Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 8ης Οκτωβρίου 2026 (*)
« Αίτηση αναιρέσεως – Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας – Κανονισμός (ΕΕ) 2022/334 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 – Άρθρα 3δ και 3ε – Απαγόρευση προσγείωσης, απογείωσης ή πτήσης πάνω από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε οποιοδήποτε αεροσκάφος μη νηολογημένο στη Ρωσία που ανήκει σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέα της Ρωσίας ή ναυλώνεται ή άλλως ελέγχεται από αυτό – Απόρριψη σχεδίου πτήσης – Προσφυγή ακυρώσεως – Παραδεκτό – Πράξη δεκτική προσφυγής »
Στην υπόθεση C‑482/24 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 9 Ιουλίου 2024,
Global 8 Airlines, με έδρα στη Μπισκέκ (Κιργιζία), εκπροσωπούμενη από την E. Novicāne, τον K. Novicāns και τον E. Stankevičs, advokāti,
αναιρεσείουσα,
όπου ο έτερος διάδικος είναι:
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την M. Bruti Liberati, την M. Carpus-Carcea και την B. Sasinowska,
καθής πρωτοδίκως,
υποστηριζόμενη από:
την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη από τον J. Möller και τον R. Kanitz,
παρεμβαίνουσα κατ’ αναίρεση,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους F. Biltgen (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, T. von Danwitz, Αντιπρόεδρο του Δικαστηρίου, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του πρώτου τμήματος, S. Gervasoni, A. Kumin και I. Ziemele, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: A. Lamote, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 17ης Δεκεμβρίου 2025,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου 2026,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Global 8 Airlines LLC ζητεί την αναίρεση της διάταξης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 29ης Απριλίου 2024, Global 8 Airlines κατά Επιτροπής (T‑277/23, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, EU:T:2024:285), με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η προσφυγή της με αντικείμενο την ακύρωση της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που της γνωστοποιήθηκε στις 20 Μαρτίου 2023 όσον αφορά την εγγραφή δύο ιδιωτικών ελαφρών επιχειρηματικών αεροσκαφών της στον κατάλογο αεροσκαφών τα οποία εμπίπτουν στην απαγόρευση προσγείωσης, απογείωσης ή πτήσης πάνω από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού (EΕ) 2022/334 του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2022, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 57, σ. 1) (στο εξής: επίδικη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
2 Η διεθνής σύμβαση συνεργασίας για την ασφάλεια της αεροναυτιλίας «Eurocontrol», η οποία υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 13 Δεκεμβρίου 1960, τροποποιήθηκε επανειλημμένως και αποτέλεσε αντικείμενο ενοποίησης κατά το πρωτόκολλο της 27ης Ιουνίου 1997. Μολονότι η σύμβαση αυτή δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, οι διατάξεις της εφαρμόζονται προσωρινά από το 1998, σύμφωνα με απόφαση της μόνιμης επιτροπής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (Eurocontrol), η οποία ελήφθη τον Δεκέμβριο του 1997. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενέκρινε το πρωτόκολλο προσχώρησης στον Eurocontrol με την απόφαση 2004/636/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με την υπογραφή από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Aσφάλεια της Aεροναυτιλίας (ΕΕ 2004, L 304, σ. 209).
3 Βάσει του άρθρου 1 της εν λόγω διεθνούς σύμβασης, η σύμβαση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας των συμβαλλόμενων μερών στον τομέα της αεροναυτιλίας και στην ανάπτυξη των κοινών δραστηριοτήτων τους στον συγκεκριμένο τομέα, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των αμυντικών αναγκών, με παράλληλη εξασφάλιση σε όλους τους χρήστες του εναέριου χώρου της μέγιστης ελευθερίας που συμβιβάζεται με το απαιτούμενο επίπεδο ασφάλειας. Ο Eurocontrol ιδρύθηκε προς τον συγκεκριμένο σκοπό.
Το δίκαιο της Ένωσης
Ο κανονισμός 833/2014
4 Το άρθρο 3δ του κανονισμού (ΕΕ) 833/2014 του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2014, L 229, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2022/334 (στο εξής: κανονισμός 833/2014), προβλέπει τα εξής:
«1. Απαγορεύεται η προσγείωση, η απογείωση ή η πτήση πάνω από το έδαφος της Ένωσης για κάθε αεροσκάφος που χρησιμοποιείται από ρωσικούς αερομεταφορείς, συμπεριλαμβανομένων αερομεταφορέων εμπορίας με τη χρήση ρυθμίσεων για την κοινή εκμετάλλευση πτήσεων ή τη δέσμευση χώρου, ή για οποιοδήποτε αεροσκάφος νηολογημένο στη Ρωσία, ή για αεροσκάφος μη νηολογημένο στη Ρωσία το οποίο ανήκει σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέα της Ρωσίας ή ναυλώνεται ή άλλως ελέγχεται από αυτό.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση αναγκαστικής προσγείωσης ή αναγκαστικής εναέριας διέλευσης.
3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιτρέπουν σε αεροσκάφος την προσγείωση, την απογείωση ή την πτήση πάνω από το έδαφος της Ένωσης αν οι αρμόδιες αρχές έχουν καθορίσει εκ των προτέρων ότι η εν λόγω προσγείωση, απογείωση ή πτήση επιβάλλεται για ανθρωπιστικούς σκοπούς ή για οποιονδήποτε άλλο σκοπό σύμφωνο με τους στόχους του παρόντος κανονισμού.
4. Το οικείο κράτος μέλος ή τα οικεία κράτη μέλη ενημερώνουν τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή για κάθε άδεια την οποία χορηγούν δυνάμει της παραγράφου 3, εντός δύο εβδομάδων από τη χορήγηση της άδειας.»
5 Το άρθρο 3ε του κανονισμού 833/2014 ορίζει τα ακόλουθα:
«1. Ο διαχειριστής δικτύου που διορίζεται από την Επιτροπή σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/709[, της 6ης Μαΐου 2019, σχετικά με τον διορισμό του διαχειριστή δικτύου για τις λειτουργίες του δικτύου διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ATM) του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού [(ΕΕ 2019, L 120, σ. 27),] στηρίζει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της για τη διασφάλιση της εφαρμογής του άρθρου 3δ και της συμμόρφωσης με αυτό. Ειδικότερα, ο διαχειριστής δικτύου απορρίπτει όλα τα σχέδια πτήσης που υποβάλλονται από φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών, στα οποία αναφέρεται πρόθεση πραγματοποίησης δραστηριοτήτων πάνω από το έδαφος της Ένωσης που συνιστούν παραβίαση του παρόντος κανονισμού ή άλλων ισχυόντων μέτρων ασφάλειας και προστασίας, ούτως ώστε να μην επιτρέπεται στον χειριστή να εκτελέσει πτήση.
2. Ο διαχειριστής δικτύου υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 3δ στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη, με βάση την ανάλυση των σχεδίων πτήσης.»
Η εκτελεστική απόφαση 2019/709
6 Δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφοι 1 και 2, της εκτελεστικής απόφασης 2019/709, σε συνδυασμό με το άρθρο 7 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2019/317 της Επιτροπής, της 11ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με την καθιέρωση μηχανισμού επιδόσεων και συστήματος χρέωσης τελών στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό και με την κατάργηση των εκτελεστικών κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 390/2013 και (ΕΕ) αριθ. 391/2013 (ΕΕ 2019, L 56, σ. 1), ο Eurocontrol ορίστηκε διαχειριστής δικτύου για την περίοδο από το 2020 έως το 2029.
Το ιστορικό της διαφοράς
7 Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 17 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης και συνοψίζεται ως ακολούθως.
8 Η Global 8 Airlines είναι εταιρία περιορισμένης ευθύνης του δικαίου της Κιργιζίας. Πρόκειται για εμπορική αεροπορική εταιρία εγγεγραμμένη στο μητρώο επιχειρήσεων της Δημοκρατίας της Κιργιζίας, απ’ όπου προκύπτει ότι ανήκει στον D. L. και τελεί υπό τη διαχείριση του U. M., αμφότερων λεττονικής ιθαγένειας.
9 Στις 28 Φεβρουαρίου 2022, στο πλαίσιο σειράς περιοριστικών μέτρων, μεταξύ άλλων, για τον αποκλεισμό ορισμένων κατηγοριών αεροσκαφών από τον εναέριο χώρο της Ένωσης, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε, βάσει του άρθρου 29 ΣΕΕ, την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/335 για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ 2022, L 57, σ. 4) και, βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ, τον κανονισμό 2022/334.
10 Με δύο αποφάσεις, της 9ης Σεπτεμβρίου 2022 και της 20ής Φεβρουαρίου 2023 αντιστοίχως, το διοικητικό συμβούλιο της Global 8 Airlines ενέκρινε την αγορά δύο αεροσκαφών που έφεραν τους αύξοντες αριθμούς κατασκευαστή RB274 και RB120 (στο εξής: δύο αεροσκάφη). Η αγορά πραγματοποιήθηκε μεταξύ της Global 8 Airlines και ρωσικής εταιρίας με αποκλειστικούς μετόχους Ρώσους υπηκόους.
11 Τα δύο αεροσκάφη καταχωρήθηκαν στο μητρώο επιχειρήσεων της Δημοκρατίας της Κιργιζίας ως ανήκοντα στην Global 8 Airlines, το μεν στις 12 Σεπτεμβρίου 2022 υπό τον αριθμό νηολογίου Ex‑88012 και το δε στις 9 Μαρτίου 2023 υπό τον αριθμό νηολογίου EX‑88011.
12 Μετά την καταχώρισή τους στο νηολόγιο της Δημοκρατίας της Κιργιζίας, το νηολογημένο αεροσκάφος EX‑88012 εκτέλεσε πλείονες πτήσεις, μεταξύ άλλων, από τη Ρωσία προς την Ένωση, και το νηολογημένο αεροσκάφος EX‑88011 δεν πραγματοποίησε καμία καταγεγραμμένη μετακίνηση.
13 Στις 24 Φεβρουαρίου 2023 η Global 8 Airlines υπέβαλε στον Eurocontrol σχέδιο πτήσης για το νηολογημένο αεροσκάφος EX‑88012 με αναχώρηση από το Augsbourg (Γερμανία) και προορισμό τη Βουδαπέστη (Ουγγαρία). Ο Eurocontrol απέρριψε αυθημερόν το εν λόγω σχέδιο πτήσης με αυτόματο μήνυμα.
14 Στις 15 Μαρτίου 2023, η Global 8 Airlines απέστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον EUROCONTROL ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με το αυτοματοποιημένο μήνυμα της 24ης Φεβρουαρίου 2023.
15 Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Μαρτίου 2023, ο Eurocontrol, αφενός, επιβεβαίωσε στην Global 8 Airlines ότι το αεροσκάφος υπό τον αριθμό νηολογίου EX‑88012 περιλαμβανόταν σε κατάλογο αεροσκαφών που ενέπιπταν στο άρθρο 3δ του κανονισμού 833/2014 και τελούσαν υπό απαγόρευση πτήσης (στο εξής: επίμαχος κατάλογος), διευκρινίζοντας ότι ο κατάλογος αυτός είχε παρασχεθεί από την Επιτροπή. Αφετέρου, ο Eurocontrol κάλεσε την Global 8 Airlines να απευθυνθεί στο εν λόγω θεσμικό όργανο μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας του (στο εξής: υπηρεσιακή ηλεκτρονική θυρίδα) την οποία διαχειρίζεται η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Κινητικότητας και Μεταφορών, προκειμένου να ζητήσει, εφόσον επιθυμούσε, τη διαγραφή του αεροσκάφους από τον επίμαχο κατάλογο.
16 Στις 21 Μαρτίου 2023, η Global 8 Airlines απέστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην Επιτροπή μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας της ώστε να διευκρινίσει τη θέση της και να επιτύχει, κατ’ ουσίαν, επανεξέταση της περίπτωσής της με σκοπό, μεταξύ άλλων, την άρση της απαγόρευσης πτήσεων για τα δύο αεροσκάφη, τη διαγραφή τους από τον επίμαχο κατάλογο καθώς και την κοινοποίηση στον Eurocontrol των επικαιροποιημένων πληροφοριών που την αφορούσαν. Ζήτησε επίσης να της γνωστοποιηθεί, ενδεχομένως, το όνομα της εθνικής αρχής που ήταν αρμόδια για την εξέταση του αιτήματος επανεξέτασής της.
17 Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Μαρτίου 2023, ο υπάλληλος της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών που διαχειριζόταν την υπηρεσιακή ηλεκτρονική θυρίδα ενημέρωσε την Global 8 Airlines ότι τα δύο αεροσκάφη ενέπιπταν σε απαγόρευση πτήσης δυνάμει των άρθρων 3γ και 3δ του κανονισμού 833/2014. Επίσης την ενημέρωσε ότι η εν λόγω απαγόρευση πτήσης έπρεπε να διατηρηθεί, εκθέτοντάς της τους λόγους για την απαγόρευση αυτή.
18 Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 6ης Απριλίου 2023, η Global 8 Airlines απάντησε στον υπάλληλο της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών, παρέχοντάς του συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την κατάστασή της.
19 Στις 25 Απριλίου 2023 ο ίδιος υπάλληλος ενημέρωσε εκ νέου την Global 8 Airlines ότι δεν συνέτρεχε κανένας λόγος για τη διαγραφή των δύο αεροσκαφών από τον επίμαχο κατάλογο.
Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη
20 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 22 Μαΐου 2023, η αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση της επίδικης απόφασης.
21 Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 15 Σεπτεμβρίου 2023, η Επιτροπή προέβαλε ένσταση απαραδέκτου δυνάμει του άρθρου 130, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, υποστηρίζοντας ότι, πρώτον, η επίδικη απόφαση δεν υφίστατο και, εν πάση περιπτώσει, δεν μπορούσε να προσδιοριστεί επακριβώς, δεύτερον, η απόφαση αυτή δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως διότι έπρεπε να θεωρηθεί, ενδεχομένως, ως ενδιάμεσο μέτρο το οποίο, εν πάση περιπτώσει, δεν παρήγε δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα έναντι της Global 8 Airlines, τρίτον, η βλαπτική πράξη μπορούσε να καταλογιστεί μόνο στα κράτη μέλη, τέταρτον, η προσφυγή ακυρώσεως έβαλλε κατά εσφαλμένης πράξης και ενώπιον δικαστηρίου αναρμόδιου να την εκδικάσει, πέμπτον, η προσφυγή αυτή ήταν εκπρόθεσμη και, έκτον, η εν λόγω προσφυγή ήταν άνευ αντικειμένου λαμβανομένης υπόψη της γενικής απαγόρευσης λειτουργίας εντός της Ένωσης, για λόγους ασφάλειας, που ίσχυε εις βάρος των αερομεταφορέων οι οποίοι ήταν εγγεγραμμένοι στο μητρώο της Δημοκρατίας της Κιργιζίας.
22 Με την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη με το σκεπτικό ότι το επίμαχο έγγραφο δεν αποτελούσε πράξη δυνάμενη να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα επιχειρήματα των διαδίκων
23 Με απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου της 22ας Νοεμβρίου 2024, επετράπη στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να παρέμβει υπέρ της Επιτροπής.
24 Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Global 8 Airlines ζητεί από το Δικαστήριο:
– να κρίνει παραδεκτή και βάσιμη την ασκηθείσα αίτηση αναιρέσεως,
– να αναιρέσει, στο σύνολό της, την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη,
– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας.
25 Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
– να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη και, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμη στο σύνολό της, και
– να καταδικάσει την Global 8 Airlines στα δικαστικά έξοδα.
26 Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ζητεί από το Δικαστήριο:
– να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη ή, επικουρικώς, ως αβάσιμη, και
– να καταδικάσει την Global 8 Airlines στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
27 Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει, κατ’ ουσίαν, τρεις λόγους αναιρέσεως, οι οποίοι βάλλουν κατά των σκέψεων 34 έως 55 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης και αντλούνται, ο πρώτος, από εσφαλμένο προσδιορισμό του αντικειμένου της πρωτοδίκως ασκηθείσας προσφυγής, ο δεύτερος, από εσφαλμένη κατανόηση της διάρθρωσης του κανονισμού 833/2014 και, ο τρίτος, από εσφαλμένη εκτίμηση του δικαίου της Ένωσης, όπως αυτό εφαρμόζεται στην πράξη από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Δεδομένου ότι τόσο ο δεύτερος όσο και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως βάλλουν κατά του νομικού χαρακτηρισμού της επίδικης αποφάσεως ως πράξης που δεν επιδέχεται προσφυγή, κρίνεται σκόπιμο να συνεξεταστούν.
Επί του παραδεκτού
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
28 Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, φρονεί ότι η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη.
29 Το θεσμικό αυτό όργανο υποστηρίζει, πρώτον, ότι η αναιρεσείουσα δεν προσδιορίζει με επαρκή ακρίβεια το σκεπτικό της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης κατά του οποίου βάλλει. Δεύτερον, η αναιρεσείουσα δεν προβάλλει κανένα συγκεκριμένο νομικό σφάλμα στο οποίο υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο στο πλαίσιο της έκδοσης της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης. Τρίτον, τα προβαλλόμενα σφάλματα είτε στερούνται τεκμηρίωσης είτε καταλήγουν να ζητούν από το Δικαστήριο πλήρη επανεξέταση της προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η οποία εκφεύγει της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου όταν επιλαμβάνεται αιτήσεως αναιρέσεως.
30 Η Global 8 Airlines εκτιμά ότι η αίτηση αναιρέσεώς της είναι παραδεκτή.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
31 Υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και από το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να προσδιορίζει με ακρίβεια τα επίμαχα σημεία της απόφασης ή της διάταξης του Γενικού Δικαστηρίου της οποίας ζητείται η αναίρεση, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν κατά τρόπο συγκεκριμένο το αίτημα αυτό, άλλως η αίτηση αναιρέσεως ή ο οικείος λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτα (πρβλ. απόφαση της 15ης Ιουλίου 2025, ΕΚΤ και Επιτροπή κατά Corneli, C‑777/22 P και C‑789/22 P, EU:C:2025:580, σκέψη 58 καθώς και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
32 Εν προκειμένω, η αναιρεσείουσα προσδιορίζει τις σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ήτοι τις σκέψεις 39 έως 55, ως σημεία του σκεπτικού που κατά τη γνώμη της ενέχουν σφάλματα και εκθέτει συνοπτικώς μεν, πλην όμως κατά τρόπο αρκούντως κατανοητό, όχι μόνον τα νομικά σφάλματα στα οποία υποστηρίζει ότι υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο σε σχέση με τον προσδιορισμό του αντικειμένου της πρωτοδίκως ασκηθείσας προσφυγής και τον νομικό χαρακτηρισμό της επίδικης απόφασης ως πράξης μη δεκτικής προσφυγής, αλλά και τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη πρέπει να αναιρεθεί.
33 Υπό τις συνθήκες αυτές, η αίτηση αναιρέσεως είναι παραδεκτή.
Επί της ουσίας
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται εσφαλμένος προσδιορισμός του αντικειμένου της προσφυγής
– Επιχειρηματολογία των διαδίκων
34 Προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι η πρωτοδίκως ασκηθείσα προσφυγή δεν αφορούσε την εκ μέρους του Eurocontrol απόρριψη του σχεδίου πτήσης της, αλλά την εγγραφή των δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο.
35 Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, αμφισβητεί την επιχειρηματολογία της Global 8 Airlines και εκτιμά ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
36 Όσον αφορά τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, από τη σκέψη 1 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο προσδιόρισε ως αντικείμενο της πρωτοδίκως ασκηθείσας προσφυγής την «απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που [γνωστοποιήθηκε στην αναιρεσείουσα] στις 20 Μαρτίου 2023 όσον αφορά την εγγραφή δύο ιδιωτικών ελαφρών επιχειρηματικών αεροσκαφών της στον κατάλογο αεροσκαφών τα οποία εμπίπτουν στην απαγόρευση προσγείωσης, απογείωσης ή πτήσης πάνω από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατ’ εφαρμογήν του [κανονισμού 2022/334].
37 Επιπλέον, από τον συνδυασμό των σκέψεων 14, 37, 39, 48, 51 και 55 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης προκύπτει το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε την απόφαση αυτή προκειμένου να κρίνει αν επρόκειτο για πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
38 Βεβαίως, οι σκέψεις 41, 42, 47 και 54 της εν λόγω διάταξης αφορούν την απόρριψη, από τον Eurocontrol, εξ ονόματος των κρατών μελών, των σχεδίων πτήσης που υπέβαλαν οι οικείοι φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών για την άσκηση δραστηριοτήτων που προσέκρουαν στην απαγόρευση του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014. Πλην όμως, οι σκέψεις αυτές εντάσσονται στην ανάλυση του πραγματικού και νομικού πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε η επίδικη απόφαση υπό το πρίσμα της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 36 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης. Επομένως, επιβεβαιώνουν απλώς την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου ότι άλλες πράξεις, λαμβανόμενες στο πλαίσιο της επεξεργασίας των σχεδίων πτήσης που υποβάλλουν οι εν λόγω φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών και καταλογιστέες στα κράτη μέλη, είναι ικανές να παράγουν δεσμευτικές έννομες συνέπειες που επηρεάζουν την νομική κατάσταση των εν λόγω φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών, με αποτέλεσμα οι πράξεις αυτές που εκδίδονται στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 3δ και του άρθρου 3ε του συγκεκριμένου κανονισμού να υπόκεινται στον δικαστικό έλεγχο των δικαστηρίων των κρατών μελών.
39 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε σφάλμα κρίνοντας ότι η προσφυγή που ασκήθηκε ενώπιόν του έβαλλε κατά της απόφασης της Επιτροπής της οποίας το περιεχόμενο παρατίθεται στις σκέψεις 1 και 36 της παρούσας αποφάσεως.
40 Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του δεύτερου και του τρίτου λόγου αναιρέσεως, με τους οποίους προβάλλεται εσφαλμένος χαρακτηρισμός της επίδικης απόφασης ως πράξης μη δεκτικής προσφυγής
– Επιχειρηματολογία των διαδίκων
41 Προς στήριξη του δεύτερου και του τρίτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται, αφενός, ότι το άρθρο 3δ του κανονισμού 833/2014 καθιερώνει την έννοια του «αεροσκάφους [...] που ανήκει σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέα της Ρωσίας ή ναυλώνεται ή άλλως ελέγχεται από αυτό», η οποία απαιτεί χωριστή νομική εκτίμηση όσον αφορά την κυριότητα ή τον έλεγχο των αεροσκαφών που μνημονεύονται στο συγκεκριμένο άρθρο. Ειδικότερα, η έννοια αυτή είναι ανεξάρτητη και ειδική σε σχέση με την έννοια της παροχής, από τον Eurocontrol, υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας, η οποία μνημονεύεται χωριστά στο άρθρο 3ε του ίδιου κανονισμού. Ειδικότερα, ο ρόλος του Eurocontrol, ως διαχειριστή δικτύου, είναι απλώς δευτερεύων στο πλαίσιο της εν λόγω νομικής εκτίμησης.
42 Η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται, αφετέρου, ότι η τελική απόφαση ως προς το ακριβές καθεστώς του οικείου αεροσκάφους λαμβάνεται από τη ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών, ενώ τα κράτη μέλη και ο Eurocontrol περιορίζονται στην εκτέλεση της απόφασης αυτής στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
43 Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, φρονεί ότι η αίτηση αναιρέσεως είναι αβάσιμη.
44 Σύμφωνα με το θεσμικό αυτό όργανο, η καταχώριση αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο δεν υπόκειται σε έλεγχο νομιμότητας εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου καθόσον η απαγόρευση πτήσης έχει άμεσο αποτέλεσμα δυνάμει του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014 και δεν εναπόκειται στην Επιτροπή, αλλά μόνο στα κράτη μέλη να θεσπίσουν τα αναγκαία εκτελεστικά μέτρα του εν λόγω κανονισμού, τα οποία τίθενται σε εφαρμογή, εξ ονόματός τους, από τον Eurocontrol.
45 Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η εκ μέρους της Επιτροπής καταχώριση των δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο δεν συνιστούσε πράξη που παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες. Οι συνέπειες αυτές προκύπτουν αποκλειστικά από την απόρριψη των επιμέρους σχεδίων πτήσης στην οποία προβαίνει ο Eurocontrol, ο οποίος ενεργεί εξ ονόματος των κρατών μελών.
46 Κατά τα λοιπά, ακόμη και αν γινόταν δεκτό ότι ο επίμαχος κατάλογος πρέπει να υποβληθεί σε έλεγχο νομιμότητας και ότι η ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών αποφασίζει οριστικώς για το καθεστώς των αεροσκαφών που περιλαμβάνονται στον συγκεκριμένο κατάλογο, η ακύρωση μιας τέτοιας απόφασης δεν θα μετέβαλε τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας αφού δεν θα συνεπαγόταν αυτοδικαίως την ακυρότητα των αποφάσεων εφαρμογής των κρατών μελών και την απόρριψη του σχετικού σχεδίου πτήσης από τον Eurocontrol.
47 Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας συντάσσεται με την Επιτροπή ως προς το ότι η απαγόρευση πτήσης που προβλέπεται στο άρθρο 3δ του κανονισμού 833/2014 έχει άμεσο αποτέλεσμα και ότι η αναιρεσείουσα δεν έπρεπε να αμφισβητήσει την καταχώριση στον επίμαχο κατάλογο των δύο αεροσκαφών, αλλά την απόρριψη του σχεδίου πτήσης της. Ωστόσο, σε αντίθεση με την Επιτροπή, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας θεωρεί ότι η προσφυγή ακυρώσεως κατά της απόρριψης σχεδίου πτήσης πρέπει να στρέφεται κατά του Eurocontrol, ο οποίος, δυνάμει του άρθρου 3ε του κανονισμού αυτού, έχει την εξουσία να απορρίπτει τα σχέδια πτήσης που υποβάλλουν οι φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών για την άσκηση δραστηριοτήτων που προσκρούουν στην απαγόρευση του άρθρου 3δ του εν λόγω κανονισμού.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
48 Επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, βάσει του άρθρου 263, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο ελέγχει, μεταξύ άλλων, τη νομιμότητα των πράξεων της Επιτροπής καθώς και των λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης που προορίζονται να παράγουν νομικά αποτελέσματα έναντι τρίτων.
49 Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ μπορούν να αποτελέσουν όλα, ανεξαρτήτως της μορφής τους, τα μέτρα που λαμβάνονται από θεσμικά ή άλλα όργανα ή οργανισμούς της Ένωσης και έχουν ως σκοπό να παραγάγουν δεσμευτικές έννομες συνέπειες (πρβλ. αποφάσεις της 12ης Ιουλίου 2022, Nord Stream 2 κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, C‑348/20 P, EU:C:2022:548, σκέψη 62, και της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψεις 66 και 68 καθώς και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
50 Προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια πράξη παράγει δεσμευτικές έννομες συνέπειες, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ουσία της πράξης αυτής καθώς και η πρόθεση του συντάκτη της. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει ότι η εξέταση της ουσίας μιας πράξης προϋποθέτει την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της υπό το πρίσμα αντικειμενικών κριτηρίων, όπως το περιεχόμενο της πράξης αυτής, λαμβανομένων υπόψη, ενδεχομένως, του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε καθώς και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε, οι δε εν λόγω εξουσίες πρέπει να εξετάζονται όχι κατά τρόπο αφηρημένο, αλλά ως στοιχεία ικανά να διαφωτίσουν τη συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της πράξης, η οποία είναι καίρια και απαραίτητη (πρβλ. αποφάσεις της 6ης Μαΐου 2021, ABLV Bank κ.λπ. Κατά ΕΚΤ, C‑551/19 P και C‑552/19 P, EU:C:2021:369, σκέψεις 40 και 41, καθώς και της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 67 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
51 Υπό το πρίσμα της νομολογίας που μνημονεύθηκε στις σκέψεις 49 και 50 της παρούσας αποφάσεως πρέπει να εξεταστεί το ζήτημα αν το Γενικό Δικαστήριο ορθώς χαρακτήρισε την επίδικη απόφαση ως πράξη μη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
52 Πρώτον, όσον αφορά την εκτίμηση της ουσίας της επίδικης απόφασης από το Γενικό Δικαστήριο, επισημαίνεται ότι, παρά τη διατύπωση του κριτηρίου του περιεχομένου της πράξης στις σκέψεις 36 και 37 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης και τη ρητή αναφορά σε αυτό στο πλαίσιο του συμπεράσματος που συνήχθη κατόπιν της διενεργηθείσας εξέτασης, εντούτοις το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 53 της ίδιας διάταξης, δεν προέβη σε συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της εν λόγω απόφασης. Αντιθέτως, προσδιόρισε τον επιδεχόμενο προσφυγής χαρακτήρα της πράξης υπό το πρίσμα άλλων αντικειμενικών κριτηρίων, τα οποία άπτονται του πλαισίου εντός του οποίου αυτή εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε και αποτελούν μάλλον στοιχεία ικανά να διαφωτίσουν τη συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της εν λόγω πράξης.
53 Ειδικότερα, στη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, το Γενικό Δικαστήριο εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους δεν μπορούσε να γίνει δεκτή η ανάλυση της αναιρεσείουσας ότι η Επιτροπή ήταν ο συντάκτης της απόφασης για την απαγόρευση πτήσης του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014 καθόσον συμπεριέλαβε τα αεροσκάφη της αναιρεσείουσας στον επίμαχο κατάλογο. Πλην όμως, οι λόγοι αυτοί, οι οποίοι αναπτύσσονται στις σκέψεις 40 έως 48 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, αφορούν μάλλον το νομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η επίδικη απόφαση καθώς και τις αντίστοιχες εξουσίες της Επιτροπής, του Eurocontrol και των κρατών μελών του Eurocontrol, παρά το περιεχόμενο της συγκεκριμένης απόφασης.
54 Κατά τα λοιπά, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να μην προβεί σε συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της επίδικης πράξης με την αιτιολογία ότι ο πρώτος λόγος απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή και αντλούνταν από το ότι η επίδικη απόφαση δεν υφίστατο και, εν πάση περιπτώσει, δεν μπορούσε να προσδιοριστεί, ενδέχετο να γίνει δεκτός. Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο, αποφαινόμενο, στις σκέψεις 34 έως 55 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, επί του δεύτερου λόγου απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή και αντλούνταν από το ότι η επίδικη απόφαση δεν συνιστούσε πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, απέρριψε εμμέσως, πλην όμως κατ’ ανάγκην, τον πρώτο αυτόν λόγο απαραδέκτου και, ως εκ τούτου, στηρίχθηκε στην παραδοχή ότι η εν λόγω απόφαση υφίστατο.
55 Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα παραλείποντας να προβεί σε συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της επίδικης απόφασης, ενώ η ανάλυση αυτή καθίσταται καίρια και απαραίτητη προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια πράξη είναι δεκτική προσφυγής, κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
56 Επιπλέον, δεν αμφισβητείται ότι η επίδικη απόφαση δεν συμπεριελήφθη στη δικογραφία της πρωτοβάθμιας δίκης από τους διαδίκους και ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας ώστε να υποχρεωθούν οι διάδικοι να την προσκομίσουν. Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως της πρωτοδίκως ασκηθείσας προσφυγής, η αναιρεσείουσα ζητούσε ακριβώς από το Γενικό Δικαστήριο να διατάξει την Επιτροπή, στο πλαίσιο μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας, να προσκομίσει όλα τα σχετικά με την επίδικη απόφαση έγγραφα κατά το μέρος που αφορούσαν την αναιρεσείουσα, λόγο τον οποίο ωστόσο το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε καθόσον είχε κάνει δεκτή την ένσταση απαραδέκτου που είχε προβληθεί από την Επιτροπή χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία.
57 Πλην όμως, το Γενικό Δικαστήριο, δεδομένου ότι όφειλε να προβεί σε συγκεκριμένη ανάλυση του περιεχομένου της επίδικης απόφασης, δεν μπορούσε να παραλείψει να ζητήσει από την Επιτροπή, η οποία είχε λάβει την απόφαση αυτή, να του την προσκομίσει.
58 Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα καθόσον εξέτασε τον χαρακτήρα της επίδικης απόφασης ως επιδεχόμενης προσφυγής, κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, χωρίς προηγουμένως να καλέσει την Επιτροπή να προσκομίσει την εν λόγω απόφαση.
59 Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα που διατυπώνεται στη σκέψη 48 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης ότι η επίδικη απόφαση δεν παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες που επηρέαζαν τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας, κατόπιν της εξέτασής του, στις σκέψεις 40 έως 47 της διάταξης αυτής, του νομικού πλαισίου της έκδοσης της εν λόγω απόφασης καθώς και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου της Ένωσης που την εξέδωσε.
60 Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, κατ’ ουσίαν, στις σκέψεις 40 έως 48, ότι τέτοιες δεσμευτικές έννομες συνέπειες απέρρεαν, αφενός, από τη γενικής ισχύος απαγόρευση πτήσης του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014, του οποίου οι διατάξεις εκτελούνται από τα κράτη μέλη, καθώς και, αφετέρου, από τα ατομικά μέτρα εφαρμογής της απαγόρευσης αυτής και, πιο συγκεκριμένα, από την απόρριψη των σχεδίων πτήσης των επιμέρους φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών, η οποία εμπίπτει στην αρμοδιότητα που έχει ανατεθεί στα κράτη μέλη και ασκείται, εξ ονόματός τους, από τον Eurocontrol, σύμφωνα με το άρθρο 3ε του ίδιου κανονισμού.
61 Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η προβλεπόμενη στο εν λόγω άρθρο 3δ απαγόρευση πτήσης, η οποία παράγει δεσμευτικές έννομες συνέπειες έναντι τρίτων, δεν μπορούσε, απεναντίας, να απορρέει από πράξη καταλογιστέα στην Επιτροπή. Όπως προκύπτει, κατ’ ουσίαν, από τις σκέψεις 45 έως 48 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, με την κατάρτιση του επίμαχου καταλόγου, η Επιτροπή, από κοινού με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA), καθώς και με τη συμμετοχή των αρχών των κρατών μελών, περιορίστηκε, κατ’ ουσίαν, στον συντονισμό των ροών πληροφοριών από διάφορες πηγές σχετικά με τα αεροσκάφη τα οποία ελέγχονταν ή ναυλώνονταν από ρωσικά πρόσωπα ή οντότητες που ενδέχετο να εμπίπτουν στην απαγόρευση πτήσης του άρθρου 3δ του ανωτέρω κανονισμού, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του συγκεκριμένου άρθρου.
62 Το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε, συναφώς, στη σκέψη 47 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι, δεδομένου ότι δεν είναι αρμόδια, σύμφωνα με το άρθρο 3δ του κανονισμού 833/2014, να επιβάλει απαγόρευση πτήσης των αεροσκαφών επί των οποίων έχει εφαρμογή το συγκεκριμένο άρθρο, η Επιτροπή, ασκώντας τον ρόλο του συλλέκτη και του φορέα μετάδοσης πληροφοριών, συνέδραμε απλώς τα κράτη μέλη κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους με αποτέλεσμα να λαμβάνουν τα κράτη μέλη τις συντονισμένες αποφάσεις όσον αφορά την επεξεργασία των ατομικών σχεδίων πτήσης. Επομένως, κατά το Γενικό Δικαστήριο, ούτε η κατάρτιση του επίμαχου καταλόγου ούτε, κατά συνέπεια, η εγγραφή των επιμέρους αεροσκαφών στον κατάλογο αυτόν αποτελούν απόφαση ληφθείσα από την Επιτροπή, ή εξ ονόματός της, η οποία παράγει δεσμευτικές έννομες συνέπειες που επηρεάζουν τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας.
63 Πλην όμως, όσον αφορά, κατά πρώτον, το νομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η επίδικη απόφαση, επισημαίνεται ότι ούτε η γενική ισχύς των διατάξεων του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014 ούτε η διαπίστωση ότι οι διατάξεις αυτές συνεπάγονται εκτελεστικά μέτρα που λαμβάνονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο της επεξεργασίας των σχεδίων πτήσης των επιμέρους φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών οι οποίοι εμπίπτουν στην απαγόρευση πτήσης, όπως προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο, καθιστούν δυνατό να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι η επίδικη απόφαση συνιστά πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, το συγκεκριμένο περιεχόμενο και η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ο μηχανισμός που έχει θεσπιστεί από την Επιτροπή και τον EASA, με τη συμμετοχή των κρατών μελών, για τον συντονισμό των ροών πληροφοριών από διάφορες πηγές σχετικά με αεροσκάφη που ελέγχονται ή ναυλώνονται από ρωσικά πρόσωπα ή οντότητες να έχει ως αποτέλεσμα την έκδοση, σε επίπεδο Ένωσης, πράξεων με δεσμευτικές έννομες συνέπειες όσον αφορά τη συμπερίληψη των αεροσκαφών επιμέρους φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών μεταξύ των αεροσκαφών που υπόκεινται στην προβλεπόμενη στο ως άνω άρθρο 3δ απαγόρευση πτήσης, οι οποίες μπορούν να καταλογιστούν στην Επιτροπή.
64 Βεβαίως, το άρθρο 3δ και το άρθρο 3ε του συγκεκριμένου κανονισμού δεν προβλέπουν ρητώς ότι εναπόκειται στην Επιτροπή, κατόπιν εκτιμήσεως του κριτηρίου του «ελέγχου» που ασκείται από ρωσικό φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέα εκμετάλλευσης αεροσκαφών, κατά το άρθρο 3δ του ίδιου κανονισμού, να καταχωρίσει τους οικείους επιμέρους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο. Γεγονός παραμένει, ωστόσο, ότι η πρώτη περίοδος του άρθρου 3ε, παράγραφος 1, του κανονισμού, κατά την οποία «[ο] διαχειριστής δικτύου που διορίζεται από την Επιτροπή σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση [2019/709] στηρίζει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της για τη διασφάλιση της εφαρμογής του άρθρου 3δ [του κανονισμού 833/2014]», χωρίς να αναθέτει μεν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή, αναφέρει δε την ύπαρξη ορισμένων αρμοδιοτήτων τις οποίες καλείται να αναλάβει η Επιτροπή στο πλαίσιο της εφαρμογής του εν λόγω άρθρου 3δ. Επιπλέον, από τον συνδυασμό των δύο περιόδων του άρθρου 3ε, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες αυτές συνδέονται με τα καθήκοντα που ανατίθενται στον Eurocontrol, ως διαχειριστή δικτύου, βάσει του ίδιου άρθρου 3ε, τα οποία περιλαμβάνουν, ειδικότερα, την απόρριψη όλων των σχεδίων τα οποία υποβάλλονται από φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών για την άσκηση δραστηριοτήτων στο έδαφος της Ένωσης που συνιστούν παράβαση του συγκεκριμένου κανονισμού.
65 Συνεπώς, το νομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η επίδικη απόφαση δεν μπορούσε βασίμως να δικαιολογήσει τον χαρακτηρισμό, από το Γενικό Δικαστήριο, της επίδικης απόφασης ως πράξης μη δεκτικής προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
66 Κατά τα λοιπά, το άρθρο 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ προβλέπει ακριβώς την ανάθεση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή ή στο Συμβούλιο, στις περιπτώσεις που απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των νομικά δεσμευτικών πράξεων της Ένωσης, υπό τους όρους που τίθενται στη διάταξη αυτή. Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 215 ΣΛΕΕ δεν αντιτίθεται στην ανάθεση, με κανονισμό που εκδίδεται βάσει του συγκεκριμένου άρθρου, εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή ή στο Συμβούλιο στον τομέα των περιοριστικών μέτρων υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, τόσο για την κατάρτιση εκτελεστικών κανόνων όσο και την εφαρμογή των κανόνων στις κατ’ ιδίαν περιπτώσεις μέσω πράξεων ατομικού περιεχομένου (πρβλ. απόφαση της 1ης Μαρτίου 2016, National Iranian Oil Company κατά Συμβουλίου, C‑440/14 P, EU:C:2016:128, σκέψεις 34 έως 36). Πλην όμως, η εφαρμογή του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014, το οποίο προβλέπει απαγόρευση σε όλα τα αεροσκάφη που πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο αυτό «να προσγειώνονται, να απογειώνονται ή να πετούν πάνω από το έδαφος της Ένωσης», επιτάσσει τέτοιες ενιαίες προϋποθέσεις εκτέλεσης σε επίπεδο Ένωσης.
67 Όσον αφορά, κατά δεύτερον, τις εξουσίες του θεσμικού οργάνου της Ένωσης που εξέδωσε την επίμαχη πράξη, επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς ό,τι δέχθηκε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 47 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν είχε αρμοδιότητα να επιβάλει απαγόρευση πτήσης στα αεροσκάφη του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014 δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να εκδοθεί από την Επιτροπή ή επ’ ονόματί της πράξη έχουσα ως δεσμευτική έννομη συνέπεια την επιβολή της εν λόγω απαγόρευσης πτήσης σε αεροσκάφη επιμέρους φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών.
68 Ειδικότερα, η υιοθέτηση μιας τέτοιας λογικής θα συνεπαγόταν την εξαίρεση από τον έλεγχο του δικαστή της Ένωσης πράξεων της Ένωσης που πάσχουν έλλειψη νομιμότητας λόγω αναρμοδιότητας του θεσμικού οργάνου που τις εξέδωσε, δεδομένου ότι δεν θα συνιστούσαν, με την ίδια αιτιολογία, πράξεις δεκτικές προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ. Πλην όμως, το αποτέλεσμα αυτό δεν συνάδει με την οικονομία του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει, στο δεύτερο εδάφιό του, ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο, βάσει του εν λόγω άρθρου, να αποφαίνεται επί των προσφυγών που ασκούνται, μεταξύ άλλων, «λόγω αναρμοδιότητας».
69 Όσον αφορά, κατά τρίτον, το πραγματικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η επίδικη απόφαση, μολονότι το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας σχετικά με την «πραγματική συμπεριφορά» της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών, του Eurocontrol και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στις σκέψεις 50 έως 52 της αναιρεσιβαλλομένης διάταξης, αξιολογώντας, ειδικότερα, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Μαρτίου και της 25ης Απριλίου 2023 που απέστειλε ο υπάλληλος της εν λόγω ΓΔ μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας, όπως επισυνάφθηκαν, αντιστοίχως, στο παράρτημα A.2 και στο παράρτημα A.4 του δικογράφου της προσφυγής, εντούτοις έκρινε, στη σκέψη 49 της διάταξης αυτής, ότι τα σχετικά επιχειρήματα δεν αναιρούσαν το συμπέρασμα στο οποίο είχε καταλήξει στη σκέψη 48 της ίδιας διάταξης ότι η επίδικη απόφαση δεν παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες που επηρέαζαν τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας.
70 Αντιθέτως προς ό,τι προκύπτει από τη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλε ο υπάλληλος της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας κάνουν λόγο για «αποφάσεις» προερχόμενες, μεταξύ άλλων, από την Επιτροπή και ενισχύουν τη γνώμη ότι οι εξηγήσεις που παρέσχε ο εν λόγω υπάλληλος της Επιτροπής όσον αφορά τους λόγους της εγγραφής και διατήρησης των δύο αεροσκαφών της αναιρεσείουσας στον επίμαχο κατάλογο απέρρεαν από ενιαία και συντονισμένη θέση που υιοθετήθηκε σε επίπεδο Ένωσης σχετικά με την εγγραφή των δύο αυτών αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο, η οποία μπορούσε να καταλογιστεί στην Επιτροπή.
71 Ειδικότερα, από τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του υπαλλήλου της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών της 28ης Μαρτίου και της 25ης Απριλίου 2023, όπως επισυνάφθηκαν, αντιστοίχως, στο παράρτημα A.2 και στο παράρτημα A.4 του δικογράφου της προσφυγής και μνημονεύονται στις σκέψεις 50 και 51 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, προκύπτει ότι ο συγκεκριμένος υπάλληλος της Επιτροπής ανέλαβε να απαντήσει, μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας, στις αιτήσεις παροχής πληροφοριών και επανεξέτασης που υπέβαλε η αναιρεσείουσα σχετικά με τα δύο αεροσκάφη, παρέχοντας τους λόγους της εγγραφής των εν λόγω δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο και κοινοποιώντας την απόρριψη των υποβληθεισών αιτήσεων παροχής πληροφοριών και επανεξέτασης.
72 Συναφώς, διευκρινίζεται, αφενός, ότι, στο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 28ης Μαρτίου 2023, η ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών χρησιμοποίησε εκφράσεις όπως «we have examined» (εξετάσαμε), «[t]he following has been established» (διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα), «we see no other option but to continue with grounding of the aircraft» (δεν βλέπουμε άλλη λύση από τη συνέχιση της ακινητοποίησης των δύο αεροσκαφών). Αφετέρου, το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών της 25ης Απριλίου 2023 περιλάμβανε εκφράσεις όπως «we (and the relevant [M]ember States) normally base our decisions» [εμείς (και τα οικεία κράτη μέλη) συνήθως στηρίζουμε τις αποφάσεις μας] και «we see no reason to lift the ban on these two aircrafts» (δεν βλέπουμε τον λόγο να αρθεί η απαγόρευση που ισχύει για τα δύο αυτά αεροσκάφη).
73 Επομένως, τα εν λόγω μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αφήνουν να εννοηθεί ότι η Επιτροπή αναλάμβανε, μόνη ή από κοινού με τα κράτη μέλη, την ευθύνη για την επιβολή των περιοριστικών μέτρων κατά της αναιρεσείουσας, τόσο όσον αφορά την εγγραφή των δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο όσο και τη διατήρησή τους στον κατάλογο αυτό.
74 Η ανωτέρω ανάλυση ενισχύεται, αφενός, από το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Μαρτίου 2023, όπως επισυνάφθηκε ως παράρτημα A.1 του δικογράφου της προσφυγής και μνημονεύεται στις σκέψεις 14 και 52 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, με το οποίο ο διαχειριστής του Eurocontrol, απαντώντας σε αίτημα της αναιρεσείουσας για παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την απόρριψη του σχεδίου πτήσης για το νηολογημένο αεροσκάφος EX‑88012, προέβαλε την ύπαρξη καταλόγου αεροσκαφών που εμπίπτουν στο άρθρο 3δ του κανονισμού 833/2014, τον οποίο είχε παράσχει η Επιτροπή, και την κάλεσε να απευθυνθεί στην Επιτροπή μέσω της υπηρεσιακής ηλεκτρονικής θυρίδας της που τελεί υπό τη διαχείριση της ΓΔ Κινητικότητας και Μεταφορών, εφόσον επιθυμούσε να ζητήσει τη διαγραφή του εν λόγω αεροσκάφους από τον κατάλογο αυτό.
75 Η ίδια ανάλυση τεκμηριώνεται, αφετέρου, από το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του Υπουργείου Οικονομικών και Μεταφορών (Γερμανία) της 31ης Ιουλίου 2023, όπως επισυνάφθηκε ως παράρτημα C.2 στις παρατηρήσεις της αναιρεσείουσας επί της ένστασης απαραδέκτου που προβλήθηκε πρωτοδίκως από την Επιτροπή και μνημονεύεται στις σκέψεις 31 και 52 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, σε απάντηση σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της αναιρεσείουσας σχετικά με τη δυνατότητα φυσικής πρόσβασης στα δύο αεροσκάφη για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης. Ειδικότερα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου αυτού διευκρίνισε με το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 31ης Ιουλίου 2023 ότι είχε ήδη επικοινωνήσει με την Επιτροπή προκειμένου να λάβει συμπληρωματικές διευκρινίσεις σχετικά με την κυριότητα των δύο αεροσκαφών και την εγγραφή τους στον επίμαχο κατάλογο.
76 Επομένως, τα ως άνω μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του Eurocontrol και των γερμανικών αρχών ενισχύουν την ανάλυση ότι η Επιτροπή είχε πρωτεύοντα ρόλο στην καταχώριση των δύο αεροσκαφών μεταξύ των αεροσκαφών στα οποία απαγορεύθηκε η εκτέλεση πτήσεων βάσει του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014.
77 Συναφώς, η Επιτροπή αναγνώρισε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, απαντώντας σε ερώτηση του Δικαστηρίου, ότι ο Eurocontrol δεν διαθέτει καμία διακριτική ευχέρεια να αποκλίνει από τις οδηγίες των κρατών μελών όσον αφορά την επεξεργασία των σχεδίων πτήσης των αεροσκαφών που τελούν υπό την απαγόρευση εκτέλεσης πτήσης βάσει του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014. Αντιθέτως, ο οργανισμός αυτός υποχρεούται, με την επιφύλαξη των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 3δ, παράγραφος 3, του κανονισμού 833/2014, να απορρίπτει όλα τα σχέδια πτήσης που υποβάλλονται από επιμέρους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών για την εκτέλεση δραστηριοτήτων στο έδαφος της Ένωσης οι οποίες συνιστούν παράβαση της εν λόγω απαγόρευσης, σύμφωνα με το άρθρο 3ε, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του ίδιου κανονισμού.
78 Επομένως, η εγγραφή των δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο που προσδιορίζει οριστικά τη θέση της Επιτροπής, στην οποία αυτός καταλογίζεται, δεσμεύει κατ’ ανάγκη τον Eurocontrol στο πλαίσιο της επεξεργασίας των σχεδίων πτήσης που υποβάλλονται από την αναιρεσείουσα και, συνακόλουθα, παράγει δεσμευτικές έννομες συνέπειες τουλάχιστον όσον αφορά τον συγκεκριμένο οργανισμό.
79 Συνεπώς, όπως υπογράμμισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 73 των προτάσεών του, ο προσδιορισμός, στον επίμαχο κατάλογο, των φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών που εμπίπτουν στην απαγόρευση, των οποίων τα σχέδια πτήσης μπορούν εν συνεχεία να απορριφθούν, συνιστά πράξη με δική της ουσία και άμεσες δεσμευτικές έννομες συνέπειες έναντι τρίτων.
80 Υπό τις συνθήκες αυτές, από την ανάλυση του πραγματικού πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η επίδικη απόφαση προκύπτει ότι, αντιθέτως προς ό,τι δέχθηκε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 49 έως 52 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, τα έγγραφα που περιλήφθηκαν στη δικογραφία της πρωτοβάθμιας δίκης και εξετάστηκαν από το Γενικό Δικαστήριο επιρρωννύουν το συμπέρασμα ότι η επίδικη απόφαση μπορεί να συνιστά πράξη καταλογιστέα στην Επιτροπή, με την οποία η τελευταία αποφάνθηκε οριστικώς επί της εγγραφής των δύο αεροσκαφών στον επίμαχο κατάλογο.
81 Ως εκ τούτου, στις σκέψεις 40 έως 52 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, όπου εκτίθεται η ανάλυση του νομικού πλαισίου της έκδοσης της επίδικης απόφασης, των εξουσιών του θεσμικού οργάνου της Ένωσης για την έκδοση της απόφασης αυτής και των επιχειρημάτων της αναιρεσείουσας όσον αφορά το πραγματικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η εν λόγω απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα καθόσον έδωσε προτεραιότητα στο γεγονός ότι η Επιτροπή δεν διέθετε τις αναγκαίες εξουσίες για την έκδοση πράξης που να αφορά ειδικώς την απαγόρευση πτήσης αεροσκαφών περιλαμβανόμενων στον επίμαχο κατάλογο, έναντι του συνόλου των στοιχείων που προσκόμισε η αναιρεσείουσα προκειμένου να αποδείξει ότι η Επιτροπή είχε λάβει απόφαση η οποία παρήγε δεσμευτικά αποτελέσματα έναντι τρίτων όσον αφορά την ένταξη των δύο αεροσκαφών στον εν λόγω κατάλογο.
82 Επιπρόσθετα, επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς ό,τι προκύπτει, μεταξύ άλλων, από τις σκέψεις 35, 39, 48 και 53 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, η διαπίστωση που διατυπώνεται στη σκέψη 78 της παρούσας αποφάσεως δεν αναιρείται από το γεγονός, ακόμη και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένο, ότι η επίδικη απόφαση δεν παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες «που επηρέαζαν τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας».
83 Ειδικότερα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια πράξη όπως η επίδικη απόφαση, κατά της οποίας βάλλει πρόσωπο που δεν είναι ο αποδέκτης της, παράγει δεσμευτικές έννομες συνέπειες και, ως εκ τούτου, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, δεν είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί αν οι συνέπειες αυτές επηρεάζουν τη νομική κατάσταση του προσφεύγοντος, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη εξακρίβωση είναι λυσιτελής μόνο στο πλαίσιο της εξέτασης της τήρησης των προϋποθέσεων παραδεκτού του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, που ορίζουν ότι δικαίωμα προσφυγής ακυρώσεως κατά ορισμένης πράξης έχει κάθε πρόσωπο το οποίο η πράξη αυτή αφορά άμεσα και ατομικά, στις περιπτώσεις που η εν λόγω διάταξη έχει εφαρμογή. Επομένως, το ζήτημα αν μια πράξη είναι δεκτική προσφυγής πρέπει να κρίνεται αντικειμενικά, σε συνάρτηση με την ουσία της και όχι σε συνάρτηση με τον προσφεύγοντα (πρβλ. αποφάσεις της 12ης Ιουλίου 2022, Nord Stream 2 κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, C‑348/20 P, EU:C:2022:548, σκέψη 63, της 13ης Φεβρουαρίου 2025, Swissgrid κατά Επιτροπής, C‑121/23 P, EU:C:2025:83, σκέψη 46, και της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 68).
84 Συνεπώς, στις σκέψεις 35, 39, 48 και 53 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, το Γενικό Δικαστήριο εξέθεσε και εφάρμοσε το εσφαλμένο νομικό κριτήριο που συνίσταται στο αν η πράξη παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες που έθιγαν τα συμφέροντα της αναιρεσείουσας και μετέβαλλαν ουσιωδώς τη νομική της κατάσταση. Κατά τον τρόπο αυτόν, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα λόγω σύγχυσης των απαιτήσεων που απορρέουν, αντιστοίχως, από το πρώτο και το τέταρτο εδάφιο του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
85 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να γίνουν δεκτοί και η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη πρέπει να αναιρεθεί.
Επί της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
86 Δυνάμει του άρθρου 61 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εάν η αναίρεση κριθεί βάσιμη, το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί είτε το ίδιο να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να την αναπέμψει στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει.
87 Εν προκειμένω, όσον αφορά τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο απαραδέκτου που προβλήθηκαν από την Επιτροπή στη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και συνίσταντο στους ισχυρισμούς ότι η επίδικη απόφαση δεν υφίστατο, δεν συνιστούσε πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως και δεν μπορούσε να της καταλογιστεί, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση.
88 Όσον αφορά, ειδικότερα, τον δεύτερο λόγο απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή στη διάρκεια της πρωτοβάθμιας δίκης ότι η επίδικη απόφαση δεν συνιστά πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, επισημαίνεται ότι, από τη σκέψη 50 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι η εξέταση του λόγου αυτού απαιτεί την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εν λόγω απόφασης υπό το πρίσμα, ιδίως, του συγκεκριμένου περιεχομένου της. Πλην όμως, δεν αμφισβητείται ότι η επίδικη απόφαση δεν περιελήφθη στη δικογραφία της πρωτοβάθμιας δίκης και το Γενικό Δικαστήριο δεν ζήτησε να προσκομιστεί η απόφαση αυτή από τους διαδίκους.
89 Υπό τις εν λόγω συνθήκες, στο πλαίσιο μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας που ελήφθη στις 10 Σεπτεμβρίου 2025 κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 62, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του, το Δικαστήριο απηύθυνε στην Επιτροπή ερωτήσεις προς γραπτή απάντηση με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την προσκόμιση αποσπάσματος της επίδικης απόφασης κατά το μέρος που αφορούσε τα δύο αεροσκάφη ή, στην περίπτωση που η συγκεκριμένη απόφαση δεν υφίστατο, την προσκόμιση του επίμαχου καταλόγου που παρασχέθηκε από την Επιτροπή στον Eurocontrol και αναφέρεται στο ηλεκτρονικό μήνυμα του Eurocontrol της 20ής Μαρτίου 2023.
90 Στις 7 Οκτωβρίου 2025 η Επιτροπή απάντησε στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου δηλώνοντας ότι δεν υφίστατο «απόφαση» και προσκομίζοντας απόσπασμα του επίμαχου καταλόγου, το οποίο, εντούτοις, δεν είχε, όπως διευκρίνισε, τον χαρακτήρα «απόφασης».
91 Κατόπιν του ανωτέρω μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας και λαμβανομένης υπόψη της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 17ης Δεκεμβρίου 2025, στη διάρκεια της οποίας οι διάδικοι εξετάστηκαν κατ’ αντιμωλία σχετικά με τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία για την εκτίμηση του κατά πόσον η επίδικη απόφαση αποτελούσε πράξη δεκτική προσφυγής, το Δικαστήριο διαθέτει τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να αποφανθεί οριστικώς επί του δεύτερου λόγου απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή στην πρωτοβάθμια δίκη.
92 Με την απάντησή της στο εν λόγω μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας, η Επιτροπή προσκόμισε μη εμπιστευτικό απόσπασμα του επίμαχου καταλόγου για την καταχώριση σε αυτόν των δύο αεροσκαφών, το οποίο έχει, για καθένα από τα δύο αεροσκάφη, ως εξής:
«22.02.2023: Απόφαση της Επιτροπής για την εγγραφή του αεροσκάφους στον επιβεβαιωμένο κατάλογο βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που συνέλεξαν οι γερμανικές αρχές κατά τον επιτόπιο έλεγχο και άλλων πόρων· Η Global 8 Airlines [...] παρέχει υπηρεσίες στους επιβάτες, οργανωμένες πτήσεις από τη Ρωσία μέσω του Μινσκ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση· στη Ρωσία, εντός της Ένωσης. Η εκμετάλλευση αυτή δεν συμμορφώνεται ούτε με τους κανόνες του “καταλόγου ασφαλείας” [...]».
93 Το ως άνω απόσπασμα αφορά ρητώς «απόφαση» που έλαβε η «Επιτροπή» στις «22 Φεβρουαρίου 2023» για την εγγραφή των δύο αεροσκαφών στον κατάλογο και εκθέτει τους λόγους της εγγραφής των δύο αυτών αεροσκαφών στον εν λόγω κατάλογο, με προσδιορισμό των ειδικών και συγκεκριμένων λόγων για τους οποίους έπρεπε να επιβληθούν περιοριστικά μέτρα στα συγκεκριμένα δύο αεροσκάφη.
94 Επομένως, τόσο από το εν λόγω απόσπασμα, το οποίο αναφέρεται στην επίδικη απόφαση, όσο και από τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 59 έως 80 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει ότι η απόφαση αυτή συνιστά πράξη που παρήγε δεσμευτικές έννομες συνέπειες έναντι τρίτων, ανεξαρτήτως του αν μετέβαλλε ουσιωδώς τη νομική κατάσταση της αναιρεσείουσας.
95 Σχετικά με τον ισχυρισμό της Επιτροπής κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου ότι δεν είχε εκδοθεί από την ίδια καμία «απόφαση» για την επιβολή ειδικώς στα συγκεκριμένα δύο αεροσκάφη της απαγόρευσης πτήσης του άρθρου 3δ του κανονισμού 833/2014, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, το γεγονός ότι μια πράξη δεν λαμβάνει τη μορφή επίσημης απόφασης της Επιτροπής δεν είναι καθοριστικό για τον χαρακτηρισμό της πράξεως αυτής ως πράξεως δεκτικής προσφυγής σύμφωνα με το άρθρο 263 ΣΛΕΕ (πρβλ. αποφάσεις της 11ης Νοεμβρίου 1981, IBM κατά Επιτροπής, 60/81, EU:C:1981:264, σκέψη 9, και της 17ης Ιουλίου 2008, Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, C‑521/06 P, EU:C:2008:422, σκέψεις 44 και 59).
96 Συνεπώς, απορρίπτεται ο δεύτερος λόγος απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή ότι η επίδικη απόφαση δεν συνιστούσε πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, καθώς και, συνακόλουθα, τόσο ο πρώτος λόγος απαραδέκτου που προβλήθηκε από το ίδιο θεσμικό όργανο, ότι η απόφαση αυτή δεν υφίστατο και, εν πάση περιπτώσει, δεν καθίστατο δυνατό να προσδιοριστεί, όσο και ο τρίτος λόγος απαραδέκτου που προβλήθηκε από το εν λόγω θεσμικό όργανο, ότι τα φερόμενα αποτελέσματα της συγκεκριμένης απόφασης δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στην Επιτροπή, αλλά στα κράτη μέλη.
97 Απεναντίας, η διαφορά δεν είναι ώριμη προς εκδίκαση όσον αφορά τον τέταρτο, τον πέμπτο και εν μέρει τον έκτο λόγο απαραδέκτου που προβλήθηκαν από την Επιτροπή, τις προϋποθέσεις παραδεκτού του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ καθώς και το ζήτημα της αρμοδιότητας της Επιτροπής να εκδώσει την επίδικη απόφαση, δεδομένου ότι πτυχές αυτές της διαφοράς προϋποθέτουν νομικές και πραγματικές εκτιμήσεις στις οποίες δεν προέβη το Γενικό Δικαστήριο και ότι οι συγκεκριμένες πτυχές δεν συζητήθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας αναιρετικής διαδικασίας.
98 Σχετικά, ειδικότερα, με τον έκτο λόγο απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε μόνον το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η προσφυγή ήταν άνευ αντικειμένου λόγω της γενικής απαγόρευσης εκμετάλλευσης που επιβλήθηκε στην Ένωση για λόγους ασφάλειας εις βάρος των αερομεταφορέων του μητρώου της Δημοκρατίας της Κιργιζίας κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού (ΕΚ) 1543/2006 της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2006, σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 474/2006 για τη σύσταση κοινοτικού καταλόγου αερομεταφορέων οι οποίοι υπόκεινται σε απαγόρευση λειτουργίας εντός της Κοινότητας, όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2111/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 910/2006 (ΕΕ 2006, L 283, σ. 27), επιχείρημα το οποίο απέρριψε μεν στη σκέψη 34 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, πλην όμως αυτό δεν εξαντλεί τον συγκεκριμένο λόγο απαραδέκτου.
99 Περαιτέρω, όσον αφορά τον τέταρτο και τον πέμπτο λόγο απαραδέκτου που προβλήθηκαν από την Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε τα επιχειρήματα της Επιτροπής ότι, αφενός, η προσφυγή ασκήθηκε κατά εσφαλμένης πράξης και ενώπιον δικαστηρίου αναρμόδιου να την εκδικάσει και, αφετέρου, ακόμη και αν υποτεθεί εν πάση περιπτώσει ότι η προσφυγή έβαλλε κατά ορθής πράξης, αυτή έπρεπε να απορριφθεί ως εκπρόθεσμη.
100 Το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε ούτε, αφενός, τις προϋποθέσεις παραδεκτού του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, οι οποίες συνιστούν λόγο απαραδέκτου δημόσιας τάξης και εξετάζονται υποχρεωτικώς από τα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης οποτεδήποτε, ακόμη και αυτεπαγγέλτως (απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Stichting Woonpunt κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑132/12 P, EU:C:2014:100, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), ούτε, αφετέρου, την ουσία της προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιόν του και, ιδίως, την αρμοδιότητα του οργάνου έκδοσης της πράξης, η οποία συνιστά, αφ’ εαυτής, λόγο δημόσιας τάξης (απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2016, SV Capital κατά Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ), C‑577/15 P, EU:C:2016:947, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
101 Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί η ένσταση απαραδέκτου που προβλήθηκε από την Επιτροπή σύμφωνα με τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο αναιρέσεως και να αναπεμφθεί, κατά τα λοιπά, η υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
Επί των δικαστικών εξόδων
102 Δεδομένης της αναπομπής της υπόθεσης στο Γενικό Δικαστήριο, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα της παρούσας αναιρετικής διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1) Αναιρεί τη διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 29ης Απριλίου 2024, Global 8 Airlines κατά Επιτροπής (T‑277/23, EU:T:2024:285).
2) Απορρίπτει την ένσταση απαράδεκτου την οποία προέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με τον πρώτο, τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο αναιρέσεως.
3) Αναπέμπει κατά τα λοιπά την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4) Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.