62023CJ0687

SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)

11 ta’ Settembru 2025 ( *1 )

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2014/59/UE – Riżoluzzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tal-impriżi ta’ investiment – Prinċipji ġenerali – Artikolu 34(1)(a) u (b) – Rikapitalizzazzjoni interna – Deprezzament tal-istrumenti kapitali – Effetti – Artikolu 53(1) u (3) – Il-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) – Protezzjoni tad-drittijiet tal-azzjonisti u tal-kredituri – Akkwist ta’ strumenti kapitali – Informazzjoni difettuża u żbaljata pprovduta fil-prospett li għandu jiġi ppubblikat, b’mod partikolari, meta jiġu offruti titoli lill-pubbliku – Azzjoni għan-nullità tal-kuntratt ta’ akkwist tal-istrumenti kapitali – Azzjoni għad-danni – Azzjonijiet imressqa qabel l-adozzjoni tal-miżuri ta’ riżoluzzjoni”

Fil-Kawża C‑687/23,

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑2 ta’ Novembru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑15 ta’ Novembru 2023, fil-proċedura

D.E.

Banco Santander SA,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),

komposta minn F. Biltgen, President tal-Awla, T. von Danwitz (Relatur), Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Imħallef tal-Ewwel Awla, A. Kumin, I. Ziemele u S. Gervasoni, Imħallfin,

Avukata Ġenerali: T. Ćapeta,

Reġistratur: A. Calot Escobar,

wara li rat il-proċedura bil-miktub,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

–	għal Banco Santander SA, minn C. García Vega, J. M. Rodríguez Cárcamo u A. M. Rodríguez Conde, abogados,

–	għall-Gvern Spanjol, minn L. Aguilera Ruiz u A. Gavela Llopis, bħala aġenti,

–	għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn P. Gentili, avvocato dello Stato,

–	għall-Gvern Portugiż, minn P. Barros da Costa, J. Margarido u A. Rodrigues, bħala aġenti,

–	għall-Kummissjoni Ewropea, minn C. Auvret, P. Němečková u D. Triantafyllou, bħala aġenti,

wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑13 ta’ Frar 2025,

tagħti l-preżenti

Sentenza

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 34(1)(a), tal-Artikolu 53(1) u (3) u tal-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Mejju 2014 li tistabbilixxi qafas għall-irkupru u r-riżoluzzjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u ditti ta’ investiment u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KE u d-Direttivi 2001/24/KE, 2002/47/KE, 2004/25/KE, 2005/56/KE, 2007/36/KE, 2011/35/KE, 2012/30/UE u 2013/36/UE, u r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 648/2012, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2014, L 173, p. 190).

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn D.E. u Banco Santander SA, fil-kwalità tagħha ta’ suċċessur ta’ Banco Popular Español SA (iktar ’il quddiem “Banco Popular”), dwar azzjonijiet għal nullità u għad-danni li D.E. ressaq minħabba informazzjoni difettuża u żbaljata li kienet ġiet ipprovduta lilu fil-prospett li għandu jiġi ppubblikat, b’mod partikolari, meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku, fil-mument li fih akkwista strumenti kapitali, sussegwentement ikkonvertiti f’azzjonijiet ta’ Banco Popular.

Il-kuntest ġuridiku

Id-Direttiva 2004/39/KE

Il-premessi 31, 44 u 46 tad-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 263), kienu fformulati kif ġej:

“(31)

Wieħed mill-għanijiet ta’ din id-Direttiva huwa li jipproteġi lill-investituri. Il-miżuri sabiex jipproteġu lill-investituri għandhom jiġu addattati għall-partikolaritajiet ta’ kull waħda mill-kategoriji ta’ l-investituri (tax-xiri bl-imnut, professjonali u l-kontropartijiet).

[…]

(44)

Bil-mira doppja li jiġu protetti l-investituri u li jiġi żgurat l-operat bla xkiel tas-swieq tat-titoli, huwa meħtieġ li jiġi żgurat illi tinkiseb t-trasparenza tat-transazzjonijiet u li r-regoli stabbiliti għal dan il-għan japplikaw għad-ditti ta’ l-investiment [impriżi ta’ investiment] meta joperaw fis-swieq. Sabiex l-investituri u l-parteċipanti fis-swieq jiġu megħjuna jistmaw f’kull waqt it-termini ta’ transazzjoni fl-ishma li jkunu qegħdin jikkunsidraw u sabiex wara jivverifikaw il-kondizzjonijiet li fihom tkun ġiet imwettqa, għandhom jiġu stabbiliti regoli komuni għall-pubblikazzjoni tad-dettalji tat-transazzjonijiet ikkompletati f’ishma u għall-iżvelar tad-dettalji ta’ l-opportunitajiet korrenti għall-kummerċ fl-ishma. Dawn ir-regoli huma meħtieġa sabiex jiżguraw l-integrazzjoni effettiva tas-swieq ta’ l-ekwità ta’ l-Istati Membri, sabiex jippromwovu l-effikaċja tal-proċess ġenerali tal-formazzjoni tal-prezzijiet għall-istrumenti ta’ l-ekwità, u sabiex jgħinu l-operat effettiv ta’ l-obbligi ta’ ‘l-aħjar twettiq’. Dawn il-konsiderazzjonijiet jeħtieġu reġim komprensiv ta’ trasparenza li japplika għat-transazzjonijiet kollha fl-ishma […]. L-obbligi għad-ditti ta’ l-investiment skond din id-Direttiva sabiex jikkwotaw offerta u joffru prezz u sabiex iwettqu ordni bil-prezz ikkwotat ma jeħilsux lid-ditti ta’ l-investment mill-obbligu li jgħaddu ordni lejn post ieħor tat-twettiq meta din l-internalizzazzjoni tkun tista’ tipprevjieni lid-ditta milli tikkonforma ma’ l-obbligi ta’ ‘l-aħjar twettiq’.

[…]

(46)	Stat Membru jista’ jiddeċiedi li japplika l-ħtiġiet tat-trasparenza ta’ qabel u ta’ wara l-kummerċ stabbiliti f’din id-Direttiva għall-istrumenti finanzjarji oħra milli l-ishma. […]”

L-Artikolu 19 tad-Direttiva 2004/39, intitolat “Il-Kondotta ta’ l-obbligi tal-kummerċ meta jiġu pprovvduti servizzi ta’ investiment lill-klijenti”, kien jipprovdi, fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:

“2. It-tagħrif kollu, inklużi l-komunikazzjonijiet ta’ promozzjoni, li d-ditta ta’ investiment tibgħat lill-klijenti jew lill-klijenti potenzjali, għandu jkun ġust, ċar u ma jqarraqx. Il-komunikazzjonijiet dwar il-marketing għandhom ikunu jistgħu jiġu identifikati biċ-ċar bħala ta’ hekk.

3. Għandu jiġi pprovvdut tagħrif approprjat f’għamla komprensibbli lill-kljienti jew il-klijenti potenzali dwar:

–	id-ditta ta’ l-investiment u s-servizzi tagħha,

–	l-istrumenti finanzjarji u l-istrateġiji proposti ta’ l-investiment; dan għandu jinkludi gwida approprjata u twissijiet dwar ir-riskji assoċjati ma’ l-investmenti f’dawn l-istrumenti jew rigward l-istrateġiji partikolari ta’ l-investimenti,

–	il-postijiet tat-twettiq, u

–	l-ispejjeż u l-imposti assoċjati

sabiex ikunu kapaċi b’mod raġjonevoli li jifhmu n-natura u r-riskji tas-servizz ta’ l-investiment u tat-tip speċifiku ta’ l-istrument finanzjarju li jkun qiegħed jiġi offrut u, b’konsegwenza ta’ dan, sabiex jieħdu deċiżjonijiet dwar l-investiment fuq bażi informat. Dan it-tagħrif jista’ jiġi pprovvdut f’format standardizzat.”

Id-Direttiva 2014/59

Il-premessi 45, 49 u 120 tad-Direttiva 2014/59 jaqraw kif ġej:

“(45)

Sabiex jiġi evitat periklu morali, kwalunkwe istituzzjoni li tkun qed tfalli għandha tkun tista’ toħroġ mis-suq, irrispettivament mid-daqs u l-interkonnettività tagħha, mingħajr ma tikkawża taqlib sistemiku. Istituzzjoni li tkun qed tfalli għandha fil-prinċipju tiġi likwidata skont proċeduri normali ta’ insolvenza. Madankollu, il-likwidazzjoni skont proċeduri normali ta’ insolvenza tista’ tipperikola l-istabbiltà finanzjarja, titterrompi l-provvista ta’ funzjonijiet kritiċi, u taffettwa l-protezzjoni tad-depożituri. F’dan il-każ huwa wisq probabbli li jkun hemm interess pubbliku li l-istituzzjoni titqiegħed taħt riżoluzzjoni u li jiġu applikati għodod ta’ riżoluzzjoni flok rikors għal proċeduri normali ta’ insolvenza. […]

[…]

(49)

Il-limitazzjonijiet fuq id-drittijiet tal-azzjonisti u l-kredituri għandhom ikunu f’konformità mal-Artikolu 52 tal-Karta [tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-‘Karta’)]. L-għodod tar-riżoluzzjoni għandhom għalhekk jiġu applikati biss lil dawk l-istituzzjonijiet li jkunu qed ifallu jew probabbli li jfallu, u dan biss meta jkun neċessarju biex jintlaħaq l-għan tal-istabbiltà finanzjarja fl-interess ġenerali. Partikolarment, l-għodod ta’ riżoluzzjoni għandhom jiġu applikati fejn l-istituzzjoni ma tistax tiġi stralċjata taħt proċeduri normali ta’ insolvenza mingħajr ma tiġi distabbilizzata s-sistema finanzjarja u l-miżuri jkunu neċessarji sabiex jiġi żgurat trasferiment rapidu u l-kontinwazzjoni ta’ funzjonijiet sistemikament importanti u fejn ma hemm l-ebda prospett raġonevoli għal kwalunkwe soluzzjoni privata alternattiva, inklużi kwalunkwe żieda fil-kapital mill-azzjonisti eżistenti jew minn kwalunkwe parti terza biżżejjed biex tiġi restawrata l-vijabbiltà sħiħa tal-istituzzjoni. […]

[…]

(120)

Id-direttivi tal-Unjoni dwar il-liġi tal-kumpanniji jinkludu regoli mandatorji għall-protezzjoni tal-azzjonisti u l-kredituri ta’ istituzzjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dawn id-direttivi. F’sitwazzjonijiet fejn l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni jeħtieġ jaġixxu b’mod rapidu, dawk ir-regoli jistgħu jfixklu l-azzjoni effettiva u l-użu ta’ għodod u setgħat ta’ riżoluzzjoni minn awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni u derogi xierqa għandhom jiġu inklużi f’din id-Direttiva. Sabiex tiġi garantita ċertezza legali massima għall-partijiet interessati, id-derogi għandhom jiġu definiti b’mod ċar u strett, u għandhom jintużaw biss fl-interess pubbliku u meta jiġu sodisfatti l-iskattaturi tar-riżoluzzjoni. […]”

Skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva:

“Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri relatati mal-irkupru u r-riżoluzzjoni, tal-entitajiet segwenti:

[…]

(b)	l-istituzzjonijiet finanzjarji li huma stabbiliti fl-Unjoni meta l-istituzzjoni finanzjarja hija sussidjarja ta’ istituzzjoni ta’ kreditu jew ta’ ditta ta’ investiment, jew ta’ kumpanija msemmija fil-punti (c) jew (d) […]

(c)	kumpaniji holding finanzjarji, kumpaniji holding finanzjarji mħallta u kumpaniji holding b’attività mħallta li huma stabbiliti fl-Unjoni;

(d)	kumpaniji b’parteċipazzjoni finanzjarja prinċipali fi Stat Membru, kumpaniji holding finanzjarja prinċipali fl-Unjoni, kumpaniji holding finanzjarja mħallta prinċipali fi Stat Membru, kumpaniji holding finanzjarja mħallta prinċipali fl-Unjoni;

[…]”

Skont l-Artikolu 2(1) tal-imsemmija direttiva:

“Għall-finijiet ta’ din il-Direttiva japplikaw id-definizzjonjiet li ġejjin:

[…]

(57) ‘għodda ta’ rikapitalizzazzjoni interna’ tfisser il-mekkaniżmu biex jiġi effettwat l-eżerċizzju minn awtorità tar-riżoluzzjoni skont l-Artikolu 37 tas-setgħat ta’ valwazzjoni negattiva [deprezzament] u l-konverżjoni fir-rigward ta’ obbligazzjonijiet [passiv] istituzzjoni taħt riżoluzzjoni skont l-Artikolu 43;

[…]”

L-Artikolu 34 tal-istess direttiva, intitolat “Prinċipji ġenerali li jirregolaw ir-riżoluzzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:

“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta japplikaw l-għodod ta’ riżoluzzjoni u jeżerċitaw is-setgħat ta’ riżoluzzjoni, l-awtoritajiet tar-riżoluzzjoni jieħdu l-miżuri xierqa kollha biex jiżguraw li l-azzjoni ta’ riżoluzzjoni tittieħed skont il-prinċipji li ġejjin:

(a)	l-azzjonisti tal-istituzzjoni taħt riżoluzzjoni jġarrbu l-ewwel telf;

(b)	il-kredituri tal-istituzzjoni taħt riżoluzzjoni jġarrbu t-telf wara l-azzjonisti skont l-ordni ta’ prijorità tal-pretensjonijiet tagħhom taħt proċeduri normali ta’ insolvenza, ħlief kif altrimenti previst espressament f’din id-Direttiva;

[…]

(f)	ħlief fejn previst mod ieħor f’din id-Direttiva, il-kredituri tal-istess klassi jiġu ttrattati b’mod ekwu;

(g)	l-ebda kreditur ma għandu jġarrab telf ikbar milli kien iġarrab kieku l-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1) ġiet stralċjata taħt proċeduri ta’ insolvenza normali f’konformità mas-salvagwardji fl-Artikoli 73 sa 75;

[…]”

L-Artikolu 36 tad-Direttiva 2014/59, intitolat “Valwazzjoni [Valutazzjoni] għall-finijiet ta’ riżoluzzjoni”, jipprovdi:

“1. Qabel ma jieħdu azzjoni ta’ riżoluzzjoni jew jeżerċitaw is-setgħa tal-valwazzjoni negattiva jew tal-konverżjoni ta’ strumenti kapitali rilevanti, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni għandhom jiżguraw li titwettaq valutazzjoni ġusta, prudenti u realistika tal-assi [attiv] u l-obbligazzjonijiet tal-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1) minn persuna indipendenti minn ta’ awtorità pubblika, inkluża l-awtorità ta’ riżoluzzjoni, u l-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1). Soġġett għall-paragrafu 13 ta’ dan l-Artikolu u għall-Artikolu 85, fejn ir-rekwiżiti kollha stipulati f’dan l-Artikolu jkunu sodisfatti, il-valwazzjoni għandha titqies bħala definittiva.

2. Fejn valwazzjoni indipendenti skont il-paragrafu 1 ma tkunx possibbli, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni jistgħu jwettqu valwazzjoni proviżorja tal-assi u l-obbligazzjonijiet tal-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1), skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 9 ta’ dan l-Artikolu.

3. L-objettiv tal-valwazzjoni għandu jkun li jiġi vvalutat il-valur tal-assi u l-obbligazzjonijiet tal-istituzzjoni jew tal-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1) li tissodisfa l-kondizzjonijiet għar-riżoluzzjoni tal-Artikoli 32 u 33.

[…]

6. Il-valwazzjoni għandha tiġi ssupplimentata bl-informazzjoni li ġejja kif tidher fil-kotba u r-rekords ta’ kontabbiltà tal-istituzzjoni jew tal-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1):

(a)	karta tal-bilanċ aġġornata u rapport dwar il-pożizzjoni finanzjarja tal-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1);

(b)	analiżi u stima tal-valur ta’ kontabbiltà tal-assi;

(c)

il-lista tal-obbligazzjonijiet pendenti fuq il-karta tal-bilanċ u li ma jidhrux fuq il-karta tal-bilanċ murija fil-kotba u r-rekords tal-istituzzjoni jew l-entità msemmija fil-punt (b), (c) jew (d) tal-Artikolu 1(1), b’indikazzjoni tal-krediti rispettivi u l-livelli ta’ prijorità skont il-liġi applikabbli ta’ insolvenza.

[…]

9. Fejn, minħabba l-urġenza taċ-ċirkustanzi tal-każ, ma tkunx possibbli konformità mar-rekwiżiti fil-paragrafi 6 u 8, jew ikun japplika l-paragrafu 2, għandha titwettaq valwazzjoni provviżorja. Il-valutazzjoni proviżorja għandha tikkonforma mar-rekwiżiti fil-paragrafu 3 u sa fejn hu prattikabbli fiċ-ċirkostanzi mar-rekwiżiti tal-paragrafi 1,63 [6] u 8.

Il-valwazzjoni proviżorja msemmija f’dan il-paragrafu għandha tinkludi riżerva għal telf addizzjonali, b’ġustifikazzjoni adatta.”

L-Artikolu 48 ta’ din id-direttiva, intitolat “Sekwenza ta’ valwazzjoni negattiva u konverżjoni”, jipprovdi:

“1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta japplikaw l-istrument ta’ rikapitalizzazzjoni interna, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni jeżerċitaw is-setgħat ta’ valwazzjoni negattiva u l-konverżjoni, soġġett għal kwalunkwe esklużjoni taħt l-Artikolu 44(2) u (3), filwaqt li jiġu sodisfatti r-rekwiżiti li ġejjin:

(a)	Oġġetti tal-Grad 1 ta’ Ekwità Komuni jitnaqqsu skont il-punt (a) tal-Artikolu 60(1);

(b)	jekk, u biss jekk, it-total tat-tnaqqis skont il-punt(a) ikun anqas mit-total tal-ammonti msemmijin fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 47(3), l-awtoritajiet inaqqsu l-ammont prinċipali tal-istrumenti tal-Grad 1 Addizzjonali safejn ikun meħtieġ u safejn tasal il-kapaċità tagħhom;

(c)	jekk, u biss jekk, it-total tat-tnaqqis skont il-punti (a) u (b) ikun anqas mit-total tal-ammonti msemmijin fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 47(3), l-awtoritajiet inaqqsu l-ammont prinċipali tal-istrumenti tal-Grad 2 Addizzjonali safejn ikun meħtieġ u safejn tasal il-kapaċità tagħhom;

[…]”

L-Artikolu 53 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Effett tar-rikapitalizzazzjoni interna”, jipprevedi:

“1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fejn awtorità ta’ riżoluzzjoni teżerċita setgħa msemmija fl-Artikolu 59(2) u fil-punti (e) sa (i) tal-Artikolu 63(1), it-tnaqqis fil-kapital jew fl-ammont pendenti dovut, il-konverżjoni jew il-kanċellazzjoni jidħlu fis-seħħ u jkunu immedjatament vinkolanti fuq l-istituzzjoni taħt riżoluzzjoni u l-kredituri u l-azzjonisti affettwati.

[…]

3. Meta awtorità ta’ riżoluzzjoni tnaqqas għal żero l-ammont kapitali prinċipali ta’, jew l-ammont pendenti pagabbli fir-rigward ta’ obbligazzjoni permezz tas-setgħa msemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 63(1), dik l-obbligazzjoni u kwalunkwe obbligu jew pretensjoni li tirriżulta f’relazzjoni magħha li mhumiex dovuti fil-mument meta tiġi eżerċitata s-setgħa għandhom jiġu ttrattati bħala mħallsa għal għanijiet kollha, u ma għandhomx ikun jistgħu jiġu ppruvati fi kwalunkwe proċedura sussegwenti fir-rigward l-istituzzjoni taħt riżoluzzjoni jew kwalunkwe entità suċċessur fi kwalunkwe stralċ sussegwenti.

4. Meta awtorità tar-riżoluzzjoni tkun naqqset parzjalment, imma mhux għal kollox, l-ammont kapitali ta’, jew l-ammont pagabbli pendenti fir-rigward ta’ obbligazzjoni permezz tas-setgħa msemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 63(1):

(a)	l-obbligazzjoni għandha tiġi meħlusa sal-punt tal-ammont imnaqqas;

(b)

l-istrument rilevanti jew il-ftehim li ħoloq l-obbligazzjoni oriġinali għandu jkompli japplika fir-rigward tal-ammont kapitali residwu, jew l-ammont pendenti pagabbli fir-rigward tal-obbligazzjoni, soġġett għal kwalunkwe modifika tal-ammont tal-interess pagabbli biex tirrifletti t-tnaqqis tal-ammont kapitali, u kwalunkwe modifika ulterjuri fit-termini li l-awtorità tar-riżoluzzjoni tista’ tagħmel permezz tas-setgħa msemmija fil-punt (j) tal-Artikolu 63(1).”

L-Artikolu 60 tal-istess direttiva, intitolat “Dispożizzjonijiet li jirregolaw il-valwazzjoni negattiva jew il-konverżjoni tal-istrumenti kapitali”, huwa fformulat kif ġej:

“1. Fl-osservanza tar-rekwiżit stabbilit fl-Artikolu 59, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni għandhom jeżerċitaw is-setgħa ta’ valwazzjoni negattiva jew ta’ konverżjoni skont il-prijorità tal-pretensjonijiet taħt proċeduri normali ta’ insolvenza, b’mod li jipproduċi r-riżultati li ġejjin:

(a)	l-elementi tal-Grad 1 ta’ Ekwità Komuni jitnaqqsu l-ewwel, fi proporzjon tat-telf u sal-estent tal-kapaċità tagħhom u l-awtorità ta’ riżoluzzjoni tieħu waħda mill-azzjonijiet speċifikati fl-Artikolu 47(1), jew it-tnejn li huma, fir-rigward tad-detenturi ta’ strumenti ta’ Grad 1 ta’ Ekwità Komuni;

(b)

l-ammont kapitali tal-istrumenti tal-Grad 1 Addizzjonali jiġi valwat negattivament jew ikkonvertit fi strumenti ta’ Grad 1 ta’ Ekwità Komuni, jew it-tnejn, sal-punt meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi ta’ riżoluzzjoni stabbiliti fl-Artikolu 31 jew sal-estent tal-kapaċità tal-istrumenti kapitali rilevanti, skont liema huwa inqas;

(c)

l-ammont kapitali tal-istrumenti tal-Grad 2 Addizzjonali jiġi valwat negattivament jew ikkonvertit fi strumenti ta’ Grad 1 ta’ Ekwità Komuni, jew it-tnejn, sal-punt meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi ta’ riżoluzzjoni stabbiliti fl-Artikolu 31 jew sal-estent tal-kapaċità tal-istrumenti kapitali rilevanti, skont liema huwa inqas;

2. Meta l-ammont prinċipali ta’ strument kapitali rilevanti jiġi valwat negattivament:

[…]

(b)

l-ebda obbligazzjoni lejn id-detentur tal-istrument kapitali rilevanti ma għandha tibqa’ taħt jew marbuta mal-ammont tal-istrument li jkun ġie valwat negattivament, ħlief għal xi obbligazzjoni diġà dovuta, u kwalunkwe obbligazzjoni għal danni li jistgħu jinħolqu bħala riżultat ta’ appel li jikkontesta l-legalità tal-eżerċizzju tas-setgħa tal-valwazzjoni negattiva.

(c)	ebda kumpens ma jitħallas lil ebda detentur tal-istrumenti kapitali rilevanti għajr skont il-paragrafu 3.

[…]

3. Biex issir konverżjoni ta’ strumenti kapitali rilevanti taħt il-punt (b) tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni jistgħu jeħtieġu lill-istituzzjonijiet u lill-entitajiet imsemmija fil-punti (b), (c) u (d) tal-Artikolu 1(1) joħorġu strumenti tal-Grad 1 ta’ Ekwità Komuni lid-detenturi tal-istrumenti kapitali rilevanti. […]

[…]”

Id-deċiżjoni tal-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni

13	Il-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni adotta fid-deċiżjoni tiegħu SRB/EES/2017/08 tas‑7 ta’ Ġunju 2017 l-iskema ta’ riżoluzzjoni fir-rigward ta’ Banco Popular, approvata mill-Kummissjoni Ewropea fid-Deċiżjoni tagħha (UE) 2017/1246 tas‑7 ta’ Ġunju 2017 (ĠU 2017, L 178, p. 15).

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

14	Fit‑3 ta’ Ottubru 2009, D.E., bħala d-direttur uniku ta’ Lera Blava SLU, issottoskriva għal bonds subordinati konvertibbli f’bonds subordinati maħruġa minn Banco Popular.

15	Fix-xahar ta’ Mejju 2012, dawn il-bonds ġew ikkonvertiti minn D.E., li kien qiegħed jaġixxi f’isem Lera Blava, f’bonds subordinati oħra konvertibbli b’mod obbligatorju.

16	Fl‑14 ta’ Jannar 2013, bħala ħlas ta’ pagi mhux imħallsa, Lera Blava ttrasferixxiet lil D.E. il-proprjetà ta’ dawn il-bonds. Banco Popular awtorizza dan it-trasferiment ta’ proprjetà fit‑22 ta’ Frar 2013.

17	Fil‑25 ta’ Novembru 2015, l-imsemmija bonds ġew ikkonvertiti b’mod obbligatorju f’azzjonijiet ta’ Banco Popular.

Fix-xahar ta’ Ottubru 2016, D.E. ippreżenta, quddiem il-Juzgado de Primera Instancia (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Spanja), rikors kontra Banco Popular intiż li tiġi kkonstatata n-nullità tal-akkwist tal-bonds subordinati konvertibbli minħabba żball li jivvizzja l-kunsens tiegħu u li jinkiseb ir-rimbors tas-somma inizjalment investita għall-akkwist ta’ dawn il-bonds, flimkien mal-interessi legali b’effett minn dan l-akkwist. Sussidjarjament, huwa talab kumpens għad-dannu kkawżat min-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa ta’ Banco Popular, tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni li jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar is-swieq tal-istrumenti finanzjarji, waqt il-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmija bonds matul is-sena 2009 u l-konverżjoni sussegwenti tagħhom fl‑2012.

19	Il-Juzgado de Primera Instancia (il-Qorti tal-Ewwel Istanza) laqgħet dan ir-rikors u kkonstatat in-nullità tas-sottoskrizzjoni tal-bonds subordinati konvertibbli b’mod obbligatorju.

20	Banco Popular appella mis-sentenza ta’ dik il-qorti quddiem l-Audiencia Provincial (il-Qorti Provinċjali, Spanja), li laqgħet l-appell minħabba li D.E. ma kellux locus standi.

D.E. ippreżenta appell ta’ kassazzjoni mis-sentenza mogħtija fl-appell quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), li hija l-qorti tar-rinviju f’din il-kawża. Quddiem dik il-qorti, huwa sostna li l-Audiencia Provincial (il-Qorti Provinċjali) kienet żbaljat meta rrifjutat li tirrikonoxxi l-locus standi tiegħu, meta, fil-fehma tiegħu, it-trasferiment tal-proprjetà tal-bonds ta’ Lera Blava lid-direttur u lill-azzjonist uniku tagħha kien wieħed validu.

22	Fis‑7 ta’ Ġunju 2017, is-SRB adotta l-iskema ta’ riżoluzzjoni fir-rigward ta’ Banco Popular, li ġiet approvata mill-Kummissjoni fl-istess jum.

Din l-iskema ta’ riżoluzzjoni ġiet implimentata permezz ta’ deċiżjoni, adottata wkoll fis‑7 ta’ Ġunju 2017, tal-Fondo de Reestructuración Ordenada Bancaria (il-Fond ta’ Ristrutturazzjoni Ordnata tal-Istituzzjonijiet Bankarji, Spanja) (iktar ’il quddiem il-“FROB”). Permezz ta’ din id-deċiżjoni, dan tal-aħħar, b’mod partikolari, naqqas għal żero l-kapital azzjonarju ta’ Banco Popular billi naqqas l-azzjonijiet kollha f’din tal-aħħar li kienu fiċ-ċirkulazzjoni. Kaġun tal-imsemmija deċiżjoni, D.E. ma baqax id-detentur tal-azzjonijiet ta’ Banco Popular li huwa kien kiseb wara l-konverżjoni tal-bonds sottoskritti u dan mingħajr ma rċieva ebda korrispettiv.

24	Barra minn hekk, il-FROB iddeċieda li jikkonverti l-istrumenti kapitali tal-Kategorija 2 ta’ Banco Popular u li jittrasferixxi lil Banco Santander l-azzjonijiet il-ġodda maħruġa wara din il-konverżjoni, mingħajr il-kunsens tad-detenturi preċedenti ta’ dawn l-istrumenti.

25	Matul is-sena 2018, Banco Santander saret is-suċċessur universali ta’ Banco Popular, permezz ta’ għaqda b’akkwist ta’ dan il-bank tal-aħħar li l-personalità ġuridika tiegħu ġiet fi tmiemha.

Il-qorti tar-rinviju tirrileva li jeżisti, fi Spanja, numru kbir ta’ kawżi li fihom ix-xerrejja ta’ diversi strumenti kapitali ta’ Banco Popular ressqu azzjonijiet għan-nullità tal-kuntratti ta’ akkwist ta’ dawn l-istrumenti, għall-ħlas lura tal-prezz imħallas għal dan l-akkwist u/jew azzjonijiet għad-danni minħabba informazzjoni fil-prospett li għandu jiġi ppubblikat, b’mod partikolari, meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew ammessi għall-kummerċ.

Fis-sentenza tal‑5 ta’ Mejju 2022, Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular), C‑410/20, iktar ’il quddiem is-sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular), EU:C:2022:351), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 34(1)(a), l-Artikolu 53(1) u (3), kif ukoll il-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59 jipprekludu li, wara d-deprezzament totali tal-azzjonijiet ordnata fil-kuntest tar-riżoluzzjoni ta’ istituzzjoni bankarja, azzjonijiet għad-danni minħabba informazzjoni fil-prospett li għandu jiġi ppubblikat, b’mod partikolari, meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku, u azzjonijiet għan-nullità tal-kuntratt ta’ sottoskrizzjoni ta’ azzjonijiet ikunu jistgħu jitressqu kontra din l-istituzzjoni jew kontra s-suċċessur legali tagħha.

Wara l-għoti ta’ din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju għad għandha d-dubji tagħha dwar il-portata tal-projbizzjoni ta’ kull azzjoni għad-danni jew għal nullità li tirriżulta, skont id-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja, minn miżura ta’ riżoluzzjoni. F’dan ir-rigward, hija tirrileva li, fil-kawża li wasslet għas-sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular), l-azzjonijiet għad-danni u l-azzjonijiet għan-nullità kienu jikkonċernaw kuntratti ta’ sottoskrizzjoni ta’ azzjonijiet ta’ Banco Popular. Mill-banda l-oħra, fil-kawżi li wasslu għas-sentenza tal‑5 ta’ Settembru 2024, Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II) (C‑775/22, C‑779/22 u C‑794/22, iktar ’il quddiem is-sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), EU:C:2024:679), kienu inkwistjoni kuntratti ta’ sottoskrizzjoni ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet ta’ Banco Popular qabel ir-riżoluzzjoni ta’ dan il-bank.

Peress li l-bonds konvertibbli inkwistjoni fit-tilwima li tressqet quddiemha ġew ikkonvertiti wkoll f’azzjonijiet ta’ Banco Popular qabel l-adozzjoni tal-miżuri ta’ riżoluzzjoni fir-rigward ta’ dan il-bank, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk D.E. jistax jinvoka kreditu “dovut” fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, fil-kuntest ta’ din it-tilwima.

F’dan ir-rigward, hija tippreċiża, minn naħa, li, fid-dritt Spanjol, it-terminu “dovut” jindika l-mument li fih jitnissel id-dritt li tintalab l-eżekuzzjoni ta’ obbligu, filwaqt li t-terminu “data ta’ maturità” jirreferi għal tmiem il-perijodu stipulat għall-eżekuzzjoni ta’ obbligu, li hekk kif jiskadi, dan tal-aħħar isir dovut. Issa, il-bonds konvertibbli inkwistjoni fit-tilwima li tressqet quddiemha allegatament immaturaw fl-istess jum tal-konverżjoni tagħhom f’azzjonijiet u, għaldaqstant, qabel il-ftuħ tal-proċedura ta’ riżoluzzjoni ta’ Banco Popular. Barra minn hekk, id-deċiżjoni ġudizzjarja li tirrikonoxxi r-responsabbiltà ta’ din tal-aħħar għal eventwali danni fis-sottoskrizzjoni ta’ dawn il-bonds ma hijiex ta’ natura kostituttiva, iżda tikkonstata l-eżistenza ta’ din ir-responsabbiltà u tikkwantifika d-danni dovuti f’dan ir-rigward. Jekk l-obbligu ta’ kumpens li jirriżulta jikkostitwixxi “kreditu kontinġenti” sal-konstatazzjoni definittiva tiegħu b’mod ġudizzjarju, dan għandu jitqies ukoll, anki qabel din il-konstatazzjoni, bħala kreditu dovut.

Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-kawża li għandha quddiemha hija differenti mill-kawżi li wasslu għas-sentenzi msemmija fil-punti 27 u 28 ta’ din is-sentenza minħabba l-fatt li D.E. ressaq l-azzjoni għan-nullità tal-kuntratt ta’ sottoskrizzjoni tal-bonds konvertibbli u l-azzjoni għad-danni qabel ir-riżoluzzjoni ta’ Banco Popular.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

“(1)

Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 34(1)(a) u (b) [tad-Direttiva 2014/59], moqrija flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 53(1) u (3), u ma’ dawk tal-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) [ta’ din tal-aħħar] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-kreditu jew id-dritt eventwali li jirriżulta mill-kundanna għall-kumpens imposta fuq l-entità li ssuċċediet lil Banco Popular b’konsegwenza ta’ azzjoni għad-danni li tirriżulta mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodott finanzjarju (titoli subordinati neċessarjament konvertibbli f’azzjonijiet tal-istess bank), mhux inkluż fost l-istrumenti ta’ kapital addizzjonali li jirreferu għalihom il-miżuri ta’ riżoluzzjoni ta’ Banco Popular, li finalment ġew ikkonvertiti f’azzjonijiet tal-bank qabel ma ġew adottati l-miżuri ta’ riżoluzzjoni tal-bank (7 ta’ Ġunju 2017), jistgħu jitqiesu bħala passiv affettwat mid-dispożizzjoni ta’ deprezzament jew ta’ estinzjoni tal-Artikolu 53(3) tad-Direttiva 2014/59, inkwantu obbligu jew dejn “mhux dovut”, b’tali mod li dan il-passiv jiġi meħlus u ma jistax jiġi infurzat kontra Banco Santander bħala suċċessur ta’ Banco Popular, meta t-talba li minnha tirriżulta din il-kundanna għal kumpens tkun tressqet qabel ma tkun ġiet konkluża l-proċedura ta’ riżoluzzjoni tal-bank?

(2)

Jew, għall-kuntrarju, l-imsemmija dispożizzjonijiet għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-imsemmija kreditu jew dritt jikkostitwixxu obbligu jew dejn “dovut” — Artikolu 53(3) tad-[Direttiva 2014/59) — jew “obbligu diġà dovut” fil-mument tar-riżoluzzjoni tal-bank — Artikolu 60(2)(b), u bħala huma tali esklużi mill-effetti tal-liberazzjoni jew tal-annullament ta’ dawn l-obbligi jew djun u, konsegwentement, infurzabbli kontra Banco Santander bħala suċċessur ta’ Banco Popular, meta t-talba li minnha tirriżulta din il-kundanna għal kumpens tkun tressqet qabel ma tkun ġiet konkluża l-proċedura ta’ riżoluzzjoni tal-bank?”

Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari

Banco Santander issostni li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli, minħabba li din tal-aħħar tressqet mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema), u dan mingħajr ma din tal-aħħar ikkjarifikat minn qabel il-kwistjoni tad-dritt nazzjonali dwar il-locus standi ta’ D.E. Kemm‑il darba dan tal-aħħar ma għandux il-kwalità sabiex iressaq, f’ismu stess, azzjoni kontra Banco Popular, l-interpretazzjoni mitluba tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/59 tkun irrilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun ovvju li l-interpretazzjoni mitluba ta’ regola tal-Unjoni ma jkollha ebda relazzjoni mal-fatti jew mal-iskop tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun waħda ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex quddiemha l-informazzjoni fattwali u legali neċessarja sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2025, ONB et, C‑575/23, EU:C:2025:141, punt 51, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

Barra minn hekk, skont ġurisprudenza daqstant ieħor stabbilita, il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex li jippermetti li jingħataw opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda li huwa meħtieġ għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima (sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2025, ONB et, C‑575/23, EU:C:2025:141, punt 52, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

F’dan il-każ, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, skont l-indikazzjonijiet tal-Gvern Spanjol, il-qorti tar-rinviju jkollha tiċħad ir-rikors fil-kawża prinċipali, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi eżaminat il-locus standi ta’ D.E. sabiex iressaq, f’ismu stess, azzjoni kontra Banco Popular, li kellha l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi magħmula fis-sens li d-drittijiet li jirriżultaw minn azzjoni għan-nullità tal-kuntratt ta’ akkwist ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet u minn azzjoni għad-danni bbażati fuq ksur tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni li jirriżultaw mid-Direttiva 2004/39, imressqa qabel ir-riżoluzzjoni tal-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata, ma jikkostitwixxux obbligi “dovuti”, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59.

37	Konsegwentement, ma jidhirx ovvju li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/59 mitluba mill-qorti tar-rinviju ma għandha ebda rabta mal-fatti jew mal-iskop tal-kawża prinċipali jew li l-problema hija waħda ipotetika.

38	Dan ifisser li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.

Fuq id-domandi preliminari

Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 34(1)(a) u (b), tal-Artikolu 53(1) u (3), kif ukoll tal-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li d-drittijiet li jirriżultaw minn azzjoni għal nullità ta’ kuntratt ta’ sottoskrizzjoni ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet, kif ukoll minn azzjoni għad-danni, ibbażati fuq ksur tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni li jirriżultaw mid-Direttiva 2004/39, jitqiesu li jaqgħu taħt il-kategorija tal-obbligi jew tal-krediti “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni tal-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, meta dawn l-azzjonijiet ikunu tressqu qabel id-deprezzament totali tal-azzjonijiet tal-kapital azzjonarju ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riżoluzzjoni.

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 34(1)(a) u (b) tad-Direttiva 2014/59 jistabbilixxi l-prinċipju li huma l-azzjonisti, segwiti mill-kredituri, ta’ istituzzjoni ta’ kreditu jew ta’ impriża ta’ investiment suġġetta għall-proċedura ta’ riżoluzzjoni li għandhom l-ewwel ibatu t-telf imġarrab minħabba l-applikazzjoni ta’ din il-proċedura.

Skont l-Artikolu 53(3) ta’ din id-direttiva, meta awtorità ta’ riżoluzzjoni tnaqqas għal żero l-ammont prinċipali jew is-somom dovuti fir-rigward ta’ xi passiv, dan il-passiv, kif ukoll kull obbligu jew kreditu li jirriżulta li ma jkunx dovut fil-mument tar-riżoluzzjoni, jitqies, għal kull fini, li jkun tħallas u ma huwa ammissibbli f’ebda proċedura sussegwenti li tirrigwarda lill-istituzzjoni ta’ kreditu jew lill-impriża ta’ investiment suġġetta għal miżura ta’ riżoluzzjoni jew kontra kull entità li tkun issuċċedietha, fil-kuntest ta’ stralċ sussegwenti.

L-Artikolu 60 tal-imsemmija direttiva, li jirrigwarda d-deprezzament jew il-konverżjoni ta’ strumenti kapitali, jippreċiża, fil-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2 tiegħu, li ebda obbligu fil-konfront tad-detentur tal-istrumenti kapitali ddeprezzati, bis-saħħa tad-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni, ma għandu jissussisti fil-kuntest tal-imsemmija strumenti jew b’rabta mal-ammont tagħhom, li jkun ġie ddeprezzat, ħlief għall-obbligi diġà dovuti u kwalunkwe responsabbiltà li tista’ tirriżulta minn rikors li jikkontesta l-legalità tal-eżerċizzju tas-setgħa ta’ deprezzament.

Dan ifisser li, fil-każ ta’ deprezzament totali tal-azzjonijiet tal-kapital azzjonarju ta’ istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni abbażi tad-Direttiva 2014/59, l-azzjonisti ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu jistgħu jinforzaw biss kontra din tal-aħħar jew kontra l-entità li tkun issuċċedietha l-obbligi jew il-krediti li jirriżultaw mill-istrumenti kapitali ddeprezzati li kienu diġà “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-Artikolu 60(2)(b) ta’ din id-direttiva.

Issa, fir-rigward tad-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet għad-danni li jkunu nfetħu minħabba n-natura difettuża u żbaljata tal-informazzjoni pprovduta, b’mod partikolari, fil-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ, kif prevista fl-Artikolu 6 tad-Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 6, p. 356, rettifika fil-ĠU 2014, L 218, p, 8), kif ukoll minn azzjoni għan-nullità tal-kuntratt ta’ sottoskrizzjoni ta’ azzjonijiet jew ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet imressqa wara l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni abbażi tad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fid-dawl tal-effetti retroattivi tagħhom, dawn id-drittijiet ma jistgħux jitqiesu li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ obbligi jew ta’ krediti “dovuti”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular), punti 41, 42 u 51, kif ukoll Banco Santander (Riżoluzzjoni ta’ Banco Popular II), punti 62 u 85).

F’dan il-każ, madankollu, l-azzjonijiet għal nullità u għad-danni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tressqu qabel ir-riżoluzzjoni ta’ Banco Popular. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-preżentata ta’ tali azzjonijiet qabel ir-riżoluzzjoni huwa biżżejjed sabiex id-drittijiet li jirriżultaw minnhom ikunu jistgħu jitqiesu bħala “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59. Mill-banda l-oħra, fil-fehma ta’ Banco Santander, kif ukoll tal-Gvern Spanjol, dak Taljan u dak Portugiż, id-drittijiet li jirriżultaw minn tali azzjonijiet għandhom, barra minn hekk, ikunu s-suġġett ta’ sentenza definittiva qabel dan il-mument.

Skont ġurisprudenza stabbilita, kemm mir-rekwiżiti tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni, kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza, jirriżulta li l-kliem ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li ma tkun tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġi ddeterminat is-sens u l-portata tiegħu, għandu normalment jingħata, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi, li għandha tieħu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għan li l-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha tfittex li tilħaq (sentenzi tat‑30 ta’ April 2024, M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, punt 109 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 48).

Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kliem tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, għandu jiġi rrilevat li l-użu tal-kunċett ta’ “obbligi diġà dovuti” jew ir-riferiment għal krediti dovuti ma jipprovdu, fihom infushom, ebda indikazzjoni dwar jekk azzjonijiet għal nullità u għad-danni għandhomx biss jitressqu fil-mument tar-riżoluzzjoni jew għandhomx ikunu wkoll diġà s-suġġett ta’ sentenza definittiva.

Madankollu, l-Artikolu 53(3) ta’ din id-direttiva jippreċiża li huwa “fi kwalunkwe proċedura sussegwenti” li l-obbligi jew il-krediti li jirriżultaw minn xi passiv iddeprezzat, li ma jkunux dovuti fil-mument tar-riżoluzzjoni, għandhom jitqiesu, għal kull fini, li jkunu tħallsu u ma jistgħux jiġu infurzati kontra l-istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni jew kontra kwalunkwe entità li tkun issuċċedietha. Kif ġustament tirrileva l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha ppreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, din il-preċiżazzjoni hija indizju li tali obbligi jew krediti jistgħu jibqgħu jiġu infurzati kontra tali istituzzjoni jew kontra tali entità, meta dawn ikunu s-suġġett ta’ proċedura ġudizzjarja li tkun inbdiet qabel ir-riżoluzzjoni. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni, billi tiffoka fuq proċeduri sussegwenti, b’ebda mod ma teskludi n-natura infurzabbli ta’ dawn l-obbligi jew krediti fil-kuntest ta’ proċeduri pendenti fil-mument tar-riżoluzzjoni.

Sa fejn għandu x’jaqsam, fit-tieni lok, il-kuntest tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, minn naħa, huwa tassew minnu li, skont l-Artikolu 34(1)(a) u (b) ta’ din id-direttiva, huma l-azzjonisti, segwiti mill-kredituri, ta’ istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni li għandhom l-ewwel ibatu t-telf imġarrab minħabba l-applikazzjoni ta’ din il-proċedura.

Madankollu, il-prinċipju ta’ responsabbiltà prijoritarja tal-azzjonisti u tal-kredituri li jbatu dan it-telf huwa mtaffi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, li l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tagħhom huwa neċessarjament l-istess bħal dak tal-Artikolu 34(1)(a) u (b) ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, sa fejn l-ewwel żewġ dispożizzjonijiet espliċitament jirreferu għall-obbligi u għall-krediti li jirriżultaw minn “passiv” iddeprezzat jew eżistenti fir-rigward tad-detentur tal-istrumenti kapitali ddeprezzati, dawn japplikaw, b’mod partikolari, għall-krediti u għall-obbligi tal-persuni li jkollhom il-kwalità ta’ azzjonist jew ta’ kreditur ta’ istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal riżoluzzjoni. Issa, sa fejn dawn l-obbligi jew krediti jkunu “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni, mill-Artikolu 53(3) u mill-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tal-imsemmija direttiva jirriżulta li dawn jibqgħu infurzabbli kontra l-istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni jew kontra kull entità li tkun issuċċedietha.

Għalhekk, mill-Artikolu 34(1)(a) u (b) tad-Direttiva 2014/59 ma jistax jiġi dedott li huma biss il-persuni li jkunu tilfu l-kwalità ta’ azzjonist jew ta’ kreditur ta’ tali istituzzjoni, wara sentenza definittiva li tkun ikkonfermat l-annullament tal-kuntratt ta’ sottoskrizzjoni tal-istrumenti kapitali inkwistjoni, li jistgħu jibbenefikaw min-natura infurzabbli tal-obbligi jew tal-krediti “dovuti”, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) ta’ din id-direttiva, fil-mument tar-riżoluzzjoni.

Min-naħa l-oħra, meta l-proċedura ta’ riżoluzzjoni tkun tinvolvi l-applikazzjoni tal-“istrument ta’ rikapitalizzazzjoni interna”, fis-sens tal-punt 57 tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2014/59, l-Artikolu 48(1) ta’ din tal-aħħar jipprevedi li, fl-eżerċizzju tas-setgħat ta’ deprezzament u ta’ konverżjoni, l-awtoritajiet ta’ riżoluzzjoni għandhom inaqqsu, fl-ewwel lok, il-kategoriji differenti ta’ strumenti kapitali. L-Artikolu 53(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi li l-miżuri ta’ tnaqqis tal-kapital azzjonarju jew ta’ konverżjoni jew ta’ annullament ta’ dawn l-istrumenti li tippermetti l-imsemmija rikapitalizzazzjoni interna jorbtu minnufih lill-azzjonisti u lill-kredituri affettwati. Għalhekk jidher li, fil-kuntest ta’ rikapitalizzazzjoni interna, id-deprezzament u l-konverżjoni tal-istrumenti kapitali jgħinu direttament sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-proċedura ta’ riżoluzzjoni (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 52).

Minn din il-perspettiva, il-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) u l-Artikolu 60(3) tad-Direttiva 2014/59 jipprevedi li ma għandu jitħallas ebda kumpens lid-detenturi tal-istrumenti kapitali rilevanti ħlief fil-każijiet ta’ konverżjoni ta’ tali strumenti msemmija f’dan il-paragrafu 3 u li, f’dawn il-każijiet, il-kumpens għandu jieħu l-forma ta’ ħruġ ta’ strumenti kapitali affavur ta’ dawn id-detenturi. Fil-fatt, dawn id-dispożizzjonijiet, billi jillimitaw il-kumpens għal tali ħruġ ta’ strumenti kapitali, jippermettu li jiġi evitat li dan il-kumpens ikun jista’ jnaqqas retroattivament l-ammont ta’ kapital użat għall-finijiet tar-riżoluzzjoni (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni Banco Popular II), punt 54).

B’hekk, fir-rigward ta’ azzjonijiet għal nullità jew għal danni mressqa wara r-riżoluzzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li tali azzjonijiet jinvolvu r-riskju li l-ammont tal-istrumenti kapitali li jkunu s-suġġett ta’ rikapitalizzazzjoni interna fil-kuntest tal-proċedura ta’ riżoluzzjoni jitnaqqas retroattivament, sa fejn dawn ikunu jfittxu kumpens jew ħlas lura mhux iktar mill-ammont tal-fondi żborsati għall-akkwist ta’ dawn l-istrumenti kapitali qabel ir-riżoluzzjoni. Tali azzjonijiet jistgħu għalhekk jixħtu dubju dwar jekk l-għanijiet imfittxija mill-miżura ta’ riżoluzzjoni jkunux qegħdin tabilħaqq jintlaħqu (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 53).

Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li tali azzjonijiet imressqa wara r-riżoluzzjoni jeħtieġu li l-istituzzjoni ta’ kreditu jew l-impriża ta’ investiment suġġetta għall-proċedura ta’ riżoluzzjoni, jew is-suċċessur ta’ dawn l-entitajiet, jikkumpensaw lill-azzjonisti għat-telf imġarrab minħabba l-eżerċizzju, minn awtorità ta’ riżoluzzjoni, tas-setgħa ta’ deprezzament u ta’ konverżjoni fir-rigward ta’ xi passiv ta’ din l-istituzzjoni jew ta’ din l-impriża, jew jeħtieġu li dawn tal-aħħar jirrimborsaw is-somom kollha investiti waqt is-sottoskrizzjoni ta’ azzjonijiet li ikunu ġew iddeprezzati minħabba din il-proċedura ta’ riżoluzzjoni. Fid-dawl tal-effett retroattiv tagħhom, dawn l-azzjonijiet iwaqqgħu dubju fuq il-valutazzjoni kollha li fuqha tkun ibbażata d-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni, peress li l-kompożizzjoni tal-kapital tagħmel parti mid-data oġġettiva ta’ din il-valutazzjoni u, għaldaqstant, jistgħu jfixklu l-proċedura stess ta’ riżoluzzjoni, kif ukoll l-għanijiet li d-Direttiva 2014/59 tfittex li tilħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punti 59 u 62).

Madankollu, għall-kuntrarju tal-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni mressqa wara r-riżoluzzjoni, tali azzjonijiet, meta jkunu tressqu qabel ir-riżoluzzjoni, ma jistgħux jitqiesu bħala li għandhom effett retroattiv, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, u ma jistgħux iwaqqgħu dubju fuq il-valutazzjoni prevista fl-Artikolu 36(1) tad-Direttiva 2014/59 u fuq id-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni bbażata fuqha. Fil-fatt, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punt 73 tal-konklużjonijiet tagħha, ir-riskji finanzjarji li jirriżultaw mit-tilwim pendenti għandhom tabilfors jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kontabbiltà tal-banek ikkwotati fuq il-Borża.

Fir-rigward tal-fatt li l-valutazzjoni tista’, jekk ikun il-każ, ma tiħux inkunsiderazzjoni r-rikorsi kollha ppreżentati, l-Avukata Ġenerali ġustament irrilevat, fil-punt 72 tal-konklużjonijiet tagħha, li tali livell ta’ inċertezza jeżisti fil-kuntest ta’ kwalunkwe “inventarju” u jista’ jitqies li jagħmel parti mir-riskju ġenerali li għandu jiġi aċċettat fil-kuntest tar-riżoluzzjoni taħt id-Direttiva 2014/59, b’mod partikolari mill-entità li takkwista l-istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni.

Fil-fatt, l-Artikolu 36(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi valutazzjoni “ġusta, prudenti u realistika” tal-attiv u tal-passiv ta’ tali istituzzjoni ta’ kreditu, mingħajr ma jeħtieġ li dan l-attiv u dan il-passiv jiġu evalwati b’mod sħiħ u kemm jista’ jkun iddettaljat. B’mod partikolari, meta ma jkunx possibbli li titħejja l-lista tal-passiv dovut fil-karta tal-bilanċ u barra mill-karta tal-bilanċ minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni, l-awtorità ta’ riżoluzzjoni tista’, skont il-paragrafu 9 ta’ dan l-Artikolu 36, moqri flimkien mal-paragrafi 2, 3 u 6 ta’ dan tal-aħħar, tillimita ruħha għal valutazzjoni provviżorja li tistma l-valur tal-attiv u tal-passiv.

59	F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, meta azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni jkunu tressqu qabel ir-riżoluzzjoni, dawn ma jistgħux iwaqqgħu dubju fuq il-valutazzjoni prevista fl-Artikolu 36(1) tad-Direttiva 2014/59 u fuq id-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni bbażata fuqha.

Sa fejn għandhom x’jaqsmu, fit-tielet lok, l-għanijiet li d-Direttiva 2014/59 tfittex li tilħaq, mill-premessa 49 ta’ din tal-aħħar jirriżulta li l-istrumenti ta’ riżoluzzjoni għandhom japplikaw biss għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għall-impriżi ta’ investiment li jkunu fallew jew li jkunu x’aktarx ser ifallu u biss jekk dan ikun neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan ta’ stabbiltà finanzjarja fl-interess ġenerali. L-applikazzjoni ta’ dawn l-istrumenti għandha għalhekk tkun limitata għal sitwazzjonijiet ta’ urġenza kbira, meta l-istituzzjoni ta’ kreditu jew l-impriża ta’ investiment inkwistjoni ma tkunx tista’ tiġi llikwidata skont proċedura normali ta’ insolvenza mingħajr ma tiddestabbilizza s-sistema finanzjarja.

Barra minn hekk, kif ġie stabbilit fil-premessa 45 tal-imsemmija direttiva, il-proċedura ta’ riżoluzzjoni hija intiża li tnaqqas ir-riskju morali fis-settur finanzjarju billi t-telf imġarrab minħabba l-istralċ ta’ istituzzjoni ta’ kreditu jew ta’ impriża ta’ investiment ibatuh l-ewwel l-azzjonisti, b’mod li jiġi evitat li dan l-istralċ juża r-riżorsi tal-Istat u jqiegħed f’perikolu l-protezzjoni tad-depożitanti (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Id-Direttiva 2014/59 tipprevedi għalhekk l-użu, f’kuntest ekonomiku eċċezzjonali, ta’ proċedura li tista’ taffettwa b’mod partikolari d-drittijiet tal-azzjonisti u tal-kredituri ta’ istituzzjoni ta’ kreditu jew ta’ impriża ta’ investiment, sabiex tinżamm l-istabbiltà finanzjarja tal-Istati Membri, billi toħloq sistema ta’ insolvenza li tidderoga mid-dritt komuni tal-proċeduri ta’ insolvenza, li l-implimentazzjoni tagħha hija awtorizzata biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali u għandha tkun iġġustifikata minn interess ġenerali superjuri. In-natura derogatorja ta’ din is-sistema timplika li l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet oħra tad-dritt tal-Unjoni tista’ tiġi eskluża meta dawn tal-aħħar ikunu jistgħu jċaħħdu il-proċedura ta’ riżoluzzjoni mill-effettività tagħha jew jxekklu l-implimentazzjoni tagħha (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular), punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).

F’dan ir-rigward, huwa ppreċiżat, fil-premessa 120 tad-Direttiva 2014/59, li d-derogi previsti f’din id-direttiva mir-regoli obbligatorji għall-protezzjoni tal-azzjonisti u tal-kredituri tal-istituzzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttivi tal-Unjoni fil-qasam tad-dritt tal-kumpanniji, li jistgħu jxekklu l-azzjoni effettiva u l-użu ta’ strumenti u ta’ setgħat ta’ riżoluzzjoni mill-awtoritajiet kompetenti, ma għandhomx ikunu biss xierqa iżda għandhom ikunu wkoll iddefiniti b’mod ċar u strett, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu ggarantiti ċertezza legali massima (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Id-Direttiva 2004/39, li kellha bħala għan il-protezzjoni tal-investituri potenzjali fil-mument li fih jieħdu deċiżjonijiet ta’ investiment, tinsab fost id-“direttivi tal-Unjoni dwar il-liġi tal-kumpanniji” msemmija fil-premessa 120 tad-Direttiva 2014/59. Għaldaqstant, din id-direttiva tal-aħħar tagħmilha possibbli li ssir deroga mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/39, sa fejn l-applikazzjoni tagħhom tkun tista’ ċċaħħad proċedura ta’ riżoluzzjoni mill-effettività tagħha jew ixxekkel l-implimentazzjoni tagħha (ara, b’analoġija, is-sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Issa, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 56 sa 59 ta’ din is-sentenza, azzjoni għal nullità u azzjoni għad-danni bbażati fuq ksur tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni previsti fid-Direttiva 2004/39 ma jistgħux iċaħħdu proċedura ta’ riżoluzzjoni mill-effettività tagħha jew ixekklu l-implimentazzjoni tagħha meta dawn l-azzjonijiet ikunu tressqu qabel ir-riżoluzzjoni.

66	Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/59 għandhom jiġu interpretati fid-dawl tad-drittijiet fundamentali ggarantiti fil-Karta u, b’mod partikolari, tad-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl-Artikolu 47 tagħha.

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja ggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta ma huwiex dritt assolut u l-eżerċizzju tiegħu jista’ jkun suġġett għal restrizzjonijiet iġġustifikati b’għanijiet ta’ interess ġenerali li l-Unjoni tfittex li tilħaq. Konsegwentement, kif jirriżulta mill-Artikolu 52(1) tal-Karta, dan id-dritt fundamentali jista’ jkun suġġett għal restrizzjonijiet, kemm‑il darba dawn ir-restrizzjonijiet ikunu effettivament jissodisfaw għanijiet ta’ interess ġenerali mfittxija u ma jkunux jikkostitwixxu, fid-dawl tal-iskop imfittex, indħil sproporzjonat u intollerabbli li jqiegħed f’perikolu l-essenza nnifisha tad-dritt hekk iggarantit (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, minkejja li huwa ta’ interess ġenerali ċar li tiġi żgurata, fl-Unjoni kollha, protezzjoni qawwija u konsistenti tal-investituri, dan l-interess ma jistax jitqies li jagħleb, fiċ-ċirkustanzi kollha, l-interess pubbliku li tiġi żgurata l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja (sentenza Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II), punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Fir-rigward tal-azzjonijiet għal nullità u tal-azzjonijiet għad-danni mressqa wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni sabiex jinkiseb ħlas lura tas-somom imħallsa fil-mument tal-akkwist tal-istrumenti kapitali inkwistjoni, mill-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenzi Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular) (punti 48 sa 50) u Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular II) (punti 82 sa 84) jinżel li l-Artikolu 47 tal-Karta, moqri flimkien mal-Artikolu 52(1) tagħha, ma jipprekludix interpretazzjoni fis-sens li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/59 iżommu lill-azzjonisti ta’ istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni milli jressqu tali azzjonijiet wara r-riżoluzzjoni.

70	Issa, is-sitwazzjoni tal-persuni li jkunu ressqu tali azzjonijiet qabel ir-riżoluzzjoni hija sostanzjalment differenti minn dik tal-persuni msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.

L-ewwel nett, kif l-Avukata Ġenerali rrilevat, essenzjalment, fil-punt 86 tal-konklużjonijiet tagħha, li li kellu wieħed jinterpreta d-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni mressqa qabel ir-riżoluzzjoni fis-sens li ma jikkostitwixxux obbligi jew krediti “dovuti”, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, li jistgħu jiġu infurzati kontra l-istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni u kontra l-entità li tkun issuċċedietha, jiġri li d-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni trendi l-proċeduri ġudizzjarji pendenti mingħajr skop u li għalhekk dawn tal-aħħar ikunu jistgħu jingħalqu.

Issa, il-gravità tal-indħil fid-dritt iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta, li jirriżulta minn din l-interpretazzjoni, ma titnaqqasx mill-possibbiltà li jiġi ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni. Fil-fatt, skont l-imsemmija interpretazzjoni, id-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni tibdel, b’effett retroattiv, il-kuntest ġuridiku rilevanti sabiex tiġi deċiża tilwima li tkun diġà tressqet qabel l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni, jew saħansitra tibdel direttament is-sitwazzjoni legali li tkun il-bażi ta’ din it-tilwima. Il-possibbiltà ta’ rikors kontra d-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni ma għandha għalhekk ebda impatt fuq l-effetti li din tal-aħħar tipproduċi, f’dan il-każ, sa mill-adozzjoni tagħha, fuq il-kawżi diġà pendenti (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ April 2021, Banco de Portugal et, C‑504/19, EU:C:2021:335, punti 63, 65 u 66).

It-tieni nett, l-interpretazzjoni li d-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni għandhom ikunu s-suġġett ta’ sentenza definittiva qabel ir-riżoluzzjoni sabiex ikunu jistgħu jiġu infurzati kontra l-istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni jew kontra l-entità li tkun issuċċedietha tagħmel in-natura infurzabbli ta’ dawn id-drittijiet, taħt l-Artikolu 53(3) u l-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, tiddependi minn ċirkustanzi li essenzjalment ma jaqgħux taħt l-influwenza tal-persuna li tkun ressqet tali azzjonijiet. Fil-fatt, it-tul tal-proċedura ġudizzjarja jiddependi, b’mod partikolari, mill-volum ta’ xogħol tal-qorti adita u mill-aġir proċedurali tal-kontroparti.

Barra minn hekk, din il-persuna, billi ressqet tali azzjonijiet quddiem il-qrati nazzjonali, uriet, bħala prinċipju, id-diliġenza neċessarja sabiex tikseb il-ħlas tal-krediti li jirriżultaw minn dawn l-azzjonijiet qabel ir-riżoluzzjoni, għall-kuntrarju tal-persuni li jkunu ressqu tali azzjonijiet wara r-riżoluzzjoni. B’hekk, u fid-dawl tal-prinċipju iura vigilantibus non dormientibus prosunt, l-eżitu tal-azzjonijiet imressqa qabel ir-riżoluzzjoni ma jistax jiddependi minn jekk dawn kinux jew le s-suġġett ta’ sentenza definittiva fil-mument tar-riżoluzzjoni.

Fl-aħħar nett, mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 56 sa 59 ta’ din is-sentenza jinżel li d-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni mressqa qabel ir-riżoluzzjoni jistgħu, għall-kuntrarju tad-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet imressqa wara r-riżoluzzjoni, jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-valutazzjoni prevista fl-Artikolu 36(1) tad-Direttiva 2014/59 u, għaldaqstant, li dawn ma jistgħux iwaqqgħu dubju fuq din il-valutazzjoni u fuq id-deċiżjoni ta’ riżoluzzjoni bbażata fuqha. Interpretazzjoni tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) ta’ din id-direttiva li tagħmilha possibbli għall-azzjonisti u għall-kredituri li jkomplu bl-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni li jkunu diġà pendenti fil-mument tar-riżoluzzjoni ma hijiex ta’ natura li tqiegħed f’perikolu s-sitwazzjoni finanzjarja tal-Unjoni.

Barra minn hekk, tali interpretazzjoni ma tindaħalx b’mod sproporzjonat fid-drittijiet tax-xerrejja potenzjali ta’ istituzzjoni ta’ kreditu suġġetta għal proċedura ta’ riżoluzzjoni, u lanqas f’dawk tal-entità li tkun issuċċedietha wara r-riżoluzzjoni. Fil-fatt, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 56 sa 59 ta’ din is-sentenza, dawn il-persuni jistgħu wkoll jieħdu konjizzjoni tal-passiv ta’ din l-istituzzjoni li jkun magħmul mid-drittijiet li jirriżultaw mill-azzjonijiet għal nullità u/jew għad-danni mressqa qabel ir-riżoluzzjoni, qabel ma jagħmlu l-offerta tagħhom sabiex jakkwistaw l-imsemmija istituzzjoni.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet premessi, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 34(1)(a) u (b), tal-Artikolu 53(1) u (3), kif ukoll tal-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li d-drittijiet li jirriżultaw minn azzjoni għal nullità ta’ kuntratt ta’ sottoskrizzjoni ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet, kif ukoll minn azzjoni għad-danni, ibbażati fuq ksur tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni li jirriżultaw mid-Direttiva 2004/39, jitqiesu li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ obbligi jew krediti “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni tal-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, meta dawn l-azzjonijiet ikunu tressqu qabel id-deprezzament totali tal-azzjonijiet tal-kapital azzjonarju ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riżoluzzjoni.

Fuq l-ispejjeż

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 34(1)(a) u (b), tal-Artikolu 53(1) u (3) u tal-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Mejju 2014 li tistabbilixxi qafas għall-irkupru u r-riżoluzzjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u ditti ta’ investiment u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KE u d-Direttivi 2001/24/KE, 2002/47/KE, 2004/25/KE, 2005/56/KE, 2007/36/KE, 2011/35/KE, 2012/30/UE u 2013/36/UE, u r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 648/2012, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill,

għandhom jiġu interpretati fis-sens li:

ma jipprekludux li d-drittijiet li jirriżultaw minn azzjoni għal nullità ta’ kuntratt ta’ sottoskrizzjoni ta’ bonds subordinati kkonvertiti f’azzjonijiet, kif ukoll minn azzjoni għad-danni, ibbażati fuq ksur tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni li jirriżultaw mid-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE, jitqiesu li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ obbligi jew krediti “dovuti” fil-mument tar-riżoluzzjoni tal-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata, fis-sens tal-Artikolu 53(3) u tal-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 60(2) tad-Direttiva 2014/59, meta dawn l-azzjonijiet ikunu tressqu qabel id-deprezzament totali tal-azzjonijiet tal-kapital azzjonarju ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riżoluzzjoni.

Firem

( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.