(1)

Le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 ón gCoimisiún (2) déantar foráil maidir le cosc a chur ar thabhairt isteach Xylella fastidiosa (Wells et al.) (‘an lotnaid shonraithe’) i gcríoch an Aontais agus ar a leathadh breise laistigh de chríoch an Aontais.

(2)

Ar bhonn na taithí a fuarthas le cur i bhfeidhm Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 ó bhí mí Lúnasa 2020 ann, is iomchuí athbhreithniú a dhéanamh ar chuid dá fhorálacha.

(3)

Tá easpa soiléireachta ann maidir le céannacht na veicteoirí ábhartha le haghaidh na lotnaide sonraithe. Dá bhrí sin, agus i gcomhréir leis an eolas a fuarthas ó láithreacht na lotnaide sonraithe, ba cheart na veicteoirí ábhartha a shainiú mar fheithidí Cicadomorpha arb eol go dtarchuireann siad an lotnaid shonraithe chuig plandaí, nó aon fheithid eile a bhfuil amhras ann go dtarchuireann sí an lotnaid shonraithe chuig plandaí.

(4)

Braitheadh an lotnaid shonraithe i bplandaí a léiríonn siomptóim ionfhabhtaithe nach liostaítear mar phlandaí óstacha. Dá bhrí sin, le raon feidhme na suirbhéanna bliantúla de bhun Airteagal 2 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 i gcás ina bhfuil amhras ann faoi ionfhabhtú, ba cheart speicis plandaí eile a chumhdach chomh maith le plandaí óstacha. Thairis sin, chun luathbhrath na lotnaide sonraithe a áirithiú, ba cheart a áireamh i raon feidhme na suirbhéanna an fhéidearthacht suirbhé a dhéanamh ar láithreacht na lotnaide sonraithe i veicteoirí.

(5)

Thairis sin, i limistéir nach eol an lotnaid a bheith i láthair iontu, bíonn ualach trom ar na Ballstáit nó ar thríú tíortha uaireanta suirbhéanna a dhéanamh chun láithreacht 1 % de phlandaí ionfhabhtaithe a bhrath le leibhéal muiníne 80 % ar a laghad. Dá bhrí sin, ní gá an leibhéal muiníne agus leitheadúlacht an dearaidh a shonrú in Airteagal 2(4), Airteagal 28, pointe (a), agus Airteagal 29, pointe (a). Ina ionad sin, ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit agus ag tríú tíortha leibhéal muiníne agus leitheadúlacht dearaidh na suirbhéanna a dhéantar ina gcríocha a chinneadh, de réir Threoirlínte an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) maidir le suirbhéanna ar Xylella fastidiosa (3) atá fónta ó thaobh staidrimh de agus rioscabhunaithe.

(6)

Chun leibhéal iomchuí cosanta fíteashláintíochta a áirithiú, is gá a shoiléiriú freisin in Airteagal 2, nuair a bhraitear an lotnaid shonraithe i veicteoir, gur cheart dlús a chur le suirbhéanna maidir leis an veicteoir ionfhabhtaithe a aimsiú, chun na plandaí atá ionfhabhtaithe leis an lotnaid shonraithe a bhrath.

(7)

Ba cheart a shonrú, i gcás nach féidir leis an lotnaid shonraithe í féin a bhunú faoin aer, mar gheall ar na dálaí éicea-aeráide, seachas na suirbhéanna dá dtagraítear in Airteagal 2 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 a dhéanamh faoin aer, níl siad le déanamh ach sna suíomhanna ábhartha ina bhféadfadh riosca a bheith ag baint le láithreacht plandaí óstacha maidir le leathadh na lotnaide sonraithe go dtí críoch an Aontais.

(8)

Thairis sin, i bhfianaise an riosca fíteashláintíochta lena mbaineann, is gá a shoiléiriú in Airteagal 4(1), an chéad fhomhír, de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, nár cheart limistéar críochaithe a bhunú ach amháin nuair a dheimhnítear go hoifigiúil láithreacht na lotnaide sonraithe i bplandaí.

(9)

D’ainneoin an ghá atá le suirbhéanna a dhéanamh agus an maolú á chur i bhfeidhm gan limistéar críochaithe a bhunú i gcomhréir le hAirteagal 5(3) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, tá sé réasúnta an oibleagáid suirbhéanna bliantúla a dhéanamh faoi Airteagal 5(4) den Rialachán sin a laghdú go 1 bhliain amháin. Mar sin féin, chun inchreidteacht na suirbhéanna sin a áirithiú, is gá a léiriú nach mór gurb éard a bheidh iontu samplaí a bhailiú le haghaidh tástála trí úsáid a bhaint as na tástálacha móilíneacha a liostaítear sa Rialachán sin, trí íosleibhéal muiníne agus leitheadúlacht dearaidh na suirbhéanna sin a shonrú.

(10)

Le hAirteagal 7(1), pointe (e), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, cuireadh roinnt mearbhaill ar dhaoine le linn a chur i bhfeidhm. Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart a shonrú nach gá na plandaí a bhfuarthas toradh diúltach ar thástáil a rinneadh orthu maidir le láithreacht na lotnaidí sonraithe a bhaint.

(11)

Ba cheart raon feidhme an mhaolaithe ar Airteagal 7(1), pointí (b), (c) agus (d), dá bhforáiltear in Airteagal 7(3) a leathnú chun seanchrainn nó crainn eile a bhfuil luach sóisialta, cultúrtha nó comhshaoil ar leith acu a chumhdach, chun freastal ar na héilimh shochaíocha maidir leis na crainn sin a chosaint.

(12)

Chun an úsáid is fearr is féidir a bhaint as na hacmhainní, agus na bearta díothaithe á gcur i bhfeidhm, is iomchuí cead a thabhairt do na Ballstáit gan samplaí a thógáil láithreach ná tástálacha a dhéanamh ar na plandaí sonraithe sin nach bhfuarthas go raibh siad ionfhabhtaithe sa limistéar críochaithe sin le 2 bhliain anuas. Mar sin féin, agus chun an leibhéal iomchuí cosanta fíteashláintíochta a áirithiú, is gá na plandaí sin a áireamh i raon feidhme na suirbhéanna atá le déanamh go bliantúil sna limistéir chríochaithe a dtugtar tuairisc orthu in Airteagal 10 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201.

(13)

Is gá a shonrú in Airteagail 8 agus 14 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 gur cheart na cóireálacha fíteashláintíochta iomchuí roimh bhaint na bplandaí agus lena linn a chur i bhfeidhm go háirithe le linn shéasúr eitilte na veicteoirí. Thairis sin, ba cheart idirdhealú soiléir a dhéanamh idir limistéir thalmhaíochta agus limistéir eile in Airteagal 8, toisc gur braitheadh ráigeanna den lotnaid shonraithe i limistéir seachas limistéir thalmhaíochta ó glacadh Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201.

(14)

Le hAirteagail 9 agus 16 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, foráiltear an fhéidearthacht nach scriosfaí adhmad na bplandaí a baineadh i gcás ina ndearnadh cóireálacha fíteashláintíochta iomchuí ar an adhmad sin. Is léir ón taithí a fuarthas, áfach, gur gá a shoiléiriú a thuilleadh gur cheart do na húdaráis inniúla a áirithiú go mbeidh an t-adhmad saor ó dhuilleoga agus ó bhrainsí, chun aon riosca go leathfadh an lotnaid shonraithe a chosc.

(15)

Tar éis na suirbhéanna a rinneadh de bhun Airteagal 10 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, dheimhnigh an Phortaingéil nach féidir an lotnaid shonraithe a dhíothú a thuilleadh i roinnt paróistí i mbardasachtaí Espinho, Gondomar, Maia, Matosinhos, Porto, Santa Maria da Feira agus Vila Nova de Gaia i Réigiún Porto.

(16)

Dá bhrí sin, ba cheart na paróistí sin a chur leis an liosta lena mbaineann de na criosanna ionfhabhtaithe atá faoi imshrianadh, mar a leagtar amach in Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201.

(17)

Is iomchuí an limistéar inar gá suirbhéanna bliantúla a dhéanamh sa chrios ionfhabhtaithe atá cóngarach don chrios maolánach a laghdú ó 5 km go 2 km, i gcás criosanna ionfhabhtaithe atá faoi réir imshrianadh. Leis an laghdú sin ar an limistéar, is fearr a bheifear in ann na hacmhainní atá ar fáil a dhíriú ar leathadh na lotnaide sonraithe a chosc.

(18)

Sna criosanna ionfhabhtaithe atá faoi réir imshrianadh, ach lasmuigh den limistéar dá dtagraítear in Airteagal 15(2), pointe (a), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, is iomchuí plandú agus beangú plandaí a cheadú, ar plandaí iad a bhaineann leis an speiceas céanna plandaí, agus a tástáladh agus a fuarthas a bheith saor ón lotnaid shonraithe ar bhonn suirbhéanna a rinneadh sa chrios ionfhabhtaithe le 2 bhliain anuas ar a laghad.

(19)

I gcomhréir le hAirteagal 19, pointe (a), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, ceadaítear gluaiseacht plandaí sonraithe i gcás inar fásadh iad le linn a dtimthrialla táirgthe ar fad i láithreán údaraithe nó i gcás ina raibh siad i láthair i láithreán den sórt sin le 3 bliana anuas ar a laghad. Ba cheart an tréimhse sin a laghdú ó 3 bliana go 1 bhliain, agus na bearta ábhartha atá ann cheana lena ráthaítear go bhfuil na plandaí saor ón lotnaid shonraithe á gcur san áireamh.

(20)

Leagtar amach in Airteagal 23 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 na rialacha maidir le gluaiseacht plandaí a fásadh ar feadh cuid dá saol i limistéar críochaithe. Is gá a shoiléiriú, a mhéid a bhaineann le criosanna ionfhabhtaithe, nach mór do na plandaí ceanglais Airteagal 18 a chomhlíonadh freisin, chun bheith comhsheasmhach leis na rialacha sonracha a leagtar amach san Airteagal sin maidir le plandú plandaí sonraithe sna criosanna sin.

(21)

An ceanglas maidir le húdarú an láithreáin a bheith faoi chosaint fhisiceach, is iomchuí é a bhaint as Airteagal 24(1), pointe (b), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, toisc go gcumhdaítear é cheana leis an gcuid réamhráiteach den Airteagal sin. Thairis sin, agus chun an leibhéal cosanta fíteashláintíochta is airde is féidir a áirithiú, ba cheart a shonrú i bpointe (c) den Airteagal sin, idir an dá chigireacht, gur cheart sampláil agus tástáil a bheith i gceist leis an gceann deireanach ar a laghad.

(22)

I gcás Lavandula angustifolia Mill., Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel., Lavandula latifolia Medik., Lavandula stoechas L. agus Salvia rosmarinus Spenn., is léir go raibh siad ionfhabhtaithe arís agus arís eile ag an lotnaid shonraithe agus tugann siad bealach éasca don lotnaid leathadh laistigh de chríoch an Aontais. Dá bhrí sin, ba cheart iad a áireamh sa liosta in Airteagal 25(2), Airteagal 28, pointe (d), agus Airteagal 29, pointe (e), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, ós rud é go bhfuil ceanglais shonracha ann maidir leis na plandaí lena mbaineann an riosca is airde maidir le leathadh na lotnaide sonraithe.

(23)

Ionas go mbeidh na hoibreoirí gairmiúla, na húdaráis inniúla agus aon úsáideoir in ann níos mó soiléireachta a fháil maidir leis na pasanna plandaí ar leith a bhaineann leis an lotnaid shonraithe, ba cheart an tásc ‘Crios maolánach – XYLEFA’ a bheith ag gabháil le pasanna plandaí na bplandaí a aistrítear laistigh de na criosanna maolánacha nó ó chrios maolánach chuig crios ionfhabhtaithe.

(24)

Bíonn deacrachtaí ag tríú tíortha téacsanna fada nó cóid fhada a thabhairt isteach sa deimhniú fíteashláintíochta faoin rúibric ‘áit tionscnaimh’ mar a cheanglaítear le hAirteagal 29, pointe (c), Airteagal 30(1), pointe (c)(ii), Airteagal 30(2), pointe (d)(ii). Chun na treoracha le haghaidh chomhlánú na faisnéise sna deimhnithe fíteashláintíochta a shimpliú, is iomchuí an tásc maidir leis an áit ar gá na sonraí sin a chur isteach sa deimhniú fíteashláintíochta a bhaint.

(25)

In Airteagal 32(2) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, níl an tagairt do phlandaí óstacha ag freagairt do raon feidhme an Airteagail sin, rud a bhaineann le seiceálacha oifigiúla ar ghluaiseachtaí plandaí sonraithe. Dá bhrí sin, ba cheart an tAirteagal sin a cheartú dá réir.

(26)

I bhfianaise an chuspóra chun oibleagáidí tuairiscithe agus an t-ualach riaracháin a chuíchóiriú agus a laghdú, ba cheart deireadh a chur leis an oibleagáid atá ar na Ballstáit, de bhun Airteagal 35(2) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, plean maidir le bearta áirithe a tharchur chuig an gCoimisiún toisc nár léir go raibh sé úsáideach chun an Rialachán sin a chur i bhfeidhm.

(27)

Ó glacadh Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, nuashonraigh an tÚdarás a bhunachar sonraí de phlandaí le haghaidh plandú, seachas síolta, arb eol go bhfuil siad soghabhálach i leith na lotnaide sonraithe (4). Dá bhrí sin, maidir leis na plandaí seo a leanas, ós rud é gur plandaí óstacha iad d’fhospeicis áirithe den lotnaid shonraithe, ní mór iad a áireamh in Iarscríbhinní I agus II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201: Acer granatense Boiss., Castanea sativa Mill., Chenopodium album L., Clinopodium nepeta (L.) Kuntze, Cornus sanguinea L., Fraxinus angustifolia Vahl, Grevillea rosmarinifolia A. Cunn., Liquidambar styraciflua L., Lonicera periclymenum L., Mentha suaveolens Ehrh., Pyracantha coccinea M. Roem., Senecio inaequidens Dc.

(28)

A mhéid a bhaineann leis an ngéineas Rhamnus L., is iomchuí an speiceas Rhamnus alaternus L. a liostú in Iarscríbhinní I agus II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, toisc, de réir nuashonrú an phlanda óstaigh Xylella spp. ar bhunachar sonraí an Údaráis, go bhfuarthas nach bhfuil ach an speiceas sin soghabhálach i leith ionfhabhtú le Xylella fastidiosa fospeiceas multiplex..

(29)

Ba cheart Salvia apiana Jeps. a bhaint de liosta na bplandaí sonraithe atá soghabhálach i leith Xylella fastidiosa fospeiceas multiplex in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 toisc gur thuairiscigh na Ballstáit gur phlanda sonraithe é trí bhotún.

(30)

Ó glacadh Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, forbraíodh tástálacha móilíneacha nua chun fospeicis na lotnaide sonraithe a chinneadh. Áiríodh na tástálacha sin sa Chaighdeán maidir le diagnóisic ón Eagraíocht Eorpach agus Meánmhara um Chosaint Plandaí (EPPO) (5) agus rinne an tSaotharlann Tagartha Eorpach iad a bhailíochtú freisin. Dá bhrí sin, ba cheart iad a chur le hIarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201.

(31)

I Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1770 ón gCoimisiún (6) liostaítear na plandaí le haghaidh plandú nach bhfuil díolmhaithe ón gceanglas maidir le cód inrianaitheachta i gcás pasanna plandaí dá bhforáiltear in Airteagal 83(2) de Rialachán (AE) 2016/2031. Ba cheart a áireamh ar an liosta sin na plandaí atá ionfhabhtaithe leis an lotnaid shonraithe a cuireadh le hAirteagal 25(2), Airteagal 28, pointe (d), agus Airteagal 29, pointe (e), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201.

(32)

Dá bhrí sin, ba cheart Rialacháin Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201 agus (AE) 2020/1770 a leasú dá réir.

(33)

Maidir le plandaí le haghaidh plandú, seachas síolta, de Lavandula angustifolia Mill., Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel., Lavandula latifolia Medik., Lavandula stoechas L. agus Salvia rosmarinus Spenn a áireamh faoi raon feidhme Airteagal 25(2), Airteagal 28, pointe (d), agus Airteagal 29, pointe (e), de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1201, agus i liosta na bplandaí lena gceanglaítear cód inrianaitheachta de bhun Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1770, ba cheart feidhm a bheith acu ón 1 Iúil 2025. Tá gá leis sin chun a ndóthain ama a thabhairt do na húdaráis inniúla agus d’oibreoirí gairmiúla iad féin a chur in oiriúint do na rialacha nua sin.

(34)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,

(1)

in Airteagal 1, cuirtear an pointe seo a leanas isteach:

(2)

Leasaítear Airteagal 2 mar a leanas:

(3)

in Airteagal 4(1), cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre:

‘I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil láithreacht na lotnaide sonraithe i bplandaí, bunóidh an Ballstát lena mbaineann limistéar críochaithe gan mhoill.’;

(4)

Leasaítear Airteagal 5(4) mar a leanas:

(5)

Leasaítear Airteagal 7 mar a leanas:

(6)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 8:

(7)

in Airteagal 9, cuirtear an mhír seo a leanas isteach:

(8)

in Airteagal 14, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:

(9)

in Airteagal 15(2), sa chéad fhomhír, cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a):

(10)

in Airteagal 16, cuirtear an mhír seo a leanas isteach:

(11)

Leasaítear Airteagal 18 mar a leanas:

(12)

in Airteagal 19, cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a):

(13)

in Airteagal 23, cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a):

(14)

in Airteagal 24(1), cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointí (b) agus (c):

(15)

in Airteagal 25(2), cuirtear an méid seo a leanas in ionad na habairte réamhráití:

‘De mhaolú ar mhír 1, plandaí le haghaidh plandú, seachas síolta, ó Coffea L., Lavandula angustifolia Mill., Lavandula dentata L., Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel., Lavandula latifolia Medik., Lavandula stoechas L., Nerium oleander L., Olea europaea L., Polygala myrtifolia L., Prunus dulcis (Mill.) D.A.Webb agus Salvia rosmarinus Spenn. ní féidir iad a aistriú den chéad uair laistigh de chríoch an Aontais ach i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas, agus sa chás sin amháin:’;

(16)

in Airteagal 27, an dara mír, cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (b):

(17)

Leasaítear Airteagal 28 mar a leanas:

(18)

Leasaítear Airteagal 29 mar a leanas:

(19)

Leasaítear Airteagal 30 mar a leanas:

(20)

in Airteagal 35, scriostar míreanna 2 agus 3;

(21)

Leasaítear na hIarscríbhinní i gcomhréir le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo.

(1)

in Airteagal 32, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:

(2)

in Iarscríbhinn II, sa liosta ‘Plandaí sonraithe atá soghabhálach i leith Xylella fastidiosa fospeiceas multiplex’, scriostar an iontráil ‘Salvia apiana Jeps.’.