Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
8 Deireadh Fómhair 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Beartas sóisialta – Treoir 2003/88/CE – Teidlíocht saoire bhliantúil le pá – Airteagal 7(1) – Airteagal 31(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Comhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha a thug ETUC, UNICE agus CEEP i gcrích – Clásal 4(1) – Comhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe arna thabhairt i gcrích ag ETUC, UNICE agus CEEP – Clásal 4(1) – Prionsabal an neamh-idirdhealaithe – Prionsabal prorata temporis – Conarthaí fostaíochta iolracha ar leith – An fhoireann teagaisc atá fostaithe ar bhonn conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ar bhonn conradh fostaíochta páirtaimseartha ar théarma socraithe – Luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá arna ríomh ar bhonn conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ar an mbonn sin amháin – Liúntas béile a thabhairt i leith an fhíor-ama oibre a cuireadh isteach faoin gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte amháin)
I gCás C‑706/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Curtea de Apel Iaşi (an Chúirt Achomhairc, Iaşi, an Rómáin), trí bhreith an 10 Deireadh Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 17 Samhain 2023, sna himeachtaí
Şcoala gimnazială ‘Mihai Eminescu’ Vaslui
v
Uniunea Sindicală ‘Didactica’ Vaslui, ag gníomhú ar son agus thar ceann na mball seo a leanas:
KM agus páirtithe eile,
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen, Uachtarán Dlísheomra, S. Gervasoni, A. Kumin, I. Ziemele (Rapóirtéir) agus M. Bošnjak, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: V. Di Bucci,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
– Rialtas na Rómáine, ag E. Gane, R. Antonie agus A. Wellman, i gcáil Gníomhairí,
– an Coimisiún Eorpach, ag C. Gheorghiu agus D. Recchia, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 26 Márta 2026,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir le gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre (IO 2003 L 299, lch. 9), Airteagal 31(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), Clásal 4 den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha arna thabhairt i gcrích an 6 Meitheamh 1997 (‘an Comhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha’), atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 97/81/CE ón gComhairle an 15 Nollaig 1997 maidir leis an gComhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha a thug UNICE, CEEP agus CEC i gcrích (IO 1998 L 14, lch. 9), chomh maith le Clásal 4 den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, a tugadh i gcrích an 18 Márta 1999 (‘an Comhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe’), atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 i dtaca leis an gComhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe a thug ETUC, UNICE agus CEEP i gcrích (IO 1999 L 175, lch. 43) (le chéile, ‘an dá Chomhaontú Réime’).
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Şcoala Gimnazială ‘Mihai Eminescu’ Vaslui (Meánscoil ‘Mihai Eminescu’, Vaslui, an Rómáin) (‘an fostóir’) agus Uniunea Sindicală ‘Didactica’ Vaslui (Ceardchumann Trádála ‘Didactica’, Vaslui, an Rómáin), ag gníomhú dóibh in ainm agus thar ceann KM agus páirtithe eile agus 14 dá bhaill (‘na fostaithe lena mbaineann’), maidir le ríomh a dteidlíochtaí airgeadais a bhaineann leis an tsaoire bhliantúil le pá agus deonú liúntais béile atá le cur lena luach saothair, i gcás ina bhfuil conarthaí fostaíochta iolracha lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus conarthaí fostaíochta páirtaimseartha ar théarma socraithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 2003/88
3 Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 7 de Threoir 2003/88:
‘1. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh gach oibrí i dteideal saoire bhliantúil le pá de cheithre seachtaine ar a laghad i gcomhréir leis na coinníollacha maidir le teidlíocht ar an tsaoire sin, agus maidir le saoire den sórt sin a dheonú, a leagtar síos sa reachtaíocht agus/nó sa chleachtas náisiúnta.
2. Ní fhéadfar cúiteamh airgeadais a chur in ionad íostréimhse na saoire bliantúla le pá, ach amháin i gcás ina bhfoirceanntar an caidreamh fostaíochta.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Comhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha
4 Foráiltear le Clásal 2(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha, dar teideal ‘Raon feidhme’:
‘Baineann an comhaontú seo le hoibrithe páirtaimseartha a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh fostaíochta acu mar a shainmhínítear sa dlí, i gcomhaontuithe comhchoiteanna nó sa chleachtas atá i bhfeidhm i ngach Ballstát.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5 Foráiltear mar a leanas le Clásal 3 den Chomhaontú Réime, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Chomhaontaithe seo:
1) Tagraíonn an téarma “oibrí páirtaimseartha” d’fhostaí a bhfuil a ghnáthuaireanta oibre, arna ríomh ar bhonn seachtainiúil nó ar an meán thar thréimhse fhostaíochta suas le bliain amháin, níos lú ná gnáthuaireanta oibre d’oibrí lánaimseartha inchomparáide.
2) Tagraíonn an téarma “oibrí lánaimseartha inchomparáide” d’oibrí lánaimseartha sa bhunaíocht chéanna a bhfuil an cineál céanna conartha fostaíochta nó caidrimh aige, atá ag gabháil don obair chéanna nó d’obair/gairm chomhchosúil, agus aird chuí á tabhairt ar chúinsí eile ina bhféadfadh sinsearacht agus cáilíocht/scileanna a bheith san áireamh.
I gcás nach bhfuil aon bhuan‑oibrí inchomparáide san eagraíocht chéanna, déanfar an chomparáid faoi threoir an chomhaontaithe chomhchoitinn is infheidhme, nó i gcás nach bhfuil aon chomhaontú comhchoiteann is infheidhme ann, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, le comhaontuithe comhchoiteanna nó leis na cleachtais náisiúnta.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6 Faoi Chlásal 4 den Chomhaontú Réime sin, dar teideal ‘Prionsabal an neamh-idirdhealaithe’:
‘1. Maidir le coinníollacha fostaíochta, ní dhéileálfar le hoibrithe páirtaimseartha ar bhealach is lú fabhar ná le oibrithe lánaimseartha inchomparáide toisc go n‑oibríonn siad ar bhonn páirtaimseartha, ach amháin má tá bonn cirt le cóir éagsúil ar fhorais oibiachtúla.
2. I gcás inarb iomchuí, beidh feidhm ag an bprionsabal pro rata temporis.
3. Saineoidh na Ballstáit agus/nó na comhpháirtithe sóisialta an bealach a gcuirfear an clásal seo i bhfeidhm, agus reachtaíocht Eorpach agus an dlí náisiúnta, comhaontuithe comhchoiteanna agus cleachtas á gcur san áireamh.
[…]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An Comhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe
7 Foráiltear mar seo a leanas le Clásal 2(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, dar teideal ‘Raon feidhme’:
‘Baineann an comhaontú seo le hoibrithe ar théarma socraithe a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh fostaíochta acu mar a shainmhínítear sa dlí, i gcomhaontuithe comhchoiteanna nó sa chleachtas atá i bhfeidhm i ngach Ballstát.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8 Foráiltear mar seo a leanas le Clásal 3 den Chomhaontú Réime, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Chomhaontaithe seo:
1. Ciallaíonn “oibrí ar théarma socraithe,” duine a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh fostaíochta ar théarma socraithe aige a dhéantar go díreach idir fostóir agus oibrí i gcás ina gcinntear deireadh an chonartha nó an chaidrimh fostaíochta de réir coinníollacha oibiachtúla amhail dáta ar leith a bhaint amach, cúram ar leith a chur i gcrích, nó tarlú teagmhais sonraithe.
‘2. Ciallaíonn “oibrí ar feadh tréimhse éiginnte inchomparáide”, oibrí a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh ar thréimhse éiginnte aige, sa bhunaíocht chéanna, leis an obair/post céanna nó den chineál céanna, agus aird á tabhairt ar cháilíochtaí/scileanna. I gcás nach bhfuil aon bhuan‑oibrí inchomparáide sa bhunaíocht chéanna, déanfar an chomparáid trí thagairt don chomhaontú comhchoiteann is infheidhme, nó i gcás nach bhfuil aon chomhaontú comhchoiteann is infheidhme ann, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, le comhaontuithe comhchoiteanna nó leis na cleachtais náisiúnta.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9 Faoi Chlásal 4 den Chomhaontú Réime sin, dar teideal ‘Prionsabal an neamh-idirdhealaithe’:
‘1. Maidir le coinníollacha fostaíochta, ní dhéileálfar le hoibrithe ar théarma socraithe ar bhealach níos lú fabhar ná le hoibrithe ar théarma éiginnte inchomparáide toisc go bhfuil conradh nó caidreamh ar théarma socraithe acu, ach amháin mura rud é go bhfuil bonn cirt le cóir éagsúil ar chúiseanna oibiachtúla.
2. I gcás inarb iomchuí, beidh feidhm ag an bprionsabal pro rata temporis.
3. Déanfaidh na Ballstáit na forálacha maidir le cur chun feidhme an chlásail seo a shainiú tar éis dul i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta agus/nó trí na comhpháirtithe sóisialta iad féin, ag féachaint do dhlí an Chomhphobail agus don dlí náisiúnta, do chomhaontuithe comhchoiteanna agus do chleachtas comhchoiteann.
[…]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Rómáine
Dlí Uimh. 1/2011
10 Foráiltear mar seo leanas le hAirteagal 254(1) de Legea nr. 1/2011 a educaţiei naţionale (Dlí Uimh. 1/2011 maidir le hOideachas Náisiúnta) an 5 Nollaig 2011 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 18, an 10 Eanáir 2011), sa leagan is infheidhme sna príomhimeachtaí, arna aisghairm le Dlí Uimh. 198/2023 agus le Dlí Uimh. 199/2023 le héifeacht ón 3 Meán Fómhair 2023:
‘In institiúidí oideachais [...] féadfar foireann teagaisc a fhostú faoi chonradh fostaíochta aonair ar feadh tréimhse éiginnte nó ar théarma socraithe nach faide ná scoilbhliain amháin, agus an fhéidearthacht ann an conradh a athnuachan nó íocaíocht a fháil in aghaidh na huaire, faoi na coinníollacha a leagtar síos le dlí.’
11 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 267 den Dlí sin:
‘(1) Beidh múinteoirí i dteideal 62 lá oibre de shaoire bhliantúil le pá le linn laethanta saoire na scoile. I gcásanna a bhfuil údar cuí leo, d’fhéadfadh sé go gcuirfeadh lucht bainistíochta na hinstitiúide oideachais isteach ar an tsaoire reachtúil agus íocfar na daoine lena mbaineann as an obair a dhéantar.
[...]
(3) Maidir leis an tsaoire bhliantúil nár tógadh, tugtar an ceart go dtógfaí an tsaoire atá fágtha le linn laethanta saoire na scoilbhliana dár gcionn.’
12 Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 269 den Dlí sin:
‘Beidh foireann bainistíochta, maoirseachta agus monatóireachta maidir le cigearachtaí scoile agus foireann bainistíochta bunaíocht oideachais réamh-ollscoile agus foras gaolmhar i dteideal saoire bhliantúil i gcomhréir leis an gCód Saothair.’
13 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 270 den Dlí sin:
‘Déanfaidh an Ministerul Educației și Cercetării (an Aireacht Oideachais agus Taighde) na rialacha cur chun feidhme a bhaineann le saoire reachtúil a ghlacadh a tharraingt suas i gcomhairle le hionadaithe na gceardchumann a dhéanann ionadaíocht ar na hearnálacha oideachais.’
An Cód Saothair
14 Foráiltear le hAirteagal 35 de Legea nr. 53/2003 privind Codul muncii (Dlí Uimh. 53/2003 lena mbunaítear an Cód Saothair) an 24 Eanáir 2003 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 72 an 5 Feabhra 2003), sa leagan athfhoilsithe is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 345 an 18 Bealtaine 2011) (‘an Cód Saothair’):
‘(1) Beidh sé de cheart ag gach fostaí obair a dhéanamh d’fhostóirí éagsúla nó don fhostóir céanna ar bhonn conarthaí fostaíochta aonair, gan aon uair oibre a bheith ag forluí ar a chéile, agus gheobhaidh sé an tuarastal comhfhreagrach do gach ceann acu. Ní fhéadfaidh aon fhostóir caitheamh go mífhabhrach leis an bhfostaí a fheidhmíonn an ceart seo.
(2) Beidh forálacha mhír 1 faoi réir na gcásanna ina bhforáiltear sa dlí do neamh-chomhoiriúnachtaí maidir le feidhmeanna áirithe a fhorluí.’
15 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 106 den Chód Saothair:
‘(1) Beidh cearta fostaithe lánaimseartha ag fostaí a bhfuil conradh fostaíochta páirtaimseartha aige faoi na coinníollacha a leagtar síos le dlí agus leis na comhaontuithe comhchoiteanna is infheidhme.
(2) Deonófar teidlíochtaí luacha saothair i gcomhréir leis an am gníomhaíochta iarbhír i gcomparáid leis na cearta a bhunaítear le haghaidh gnáthuaireanta oibre.’
16 Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 144(1) den Chód sin:
‘Ráthófar an ceart chun saoire bhliantúil le pá do gach fostaí.’
17 De réir Airteagal 150 den Chód sin:
‘(1) Don tréimhse saoire bliantúla le pá, gheobhaidh an fostaí luach saothair nach féidir a bheith níos lú ná an buntuarastal, chomh maith le liúntais agus bónais de chineál buan a bheidh dlite don tréimhse sin, dá bhforáiltear sa chonradh fostaíochta aonair.
(2) Beidh luach saothair le haghaidh saoire bhliantúil comhfhreagrach le meán laethúil na dteidlíochtaí tuarastail dá bhforáiltear i mír 1 den trí mhí dheireanacha roimh an mí ina dtógtar an tsaoire, arna iolrú faoi líon na laethanta saoire.
[…]’
Creatdlí Uimh. 153/2017
18 Foráiltear le hAirteagal 18 de Legea-cadru nr. 153/2017 privind salarizarea personalului plătit din fonduri publice (Creatdlí Uimh. 153/2017 maidir le luach saothair foirne a íoctar as cistí poiblí) an 28 Meitheamh 2017 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 492 an 28 Meitheamh 2017) sa leagan is infheidhme sna príomhimeachtaí (‘Creatdlí Uimh. 153/27’):
‘(1) Le héifeacht ón 1 Nollaig 2018, deonóidh oifigigh údarúcháin liúntais béilí ar bhonn míosúil arb ionann iad agus aon dódhéagú de dhá bhuntuarastal íosta náisiúnta ráthaithe [...].
(2) Íocfar na liúntais béilí dá dtagraítear i mír 1 i gcomhréir leis an am a oibríodh go hiarbhír sa mhí roimhe sin, i gcomhréir le hAirteagal 25(1).
[…]’
19 Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 11 d’Iarscríbhinn I.B, dar teideal ‘Rialacháin shonracha don fhoireann teagaisc’, a ghabhann le Creatdlí Uimh. 153/2017:
‘Beidh foireann teagaisc i dteideal saoire bhliantúil faoi Dhlí Uimh. 1/2011 […] agus gheobhaidh siad luach saothair as saoire bhliantúil arna ríomh i gcomhréir leis na ceanglais dhlíthiúla is infheidhme maidir le baill foirne a íoctar ó chistí poiblí.’
20 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 12 d’Iarscríbhinn I:
‘(1) Féadfar luach saothair a thabhairt d’fhoireann teagaisc, bainistíochta, maoirseachta agus monatóireachta, lena n‑áirítear múinteoirí a bhfuil feidhmeanna maoirseachta acu in institiúidí oideachais réamh-ollscoile, in aghaidh na huaire nó ar bhonn carnach, i gcomhréir le Dlí Uimh. 1/2011, arna leasú agus arna fhorlíonadh ina dhiaidh sin. Déanfar ríomh an luacha saothair in aghaidh na huaire nó an luacha saothair charnaigh ar bhonn an ama oibre teagaisc dá bhforáiltear le Dlí Uimh. 1/2011, arna leasú agus arna fhorlíonadh ina dhiaidh sin.
(2) Leagfar síos na rialacha mionsonraithe maidir le feidhmiú na bhforálacha atá leagtha amach i mír 1 le hordú ón Aire Oideachais agus Taighde.’
Na horduithe aireachta maidir le glacadh saoire ag an bhfoireann teagaisc
21 Luadh an méid seo a leanas in Airteagal 5 de Normele metodologice privind efectuarea concediului de odihnă al personalului didactic din învăţământ (rialacha modheolaíochta maidir le glacadh saoire ag an bhfoireann teagaisc) mar a liostaítear san Iarscíbhinn den Ordinul nr. 5559/2011 al ministrului Educației, Cercetării, Tineretului și Sportului pentru aprobarea Normelor metodologice privind efectuarea concediului de odihnă al personalului didactic din învăļământ (Ordú Uimh. 5559/2011 ón Aire Oideachais, Taighde, na hÓige agus Spóirt, lena bhformheastar na rialacha modheolaíochta maidir le glacadh saoire bliantúil ag an bhfoireann teagaisc) an 7 Deireadh Fómhair 2011 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 723 an 13 Deireadh Fómhair 2011) sa leagan is infheidhme sna príomhimeachtaí (‘Foraithne Uimh. 5559/2011’), a aisghaireadh le héifeacht ón 11 Iúil 2021:
‘(1) Ní bheidh múinteoirí atá i bhfostaíocht ghníomhach agus atá ag obair freisin ar bhonn a íoctar in aghaidh na huaire i dteideal saoire bhliantúil le pá ach amháin don fheidhm bhunúsach dá dtugtar an conradh fostaíochta i gcrích.
(2) Beidh baill foirne teagaisc a théann ar scor faoi chonarthaí fostaíochta ar théarma socraithe faoi chóras luacha saothair in aghaidh na huaire, go lánaimseartha nó go páirtaimseartha i dteideal saoire i gcomhréir leis an am oibre iarbhír arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 2(5).’
22 Foráiltear le hAirteagal 3(2) agus (5) Normele metodologice privind efectuarea concediului de odihnă a personalului didactic de predare, de conducere, de îndrumare şi control şi al personalului de cercetare din învăţământul de stat (rialacha modheolaíochta maidir le glacadh saoire bliantúil ag an bhfoireann teagaisc ag an bhfoireann teagaisc, bainistíochta, maoirseachta agus monatóireachta agus ó fhoireann taighde an oideachais Stáit) mar a liostaítear san Iarscíbhinn den Ordinul nr. 4050/2021 al ministrului Educației pentru aprobarea Normelor metodologice privind efectuarea concediului de odihnă a personalului didactic de predare, de conducere, de îndrumare şi control şi al personalului de cercetare din învăţământul de stat (Ordú Uimh. 4050/2021 ón Aire Oideachais, lena bhformheastar na rialacha modheolaíochta maidir le glacadh saoire bliantúil ag an bhfoireann teagaisc, bainistíochta, maoirseachta agus monatóireachta agus ó fhoireann taighde an oideachais Stáit) an 29 Meitheamh 2021 (Monitorul Oficial al României, Uimh. 688 an 12 Iúil 2021) (‘Ordú Uimh. 4050/2021’):
‘(2) Beidh an fhoireann teagaisc a d’oibrigh cuid den bhliain scoile/acadúil i dteideal saoire bhliantúil ar feadh tréimhse arna ríomh i gcomhréir leis an tréimhse a oibríodh le linn na bliana scoile/acadúla sin.
[…]
(5) Beidh múinteoirí páirtaimseartha i dteideal saoire bhliantúil i gcomhréir leis an am oibre iarbhír arna ríomh i gcomhréir le míreanna (2) go (4). Tá múinteoirí atá fostaithe go páirtaimseartha in dhá institiúid oideachais nó níos mó i dteideal saoire laistigh de gach institiúid oideachais, i gcomhréir leis an am a oibríodh.’
23 Foráiltear le hAirteagal 4 den Ordú sin:
‘(1) Tabharfaidh an bhunaíocht ina n‑oibríonn siad saoire bhliantúil do mhúinteoirí a oibríonn i roinnt institiúidí oideachais i ndiaidh a chéile i rith bliain scoile nó acadúil ag tús laethanta saoire na scoile. Sna cásanna sin, tá an liúntas saoire iníoctha ag na hinstitiúidí oideachais go léir ina raibh siad fostaithe, i gcomhréir leis an tréimhse a oibríodh i ngach ceann acu le linn na bliana scoile nó acadúla lena mbaineann.
[...]’
24 Foráiltear le hAirteagal 5 den Ordú sin mar seo a leanas:
‘(1) Ní bheidh múinteoirí atá i bhfostaíocht ghníomhach agus atá ag obair freisin ar bhonn a íoctar in aghaidh na huaire i dteideal saoire bhliantúil le pá ach amháin don fheidhm bhunúsach dá dtugtar an conradh fostaíochta i gcrích.
(2) Beidh baill foirne teagaisc a théann ar scor faoi chonarthaí fostaíochta ar bhonn a íoctar in aghaidh na huaire, go lánaimseartha nó go páirtaimseartha i dteideal saoire bhliantúil i gcomhréir leis an am oibre iarbhír arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 3.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
25 Idir 2019 agus 2022, thug na fostaithe lena mbaineann conarthaí fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha i gcrích, leis an bhfostóir, lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, don tréimhse ó mhí Mheán Fómhair go mí an Mheithimh gach scoilbhliain. Comhcheanglaíodh na conarthaí sin le conarthaí fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte a thug siad i gcrích, mar fhoireann teagaisc nó mar fhoireann chúnta teagaisc, leis an mbunaíocht oideachais sin nó, i gcás ceann amháin acu, le bunaíocht oideachais eile.
26 Is léir ón ordú tarchuir gur thóg na fostaithe lena mbaineann idir 27 agus 62 lá saoire le linn na tréimhse atá i gceist. Rinneadh na teidlíochtaí airgeadais a bhaineann le tréimhsí saoire bliantúla agus leis an liúntas béile a ríomh go heisiach ar bhonn an chonartha fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte, gan an obair a rinneadh faoi chonarthaí fostaíochta ar théarma socraithe agus faoi chonarthaí fostaíochta páirtaimseartha a chur san áireamh.
27 Thug na fostaithe lena mbaineann, arna n‑ionadú ag ceardchumann ‘Didactica’ Vaslui, caingean os comhair Tribunalul Vaslui (an Chúirt Réigiúnach, Vaslui, an Rómáin) ag lorg ordú lena gceanglófaí ar an bhfostóir na liúntais le haghaidh saoire bhliantúil le pá a íoc leo, ar thaobh amháin, agus, ar an taobh eile, na liúntais béilí i gcomhréir leis an am oibre iarbhír, ar bhonn na dtuarastal a fhaightear faoin scéim íocaíochta in aghaidh na huaire.
28 Le breithiúnas an 17 Márta 2023, sheas Tribunalul Vaslui (an Chúirt Réigiúnach, Vaslui) leis an gcaingean sin.
29 Ar an gcéad dul síos, maidir leis na teidlíochtaí airgeadais a bhaineann le tréimhsí saoire bliantúla a chinneadh, chun cur i bhfeidhm gníomhartha riaracháin rialála a eisiamh, eadhon Ordú Uimh. 5559/2011 agus Ordú Uimh. 4050/2021 lena dteorannaítear deonú saoire bliantúla le pá don chonradh fostaíochta arna thabhairt i gcrích don bhunfheidhm, eadhon an conradh lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte, thug an chúirt sin dá haire go bhfuil luach dlíthiúil níos airde ag Airteagal 144(1) den Chód Saothair, lena ráthaítear an ceart chun saoire bliantúla le pá, ná na gníomhartha sin in ordlathas na norm. Bhí sí ag brath freisin ar chur i bhfeidhm comhcheangailte Airteagal 7 de Threoir 2003/88 agus Chlásal 4 den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha, a bhaineann le prionsabal an neamh-idirdhealaithe, arna léiriú ag an gCúirt, chun a chinneadh go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear teorainn le deonú saoire bliantúla le pá ar neamhréir leis na forálacha sin.
30 Thug an chúirt sin dá haire gur sáraíodh, leis an reachtaíocht sin, forálacha ábhartha dhlí an Aontais ar dá réir is ceart neamhchoinníollach agus éigeantach é an ceart chun saoire bliantúla le pá agus, maidir le coinníollacha fostaíochta, nár cheart caitheamh le fostaithe páirtaimseartha ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna le fostaithe lánaimseartha.
31 Ar an dara dul síos, maidir leis an liúntas béile a éilítear i gcomhréir leis an am oibre iarbhír, chinn an chúirt chéadchéime, chun a ordú go n‑íocfaí é leis na fostaithe lena mbaineann, nach ndearnadh aon idirdhealú sa reachtaíocht is infheidhme, eadhon Airteagal 18 de Chreatdlí Uimh. 153/2017, de réir chineál an chonartha fostaíochta arna thabhairt i gcrích ag an bhfostaí.
32 Dá bhrí sin, chinn sí nach raibh údar maith leis an diúltú aitheantas a thabhairt do cheart den sórt sin chun saoire bliantúla le pá agus leis an diúltú an liúntas béile a dheonú, dá bhforáiltear leis an reachtaíocht náisiúnta in imthosca nach ndéantar aon idirdhealú leo de réir chineál an chonartha fostaíochta atá i gceist.
33 Rinne an fostóir achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Curtea de Apel Iași (an Chúirt Achomhairc, Iași, an Rómáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag teorannú an achomhairc sin do dheonú an liúntais saoire bliantúla.
34 Áitíonn an fostóir gurb é buntuarastal múinteora a earcaítear faoi chonradh fostaíochta ar feadh tréimhse éiginnte an pointe tagartha chun an luach saothair in aghaidh na huaire is infheidhme maidir le poist teagaisc fholmha nó fhorchoimeádta a ríomh. Measann sí nach mór breathnú ar an ngníomhaíocht teagaisc a íoctar in aghaidh na huaire mar ghné bhreise den chonradh fostaíochta ar feadh tréimhse éiginnte agus cuireann sí in iúl go bhfuil foráil déanta ag an reachtas náisiúnta nach bhféadfar an liúntas saoire bliantúla a dheonú ach amháin i ndáil leis an am oibre tagartha, eadhon an t‑am a chumhdaítear leis an gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte.
35 Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, ar thaobh amháin, go mbaineann an cheist dhlíthiúil atá i gceist sa chás seo leis an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá seachas fad na tréimhse sosa, ós rud é go bhforáiltear leis an reachtaíocht náisiúnta do shaoire bhliantúil le pá, do na fostaithe lena mbaineann, ar mó a fad ná an t‑íosmhéid a ráthaítear le Treoir 2003/88.
36 Ar an taobh eile, measann an chúirt sin go mbunaítear leis an reachtaíocht sin difríocht sa chaoi a gcaitear le fostaithe atá fostaithe ar bhonn conradh fostaíochta aonair, a fhaigheann luach saothair as an gceart chun saoire bliantúla le pá arna ríomh i ndáil leis an ioncam a fhaightear, agus fostaithe a bhfuil dhá chonradh fostaíochta ar leithligh acu, amhail na fostaithe lena mbaineann, a ndéantar a dteidlíochtaí airgeadais a bhaineann leis an tsaoire sin a ríomh go heisiach i ndáil leis an ioncam a eascraíonn as comhlíonadh an bhunchonartha, a chomhfhreagraíonn don chonradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte.
37 Sa chomhthéacs sin, cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl, ar an gcéad dul síos, maidir le comhlíonadh Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 agus phrionsabal an neamh-idirdhealaithe ag an reachtaíocht náisiúnta sin, a leagtar amach i gClásal 4 den dá chomhaontú réime, maidir leis an modh chun an luach saothair atá dlite i leith shaoire bhliantúil le pá de chuid na bhfostaithe lena mbaineann a ríomh.
38 Ar an dara dul síos, iarrann an chúirt sin, i bhfianaise fhoclaíocht Chlásail 4 den dá chomhaontú réime, maidir leis an oibleagáid atá ar an bhfostóir an liúntas béile a íoc leis na fostaithe lena mbaineann i ndáil le comhlíonadh an dara conradh, eadhon an conradh ar théarma socraithe agus an conradh páirtaimseartha, cé nach gcuireann an fostóir sin san áireamh ach an ghníomhaíocht iarbhír a dhéantar faoin mbunchonradh.
39 Measann an chúirt a rinne an tarchur nach gcaitear chomh fabhrach céanna leis na fostaithe lena mbaineann agus nach dtugtar údar leis an difríocht sin sa chóir i ndáil leis na fostaithe lena mbaineann leis an ráiteas ar chúiseanna atá in Airteagal 18 de Chreatdlí Uimh. 153/2017, lena gcumhdaítear an ceart chun liúntas béile trí uasleibhéal a shocrú a bhaintear amach de réir an ama a oibríodh go lánaimseartha amháin, dá bhforáiltear sa bhunchonradh fostaíochta.
40 Glacann an chúirt sin leis, i gcás ina bhfuil dhá chonradh fostaíochta tugtha i gcrích ag fostaí leis an bhfostóir céanna nó le fostóirí éagsúla ag an am céanna, mar is amhlaidh sa chás seo, nach mór an ceart chun saoire bliantúla dá bhforáiltear in Airteagal 7 de Threoir 2003/88 a ráthú faoi gach ceann de na conarthaí sin, faoin gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus faoin gconradh ar théarma socraithe páirtaimseartha. Ag brath ar bhreithiúnas an 11 Samhain 2015, Greenfield, (C‑219/14, EU:C:2015:745), sonraíonn an chúirt sin, má mheastar go bhfuil an liúntas béile mar chuid de ghnáthluach saothair an mhúinteora a bhaineann le comhlíonadh an chonartha ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, nach mór an liúntas sin a áireamh freisin agus na teidlíochtaí airgeadais a bhaineann le saoire bhliantúil le pá á gcinneadh.
41 Sna himthosca sin, chinn Curtea de Apel Iași (an Chúirt Achomhairc, Iași) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1. Ar cheart Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, Airteagal 31(2) den [Chairt], Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha a ghabhann le Treoir 97/81/CE, (agus) Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe a thug CEC, UNICE agus CEEP [i gcrích] agus atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, i gcás ina bhfuil conarthaí fostaíochta iolracha ag oibrí in earnáil an oideachais scoile – [is é sin] do chonradh lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte [i ndáil leis] an (b)post bunúsach atá acu agus conradh páirtaimseartha ar théarma socraithe[, is é sin le rá] conradh le pá in aghaidh na huaire – go bhfuil an t‑oibrí i dteideal luach saothair i leith saoire le pá arna ríomh maidir leis an bpost bunúsach amháin?
2. Ar cheart Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha a ghabhann le Treoir 97/81/CE, Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe a thug CEC, UNICE agus CEEP [i gcrích] (agus atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le) Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999, agus Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta agus ar chleachtas náisiúnta lena gcuirtear cosc, i gcás conarthaí fostaíochta iolracha ag foireann teagaisc scoile - [is é sin] conradh lánaimseartha don bhunphost agus conradh páirtaimseartha ar théarma socraithe [, is é sin le rá] conradh le pá in aghaidh na huaire - ar liúntas ceaintín a dheonú i gcomhréir leis an am iarbhír a oibríodh faoin gconradh páirtaimseartha ar théarma socraithe, agus go n‑áireofaí an liúntas sin agus méid an liúntais saoire bhliantúil á chinneadh?’
Na himeachtaí os comhair na Cúirte
42 Le cinneadh an 10 Nollaig 2024, shann an Chúirt an cás seo don Séú Dlísheomra agus chinn sí go n‑éistfí an cás gan éisteacht agus gan Tuairim.
43 I ndiaidh iarraidh ón Séú Dlísheomra chuige sin, arna déanamh faoi Airteagal 60(3) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte, chinn an Chúirt, an 28 Deireadh Fómhair 2025, an cás a tharchur chuig an gCéad Dhlísheomra. Chinn an Chúirt freisin go n‑éistfí an cás gan éisteacht, ach le Tuairim.
44 Le hOrdú an 5 Nollaig 2025, Şcoala gimnazială ‘Mihai Eminescu’ (C‑706/23, EU:C:2025:951), d’ordaigh an Chúirt, tar éis di an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, go gcuirfí tús leis an gcuid ó bhéal den nós imeachta, i gcomhréir le hAirteagal 83 de na Rialacha Nós Imeachta.
45 An 26 Márta 2026, thug an tAbhcóide Ginearálta a Thuairim.
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
46 Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, arna léamh i bhfianaise Airteagal 31(2) den Chairt, agus Chlásail 4(1) den dá chomhaontú réime, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, i gcás conarthaí fostaíochta iolracha lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ar chonradh fostaíochta ar théarma shocraithe agus páirtaimseartha lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, nach gcuirtear san áireamh an t‑am a oibríodh agus an t‑ioncam a fuarthas i gcomhlíonadh an dara conradh sin sa luach saothair atá dlite don fhostaí sin i leith saoire bhliantúil le pá.
47 Chun freagra úsáideach a thabhairt ar an gcéad cheist, ba cheart a mheabhrú, mar réamhphointe, i gcomhréir le hAirteagal 7(1) de Threoir 2003/88, go bhfuil gach oibrí i dteideal saoire bhliantúil le pá de 4 seachtaine ar a laghad.
48 Dá bhrí sin, léiríonn an ceart sin, a thugtar do gach oibrí, an ceart bunúsach chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana, a chumhdaítear in Airteagal 31(2) den Chairt (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Samhain 2021, job-medium, C‑233/20, EU:C:2021:960, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49 Ní mór a mheabhrú, ar thaobh amháin, gur prionsabal thar a bheith tábhachtach de dhlí sóisialta an Aontais é an ceart chun saoire bliantúla le pá nach féidir aon mhaoluithe a bheith ann uaidh agus nach bhféadfaidh na húdaráis náisiúnta inniúla a chur chun feidhme ach amháin laistigh de na teorainneacha a leagtar síos go sainráite le Treoir 2003/88 (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Meitheamh 2001, BECTU, C‑173/99, EU:C:2001:356, mír 43, agus an 25 Samhain 2021, job-medium, C‑233/20, EU:C:2021:960, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50 Ar an taobh eile, ba cheart a shoiléiriú nach bhfuil sa cheart chun saoire bliantúla ach ceann amháin dhá ghné den cheart chun saoire bliantúla le pá. Áirítear leis an gceart bunúsach sin freisin an ceart chun íocaíocht a fháil (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Samhain 2021, job-medium, C‑233/20, EU:C:2021:960, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
51 Shonraigh an Chúirt go gciallaíonn an nath ‘saoire bhliantúil le pá’ in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, ar feadh tréimhse ‘[na] saoire bliantúla’, de réir bhrí na Treorach sin, nach mór luach saothair a choinneáil, is é sin le rá, nach mór don oibrí gnáthluach saothair a fháil don tréimhse sosa sin (breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 9 Nollaig 2021, Staatssecretaris van Financiën (Luach saothair le linn saoire bhliantúil le pá), C‑217/20, EU:C:2021:987, mír 26). De réir an chásdlí sin, ní mór teidlíocht ar shaoire bhliantúil le pá a ríomh i bprionsabal ar bhonn na dtréimhsí oibre iarbhír a tugadh i gcrích faoin gconradh fostaíochta (breithiúnas an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 27).
52 I ndáil leis sin, shonraigh an Chúirt gurb é cuspóir an cheanglais sin an t‑oibrí, agus a cheart chun saoire bliantúla le pá á fheidhmiú aige, a chur i gcás atá inchomparáide, maidir le luach saothair, le tréimhsí oibre (breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 9 Nollaig 2021, Staatssecretaris van Financiën (Luach saothair le linn saoire bhliantúil le pá), C‑217/20, EU:C:2021:987, mír 27).
53 Chinn an Chúirt freisin nach gceanglaítear ar an bhfostóir an luach saothair atá dlite i leith thréimhse na saoire bliantúla le pá a dheonú, de bhun Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, ach amháin don íostréimhse saoire bliantúla dá bhforáiltear san fhoráil sin. Mar sin féin, ní cheanglaítear leis an bhforáil sin gnáthluach saothair a dheonú don chuid sin dá shaoire bhliantúil a sháraíonn, faoin dlí náisiúnta, an íostréimhse de 4 seachtaine a leagtar síos leis an Treoir (féach, chuige sin, breithiúnas an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 41).
54 Ina theannta sin, má théann bearta náisiúnta maidir le líon na laethanta saoire bliantúla le pá nó na coinníollacha chun iad a dheonú thar na híoscheanglais a leagtar síos in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, ní féidir iad a úsáid chun cúiteamh a dhéanamh ar an éifeacht dhiúltach, don oibrí, ar laghdú ar an luach saothair atá dlite i leith na saoire sin, gan amhras a tharraingt ar an gceart chun saoire bliantúla le pá faoin bhforáil sin, a mbeadh sé de cheart ag an oibrí, le linn a thréimhse saoire agus scíthe, dálaí eacnamaíocha atá inchomparáide leis na dálaí a bhaineann le feidhmiú a chuid oibre a theachtadh (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 43, agus an 19 Samhain 2019, TSN agus AKT C‑609/17 agus C‑610/17, EU:C:2019:981, mír 35).
55 I ndáil leis sin, thug an Chúirt dá haire, i gcás ina bhfuil an luach saothair a íoctar i leith an chirt chun saoire bliantúla le pá dá bhforáiltear in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 níos ísle ná an gnáthluach saothair a fhaigheann an t‑oibrí le linn tréimhsí oibre iarbhír, gur dócha go mbeidh dreasacht ag an oibrí gan a shaoire bhliantúil le pá a thógáil, a mhéid a bheadh laghdú ar a luach saothair, le linn a shaoire bliantúla, mar thoradh air sin (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, mír 44, agus an 9 Nollaig 2021, Staatssecretaris van Financiën (Luach saothair le linn saoire bhliantúil le pá), C‑217/20, EU:C:2021:987, mír 33).
56 Sa chás seo, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, i gcás na bhfostaithe lena mbaineann a chomhcheanglaíonn conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte le conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus le conradh fostaíochta páirtaimseartha, go ríomhtar an luach saothair atá dlite i leith na saoire bliantúla le pá dá bhforáiltear in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 ar bhonn an ioncaim a bhaineann leis an gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte amháin. Dá bhrí sin, ní chuirtear san áireamh sa ríomh sin ioncam a chomhfhreagraíonn do thréimhsí oibre iarbhír a cuireadh i gcrích faoin gconradh fostaíochta ar théarma socraithe agus faoin gconradh fostaíochta páirtaimseartha.
57 Dá bhrí sin, ní mór a mheas, ar a laghad maidir le híostréimhse na saoire bliantúla dá bhforáiltear in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, go gcuirtear cosc leis an bhforáil sin ar reachtaíocht náisiúnta nach gceadaítear léi ioncam a chomhfhreagraíonn don am iarbhír a oibríonn na fostaithe lena mbaineann faoina gconarthaí fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha a chur san áireamh chun luach saothair i leith saoire bhliantúil le pá a ríomh.
58 Ní fhéadfaidh méid an luacha saothair a íoctar le hoibrithe i leith na saoire bliantúla le pá íosta dá bhforáiltear in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 a bheith níos ísle ná an meán‑ghnáthluach saothair a sholáthraíonn na hoibrithe sin le linn tréimhsí oibre iarbhír.
59 I ndáil leis sin, mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta in iúl i míreanna 46 agus 47 dá Thuairim, cé nach bhfuil aon tionchar ag an bhfíoras go bhfuil oibrí ar chonradh éiginnte faoi cheangal ag a fhostóir freisin trí chonradh ar théarma socraithe ar chur i bhfeidhm Airteagal 7 de Threoir 2003/88, ní mór scrúdú a dhéanamh mar sin féin ar infheidhmeacht na gcomhaontuithe réime maidir le cás charnadh an dá chonradh fostaíochta ag na fostaithe céanna, mar a thagann chun cinn sa chás seo, chun uaireanta an chloig a oibrítear ar chonradh ar théarma socraithe agus ar chonradh páirtaimseartha a eisiamh ó ríomh an luacha saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá.
60 I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go gcuirtear cosc le Clásal 4(1) den dá Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, a mhéid a bhaineann le coinníollacha fostaíochta, ar chóir nach bhfuil siad chomh fabhrach céanna d’oibrithe ar théarma socraithe i gcomparáid le hoibrithe ar feadh tréimhse éiginnte ar an bhforas amháin go bhfuil siad fostaithe ar chonradh ar théarma socraithe, ach amháin i gcás ina dtugtar údar, trí chúiseanna oibiachtúla, leis an gcóir éagsúil sin. Ar an gcaoi chéanna, i gcomhréir leis an gcuspóir deireadh a chur le hidirdhealú idir oibrithe páirtaimseartha agus oibrithe lánaimseartha, cuirtear cosc le clásal 4 den chomhaontú réime maidir le hobair pháirtaimseartha, maidir le coinníollacha fostaíochta, ar chaitheamh le hoibrithe páirtaimseartha ar bhealach is lú fabhar ná mar a chaitear le hoibrithe lánaimseartha toisc go n‑oibríonn siad go páirtaimseartha ach amháin má bhíonn bonn cirt le cóir éagsúil ar fhorais oibiachtúla (breithiúnas an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí Iodálacha), C‑236/20, EU:C:2022:263, míreanna 32 agus 33).
61 Níl sa toirmeasc sin ar idirdhealú ach léiriú sonrach ar phrionsabal ginearálta na córa comhionainne, atá ar cheann de bhunphrionsabail dhlí an Aontais (breithiúnais an 10 Meitheamh 2010, Bruno agus páirtithe eile, C‑395/08 agus C‑396/08, EU:C:2010:329, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 4 Meán Fómhair 2025, Gnattai, C‑543/23, EU:C:2025:653, míreanna 33 agus 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
62 Toisc go bhfuil foclaíocht Chlásal 4(1) agus (2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha agus foclaíocht Chlásal 4(1) agus (2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe comhionann go bunúsach, ní mór a shonrú go bhfuil feidhm mutatis mutandis freisin ag breithnithe a leagtar amach i leith ceann de na forálacha sin agus i leith na forála eile (breithiúnas an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑236/20, EU:C:2022:263, mír 34).
63 Chun a chinneadh ar caitheadh leis na fostaithe lena mbaineann de shárú ar Chlásal 1(4) den dá chomhaontú réime, is gá anailís a dhéanamh, ar an gcéad dul síos, ar infheidhmeacht na bhforálacha sin ratione personae.
64 Faoi Chlásal 3(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha, ciallaíonn ‘oibrí páirtaimseartha’ oibrí ar lú a ghnátham oibre, arna ríomh ar bhonn seachtainiúil nó ar an meán thar thréimhse fostaíochta suas le bliain amháin, ná gnáth-am oibre oibrí lánaimseartha inchomparáide. Faoi Chlásal 3(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, ciallaíonn ‘oibrí ar théarma socraithe’ duine a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh fostaíochta ar théarma socraithe aige a dhéantar go díreach idir fostóir agus oibrí i gcás ina gcinntear deireadh an chonartha nó an chaidrimh fostaíochta de réir coinníollacha oibiachtúla amhail dáta ar leith a bhaint amach, cúram ar leith a chur i gcrích, nó tarlú teagmhais shonraithe.
65 De réir chásdlí na Cúirte, tá feidhm ag Treoir 1999/70 agus ag an gComhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe maidir le gach oibrí a sholáthraíonn seirbhísí ar luach saothair i gcomhthéacs caidreamh fostaíochta ar théarma socraithe lena nasctar iad lena bhfostóir, cibé acu an údaráis phoiblí nó eintitis earnála poiblí eile iad (breithiúnais an 13 Meán Fómhair 2007, Del Cerro Alonso, C‑307/05, EU:C:2007:509, míreanna 25 agus 28, an 8 Meán Fómhair 2011, Rosado Santana, C‑177/10, EU:C:2011:557, míreanna 42, 55 agus 58, agus an 20 Meitheamh 2019, Ustariz Aróstegui, C‑72/18, EU:C:2019:516, mír 24, agus an 4 Meán Fómhair 2025, Gnattai, C‑543/23, EU:C:2025:653, mír 37).
66 Maidir leis an gceist an bhfuil clásail 4(1) den dá chomhaontú réime infheidhme i gcás conarthaí fostaíochta iolracha leis an bhfostóir céanna, mar is amhlaidh sa chás seo go háirithe, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, gur chinn an Chúirt cheana féin, i bhfianaise na gcuspóirí a shaothraítear leis an dá chomhaontú réime, nach mór clásail 4 díobh a thuiscint mar léiriú ar phrionsabal de dhlí sóisialta an Aontais nach féidir a léiriú go sriantach (féach, chuige sin, breithiúnais an 15 Aibreán 2008, Impact, C‑268/06, EU:C:2008:223, mír 114; an 10 Meitheamh 2010, Bruno agus páirtithe eile, C‑395/08 agus C‑396/08, EU:C:2010:329, mír 32; agus an 8 Meán Fómhair 2011, Rosado Santana, C‑177/10, EU:C:2011:557, mír 44).
67 Ar an dara dul síos, chinn an Chúirt cheana féin go bhféachtar le Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe le prionsabal an neamh-idirdhealaithe a chur i bhfeidhm maidir le hoibrithe ar théarma socraithe chun cosc a chur ar fhostóir caidreamh fostaíochta den sórt sin a úsáid chun cearta a aithnítear d’oibrithe buana a bhaint de na hoibrithe sin (breithiúnais an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑236/20, EU:C:2022:263, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear, an 20 Feabhra 2024, X (Easpa foras le foirceannadh), C‑715/20, EU:C:2024:139, mír 42, agus an 4 Meán Fómhair 2025, Gnattai, C‑543/23, EU:C:2025:653, mír 42).
68 Ar an tríú dul síos, thug an Chúirt dá haire nach féidir cás conarthaí iolracha comhleanúnacha, eadhon conradh fostaíochta páirtaimseartha agus conradh fostaíochta lánaimseartha ina dhiaidh sin, a bheith faoi réir eisiamh uathoibríoch ó raon feidhme an Chomhaontaithe Réime maidir le hobair pháirtaimseartha. Dá ndéanfaí cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Réime sin a eisiamh ón tús i gcás den sórt sin, laghdófaí, contrártha leis an gcuspóir a shanntar do Chlásal 4, raon feidhme na cosanta a thugtar do na hoibrithe lena mbaineann ar idirdhealú agus bheadh léiriú atá sriantach go míchuí ar Chlásal 4 mar thoradh air, rud atá contrártha le cásdlí na Cúirte (féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Iúil 2022, Zone de secours Hainaut‑Centre, C‑377/21, EU:C:2022:530, míreanna 44 agus 45).
69 Ní mór teacht ar an gconclúid chéanna i gcás carnadh conartha fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte le conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, ós rud é, mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta i mír 63 dá Thuairim, gurb ionann léiriú ar Chlásal 4(1) den dá chomhaontú réime lena n‑eisiatar óna raon feidhme cás conarthaí fostaíochta iolracha, rud nach dtugtar le fios le foclaíocht Chlásail 4, agus laghdú a dhéanamh, contrártha d’fhoclaíocht agus do chomhthéacs Chlásail 4 agus don chuspóir a shanntar dóibh, ar raon feidhme na cosanta a thugtar do na hoibrithe lena mbaineann ar idirdhealú.
70 Ina theannta sin, cé go gceadaítear le Clásal 2(2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha do na Ballstáit nó do na comhpháirtithe sóisialta oibrithe páirtaimseartha a oibríonn ar bhonn ócáideach a eisiamh, go hiomlán nó go páirteach, ó fhorálacha an Chomhaontaithe sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar sin féin, nach bhfuil eisiamh den sórt sin uathoibríoch ar bhealach ar bith, ós rud é go bhfuil sé faoi réir líon áirithe nósanna imeachta agus coinníollacha (féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Iúil 2022, Zone de secours Hainaut‑Centre, C‑377/21, EU:C:2022:530, mír 48). Níl aon rud sa chomhad os comhair na Cúirte chun tacú le cinneadh gur baineadh úsáid as eisiamh den sórt sin le reachtaíocht na Rómáine.
71 I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, ní mór a mheas go dtagann gach duine de na fostaithe lena mbaineann faoin gcoincheap ‘oibrí ar théarma socraithe’ agus ‘oibrí páirtaimseartha’, de réir bhrí Chlásail 4(1) den dá chomhaontú réime, arna léamh i gcomhar le Clásail 3(1) díobh, agus, dá bhrí sin, faoi raon feidhme ratione personae na bhforálacha sin.
72 Ar an dara dul síos, maidir leis an gceist an dtagann an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá faoin gcoincheap ‘coinníollacha fostaíochta’ dá dtagraítear i gClásail 4(1) den dá chomhaontú réime sin, is léir ón gcásdlí go gcumhdaítear leis an gcoincheap sin coinníollacha a bhaineann le pá (féach, chuige sin, breithiúnais an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑236/20, EU:C:2022:263, mír 36, agus an 7 Iúil 2022, Zone de secours Hainaut‑Centre, C‑377/21, EU:C:2022:530, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
73 Go háirithe, chinn an Chúirt go n‑áirítear le ‘coinníollacha fostaíochta’, de réir bhrí Chlásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, na comhghnéithe den luach saothair, lena n‑áirítear leibhéal na ngnéithe sin, an ceart chun saoire bhliantúil le pá agus na coinníollacha a bhaineann le pinsin scoir a bhraitheann ar an gcaidreamh fostaíochta (breithiúnais an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑236/20, EU:C:2022:263, mír 38, agus an 27 Meitheamh 2024, Peigli, C‑41/23, EU:C:2024:554, mír 43). Maidir leis an gcoincheap ‘dálaí fostaíochta’ de réir bhrí Chlásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha, rialaigh an Chúirt ar an gcaoi chéanna (breithiúnais an 10 Meitheamh 2010, Bruno agus páirtithe eile, C‑395/08 agus C‑396/08, EU:C:2010:329, mír 42, agus an 19 Deireadh Fómhair 2023, Lufthansa CityLine, C‑660/20, EU:C:2023:789, míreanna 41 agus 42).
74 Ós rud é go n‑áirítear leis an gceart chun saoire bliantúla le pá ceart chun íocaíochta, tagann an luach saothair is iníoctha ar an mbonn sin faoin gcoincheap ‘coinníollacha fostaíochta’ de réir bhrí Chlásail 4 den dá chomhaontú réime
75 Dá bhrí sin, tagann na cásanna atá i gceist sna príomhimeachtaí faoi raon feidhme ratione materiae Chlásail 4.
76 Ar an tríú dul síos, is gá a mheas an ndéanann na fostaithe lena mbaineann, faoina gconarthaí ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, an obair chéanna nó obair chomhchosúil, de réir bhrí an dá chomhaontú réime, leis an obair a dhéanann oibrithe atá fostaithe ag an bhfostóir céanna ar feadh tréimhse éiginnte agus ar bhonn lánaimseartha. I ndáil leis sin, is gá scrúdú a dhéanamh an féidir a mheas, i bhfianaise roinnt tosca, amhail cineál na hoibre, dálaí oiliúna agus dálaí oibre, go bhfuil na fostaithe sin i staid inchomparáide (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Nollaig 2022, Presidenza del Consiglio dei Ministri agus páirtithe eile (Taighdeoirí ollscoile), C‑40/20 agus C‑173/20, EU:C:2022:985, mír 101 agus an cásdlí dá dtagraítear).
77 Luaitear i gClásal 3(2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha go gciallaíonn an téarma ‘oibrí lánaimseartha inchomparáide’ oibrí lánaimseartha sa bhunaíocht chéanna a bhfuil an cineál céanna conartha fostaíochta nó caidrimh fostaíochta aige, atá ag gabháil don obair chéanna nó d’obair nó gairm chomhchosúil, agus aird chuí á tabhairt ar chúinsí eile ina bhféadfadh sinsearacht agus cáilíocht nó scileanna a bheith san áireamh. Ar na gcaoi chéanna, luaitear i gClásal 3(2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe go gciallaíonn ‘oibrí ar feadh tréimhse éiginnte inchomparáide’ oibrí a bhfuil conradh fostaíochta nó caidreamh ar thréimhse éiginnte aige, sa bhunaíocht chéanna, leis an obair/post céanna nó den chineál céanna, agus aird á tabhairt ar cháilíochtaí/scileanna.
78 Chinn an Chúirt cheana féin, i gcás ina gcomhlíonann oibrithe ar théarma socraithe na dualgais chéanna le hoibrithe atá fostaithe ag an bhfostóir céanna ar feadh tréimhse éiginnte nó ina bhfuil an post céanna acu agus atá ag na hoibrithe sin, nach mór a mheas, i bprionsabal, go bhfuil cásanna an dá chatagóir oibrithe sin inchomparáide (breithiúnais an 15 Nollaig 2022, Presidenza del Consiglio dei Ministri agus páirtithe eile (Taighdeoirí ollscoile), C‑40/20 agus C‑173/20, EU:C:2022:985, mír 102 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 19 Deireadh Fómhair 2023, Lufthansa CityLine, C‑660/20, EU:C:2023:789, mír 45).
79 Is léir ón ordú tarchuir, i gcomhthéacs carnadh conradh lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte le conradh ar théarma socraithe agus conradh páirtaimseartha, gur chinntigh na fostaithe lena mbaineann, tríd an gconradh deireanach sin a thabhairt i gcrích, go ndéanfaí múinteoirí eile a ionadú i bpoist fholmha, agus ar an gcaoi sin go gcomhlíonfadh siad dualgais atá comhionann le dualgais na múinteoirí sin.
80 Dá bhrí sin, i gcás conarthaí iolracha in imthosca amhail iad siúd atá i gceist sna príomhimeachtaí, comhlíontar an critéar maidir le hinchomparáideacht cásanna, eadhon go bhfuil cás na bhfostaithe lena mbaineann mar fhostaithe ar chonarthaí ar théarma socraithe agus ar chonarthaí páirtaimseartha inchomparáide le cás na bhfostaithe atá fostaithe ag an bhfostóir céanna ar feadh tréimhse éiginnte agus ar bhonn lánaimseartha.
81 Ar an gceathrú dul síos, maidir leis an difríocht sa chóir chun dochair do na fostaithe lena mbaineann, is léir ón ordú tarchuir nach gceadaítear le hAirteagail 5 d’Ordú Uimh. 5559/2011 agus Ordú Uimh. 4050/2021, a mhéid a chomhcheanglaíonn na fostaithe sin bunchonradh, mar oibrithe ar théarma éiginnte agus lánaimseartha, agus an dara conradh, mar fhostaithe ar théarma socraithe agus páirtaimseartha a íoctar in aghaidh na huaire, an t‑ioncam a fhaightear faoin dara conradh sin a chur san áireamh, agus an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá á ríomh.
82 Dá bhrí sin, faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní mór a mheas go gcaitear leis na fostaithe lena mbaineann ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna maidir le ríomh an luacha saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá i gcás carnadh dhá chonradh fostaíochta, ceann amháin ar théarma éiginnte agus lánaimseartha agus an ceann eile ar théarma socraithe agus páirtaimseartha.
83 Ní mór a mheabhrú, ar thaobh amháin, go gcuirtear cosc le Clásail 4 den dá chomhaontú réime ar chaitheamh le hoibrithe ar théarma socraithe agus páirtaimseartha ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna le hoibrithe ar théarma éiginnte agus lánaimseartha ar an bhforas amháin go n‑oibríonn siad go páirtaimseartha ar feadh tréimhse shocraithe, ach amháin má tá údar le cóir éagsúil ar fhorais oibiachtúla (féach, chuige sin, breithiúnais an 20 Meitheamh 2019, Ustariz Aróstegui, C‑72/18, EU:C:2019:516, mír 23, agus an 5 Bealtaine 2022, Universiteit Antwerpen agus páirtithe eile, C‑265/20, EU:C:2022:361, mír 43).
84 Ar an taobh eile, ní féidir a thuiscint go dtugann an coincheap ‘forais oibiachtúla’, de réir bhrí Chlásail 4(1) den dá chomhaontú réime, údar le difríocht sa chóir idir oibrithe ar théarma socraithe agus oibrithe ar théarma éiginnte toisc go bhforáiltear don difríocht sin le riail ghinearálta agus theibí, amhail dlí nó comhaontú comhchoiteann. Ceanglaítear leis an gcoincheap sin, go bhfuil údar leis an gcóir neamh-chomhionann a chinntear a bheith ann mar gheall ar thosca beachta agus sonracha a bheith ann mar shaintréith den chaidreamh fostaíochta atá i gceist, sa chomhthéacs ar leith ina dtarlaíonn sí agus ar bhonn critéir oibiachtúla thrédhearcacha, d’fhonn a áirithiú go bhfreagraíonn an chóir neamh-chomhionann sin d’fhíor-riachtanas, go bhfuil sí iomchuí chun an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach agus go bhfuil sí riachtanach chun na críche sin. D’fhéadfadh na heilimintí sin a bheith mar thoradh, go háirithe, ar chineál sonrach na gcúraimí ar tugadh conarthaí ar théarma socraithe i gcrích lena gcomhlíonadh agus ar shaintréithe bunúsacha na gcúraimí sin nó, de réir mar a bheidh, ar chuspóir dlisteanach beartais shóisialta de chuid Ballstáit a shaothrú (breithiúnais an 5 Bealtaine 2022, Universiteit Antwerpen agus páirtithe eile, C‑265/20, EU:C:2022:361, míreanna 53 agus 54, agus an 20 Feabhra 2024, X (Easpa foras le foirceannadh), C‑715/20, EU:C:2024:139, míreanna 58 agus 59 agus an cásdlí dá dtagraítear).
85 Sa chás seo, mar is léir ón ordú tarchuir, chinn na cúirteanna náisiúnta nach bhfuil an chaoi a gcaitear leis na fostaithe lena mbaineann idirdhealaitheach a mhéid atá sé beartaithe leis an reachtaíocht atá i gceist leanúnachas na gníomhaíochta teagaisc a áirithiú, i gcás nach bhfuil sealbhóir an phoist in ann obair a dhéanamh nó i réimsí atá deacair rochtain a fháil orthu, i gcás go mbíonn easpa foirne teagaisc ann.
86 Maidir leis an gceist an tugtar aghaidh, leis an difríocht sa chóir atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar fhíor-riachtanas, an gcuireann sé le baint amach an chuspóra atá á shaothrú agus an bhfuil gá léi chun na críche sin, is gá béim a leagan ar dhlisteanacht an chuspóra sin ann féin, eadhon leanúnachas na gníomhaíochta teagaisc a áirithiú. Dealraíonn sé, áfach, nach bhfuil údar leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist i bhfianaise an chuspóra sin. Is léir ón ordú tarchuir nach bhfuil nasc idir an mhainneachtain an obair a rinneadh agus an t‑ioncam a fuarthas faoin gconradh fostaíochta ar théarma socraithe páirtaimseartha agus an cuspóir sin a chur san áireamh agus an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá na bhfostaithe lena mbaineann á ríomh.
87 Dá bhrí sin, ní mór a mheas nach bhfuil údar maith leis an difríocht sa chaoi a gcaitear leis na fostaithe lena mbaineann ar fhorais oibiachtúla i bhfianaise Chlásail 4(1) den dá chomhaontú réime, maidir le ríomh an luacha saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá.
88 I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88, arna léamh i bhfianaise Airteagal 31(2) den Chairt, agus Clásail 4 den dá chreat‑chomhaontú, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, i gcás conarthaí fostaíochta iolracha lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ar chonradh téarma shocraithe agus páirtaimseartha lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, nach gcuirtear san áireamh an t‑am a oibríodh agus an t‑ioncam a fuarthas i gcomhlíonadh an dara conradh sin sa luach saothair atá dlite don fhostaí sin i leith saoire bhliantúil le pá.
An dara ceist
89 Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 agus Clásail 4(1) den dá chomhaontú réime a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta agus ar chleachtas náisiúnta ar dá réir, i gcás ina gcarnann fostaí conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, ar an gcéad dul síos, go ndeonaítear liúntas béile don fhostaí lena mbaineann ar bhonn an ama iarbhír a oibríodh faoin gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte amháin agus, ar an dara dul síos, nach n‑áirítear méid an liúntais sin agus an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá á ríomh.
90 Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara gur luaigh an chúirt a rinne an tarchur go rialaítear an liúntas béile atá i gceist sna príomhimeachtaí le Creatdlí Uimh. 153/2017 maidir le luach saothair foirne a íoctar as cistí poiblí agus gur gné den luach saothair é. Chun an liúntas sin a fháil, ní gá a chruthú go bhfuil an méid a leithdháiltear beartaithe iarbhír chun costas béilí a chumhdach. Ina theannta sin, is cuid den ioncam tuarastail míosúil é an liúntas sin agus tá sé faoi réir na gcánacha agus na muirear céanna leis an ioncam sin.
91 Dá bhrí sin, tagann deonú an liúntais béile faoi raon feidhme an chirt chun saoire bhliantúil le pá a fháil a ráthaítear le hAirteagal 7(1) de Threoir 2003/88, an chirt chun dálaí eacnamaíocha atá inchomparáide leis na dálaí a bhaineann le feidhmiú a chuid oibre a theachtadh le linn a thréimhse saoire agus, mar a mheabhraítear i mír 51 den bhreithiúnas seo, gur gné é de na cearta chun saoire bliantúla le pá nach mór, i bprionsabal, a ríomh ar bhonn na dtréimhsí oibre iarbhír a tugadh i gcrích. Is sa chomhthéacs sin a mheasann an chúirt a rinne an tarchur gur caitheadh leis na fostaithe lena mbaineann ar bhealach nach raibh chomh fabhrach céanna maidir le luach saothair, a mhéid a bhaineann leis an liúntas béile nach ndeonaítear ach amháin don am iarbhír a oibríodh faoi chonradh lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ní don am a oibríodh faoin gconradh ar théarma socraithe agus páirtaimseartha.
92 I ndáil leis sin, ar an gcéad dul síos, mar a luaitear i mír 71 den bhreithiúnas seo, tagann na fostaithe lena mbaineann faoi raon feidhme ratione personae an dá chomhaontú réime.
93 Ar an dara dul síos, maidir leis an gceist an dtagann an liúntas béile faoin gcoincheap ‘coinníollacha fostaíochta’ dá bhforáiltear i gClásail 4(1) den dá chomhaontú réime, is léir ón ordú tarchuir gur ioncam tuarastail é an liúntas béile. Thairis sin, mar a meabhraíodh i mír 73 den bhreithiúnas seo, chinn an Chúirt go n‑áirítear le ‘coinníollacha fostaíochta’ coinníollacha a bhaineann le pá (féach chuige sin, breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Lufthansa CityLine, C‑660/20, EU:C:2023:789, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
94 Dá bhrí sin, ní mór a mheas go dtagann an liúntas béile, mar chuid den luach saothair, faoin gcoincheap ‘coinníollacha fostaíochta’, de réir bhrí Chlásail 4(1) den dá chomhaontú réime.
95 Ar an tríú dul síos, maidir le hinchomparáideacht na gcásanna, mar a luaitear i míreanna 79 agus 80 den bhreithiúnas seo, ní mór a mheas go bhfuil na fostaithe lena mbaineann, mar fhostaithe faoi chonarthaí fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, i staid atá inchomparáide le staid na bhfostaithe atá fostaithe ag an bhfostóir céanna ar feadh tréimhse éiginnte agus ar bhonn lánaimseartha.
96 Ar an gceathrú dul síos, maidir le difríocht sa chóir a bheith ann, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go rialaítear an liúntas béile le hAirteagal 18 de Chreatdlí Uimh. 153/2017 agus gurb ionann é agus aon dódhéagú de dhá bhuntuarastal íosta náisiúnta ráthaithe. Deonaítear an liúntas sin i gcomhréir leis an am oibre iarbhír le linn na míosa roimhe sin, suas leis an teorainn a leagtar síos in Airteagal 25(1) den Chreatdlí sin, eadhon 30 % de na buntuarastail.
97 Mar is léir ón ordú tarchuir, bunaítear deonú liúntais béile do na fostaithe lena mbaineann, a bhfuil ‘bunchonradh’ acu ag an am céanna, a chomhfhreagraíonn do chonradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte, agus conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, ach ar an obair iarbhír a rinneadh faoin ‘bunchonradh’ sin agus, dá bhrí sin, an ‘buntuarastal’ a fuarthas ar an mbonn sin.
98 Sna himthosca sin, a mhéid a chiallaíonn ‘buntuarastal’ ‘tuarastal a bhaineann leis an mbunchonradh’, ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú, ba cheart a thabhairt faoi deara go gcaitear leis na fostaithe lena mbaineann ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna le fostaithe ar chonarthaí lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte, ós rud é nach n‑áirítear i ríomh an liúntais béile an obair iarbhír a dhéantar faoin gconradh ar théarma socraithe agus páirtaimseartha ná an t‑ioncam a fhaightear ar an mbonn sin.
99 Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil údar leis an difríocht sin sa chóir trí thagairt a dhéanamh don reachtaíocht náisiúnta lena gcumhdaítear an ceart chun an liúntais béile agus lena socraítear uasleibhéal an liúntais sin ag 30 % de bhuntuarastail, a bhaintear amach de ghnáth i gcomhthéacs ‘bunchonradh’ a chomhlíonadh.
100 Ina theannta sin, de réir na tuairime easaontaí a cuireadh in iúl sa bhreithiúnas a tugadh ag an gcéad chéim, ar thagair an chúirt a rinne an tarchur dó, tá údar leis an difríocht sa chóir atá i gceist mar gheall ar an gcuspóir cothú cothrom a áirithiú agus, ar an gcaoi sin, staid sláinte optamach a áirithiú d’fhostaithe. De réir na tuairime sin, ós rud é go bhfuil na fostaithe lena mbaineann i dteideal an liúntais béile faoin ‘bunchonradh’, ní féidir leo tairbhe a bhaint as freisin maidir leis an obair iarbhír a dhéantar faoin gconradh ar théarma socraithe agus páirtaimseartha lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, ós rud é go ndeonaítear an liúntas sin i gcomhréir leis an am oibre iarbhír a thagraíonn don lá oibre agus ní d’uaireanta an chloig a oibríodh.
101 Mar sin féin, mar is léir ó mhír 90 den bhreithiúnas seo, is ionann an liúntas béile atá i gceist sna príomhimeachtaí agus cuid d’ioncam míosúil fostaithe a íoctar go neamhspleách ar na costais iarbhír a thabhaítear i leith béilí.
102 Mar is léir ó mhír 83 den bhreithiúnas seo, ní féidir caitheamh leis na fostaithe lena mbaineann, mar fhostaithe ar chonarthaí ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna le fostaithe ar chonarthaí lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte, ach amháin má tá údar le cóir éagsúil ar fhorais oibiachtúla.
103 Ina theannta sin, dhearbhaigh an Chúirt cheana féin nach mór luach saothair oibrithe páirtaimseartha a bheith coibhéiseach le luach saothair oibrithe lánaimseartha, faoi réir chur i bhfeidhm an phrionsabail pro rata temporis a leagtar síos i gClásal 4(2) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Lufthansa CityLine, C‑660/20, EU:C:2023:789, mír 53).
104 Sa chás seo, ní fhaigheann na fostaithe lena mbaineann an liúntas béile mar ghné den luach saothair as an obair iarbhír a dhéantar faoin gconradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha toisc, mar a luaitear i mír 99 den bhreithiúnas seo, go mbaintear amach uasleibhéal an liúntais béile de ghnáth i gcomhthéacs ‘bunchonradh’ a chomhlíonadh. Sna himthosca sin, dealraíonn sé, faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, nach bhfuil an prionsabal pro rata temporis a leagtar amach i gClásail 4(2) den dá chomhaontú réime á chur i bhfeidhm i gceart.
105 I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist nach mór Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88 agus Clásail 4(1) den dá chomhaontú réime a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta agus ar chleachtas náisiúnta ar dá réir, i gcás ina gcarnann fostaí conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, ar an gcéad dul síos, go ndeonaítear liúntas béile don fhostaí lena mbaineann ar bhonn an ama iarbhír a oibríodh faoin gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte amháin agus, ar an dara dul síos, nach n‑áirítear méid an liúntais sin agus an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá á ríomh.
Costais
106 Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Chéad Dlísheomra) mar seo a leanas:
1. Maidir le hAirteagal 7(1) de Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir le gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre, arna léamh i bhfianaise Airteagal 31(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha arna thabhairt i gcrích an 6 Meitheamh 1997, atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 97/81/CE ón gComhairle an 15 Nollaig 1997 maidir leis an gComhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha a thug UNICE, CEEP agus CEC i gcrích, chomh maith le Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe, a tugadh i gcrích an 18 Márta 1999, atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 i dtaca leis an gComhaontú Réime maidir le hobair ar théarma socraithe a thug ETUC, UNICE agus CEEP i gcrích,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, i gcás conarthaí fostaíochta iolracha lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus ar chonradh téarma shocraithe agus páirtaimseartha lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, nach gcuirtear san áireamh an t‑am a oibríodh agus an t‑ioncam a fuarthas i gcomhlíonadh an dara conradh sin sa luach saothair atá dlite don fhostaí sin i leith saoire bhliantúil le pá.
2. Maidir le hAirteagal 7(1) de Threoir 2003/88, Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime maidir le hobair pháirtaimseartha, arna tabhairt i gcrích an 6 Meitheamh 1997, atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 97/81, agus Clásal 4(1) den Chomhaontú Réime ar obair ar théarma socraithe, a tugadh i gcrích an 18 Márta 1999, atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta agus ar chleachtas náisiúnta ar dá réir, i gcás ina gcarnann fostaí conradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte agus conradh fostaíochta ar théarma socraithe agus páirtaimseartha, lena bhforáiltear do luach saothair in aghaidh na huaire, ar an gcéad dul síos, go ndeonaítear liúntas béile don fhostaí lena mbaineann ar bhonn an ama iarbhír a oibríodh faoin gconradh fostaíochta lánaimseartha ar feadh tréimhse éiginnte amháin agus, ar an dara dul síos, nach n‑áirítear méid an liúntais sin agus an luach saothair atá dlite i leith saoire bhliantúil le pá á ríomh.
Sínithe
* Teanga an cháis: an Rómáinis.