησης έως το 2024 (ΕΕ L 192 της 1.7.2014, σ. 1).

(4) https://www.sesarju.eu/node/4509.

(5) Περιλαμβάνονται αχρησιμοποίητες πιστώσεις προηγούμενων ετών, οι οποίες εγγράφηκαν εκ νέου στον προϋπολογισμό για το 2022, έσοδα για ειδικό προορισμό και ανακατανομές στο επόμενο έτος.

(6) Ενοποιημένη ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων (σ. 59).

(7) Ενοποιημένη ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων, κεφάλαιο 4.1.1.2.3.

(8) Όσον αφορά τις πράξεις πληρωμών επιχορηγήσεων που υποβλήθηκαν σε ελεγκτικές δοκιμασίες σε επίπεδο δικαιούχων, το όριο αναφοράς ποσοτικοποιήσιμων σφαλμάτων ανέρχεται στο 1 % των ελεγχθέντων εξόδων.

(9) Σύμφωνα με την ενότητα 3.2.2 για την ενισχυμένη παρακολούθηση των κατευθυντήριων γραμμών του CIC (Κοινό Κέντρο Υλοποίησης της ΓΔ RTD της Επιτροπής) σχετικά με τις προληπτικές δικλίδες του προγράμματος «Ορίζων 2020», το εργαλείο ενισχυμένης παρακολούθησης βοηθά τους υπαλλήλους που ασχολούνται με τις επιχορηγήσεις (υπεύθυνους έργων, υπεύθυνους οικονομικών και νομικών θεμάτων) να διενεργούν εκτίμηση κινδύνου των έργων ή των δικαιούχων.