Οι δικαιοπραξίες και οι δραστηριότητες στον τομέα του εξωτερικού εμπορίου μπορούν να υποβληθούν σε περιορισμούς, προκειμένου:

1.Μετά τον αριθμό 1203 προστίθεται ο ακόλουθος αριθμός 1204:

1204

Κάμινοι εν κενώ ή υπό αδρανή ατμόσφαιρα, κατάλληλες για θερμοκρασίες λειτουργίας άνω των 1073° Κ (800 °C), εξαρτήματα ειδικής κατασκευής, συσκευές ρυθμίσεως και χειρισμού, καθώς και λογισμικό που διαμορφώθηκε ειδικά για τέτοιου είδους καμίνους. Εξαρτήματα ή εγκαταστάσεις, σε περίπτωση που ο αγοραστής ή η χώρα προορισμού είναι η Λιβύη.

1356

Μηχανήματα περιελίξεως, των οποίων οι κινήσεις για τοποθέτηση, περιέλιγμα και ένθεση επί πηνίου μπορούν να συντονίζονται ή να προγραμματίζονται, κατάλληλα για την κατασκευή διατάξεων για τη σύνδεση δομικών υλικών, καθώς και συσκευών χειρισμού για τον συντονισμό ή τον προγραμματισμό, εξαρτήματα ειδικής κατασκευής, παρελκόμενα ειδικής κατασκευής και λογισμικό που διαμορφώθηκε ειδικά γι' αυτά, σε περίπτωση που ο αγοραστής ή η χώρα προορισμού είναι η Λιβύη.

Αντιβαίνουν προς το άρθρο 113 της Συνθήκης εθνικές διατάξεις που έχουν εφαρμογή στο εμπόριο με τρίτες χώρες, δυνάμει των οποίων για την εξαγωγή καμίνου επαγωγής εν κενώ προς τη Λιβύη απαιτείται άδεια, η οποία εν προκειμένω δεν χορηγήθηκε, με τη δικαιολογία ότι η άρνηση χορηγήσεως ήταν αναγκαία για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας του κράτους μέλους λόγω του κινδύνου διαταράξεως των εξωτερικών του σχέσεων;

1)α)Έχει το άρθρο 113 της Συνθήκης ΕΟΚ την έννοια ότι στο πεδίο εφαρμογής του εμπίπτουν και διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας περί περιορισμού των εξαγωγών προς τρίτες χώρες εμπορευμάτων τα οποία προσφέρονται τόσο για στρατιωτική όσο και για μη στρατιωτική χρήση (των επονομαζομένων εμπορευμάτων διπλής χρήσεως) (...);

Το πλήρες κείμενο του ερωτήματος 1, υπό α', έχει ως εξής:

1)Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 113 της Συνθήκης ΕΟΚ διατάξεις του εθνικού δικαίου περί περιορισμού των εξαγωγών προς τρίτες χώρες εμπορευμάτων διπλής χρήσεως, με αποτέλεσμα η Κοινότητα να έχει, κατ' αρχήν, αποκλειστική αρμοδιότητα θεσπίσεως τέτοιου είδους διατάξεων; Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, μπορούν, εντούτοις, τέτοιου είδους εθνικές διατάξεις να δικαιολογηθούν βάσει του άρθρου 223, παράγραφος 1, στοιχείο β', ή του άρθρου 224 της Συνθήκης ή του άρθρου 11 του κανονισμού περί εξαγωγών, ακόμη κι αν δεν σκοπούν στην εγγύηση της ασφάλειας του οικείου κράτους μέλους αλλά απλώς στην αποτροπή μιας σοβαρής διαταράξεως της ειρηνικής συνυπάρξεως των λαών ή στην αποτροπή μιας σοβαρής διαταράξεως των διεθνών σχέσεων του οικείου κράτους μέλους;2)Σε ποια έκταση μπορούν συναφώς οι διατάξεις του εθνικού δικαίου

α)να επιβάλλουν στον αιτούντα το πλήρες βάρος της αποδείξεως ότι τα εμπορεύματα προορίζονται για μη στρατιωτική χρήση;β)να επιτρέπουν την άρνηση χορηγήσεως άδειας εξαγωγής, όταν τα εμπορεύματα προσφέρονται αντικειμενικώς για στρατιωτική χρήση;γ)να επιβάλλουν ποινές, ιδίως στερητικές της ελευθερίας; Συνάδουν οι ποινές αυτές με την αρχή της αναλογικότητας;

Η κοινή εμπορική πολιτική διαμορφώνεται βάσει ενιαίων αρχών, ιδίως όσον αφορά (...) την πολιτική εξαγωγών (...).

Οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας προς τρίτες χώρες είναι ελεύθερες, δηλαδή δεν υπόκεινται σε ποσοτικούς περιορισμούς, με εξαίρεση εκείνους που επιβάλλονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

Η εν λόγω θεμελιώδης αρχή αποτελεί τον τίτλο Ι του κανονισμού, έχει δε προδήλως ευρύ πεδίο εφαρμογής. Ορισμένα προϊόντα στα οποία η θεμελιώδης αρχή δεν έχει εφαρμογή αναφέρονται στο παράρτημα του κανονισμού, οι εξαιρέσεις όμως αυτές είναι άνευ σημασίας στην παρούσα διαδικασία. Κατά την άποψη μου, η θεμελιώδης αυτή αρχή έχει εφαρμογή στα εμπορεύματα διπλής χρήσεως. Το βασικό ζήτημα στην προκειμένη περίπτωση αφορά, όπως θα εκτεθεί κατωτέρω, την έκταση των εξαιρέσεων από τη θεμελιώδη αρχή που θεσπίζεται με τον τίτλο Ι του κανονισμού.

και σχετικά με μέτρα διασφαλίσεως. Ο τίτλος IV περιέχει τις μεταβατικές και τελικές διατάξεις, στις οποίες συγκαταλέγεται το άρθρο 11, το οποίο ορίζει τα εξής:

Υπό την επιφύλαξη άλλων κοινοτικών διατάξεων, ο παρών κανονισμός δεν εμποδίζει την υιοθέτηση ή την εφαρμογή από τα κράτη μέλη ποσοτικών περιορισμών κατά την εξαγωγή, που επιβάλλονται για λόγους δημοσίας ηθικής, δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας, προστασίας της υγείας και της ζωής των ανθρώπων και των ζώων ή διατηρήσεως των φυτών, προστασίας των εθνικών θησαυρών που έχουν καλλιτεχνική, ιστορική ή αρχαιολογική αξία, ή προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας.

Κάθε κράτος μέλος δύναται να λαμβάνει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία για την προστασία ουσιωδών συμφερόντων της ασφαλείας του, που αφορούν την παραγωγή ή εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να αλλοιώνουν τους όρους του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς σχετικά με τα προϊόντα που δεν προορίζονται για στρατιωτικούς ειδικά σκοπούς.

Κατά το πρώτο έτος

Η φράση: κατά τα πρώτα έτη στο αγγλικό κείμενο της Συνθήκης, όπως έχει δημοσιευθεί από την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, είναι προδήλως εσφαλμένη.

Τα κράτη μέλη συνεννοούνται μεταξύ τους, για να προβούν σε κοινή ενέργεια προς αποτροπή παρακωλύσεως της λειτουργίας της κοινής αγοράς εξ αιτίας μέτρων που λαμβάνει κράτος μέλος σε περίπτωση σοβαρής διαταράξεως της δημοσίας τάξεως, σε περίπτωση πολέμου ή

Το αγγλικό κείμενο [το οποίο ev προκειμένω δεν περιέχει τη λέξη ή (or)] που έχει δημοσιευθεί από την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είναι προδήλως εσφαλμένο.

Όταν μια κοινή θέση ή κοινή δράση που εγκρίθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, προβλέπει δράση της Κοινότητας για τη μερική η ολοκληρωτική μείωση ή διακοπή των οικονομικών σχέσεων με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία μετά από πρόταση της Επιτροπής, λαμβάνει τα αναγκαία επείγοντα μέτρα.

(...) τα κράτη μέλη, προκειμένου να ελέγχουν τα εμπορεύματα που χαρακτηρίζουν ως υλικό στρατηγικής φύσεως, έχουν τη δυνατότητα, βάσει του άρθρου 36 της Συνθήκης να εξαρτούν τη διαμετακόμισή τους από ειδική άδεια.

Όσον αφορά τις κυρώσεις που προβλέπονται σε περίπτωση που δεν τηρείται η υποχρέωση λήψεως τέτοιας άδειας, επιβάλλεται να παρατηρηθεί (...) ότι ένα μέτρο κατασχέσεως ή δημεύσεως μπορεί να θεωρηθεί δυσανάλογο σε σχέση προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και, επομένως, ασυμβίβαστο προς το άρθρο 36 της Συνθήκης, καθόσον η επιστροφή του εμπορεύματος στο κράτος μέλος προελεύσεως του θα ήταν επαρκές μέτρο.

Πάντως, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εκτιμά αν με το θεσπισθέν καθεστώς τηρείται η αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα στοιχεία κάθε υποθέσεως, όπως τη φύση του εμπορεύματος που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του κράτους, τις περιστάσεις υπό τις οποίες διαπράχθηκε η παράβαση και την καλή ή κακή πίστη του επιχειρηματία που θα προέβαινε στη διαμετακόμιση και διέθετε προς τούτο έγγραφα τα οποία εξέδωσε άλλο κράτος μέλος.

(...) δεν αμφιβάλλω ότι η έννοια της δημοσίας ασφαλείας είναι κατ' αρχήν αρκετά ευρεία ώστε να περιλαμβάνει περιορισμούς στη μεταφορά εμπορευμάτων ή τεχνολογίας στρατηγικής φύσεως προς χώρες οι οποίες θεωρούνται ότι αποτελούν στρατιωτική απειλή. Κατά τη γνώμη μου, ωστόσο, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται το άρθρο 11 του κανονισμού 2603/69, παρά μόνο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες τηρείται η αρχή της αναλογικότητας. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη δεν πρέπει να επιδιώκουν την εφαρμογή εθνικής διατάξεως που μπορεί να δικαιολογείται βάσει του εν λόγω άρθρου με μέτρα τα οποία βαίνουν πέραν απ' ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου που επιδιώκεται με τη διάταξη. Η εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας σε ειδικές περιπτώσεις εμπίπτει στην αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων. Δεν θα πρέπει να λαμβάνεται ως δεδομένο ότι η αρχή αυτή αναπτύσσει το ίδιο αποτέλεσμα τόσο σε σχέση με το άρθρο 11 του κανονισμού, όσο και σε σχέση με το άρθρο 36 της Συνθήκης, το οποίο εφαρμόζεται επίσης. Ωστόσο, όταν η παράλειψη συμμορφώσεως προς εθνικούς κανόνες παρόμοιους με τους επίμαχους στη διαφορά της κύριας δίκης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κατάσχεση των εμπορευμάτων, ορισμένοι παράγοντες, όπως η προαίρεση, κατά τον κρίσιμο χρόνο, του ιδιοκτήτη των κατασχεθέντων εμπορευμάτων και η αξία των εμπορευμάτων αυτών, πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να λαμβάνονται υπόψη.

Το άρθρο 113 της Συνθήκης, όπως εφαρμόζεται με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2603/69 του Συμβουλίου, δεν απαγορεύει σε ένα κράτος μέλος να προβλέπει ότι απαιτείται άδεια για την εξαγωγή προς τρίτη χώρα ενός προϊόντος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς ή να αρνείται τη χορήγηση της άδειας αυτής με την αιτιολογία ότι η άρνηση είναι αναγκαία για την προστασία της ασφάλειας του κράτους μέλους λόγω του ότι υπάρχει κίνδυνος σοβαρής διαταράξεως των εξωτερικών του σχέσεων.

1)Διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας που περιορίζουν τις εξαγωγές προς μια τρίτη χώρα προϊόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς, προκειμένου να αποτραπεί μια σοβαρή διατάραξη της ειρηνικής συνυπάρξεως των λαών ή να αποτραπεί μια σοβαρή διατάραξη των εξωτερικών σχέσεων του οικείου κράτους μέλους, δικαιολογούνται βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2603/69 του Συμβουλίου, εφόσον οι σκοποί αυτοί συνδέονται με την εξωτερική ασφάλεια του οικείου κράτους μέλους ή εφόσον οι περιορισμοί εξυπηρετούν την προστασία της υγείας και της ζωής των ανθρώπων, όπως σε περιπτώσεις στις οποίες η χώρα προορισμού βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση.2)Οι περιορισμοί επί των εξαγωγών και οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση που δεν έχει ληφθεί άδεια εξαγωγής πρέπει να είναι ανάλογοι προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Οι εθνικές διατάξεις οι οποίες α) προβλέπουν ότι ο αιτών φέρει εξ ολοκλήρου το βάρος της αποδείξεως ότι τα αγαθά προορίζονται για μη στρατιωτική χρήση, β) επιτρέπουν την άρνηση χορηγήσεως άδειας εξαγωγής, εάν τα αγαθά προσφέρονται αντικειμενικώς για στρατιωτική χρήση και γ) επιβάλλουν κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων ποινών στερητικών της ελευθερίας, δεν είναι δυσανάλογες, όταν διακυβεύονται η εξωτερική ασφάλεια του κράτους μέλους ή η υγεία και η ζωή ανθρώπων.3)Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2603/69 του Συμβουλίου έχει άμεση εφαρμογή και μπορεί να γίνει επίκληση των διατάξεων του ενώπιον των δικαστηρίων των κρατών μελών.