<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>T-337/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017TJ0337</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2022:179">EU:T:2022:179</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>30</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>30</PAGE.TOTAL><AUTHOR>T</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20220330">30.3.2022 r.</DATE> – Sprawa T‑337/17 [<HT TYPE="ITALIC">Fragmenty</HT>]</HT></P><P><HT TYPE="SC">Air France-KLM/Komisja</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Sądu</HT> (czwarta izba w składzie powiększonym)</P><P>z dnia <DATE ISO="20220330">30 marca 2022 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" NUMBERING.CONTINUED="YES" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: francuski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Konkurencja</KEYWORD><KEYWORD>Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki</KEYWORD><KEYWORD>Rynek lotniczego przewozu towarów</KEYWORD><KEYWORD>Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 101 TFUE, art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy między Wspólnotą a Szwajcarią w sprawie transportu lotniczego</KEYWORD><KEYWORD>Koordynowanie składników ceny usług lotniczego przewozu towarów (dopłata paliwowa, dopłata z tytułu bezpieczeństwa, zapłata prowizji od dopłat)</KEYWORD><KEYWORD>Wymiana informacji</KEYWORD><KEYWORD>Kompetencja miejscowa Komisji</KEYWORD><KEYWORD>Jednolite i ciągłe naruszenie</KEYWORD><KEYWORD>Możliwość przypisania zachowania noszącego znamiona naruszenia</KEYWORD><KEYWORD>Warunki przyznania zwolnienia</KEYWORD><KEYWORD>Równość traktowania</KEYWORD><KEYWORD>Obowiązek uzasadnienia</KEYWORD><KEYWORD>Kwota grzywny</KEYWORD><KEYWORD>Wartość sprzedaży</KEYWORD><KEYWORD>Waga naruszenia</KEYWORD><KEYWORD>Czas trwania uczestnictwa w naruszeniu</KEYWORD><KEYWORD>Okoliczności łagodzące</KEYWORD><KEYWORD>Zachęta do antykonkurencyjnego zachowania udzielona przez organy władzy publicznej</KEYWORD><KEYWORD>Proporcjonalność</KEYWORD><KEYWORD>Nieograniczone prawo orzekania</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie T‑337/17</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Air France‑KLM</HT>, z siedzibą w Paryżu (Francja), którą reprezentowali adwokaci A. Wachsmann, A. de La Cotardière i A.-E. Herrada,</P><PARTY.STATUS>strona skarżąca,</PARTY.STATUS></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Komisji Europejskiej</HT>, którą reprezentowali A. Dawes i C. Giolito, w charakterze pełnomocników, których wspierała adwokat N. Coutrelis,</P><PARTY.STATUS>strona pozwana,</PARTY.STATUS></DEFENDANTS></PARTIES><P>mającej za przedmiot oparte na art. 263 TFUE żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji C(2017) 1742 final z dnia <DATE ISO="20170317">17 marca 2017 r.</DATE> dotyczącej postępowania na podstawie art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 53 porozumienia EOG oraz art. 8 Umowy między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie transportu lotniczego (sprawa AT.39258 – Lotniczy przewóz towarów) w zakresie, w jakim decyzja ta dotyczy skarżącej, oraz, tytułem ewentualnym, stwierdzenia częściowej nieważności tej decyzji, a także obniżenia kwoty nałożonych na skarżącą grzywien,</P><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym),</P><P>w składzie: H. Kanninen (sprawozdawca), prezes, J. Schwarcz, C. Iliopoulos, D. Spielmann i I. Reine, sędziowie,</P><?PAGE NO="2"?><P>sekretarz: E. Artemiou, administratorka,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20190612">12 czerwca 2019 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok<NOTE NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0002"><P>Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.</P></NOTE></HT></P></TI><STI><P>[<HT TYPE="ITALIC">…</HT>]</P></STI></TITLE></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie i żądania stron</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu <DATE ISO="20170530">30 maja 2017 r.</DATE> skarżąca wniosła niniejszą skargę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20170929">29 września 2017 r.</DATE> Komisja złożyła w sekretariacie Sądu odpowiedź na skargę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20180103">3 stycznia 2018 r.</DATE> skarżąca złożyła w sekretariacie Sądu replikę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20180228">28 lutego 2018 r.</DATE> Komisja złożyła w sekretariacie Sądu duplikę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20190424">24 kwietnia 2019 r.</DATE> na wniosek czwartej izby Sąd, na podstawie art. 28 swego regulaminu postępowania, postanowił przekazać sprawę powiększonemu składowi orzekającemu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20190524">24 maja 2019 r.</DATE> w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 regulaminu postępowania Sąd zadał stronom pytania na piśmie. Strony odpowiedziały w wyznaczonym terminie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Na rozprawie w dniu <DATE ISO="20190612">12 czerwca 2019 r.</DATE> wysłuchane zostały wystąpienia stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20190618">18 czerwca 2019 r.</DATE> skarżąca przedstawiła dokument zażądany przez Sąd na rozprawie w dniu <DATE ISO="20190612">12 czerwca 2019 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20190624">24 czerwca 2019 r.</DATE> Sąd zamknął ustny etap postępowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20200731">31 lipca 2020 r.</DATE> Sąd (czwarta izba w składzie powiększonym), uznając, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie są wystarczająco wyjaśnione i że należy wezwać strony do przedstawienia uwag dotyczących argumentu, który nie był przedmiotem dyskusji między nimi, postanowił o otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo na podstawie art. 113 regulaminu postępowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72</NO.P><TXT>Strony odpowiedziały w wyznaczonym terminie na szereg pytań zadanych przez Sąd w dniu <DATE ISO="20200804">4 sierpnia 2020 r.</DATE>, następnie zaś przedstawiły uwagi w przedmiocie swych wzajemnych odpowiedzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="20201106">6 listopada 2020 r.</DATE> Sąd ponownie zamknął ustny etap postępowania.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74</NO.P><TXT>Skarżąca wnosi do Sądu o:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>tytułem żądania głównego – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części, która jej dotyczy;</P></ITEM><ITEM><P>tytułem żądania ewentualnego – stwierdzenie nieważności art. 1 ust. 1 lit. b), art. 1 ust. 2 lit. b), art. 1 ust. 3 lit. b), art. 1 ust. 4 lit. b), art. 3 lit. b), a także art. 4 zaskarżonej decyzji i obniżenie kwot nałożonych na nią w zaskarżonej decyzji grzywien;</P></ITEM><ITEM><P>tytułem dalszego żądania ewentualnego – stwierdzenie nieważności art. 3 lit. b) i d) zaskarżonej decyzji i obniżenie kwoty nałożonych na nią grzywien;</P></ITEM><ITEM><P>w każdym wypadku – obciążenie Komisji kosztami postępowania.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75</NO.P><TXT>Komisja wnosi zasadniczo do Sądu o:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>oddalenie skargi,</P></ITEM><ITEM><P>zmianę kwoty nałożonych na skarżącą grzywien poprzez cofnięcie wobec niej możliwości skorzystania ze standardowego obniżenia kwoty grzywny o 50% i standardowego obniżenia kwoty grzywny o 15%, na wypadek gdyby Sąd orzekł, że obrót ze sprzedaży usług lotniczego przewozu towarów do EOG nie może zostać włączony do wartości sprzedaży.</P></ITEM><ITEM><P>obciążenie skarżącej kosztami.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Co do prawa</HT></TXT></NP></TI><STI><P>[<HT TYPE="ITALIC">…</HT>]</P></STI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">A.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności</HT></TXT></NP></TI><STI><P>[<HT TYPE="ITALIC">…</HT>]</P></STI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniach prawa popełnionych przy przypisaniu skarżącej praktyk dawnej spółki Air France i AF oraz części praktyk KLM</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0213"><NO.P>213</NO.P><TXT>Niniejszy zarzut, w ramach którego skarżąca twierdzi, że Komisja niezgodnie z prawem przypisała jej praktyki dawnej spółki Air France i [spółki Société Air France (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>AF<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>)] oraz część praktyk [Luchtvaart Maatschappij NV (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>KLM<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>)], składa się z dwóch części, z których pierwsza dotyczy naruszeń prawa popełnionych przez Komisję przy przypisywaniu skarżącej praktyk AF od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE>, a druga – naruszeń prawa popełnionych przez Komisję przy przypisywaniu skarżącej praktyk dawnej spółki Air France, które miały miejsce w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0214"><NO.P>214</NO.P><TXT>Ponadto skarżąca zarzuca Komisji, że w motywie 1085 zaskarżonej decyzji twierdziła ona, iż skarżącą i AF należy uznać za solidarnie odpowiedzialne za zapłatę grzywny ze względu na ich uczestnictwo w naruszeniu. Skarżąca w żaden sposób, bezpośredni ani pośredni, nie uczestniczyła we wskazanych praktykach, w których uczestniczyła jedynie AF.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0215"><NO.P>215</NO.P><TXT>Sąd orzeknie w przedmiocie tego zastrzeżenia łącznie z częścią drugą niniejszego zarzutu, ponieważ są one ze sobą nierozerwalnie powiązane.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie części pierwszej zarzutu, opartej na naruszeniach prawa polegających na przypisaniu skarżącej praktyk AF od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE></HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0216"><NO.P>216</NO.P><TXT>Niniejsza część, w ramach której skarżąca podnosi, że Komisja przypisała jej niezgodnie z prawem praktyki AF od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i praktyki KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE>, składa się z czterech zastrzeżeń, z których pierwsze jest oparte na błędnym przypisaniu skarżącej praktyk KLM w okresie od <DATE ISO="20040505">5 maja</DATE> do <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, drugie – na niewystarczającym uzasadnieniu odmowy uwzględnienia okoliczności świadczących o samodzielności AF i KLM, trzecie – na błędnym przypisaniu skarżącej praktyk AF i KLM od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i czwarte – na naruszeniu zasad odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0217"><NO.P>217</NO.P><TXT>Należy najpierw zbadać zastrzeżenie drugie, dotyczące poszanowania przez Komisję istotnych wymogów proceduralnych.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia drugiego, opartego na niewystarczającym uzasadnieniu odmowy uwzględnienia okoliczności świadczących o samodzielności AF i KLM</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0218"><NO.P>218</NO.P><TXT>Skarżąca podnosi, że Komisja nie uzasadniła w wystarczający sposób odmowy uwzględnienia okoliczności świadczących o samodzielności AF i KLM oraz poprzestała na dorozumianym odniesieniu do tych okoliczności i na twierdzeniu, iż w odniesieniu do AF nie były one wystarczające do obalenia domniemania wywierania na nią przez skarżącą decydującego wpływu. Zdaniem skarżącej Komisja była jednak zobowiązana do konkretnego zbadania wszystkich okoliczności świadczących o istnieniu wspomnianej samodzielności i do zajęcia uzasadnionego stanowiska w przedmiocie obalenia domniemania odpowiedzialności. Zwykłe odesłanie w motywie 1083 zaskarżonej decyzji do orzecznictwa, o którym mowa w motywie 1073 tej decyzji, a także informacje figurujące w poufnym załączniku do wspomnianej decyzji nie są wystarczające. Jeśli chodzi o KLM, ciążący na Komisji obowiązek uzasadnienia jest wzmocniony, ponieważ przyznała ona, iż nie zastosowała domniemania odpowiedzialności. Tymczasem w tej decyzji nawet nie odniosła się ona okoliczności mogących służyć wykazaniu samodzielności KLM. Przed Sądem Komisja przyznała zresztą, że w danej decyzji nie uzasadniła odmowy uwzględnienia przez siebie mocy dowodowej okoliczności przedstawionych w postępowaniu administracyjnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0219"><NO.P>219</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0220"><NO.P>220</NO.P><TXT>Na wstępie należy przypomnieć, że naruszenie reguł konkurencji popełnione przez spółkę zależną może zostać przypisane spółce dominującej zwłaszcza w wypadku, gdy mimo posiadania odrębnej osobowości prawnej owa spółka zależna nie określa w sposób samodzielny swojego zachowania rynkowego, lecz zasadniczo stosuje się do poleceń wydawanych jej przez spółkę dominującą, w szczególności z uwzględnieniem więzów gospodarczych, organizacyjnych i prawnych łączących te dwa podmioty prawa (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0221"><NO.P>221</NO.P><TXT>W tego rodzaju sytuacji, gdy spółka dominująca i jej spółka zależna są częścią tej samej jednostki gospodarczej, a zatem tworzą jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 101 TFUE, Komisja może bowiem skierować decyzję nakładającą grzywny do spółki dominującej bez konieczności wykazania jej osobistego uczestnictwa w naruszeniu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0222"><NO.P>222</NO.P><TXT>Trybunał wyjaśnił, że w szczególnym przypadku, gdy spółka dominująca posiada 100% kapitału swej spółki zależnej, która popełniła naruszenie reguł konkurencji Unii, po pierwsze, owa spółka dominująca może wywierać decydujący wpływ na zachowanie swej spółki zależnej, a po drugie, istnieje wzruszalne domniemanie, że spółka dominująca rzeczywiście wywiera taki decydujący wpływ (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0223"><NO.P>223</NO.P><TXT>W tych okolicznościach dla domniemania, że spółka dominująca rzeczywiście wywiera decydujący wpływ na politykę handlową tej spółki zależnej, wystarczy, że Komisja wykaże, iż cały kapitał zakładowy spółki zależnej znajduje się w posiadaniu jej spółki dominującej. Komisja będzie mogła następnie uznać spółkę dominującą za solidarnie odpowiedzialną za zapłatę grzywny nałożonej na jej spółkę zależną, chyba że owa spółka dominująca, na której spoczywa ciężar obalenia tego domniemania, przedstawi wystarczające dowody pozwalające wykazać, że jej spółka zależna zachowuje się na rynku w sposób autonomiczny (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0224"><NO.P>224</NO.P><TXT>Ponadto jeżeli decyzja dotycząca zastosowania przepisów Unii w dziedzinie prawa konkurencji odnosi się do wielu adresatów i dotyczy możliwości przypisania naruszenia, musi ona zawierać wystarczające uzasadnienie względem każdego z adresatów, zwłaszcza względem tych spośród nich, którzy zgodnie z ową decyzją ponoszą odpowiedzialność za to naruszenie. Zatem w odniesieniu do spółki dominującej uznanej za odpowiedzialną za stanowiące naruszenie zachowanie jej spółki zależnej decyzja taka powinna co do zasady przedstawiać powody uzasadniające przypisanie naruszenia tej spółce (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0225"><NO.P>225</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi konkretnie o decyzję Komisji, która względem pewnych adresatów opiera się wyłącznie na domniemaniu rzeczywistego wywierania decydującego wpływu, należy stwierdzić, że Komisja jest w każdym wypadku zobowiązana – gdyż w przeciwnym razie uczyniłaby to domniemanie faktycznie niewzruszalnym – przedstawić adresatom tej decyzji w odpowiedni sposób powody, dla których przywołane okoliczności faktyczne i prawne nie wystarczyły dla obalenia tego domniemania (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0226"><NO.P>226</NO.P><TXT>Jednakże Komisja nie musi wcale opierać się wyłącznie na wspomnianym domniemaniu. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie temu, aby instytucja ta wykazała, że spółka dominująca rzeczywiście wywierała wpływ na swą spółkę zależną, na podstawie innych dowodów lub też na podstawie połączenia takich dowodów z tym domniemaniem. W tym ostatnim przypadku chodzi o metodę zwaną metodą <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>dwojakiej podstawy<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0227"><NO.P>227</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o decyzję, w której możliwość przypisania spółce dominującej naruszenia popełnionego przez jej spółkę zależną została ustalona w oparciu o metodę dwojakiej podstawy, ogólna ocena okoliczności przedstawionych przez spółkę dominującą, w zakresie, w jakim są one istotne dla obalenia wspomnianego domniemania, odpowiada co do zasady poziomowi<?PAGE NO="6"?> szczegółowości uzasadnienia, jakie Komisja ma obowiązek przedstawić, jeśli umożliwia ona spółce dominującej poznanie powodów, dla których postanowiła przypisać owej spółce odpowiedzialność za naruszenie popełnione przez jej spółkę zależną (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Areva i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑247/11 P i C‑253/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:257">EU:C:2014:257</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0228"><NO.P>228</NO.P><TXT>Wreszcie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, o ile Komisja jest z pewnością zobowiązana do uzasadnienia decyzji poprzez wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, od których zależy uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia, i rozważań, które doprowadziły ją do wydania takiej decyzji, o tyle nie jest wymagane, aby omawiała ona wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które zostały podniesione w trakcie postępowania administracyjnego przez każdego z zainteresowanych, a w szczególności aby zajmowała stanowisko odnośnie do kwestii, które w sposób oczywisty nie dotyczą sprawy, nie mają dla niej znaczenia lub mają jednoznacznie podrzędne znaczenie (zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140206">6 lutego 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Elf Aquitaine/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑40/10</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:61">EU:T:2014:61</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0168">168</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0229"><NO.P>229</NO.P><TXT>Przede wszystkim w niniejszej sprawie, w odniesieniu do odmowy uwzględnienia podniesionych przez skarżącą okoliczności świadczących o samodzielności AF, Komisja po przypomnieniu – w motywach 1070–1073 zaskarżonej decyzji – zasad mających zastosowanie do wskazania osób uznanych za odpowiedzialne za noszące znamiona naruszenia zachowanie w poszczególnych częściach składowych jednostki gospodarczej, wskazała w motywach 1081–1084 wspomnianej decyzji:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>1081 Pracownicy [AF] uczestniczyli w naruszeniu od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE></P><P>1082 Jednakże w tym samym okresie [skarżąca] posiadała wszystkie prawa gospodarcze i prawa głosu w [spółce AF].</P><P>1083 Zgodnie z orzecznictwem przypomnianym [w pkt 6.1 tej decyzji], należy zatem domniemywać, [że] w tym okresie, [skarżąca] wywierała decydujący wpływ na [AF]. [Skarżąca] nie przedstawiła dowodów wystarczających do obalenia domniemania, zgodnie z którym wywierała decydujący wpływ na [AF]. W konsekwencji do celów stosowania art. 101 TFUE, art. 53 porozumienia EOG oraz art. 8 [WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego] [skarżąca] i [AF] stanowią część tego samego przedsiębiorstwa, które dopuściło się naruszenia od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE></P><P>1084 Oprócz wyłącznej własności istnieją inne dowody świadczące, że w tym okresie [skarżąca] wywierała decydujący wpływ na [AF] lub co najmniej przemawiające za takim domniemaniem (zob. poufny załącznik [do tej decyzji] dostępny jedynie [skarżącej])<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0230"><NO.P>230</NO.P><TXT>Poufny załącznik do zaskarżonej decyzji wyszczególniający inne dowody, o których mowa w motywie 1084 wspomnianej decyzji, jeśli chodzi o AF, ma następujące brzmienie:</TXT><P>[<HT TYPE="ITALIC">poufne</HT>]<NOTE NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0003"><P>Dane poufne utajnione.</P></NOTE></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0231"><NO.P>231</NO.P><TXT>Wynika stąd, że w celu przypisania skarżącej praktyk AF Komisja oparła się zarówno na domniemaniu rzeczywistego wywierania decydującego wpływu ze względu na kontrolę, jaka wiązała się z posiadaniem przez skarżącą całości kapitału AF i praw głosu związanych z akcjami<?PAGE NO="7"?> AF, jak i na szeregu przesłanek zmierzających do wykazania takiego rzeczywistego wywierania decydującego wpływu. W tym względzie Komisja oparła się, po pierwsze, na uprawnieniach skarżącej do kierowania działalnością AF, ukierunkowania tej działalności i kontroli nad nią poprzez szereg organów spółki, po drugie, na istnieniu wspólnej dla AF i KLM struktury, w szczególności w odniesieniu do przewozu towarów, i po trzecie, na krzyżowym łączeniu funkcji przez wielu członków kadry kierowniczej skarżącej i AF.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0232"><NO.P>232</NO.P><TXT>Jeśli chodzi następnie o odmowę uwzględnienia przedstawionych przez skarżącą dowodów mogących służyć wykazaniu samodzielności KLM, Komisja wskazała w motywach 1086 i 1088 zaskarżonej decyzji, co następuje:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>1086 Pracownicy [KLM] uczestniczyli w naruszeniu od dnia <DATE ISO="19991221">21 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE>, to znaczy przez cały okres naruszenia. Należy zatem uznać KLM za odpowiedzialną z tytułu bezpośredniego uczestnictwa w naruszeniu.</P><P>1087 Jak wyjaśniono [w pkt 2.2 wspomnianej decyzji], w dniu <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> [dawna spółka Air France] przejęła kontrolę nad KLM. Od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> [skarżąca] posiada 97,5% praw gospodarczych i 49% praw głosu w spółce KLM.</P><P>1088 Ze względów przedstawionych w dostępnym jedynie [skarżącej] poufnym załączniku [do tej decyzji] Komisja uznaje, że od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE>[skarżąca] wywierała decydujący wpływ na KLM<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0233"><NO.P>233</NO.P><TXT>Poufny załącznik do zaskarżonej decyzji, wyszczególniający inne dowody, o których mowa w motywie 1088 wspomnianej decyzji jeśli chodzi o KLM, ma następujące brzmienie:</TXT><P>[<HT TYPE="ITALIC">poufne</HT>]</P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0234"><NO.P>234</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że w celu przypisania skarżącej praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE> Komisja oparła się zarówno na kapitale i na prawach głosu przysługujących skarżącej w KLM, jak i na szeregu dodatkowych przesłanek zmierzających do wykazania rzeczywistego wywierania decydującego wpływu na KLM. W tym względzie Komisja oparła się, po pierwsze, na uprawnieniach skarżącej do kierowania działalnością KLM, ukierunkowania tej działalności i kontroli nad nią poprzez szereg organów spółki, po drugie, na istnieniu wspólnej dla AF i KLM struktury, w szczególności w odniesieniu do przewozu towarów, i po trzecie, na krzyżowym łączeniu funkcji przez wielu członków kadry kierowniczej skarżącej i KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0235"><NO.P>235</NO.P><TXT>Tymczasem skarżąca poprzestała na wskazaniu w swej odpowiedzi na pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, że jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>spółką holdingową nieprowadzącą żadnej działalności operacyjnej w dziedzinie transportu lotniczego<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/> i że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>w żadnym wypadku nie uczestniczyła w żaden sposób w podnoszonych praktykach<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0236"><NO.P>236</NO.P><TXT>Mając powyższe na uwadze, nie można skutecznie zarzucić Komisji, że nie przedstawiła szczegółowego i spełniającego wynikające z orzecznictwa wymogi uzasadnienia w odniesieniu do odmowy uwzględnienia okoliczności świadczących o samodzielności spółek AF i KLM.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0237"><NO.P>237</NO.P><TXT>Co więcej, cztery wyroki, na które powołała się skarżąca w skardze, dotyczące wymaganego od Komisji standardu uzasadnienia w przypadku przedstawienia w trakcie postępowania administracyjnego dowodów przeciwnych zmierzających do obalenia domniemania rzeczywistego wywierania decydującego wpływu, wpisywały się w kontekst odmienny od kontekstu niniejszej sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0238"><NO.P>238</NO.P><TXT>Po pierwsze, Trybunał w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110929">29 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Elf Aquitaine/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑521/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:620">EU:C:2011:620</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) w szczególności uwzględnił szczególne okoliczności dotyczące zmiany we wcześniejszej stosowanej przez Komisję praktyce decyzyjnej konsekwentnego opierania się na metodzie dwojakiej podstawy (zob. podobnie postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120207">7 lutego 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Total i Elf Aquitaine/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑421/11 P</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:60">EU:C:2012:60</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0239"><NO.P>239</NO.P><TXT>Po drugie, należy ocenić znaczenie wyroków: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110616">16 czerwca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Air liquide/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑185/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:275">EU:T:2011:275</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110616">16 czerwca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Edison/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑196/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:281">EU:T:2011:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) oraz z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141127">27 listopada 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Alstom/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑517/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:999">EU:T:2014:999</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) w świetle orzecznictwa Trybunału przypomnianego w pkt 226 i 227 powyżej, na którego podstawie Komisja, gdy łączy, jak w niniejszej sprawie odnośnie do przypisania praktyk AF, dowody rzeczywistego wywierania decydującego wpływu z domniemaniem takiego wpływu, uzasadnia wystarczająco odmowę uwzględnienia przez siebie przeciwnych dowodów przedstawionych przez przedsiębiorstwo, któremu postawiono zarzuty, wykorzystując całościową ocenę bez wypowiadania się w przedmiocie każdego ze wspomnianych dowodów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0240"><NO.P>240</NO.P><TXT>Niniejsze zastrzeżenie należy w konsekwencji oddalić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia pierwszego, opartego na błędnym przypisaniu skarżącej praktyk KLM od dnia 5 maja do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0241"><NO.P>241</NO.P><TXT>Skarżąca twierdzi, że została utworzona w formie spółki holdingowej dopiero w dniu <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> Tymczasem jej zdaniem spółka dominująca nie może zostać uznana za odpowiedzialną za stanowiące naruszenie zachowanie jej spółki zależnej w odniesieniu do okresu przed nabyciem tej spółki zależnej, jeżeli ta ostatnia kontynuuje prowadzenie swej działalności na rynku właściwym po jej nabyciu. Skarżąca uważa zatem, że nie można uznać jej za odpowiedzialną za praktyki spółki KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE>, wbrew temu, co wynika z motywu 1089 zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0242"><NO.P>242</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0243"><NO.P>243</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie z motywu 1087 zaskarżonej decyzji wynika, że od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> skarżąca posiada 97,5% kapitału i 49% praw głosu w spółce KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0244"><NO.P>244</NO.P><TXT>Nie ma wątpliwości co do tego, że, jak zauważa słusznie skarżąca, podmiot będący posiadaczem tego udziału i owych praw głosu w spółce KLM w dniu <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> nosił nazwę Air France SA, czyli dawnej spółki Air France (zob. w tym względzie pkt 53 powyżej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0245"><NO.P>245</NO.P><TXT>Niemniej jednak jest bezsporne między stronami, że skarżąca i dawna spółka Air France są jedną i tą samą osobą prawną. Rzeczywiście w motywie 1080 zaskarżonej decyzji Komisja powołała się na pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>następstwa prawnego<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>. Ze wspomnianego motywu, a także z motywu 22 tej decyzji wynika jednak jednoznacznie, że dawna spółka Air France w następstwie przekształcenia w holding i zmiany brzmienia firmy stała się <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>obecnie<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/> skarżącą.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0246"><NO.P>246</NO.P><TXT>W szczególności Komisja wskazała w motywie 22, co następuje:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>W dniu <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> [dawna spółka Air France] przejęła wyłączną kontrolę nad [KLM] w następstwie oferty wymiany [dawnej spółki Air France] na akcje spółki KLM. Od tego dnia [dawna spółka Air France] i KLM wchodzą w skład grupy [AF]‑KLM. W dniu <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> [dawna spółka Air France] przekształciła się w spółkę holdingową i zmieniła nazwę na [AF]‑KLM, podczas gdy działalność w zakresie transportu lotniczego [dawnej spółki Air France] została przeniesiona na spółkę zależną nazwaną <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Air France Compagnie Aérienne<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00AB" ID="QE0011"/>, która zmieniła nazwę na [AF]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0247"><NO.P>247</NO.P><TXT>Jeśli chodzi zatem o posiadanie od dnia 5 maja do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> kontroli nad KLM, skarżąca kontynuowała wykonywanie praw i przyjmowanie obowiązków, które przejęła, gdy występowała jeszcze pod nazwą dawnej spółki Air France.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0248"><NO.P>248</NO.P><TXT>Wobec tego skarżąca niesłusznie twierdzi, że przypisując jej praktyki KLM w okresie od <DATE ISO="20040505">5 maja</DATE> do <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, Komisja uznała ją za odpowiedzialną za stanowiące naruszenie zachowanie jej spółki zależnej w odniesieniu do okresu przed jej nabyciem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0249"><NO.P>249</NO.P><TXT>Niniejsze zastrzeżenie należy zatem oddalić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia trzeciego, opartego na błędnym przypisaniu skarżącej praktyk AF i KLM od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0250"><NO.P>250</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że Komisja niesłusznie przypisała jej praktyki spółek AF i KLM od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, ponieważ skarżąca nie wywierała żadnego decydującego wpływu na te spółki. Twierdzi ona, że stanowi od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> jedynie holding finansowy, który nie prowadzi żadnej działalności w sektorze przewozu towarów. Podnosi, że z jednej strony odgrywała rolę w zakresie koordynacji i konsolidacji finansowej służącą zapewnieniu przestrzegania obowiązków prawnych w dziedzinie rachunkowości i w dziedzinie przekazywania informacji oraz przejrzystości finansowej, a z drugiej strony rolę w określaniu ogólnej strategii spółek AF i KLM, jednakże nie ingerowała przy tym w ich działalność operacyjną i handlową ani nie udzielała im żadnych wytycznych. AF i KLM w sposób autonomiczny określały swą politykę handlową, strategię, budżet i zachowanie w sektorze przewozu towarów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0251"><NO.P>251</NO.P><TXT>W tym względzie skarżąca uważa, że dowody podniesione przez Komisję w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji nie świadczą o wywieraniu przez skarżącą decydującego wpływu na AF i KLM. Po pierwsze, podnosi ona, że jej komitet zarządzania strategicznego nigdy nie skierował <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>wiążących zaleceń<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> do AF i KLM. Po drugie, wskazuje ona, że nie istnieje stosunek hierarchiczny poprzez jej zarząd i komitet zarządzania strategicznego pomiędzy nią z jednej strony a AF i KLM z drugiej strony. Ogół decyzji dotyczących działalności w zakresie przewozu towarów prowadzonej przez AF i KLM w danym okresie został powierzony AF Cargo i KLM Cargo, a także „Joint Cargo Management Committee (zwanemu dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>JCMC<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>). Po trzecie, skarżąca zaznacza, że żaden z członków jej organów kierowniczych określonych we wspomnianym załączniku, którzy w danym okresie zasiadali w organach kierowniczych AF i KLM, nie ingerował w działalność w zakresie przewozu towarów prowadzoną przez AF lub przez KLM. Po czwarte, twierdzi ona, że JCMC jest jedynie organem koordynującym działalność w zakresie przewozu towarów prowadzoną przez AF i KLM, działającym tylko na szczeblu tych ostatnich, skutkiem czego nie mogła ona posłużyć się nim w celu ingerowania w politykę handlową AF lub KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0252"><NO.P>252</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0253"><NO.P>253</NO.P><TXT>Na wstępie należy dokonać rozróżnienia w zależności od tego, czy niniejsze zastrzeżenie jest podniesione wobec ocen dokonanych przez Komisję odnoszących się do przypisania praktyk AF, czy też ocen dotyczących przypisania praktyk KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0254"><NO.P>254</NO.P><TXT>W przypadku pierwszym, biorąc pod uwagę domniemanie rzeczywistego wywierania przez spółkę dominującą decydującego wpływu ze względu na kontrolę, jaka wiąże się z posiadaniem przez skarżącą całości kapitału AF i praw głosu związanych z akcjami AF, to spółka dominująca, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 223, powinna dostarczyć dowody wystarczające do wykazania, że jej spółka zależna działa na rynku w sposób autonomiczny, i w ten sposób obalić wspomniane domniemanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0255"><NO.P>255</NO.P><TXT>W drugim przypadku, w braku zastosowania omawianego domniemania, skarżąca jest jedynie zobowiązana wykazać, że Komisja nie wykazała w sposób wymagany prawem, że KLM nie określała w sposób autonomiczny swego zachowania na rynku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0256"><NO.P>256</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie należy zauważyć, że skarżąca podnosi wiele argumentów względem dowodów, które Komisja uwzględniła w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji w celu wykazania rzeczywistego wywierania decydującego wpływu na AF. Niemniej jednak należy uwzględnić te argumenty w celu ustalenia, czy Komisja słusznie uznała, iż skarżąca nie obaliła omawianego domniemania. Należy bowiem zauważyć, że wspomniane argumenty opierają się zasadniczo na takich samych okolicznościach faktycznych jak te podniesione przez skarżącą w celu obalenia omawianego domniemania. Jeśli chodzi o twierdzenia dotyczące okoliczności faktycznych przywołanych na poparcie argumentacji skierowanej przeciwko tym dowodom, lecz których skarżąca nie powtórzyła w celu obalenia tego domniemania, Sąd powinien je uwzględnić jako istotny element przy ocenie, czy AF określała swe zachowanie na rynku w sposób autonomiczny (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160616">16 czerwca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Evonik Degussa i AlzChem/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑155/14 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:446">EU:C:2016:446</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Tak jest w szczególności w przypadku zarzutu, zgodnie z którym nie brak było <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>wiążących zaleceń<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> wydanych przez komitet zarządzania strategicznego skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0257"><NO.P>257</NO.P><TXT>Właśnie w świetle tych zasad należy zbadać niniejsze zastrzeżenie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0258"><NO.P>258</NO.P><TXT>Po pierwsze, należy na wstępie wskazać, że powołanie się przez skarżącą na charakter holdingu finansowego nie może jako takie podważyć stwierdzenia, iż rzeczywiście wywierała ona decydujący wpływ na AF i KLM (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110324">24 marca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Legris Industries/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑376/06</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:107">EU:T:2011:107</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110714">14 lipca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Arkema France/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑189/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:377">EU:T:2011:377</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0074">74</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). W kontekście bowiem grupy spółek spółka holdingowa, która koordynuje między innymi inwestycje finansowe w ramach grupy, ma za zadanie łączyć udziały w różnych spółkach oraz zapewniać jednolitość kierownictwa, w szczególności poprzez sprawowanie wskazanego nadzoru budżetowego (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150715">15 lipca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>HIT Groep/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑436/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:514">EU:T:2015:514</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0125">125</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0259"><NO.P>259</NO.P><TXT>Co do określenia przez skarżącą ogólnej strategii AF i KLM oraz szerokiego zakresu tej strategii ze względu na to, że obejmowała ona podstawę środków działania w zakresie rozwoju grupy, której skarżąca jest spółką wiodącą, nie potwierdza to braku decydującego wpływu, a wręcz odwrotnie przemawia za stwierdzeniami, do których doszła Komisja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0260"><NO.P>260</NO.P><TXT>Nawet przy założeniu, że, jak twierdzi skarżąca, ta rola nie doprowadziła do jej ingerencji w działalność operacyjną i handlową AF i KLM, należy przypomnieć, iż decydujący wpływ mogący uzasadnić przypisanie spółce dominującej odpowiedzialności za naruszenie popełnione<?PAGE NO="11"?> przez spółkę zależną może dotyczyć jedynie polityki handlowej sensu stricto tej spółki zależnej (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140123">23 stycznia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gigaset/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑395/09</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:23">EU:T:2014:23</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) i nie musi być w sposób konieczny związany z bieżącym zarządzaniem tą spółką (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130926">26 września 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>The Dow Chemical Company/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑179/12 P</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:605">EU:C:2013:605</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0261"><NO.P>261</NO.P><TXT>Ponadto należy zauważyć, że twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym nie ingerowała ona w działalność operacyjną i handlową swych spółek zależnych, nie jest poparte żadnym dowodem, zaś częściowo przeczą mu wcześniejsze oświadczenia skarżącej złożone w jej odpowiedzi z dnia <DATE ISO="20070629">29 czerwca 2007 r.</DATE> na kwestionariusz Komisji z dnia <DATE ISO="20070612">12 czerwca 2007 r.</DATE> przesłany w toku dochodzenia i przedstawiony w załączniku do skargi. Bowiem zgodnie z tymi oświadczeniami <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>[z]arząd [skarżącej] […] działał głównie w odniesieniu do ogólnych wytycznych handlowych głównych zawodów Groupe Air France–KLM<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0262"><NO.P>262</NO.P><TXT>Po drugie, w odniesieniu do argumentu skarżącej, że AF i KLM w sposób autonomiczny określały swą politykę handlową, strategię, budżet i zachowanie w sektorze przewozu towarów, na wstępie należy zauważyć, iż skarżąca ponownie używa zwykłych twierdzeń. Następnie – argumentacja skarżącej opiera się zasadniczo na samodzielności wydziałów AF Cargo i KLM Cargo w stosunku do podmiotów, z którymi są one związane, odpowiednio – spółek AF i KLM, skutkiem czego nie umożliwia ona ustalenia samodzielności spółek AF i KLM wobec skarżącej. Wreszcie przykłady wskazanych przez skarżącą dziedzin, odnośnie do których przejawiała się podnoszona samodzielność AF Cargo i KLM Cargo, takich jak, pod względem operacyjnym, wdrażanie działań logistycznych nieodłącznie związanych z działalnością w zakresie przewozu towarów lub, pod względem strategicznym, utworzenie i ustalenie dopłaty, nie są sprzeczne z ogólniejszym kierowaniem strategicznym zapewnianym według skarżącej przez nią samą. Podział zadań stanowi bowiem normalne zjawisko w ramach grupy spółek (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110714">14 lipca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Arkema France/Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑189/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:377">EU:T:2011:377</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0076">76</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0263"><NO.P>263</NO.P><TXT>Po trzecie, co do powstrzymania się komitetu zarządzania strategicznego skarżącej od kierowania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>wiążących zaleceń<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> do spółek AF i KLM, dotyczy ono istniejących między skarżącą i jej spółkami zależnymi powiązań prawnych. W tych okolicznościach, chociaż na to powstrzymanie się od kierowania wiążących zaleceń powołano się w celu zakwestionowania informacji figurujących w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji, należy zbadać na tym etapie, czy może ono podważyć stwierdzenia Komisji dotyczące braku samodzielności spółek zależnych skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0264"><NO.P>264</NO.P><TXT>Z jednej strony należy stwierdzić, że skarżąca nie przedłożyła na poparcie tego twierdzenia żadnych dowodów takich jak protokoły lub sprawozdania ze spotkań komitetu zarządzania strategicznego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0265"><NO.P>265</NO.P><TXT>Z drugiej strony wskazano, że skarżąca nie podważa, iż komitet zarządzania strategicznego odbywał spotkania od momentu swego utworzenia w 2004 r. do końca okresu trwania naruszenia. Ponadto z jej odpowiedzi z dnia <DATE ISO="20070629">29 czerwca 2007 r.</DATE> na kwestionariusz Komisji z dnia <DATE ISO="20070612">12 czerwca 2007 r.</DATE> wynika, że wspomniany komitet rzeczywiście zebrał się w tym okresie i że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>działał [on] […] głównie w odniesieniu do kwestii [strategicznych]<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0266"><NO.P>266</NO.P><TXT>Otóż ze względu na rolę i uprawnienia komitetu zarządzania strategicznego, tak jak zostały one przedstawione we fragmentach sprawozdań rocznych skarżącej za lata 2004/2005 i 2005/2006, stanowiących załącznik do jej odpowiedzi z dnia <DATE ISO="20070629">29 czerwca 2007 r.</DATE>, okazuje się mało wiarygodne, by celem obrad tego komitetu nie było właśnie uzgadnianie strategii spółek zależnych AF i KLM. Zgodnie z tymi fragmentami bowiem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>decyzje [wspomnianego komitetu] są<?PAGE NO="12"?> wyrazem wspólnego stanowiska AF i KLM odnośnie do wszystkich istotnych decyzji strategicznych dotyczących dziedzin handlowych, finansowych, technicznych i operacyjnych […]<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0267"><NO.P>267</NO.P><TXT>W szczególności w odniesieniu do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>wiążących zaleceń<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> wskazano, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>[komitet zarządzania strategicznego] wydaje bezwzględnie obowiązujące zalecenia dotyczące powyższych zagadnień zarządowi spółki [AF], zarządowi i radzie nadzorczej spółki KLM<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> i że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>prezes zarządu spółki KLM, prezes zarządu spółki [AF] i każdy prezes i członek zarządu oraz wszelki kluczowy personel podmiotów połączonych lub ich spółek zależnych, w zależności od przypadku, nie mogą podejmować lub wdrażać decyzji, których wydawanie leży w kompetencjach [komitetu zarządzania strategicznego], bez wydania przez ten komitet uprzedniego bezwzględnie obowiązującego zalecenia<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>. Wynika stąd, że działanie spółek AF i KLM w szeregu dziedzin nieodłącznie związanych z ich działalnością było uzależnione od przyjęcia na szczeblu komitetu zarządzania strategicznego skarżącej wiążących (lub bezwzględnie obowiązujących) zaleceń. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów ani żadnych elementów kontekstu mogących dostarczyć Sądowi wyjaśnień ewentualnej rezygnacji przez omawiany komitet z jego prerogatyw.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0268"><NO.P>268</NO.P><TXT>W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie zdołała obalić domniemania wyprowadzonego z kontroli wynikającej z posiadania przez nią całości kapitału AF i praw głosu związanych z akcjami AF, zgodnie z którym to domniemaniem rzeczywiście wywierała ona decydujący wpływ na AF w okresie od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0269"><NO.P><HT TYPE="SUP">269</HT></NO.P><TXT>Co do stwierdzenia Komisji, że skarżąca rzeczywiście wywierała decydujący wpływ na KLM, badanie w pkt 258–267 powyżej pierwszej grupy twierdzeń skarżącej podniesionych na poparcie niniejszego zastrzeżenia nie wskazuje na żaden błąd, który obarczałby ocenę dokonaną przez Komisję.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0270"><NO.P>270</NO.P><TXT>Pozostaje zatem ocenić przedstawione przez skarżącą twierdzenia dotyczące informacji figurujących w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji odnośnie do jej powiązań z KLM, gdyż twierdzenia dotyczące AF należy oddalić jako bezskuteczne, ponieważ skarżąca nie wykazała, że Komisja dopuściła się błędu poprzez to, że oparła się na rozpatrywanym domniemaniu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0271"><NO.P>271</NO.P><TXT>Po pierwsze, w odniesieniu do twierdzenia skarżącej, że komitet zarządzania strategicznego nie wydał żadnego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>wiążącego zalecenia<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, należy odesłać do wywodów zawartych w pkt 263–267 powyżej. W pozostałym zakresie Komisja oparła się w zaskarżonej decyzji na uprawnieniu wspomnianego komitetu do wydawania takich zaleceń (zob. pkt 233 powyżej), którego istnienia skarżąca nie kwestionuje. Tymczasem możliwość określania przez skarżącą w ten sposób strategii jej spółki zależnej sama w sobie świadczy o istnieniu uprawnień kierowniczych mogących podważyć samodzielność zachowania tej ostatniej spółki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0272"><NO.P>272</NO.P><TXT>Po drugie, jeśli chodzi o twierdzenie skarżącej oparte na nieistnieniu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>stosunku zależności hierarchicznej<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> pomiędzy nią, poprzez jej zarząd i komitet zarządzania strategicznego, a KLM, należy oddalić je z tych samych względów co te wskazane w pkt 262 powyżej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0273"><NO.P>273</NO.P><TXT>Po trzecie, skarżąca nie ma podstaw, by twierdzić, że żaden z członków jej organów kierowniczych o których była mowa w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji, którzy zasiadali w organach kierowniczych spółki KLM, nie ingerował w działalność w zakresie przewozu towarów. Opiera<?PAGE NO="13"?> się ona bowiem w tym względzie na okoliczności, że ogół decyzji dotyczących działalności w zakresie przewozu towarów w ramach KLM został powierzony wydziałowi KLM Cargo lub JCMC.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0274"><NO.P>274</NO.P><TXT>Argument ten należy oddalić z tych samych powodów co te wskazane w pkt 262 powyżej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0275"><NO.P>275</NO.P><TXT>Ponadto należy zauważyć, że skarżąca poprzestaje na niepopartym dowodami twierdzeniu, iż członkowie, którzy łączyli funkcje kierownicze lub umocowania do reprezentowania spółki w jej organach z funkcjami i umocowaniem do reprezentowania w KLM, nie ingerowali w działalność w zakresie przewozu towarów. Tymczasem poza tym, że twierdzenie to nie jest niczym poparte, nie ma ono jako takie na celu podważenia istnienia tego pokrywania się funkcji, chociaż z utrwalonego orzecznictwa wynika, że o znaczeniu zaangażowania spółki dominującej w zarządzanie spółką zależną może świadczyć obecność na czele spółki zależnej wielu osób zajmujących funkcje kierownicze w spółce dominującej (zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150909">9 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Toshiba/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑104/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:610">EU:T:2015:610</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0100">100</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0276"><NO.P>276</NO.P><TXT>Po czwarte, skarżąca bezskutecznie twierdzi, że JCMC był jedynie organem koordynującym działalność w zakresie przewozu towarów prowadzoną przez AF i KLM działającym tylko na szczeblu tych ostatnich, skutkiem czego nie mogła ona posłużyć się nim w celu ingerowania w politykę handlową każdej z nich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0277"><NO.P>277</NO.P><TXT>W tym względzie w poufnym załączniku do zaskarżonej decyzji Komisja zauważyła, że [<HT TYPE="ITALIC">poufne</HT>] (zob. pkt 233 powyżej) Otóż, jak słusznie zauważyła skarżąca, informacje znajdujące się w aktach sprawy, a szczególnie jej odpowiedź z dnia <DATE ISO="20070629">29 czerwca 2007 r.</DATE> na kwestionariusz Komisji z dnia <DATE ISO="20070612">12 czerwca 2007 r.</DATE>, wskazują na jednolitą zorganizowaną strukturę na szczeblu wydziałów przewozu towarów spółek zależnych AF i KLM. Nie wynika stąd, by ta struktura została wprowadzona w ramach skarżącej lub by świadczyła ona w jakikolwiek inny sposób o decydującym wpływie, jaki skarżąca wywierała na swe spółki zależne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0278"><NO.P>278</NO.P><TXT>Niemniej jednak inne, niesłusznie kwestionowane powody podniesione przez Komisję na poparcie przypisania skarżącej praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE>, mianowicie, po pierwsze, posiadanie przez skarżącą 97,5% kapitału i 49% praw głosu w KLM, po drugie, uprawnienia skarżącej do kierowania działalnością KLM, ukierunkowania tej działalności i kontroli nad nią poprzez jej zarząd i komitet zarządzania strategicznego, oraz po trzecie, obecność na czele spółki KLM wielu osób zajmujących w ramach skarżącej funkcje kierownicze lub mających umocowanie do reprezentowania spółki, wystarczają do wykazania rzeczywistego wywierania decydującego wpływu przez skarżącą na KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0279"><NO.P>279</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań niniejsze zastrzeżenie należy oddalić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia czwartego, opartego na naruszeniu zasad odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0280"><NO.P>280</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że przypisanie jej praktyk AF od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> narusza zasady odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0281"><NO.P>281</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0282"><NO.P>282</NO.P><TXT>Należy przypomnieć, że zgodnie z zasadami odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji, które znajdują zastosowanie we wszelkich postępowaniach administracyjnych mogących doprowadzić do zastosowania sankcji na podstawie reguł konkurencji Unii, przedsiębiorstwo powinno ponosić odpowiedzialność wyłącznie za czyny, które jemu indywidualnie się zarzuca (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20011213">13 grudnia 2001 r.</DATE>, <NAME.CASE>Krupp Thyssen Stainless i Acciai speciali Terni/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑45/98 i T‑47/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2001:288">EU:T:2001:288</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110303">3 marca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Siemens i VA Tech Transmission &amp; Distribution/Komisja</NAME.CASE>, od <NO.CASE>T‑122/07 do T‑124/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:70">EU:T:2011:70</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0122">122</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140711">11 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>RWE i RWE Dea/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑543/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:627">EU:T:2014:627</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0283"><NO.P>283</NO.P><TXT>Jednakże powyższą zasadę należy pogodzić z pojęciem przedsiębiorstwa oraz z orzecznictwem, zgodnie z którym fakt, że spółka dominująca i jej spółka zależna stanowią jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 101 TFUE, upoważnia Komisję do skierowania decyzji nakładającej grzywny do spółki dominującej w ramach danej grupy spółek (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110303">3 marca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Siemens i VA Tech Transmission &amp; Distribution/Komisja</NAME.CASE>, od <NO.CASE>T‑122/07 do T‑124/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:70">EU:T:2011:70</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0122">122</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140711">11 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>RWE i RWE Dea/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑543/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:627">EU:T:2014:627</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Nawet jeśli spółka dominująca nie bierze bowiem bezpośredniego udziału w naruszeniu, to w takiej sytuacji wywiera decydujący wpływ na spółkę lub spółki zależne uczestniczące w naruszeniu. Zatem w tym kontekście nie można uważać odpowiedzialności spółki dominującej za odpowiedzialność niezależną od winy (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090910">10 września 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Akzo Nobel i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑97/08 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:536">EU:C:2009:536</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0284"><NO.P>284</NO.P><TXT>We wskazanej sytuacji spółka dominująca skazywana jest za naruszenie, którego miała dopuścić się sama (zob. wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090910">10 września 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Akzo Nobel i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑97/08 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:536">EU:C:2009:536</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110517">17 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Elf Aquitaine/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑299/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:217">EU:T:2011:217</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0180">180</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120627">27 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bolloré/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑372/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:325">EU:T:2012:325</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0285"><NO.P>285</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca opiera niniejsze zastrzeżenie na braku wywierania przez siebie decydującego wpływu na AF i KLM, lecz nie przedstawia elementów, które nie zostałyby już podniesione w ramach poprzednich zastrzeżeń, wystarczy stwierdzić, że z analizy zastrzeżeń pierwszego i trzeciego zarzutu pierwszego wynika, iż Komisja wykazała w sposób wystarczający pod względem prawnym, że skarżąca wywierała taki wpływ na swe spółki zależne w rozpatrywanym okresie. Z powyższego wynika, że niniejsze zastrzeżenie opiera się na błędnym założeniu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0286"><NO.P>286</NO.P><TXT>Co więcej, w zakresie, w jakim nie jest ono błędne, i ze względu na orzecznictwo przypomniane w pkt 282 i 283 powyżej przypisanie skarżącej praktyk AF od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i praktyk KLM od dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> nie może naruszyć zasad odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0287"><NO.P>287</NO.P><TXT>A zatem niniejsze zastrzeżenie należy oddalić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0288"><NO.P>288</NO.P><TXT>W konsekwencji należy oddalić w całości część pierwszą zarzutu pierwszego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="15"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie części drugiej, opartej na naruszeniach prawa polegających na przypisaniu skarżącej praktyk dawnej spółki Air France w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0289"><NO.P>289</NO.P><TXT>Niniejsza część, w której skarżąca utrzymuje, że Komisja dopuściła się szeregu naruszeń prawa poprzez przypisanie skarżącej praktyk dawnej spółki Air France w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, czemu Komisja zaprzecza, dzieli się na trzy zastrzeżenia. Są one oparte, po pierwsze, na naruszeniu obowiązku uzasadnienia, po drugie, na błędnym przypisaniu skarżącej wspomnianych praktyk w rozpatrywanym okresie, i po trzecie, na naruszeniu zasad odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0290"><NO.P>290</NO.P><TXT>Na wstępie należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji Komisja działała w trzech etapach. W pierwszej kolejności w motywie 1080 tej decyzji przypisała działania dawnej spółki Air France w odniesieniu do okresu od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> skarżącej jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>następcy<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>. W tym względzie oparła się ona na stwierdzeniu, że w dniu <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> dawna spółka Air France stała się <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>obecnie<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> skarżącą w następstwie przekształcenia w holding i zmiany brzmienia firmy, jak sprecyzowano w motywie 22 zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0291"><NO.P>291</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, w odniesieniu do okresu od dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE>, Komisja uwzględniła w motywach 1083 i 1084 zaskarżonej decyzji, że skarżąca wywarła decydujący wpływ na AF.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0292"><NO.P>292</NO.P><TXT>W trzeciej kolejności, w motywie 1085 zaskarżonej decyzji, Komisja wywnioskowała z elementów wskazanych w pkt 290 i 291 powyżej, że skarżącą i AF należy uznać za solidarnie odpowiedzialne za zapłatę grzywny ze względu na ich uczestnictwo w naruszeniu od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0293"><NO.P>293</NO.P><TXT>Jak Komisja zasadniczo potwierdziła na rozprawie, ta wzmianka o uczestnictwie skarżącej w jednolitym i ciągłym naruszeniu opiera się na stwierdzeniu, że osoba prawna bezpośrednio uczestnicząca w popełnieniu jednolitego i ciągłego naruszenia do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> i skarżąca są jedną i tą samą osobą prawną, ponieważ różnią się jedynie firmą i przedmiotem działalności, które w międzyczasie zostały zmienione (zob. pkt 244 i 290 powyżej)</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia pierwszego, opartego na naruszeniu obowiązku uzasadnienia</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0294"><NO.P>294</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że w zaskarżonej decyzji nie uzasadniono w wystarczający sposób przypisania jej praktyk dawnej spółki Air France w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> Kwestionuje ona motyw 1080 zaskarżonej decyzji, niepozwalający na zrozumienie statusu, który został jej przyznany względem dawnej spółki Air France w odniesieniu do omawianego okresu, i w szczególności na dowiedzenie się, czy została ona uznana za następcę gospodarczego, następcę prawnego tej spółki, a nawet i tego, i tego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0295"><NO.P>295</NO.P><TXT>Motyw 1080 francuskiej wersji językowej zaskarżonej decyzji został zmieniony w porównaniu z decyzją z dnia <DATE ISO="20101109">9 listopada 2010 r.</DATE> Skarżąca zaznacza, że chociaż w motywie 1056 tej decyzji wskazano, iż skarżąca i AF były, odpowiednio, następcą gospodarczym i następcą prawnym dawnej spółki Air France, która istniała przed dniem <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, to motyw 1080 wspomnianej decyzji nie zawiera już odesłania do przysłówka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>odpowiednio<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>. Zmiana ta wynika z błędu uznanego przez Komisję przed Sądem w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151216">16 grudnia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Air France–KLM/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑62/11</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:996">EU:T:2015:996</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).<?PAGE NO="16"?> Skarżąca zauważa również, że taka zmiana nie została jednak dokonana w niderlandzkiej i angielskiej wersji językowej tej decyzji, zgodnie z którymi w tym ostatnim motywie to nie ona, lecz AF została wskazana jako następca gospodarczy dawnej spółki Air France.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0296"><NO.P>296</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0297"><NO.P>297</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że uzasadnienie powinno być dostosowane do charakteru rozpatrywanego aktu i przedstawiać w sposób zrozumiały i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która jest autorem aktu, tak aby umożliwić zainteresowanym zapoznanie się z powodami podjęcia środka, a właściwemu sądowi przeprowadzenie kontroli (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110929">29 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Elf Aquitaine/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑521/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:620">EU:C:2011:620</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0147">147</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0298"><NO.P>298</NO.P><TXT>Przestrzeganie obowiązku uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności danego przypadku, w szczególności treści aktu, charakteru podniesionych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których on dotyczy w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Nie wymaga się, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, ponieważ kwestia, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 296 TFUE i art. 41 ust. 2 lit. c) [Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>)], powinna być oceniana w świetle nie tylko jego treści, ale również jego kontekstu i całości przepisów prawnych regulujących daną dziedzinę (wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110929">29 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Elf Aquitaine/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑521/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:620">EU:C:2011:620</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0150">150</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161213">13 grudnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Printeos i in. /Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑95/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2016:722">EU:T:2016:722</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0299"><NO.P>299</NO.P><TXT>Jak wskazano w pkt 245–247 powyżej, z motywu 1080 zaskarżonej decyzji wynika, że Komisja oparła się na okoliczności, iż skarżąca powstała w wyniku przekształcenia dawnej spółki Air France w holding, w celu przypisania skarżącej praktyki tej ostatniej w rozpatrywanym okresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0300"><NO.P>300</NO.P><TXT>Czyniąc to, Komisja przedstawiła w sposób jasny i jednoznaczny powody, dla których przypisała skarżącej te praktyki, tak aby umożliwić jej zapoznanie się z powodami podjęcia środka, a Sądowi przeprowadzenie kontroli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0301"><NO.P>301</NO.P><TXT>Żaden z argumentów przedstawionych przez skarżącą nie podważa tego wniosku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0302"><NO.P>302</NO.P><TXT>W motywie 1080 zaskarżonej decyzji wprawdzie wskazano, jak podnosi skarżąca, że ona <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>i [AF] są następcami gospodarczymi i prawnymi dawnej [s]półki Air France, jaka istniała przed dniem <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE><QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, jednak odniesienie to nie może być odczytywane w oderwaniu od kontekstu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0303"><NO.P>303</NO.P><TXT>Należy bowiem stwierdzić, że w motywie 1080 zaskarżonej decyzji stwierdzenia bezpośrednio poprzedzające rozpatrywane odesłanie, które zostały sformułowane na jego poparcie, dotyczą, odpowiednio, ciągłości prawnej pomiędzy dawną spółką Air France i skarżącą oraz ciągłości gospodarczej pomiędzy dawną spółką Air France i AF. Podobnie w wersjach językowych angielskiej i niderlandzkiej wspomnianej decyzji rzeczone odniesienie ma następujące brzmienie: <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>[skarżąca] i [AF] są zatem, odpowiednio, następcami prawnymi i gospodarczymi dawnej [s]półki Air France<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>. Wynika stąd, że odesłanie to należy uznać, po pierwsze, za zwykłą omyłkę pisarską, a po drugie, że należy je interpretować ten sposób, że skarżąca ponosi odpowiedzialność wyłącznie z tytułu stwierdzonej ciągłości prawnej z dawną spółką Air France, co zresztą Komisja przyznała na rozprawie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="17"?><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia drugiego, opartego na błędnym przypisaniu skarżącej praktyk dawnej spółki Air France w odniesieniu do okresu od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0304"><NO.P>304</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że Komisja niesłusznie przypisała jej, w odniesieniu do okresu poprzedzającego jej utworzenie, czyli od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE>, praktyki dawnej spółki Air France oraz że motyw 1080 zaskarżonej decyzji należy interpretować w ten sposób, iż skarżąca jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>następcą gospodarczym<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> wspomnianej spółki lub jej następcą prawnym, a nawet i tym, i tym – tak samo jak AF.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0305"><NO.P>305</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0306"><NO.P>306</NO.P><TXT>Należy zauważyć, że skarżąca rozważa w skardze trzy scenariusze, w których zostałaby uznana za odpowiedzialną za praktyki dawnej spółki Air France w odniesieniu do okresu od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> Po pierwsze, chodzi o scenariusz, w którym skarżąca byłaby następcą gospodarczym tej spółki, po drugie, scenariusz, w którym byłaby ona jej następcą prawnym, a po trzecie, scenariusz, w którym skarżąca byłaby jej następcą gospodarczym i prawnym. Pod względem następstwa prawnego skarżąca wskazuje jedynie na przypomnieniu orzecznictwa przedstawionego w części pierwszej niniejszego zarzutu. Przypomnienie to obejmuje w sposób ogólny przesłanki przypisania spółce dominującej antykonkurencyjnych działań jej spółki zależnej przed jej nabyciem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0307"><NO.P>307</NO.P><TXT>Otóż skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób powołane orzecznictwo prowadzi do wykluczenia możliwości przypisania jej praktyk byłej spółki Air France. Co więcej, sytuacje objęte tym orzecznictwem różnią się od sytuacji w niniejszej sprawie. Skarżąca nie nabyła bowiem dawnej spółki Air France, lecz powstała w wyniku zmiany firmy i przedmiotu działalności tej ostatniej, przez co zapewniła w ten sposób ciągłość prawną praw i obowiązków dawnej spółki Air France w odniesieniu do jej działalności w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0308"><NO.P>308</NO.P><TXT>Na rozprawie skarżąca dodała, że oparcie odpowiedzialności AF za antykonkurencyjne działania dawnej spółki Air France na ciągłości gospodarczej między nimi uniemożliwiłoby <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>podział odpowiedzialności<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> ze skarżącą. Komisja nie może zatem zdecydować o przeniesieniu odpowiedzialności za działania dawnej spółki Air France na AF i jednocześnie przypisać tych działań skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0309"><NO.P>309</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że co do zasady to osoba fizyczna lub prawna zarządzająca danym przedsiębiorstwem w chwili popełnienia naruszenia powinna za nie odpowiadać, nawet gdy w momencie wydania decyzji stwierdzającej naruszenie odpowiedzialność za prowadzenie przedsiębiorstwa ponosi inna osoba (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001116">16 listopada 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cascades/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑279/98 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:626">EU:C:2000:626</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0310"><NO.P>310</NO.P><TXT>Okoliczność, że niektóre cechy osoby zarządzającej danym przedsiębiorstwem w chwili popełnienia naruszenia uległy zmianie, na przykład jej firma, nie podważa ciągłości jej osobowości prawnej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001116">16 listopada 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>SCA Holding/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑297/98 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:633">EU:C:2000:633</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0311"><NO.P>311</NO.P><TXT>Tymczasem w niniejszej sprawie z motywów 22 i 1080 zaskarżonej decyzji wynika – i jest bezsporne – że osoba prawna uczestnicząca w jednolitym i ciągłym naruszeniu przed dniem <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> nadal istniała po tej dacie wskutek zmiany swej firmy i przedmiotu działalności. Dawna spółka Air France, będąca operacyjnym podmiotem prawnym, stała się zatem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>obecnie<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> skarżącą, spółką wiodącą grupy Air France‑KLM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0312"><NO.P>312</NO.P><TXT>Wynika stąd, że w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 309 i 310 powyżej nie można zarzucać Komisji, iż zastosowała kryterium ciągłości prawnej w celu przyjęcia, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za działania dawnej spółki Air France w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0313"><NO.P>313</NO.P><TXT>Co się tyczy okoliczności, że spółce AF jako następcy gospodarczemu również przypisano te działania, należy przypomnieć, że nawet jeśli decyzję przyjętą w dziedzinie konkurencji względem wielu przedsiębiorstw sporządzono i opublikowano w formie pojedynczej decyzji, należy ją analizować jako pakiet indywidualnych decyzji stwierdzających w odniesieniu do każdego z przedsiębiorstw będących adresatami tej decyzji, jakie naruszenie lub naruszenia popełniło, i nakładających na nie grzywnę (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20021015">15 października 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Limburgse Vinyl Maatschappiji in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, od C‑250/99 P do C‑252/99 P i C‑254/99 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:582">EU:C:2002:582</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0100">100</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Jeśli zatem jeden z adresatów decyzji postanawia wnieść skargę o stwierdzenie jej nieważności, sąd Unii rozpatruje jedynie te elementy decyzji, które dotyczą tego adresata, podczas gdy elementy dotyczące pozostałych adresatów nie stanowią przedmiotu sporu podlegającego rozstrzygnięciu przez sąd Unii (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130711">11 lipca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Team Relocations i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑444/11 P</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:464">EU:C:2013:464</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), z zastrzeżeniem przypadku spółki dominującej, której odpowiedzialność jest w całości pochodną odpowiedzialności ponoszonej przez jej spółkę zależną (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130122">22 stycznia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Tomkins,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑286/11 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:29">EU:C:2013:29</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0314"><NO.P>314</NO.P><TXT>Otóż ponieważ odpowiedzialność skarżącej za działania dawnej spółki Air France nie jest pochodną odpowiedzialności jej spółki zależnej AF, w ramach niniejszej skargi nie może ona w ramach niniejszej skargi zarzucać Komisji, że ta przypisała wspomnianej spółce działania dawnej spółki Air France w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0315"><NO.P>315</NO.P><TXT>Wobec powyższego zastrzeżenie drugie należy oddalić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zastrzeżenia trzeciego, opartego na naruszeniu zasad odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0316"><NO.P>316</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że przypisanie jej praktyk dawnej spółki Air France w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> narusza zasady odpowiedzialności osobistej i indywidualizacji kar i sankcji. Utrzymuje ona, że nie istniała w tym okresie i że nie jest następcą gospodarczym dawnej spółki Air France.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0317"><NO.P>317</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0318"><NO.P>318</NO.P><TXT>W tym względzie należy stwierdzić, że argumentacja skarżącej opiera się na błędnym założeniu, iż skarżąca <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>nie istniała<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> w dniu działań dawnej spółki Air France. Jak jednak wskazano w pkt 293 i 311 powyżej, dawna spółka Air France i skarżąca są jedną i tą samą osobą prawną, której utworzenie nastąpiło przed realizacją działań dawnej spółki Air France w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0319"><NO.P>319</NO.P><TXT>W świetle powyższego należy oddalić zastrzeżenie trzecie, a w konsekwencji część drugą niniejszego zarzutu w całości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0320"><NO.P>320</NO.P><TXT>Należy również oddalić zastrzeżenie podniesione na wstępie w ramach niniejszego zarzutu w zakresie, w jakim dotyczy ono braku uczestnictwa skarżącej w jednolitym i ciągłym naruszeniu. Z analizy niniejszej części zarzutu wynika bowiem, że odpowiedzialność skarżącej za działania dawnej spółki Air France w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20040915">15 września 2004 r.</DATE> nie jest odpowiedzialnością pochodną. Niniejszy zarzut należy zatem oddalić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r. oraz zasad równego traktowania i niedyskryminacji, a także ochrony uzasadnionych oczekiwań</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0321"><NO.P>321</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że dowody przedstawione przez [Deutsche Lufthansa AG (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>Lufthansą<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>)] w ramach jej wniosku o zwolnienie z grzywny są niedopuszczalne i należy je usunąć z akt sprawy. Lufthansa nie była bowiem uprawniona do zwolnienia z grzywny, ponieważ nie zakończyła swojego uczestnictwa w jednolitym i ciągłym naruszeniu po złożeniu przez siebie wniosku o zwolnienie z grzywny, a tym samym naruszyła warunki określone w pkt 11 lit. b) komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0322"><NO.P>322</NO.P><TXT>Tymczasem bez tych dowodów Komisja nie mogłaby wszcząć dochodzenia, co przyznała w motywie 1302 zaskarżonej decyzji. Ponadto dowody te stanowią podstawę tej decyzji, jak wskazano w motywie 1250 tej decyzji. Usunięcie z akt sprawy tych dowodów powinno zatem prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0323"><NO.P>323</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej. Z jednej strony podnosi ona, że niniejszy zarzut jest bezskuteczny, ponieważ cofnięcie Lufthansie zwolnienia z grzywny nie pociągnęłoby za sobą niedopuszczalności dokumentów przedłożonych przez tę spółkę w ramach wniosku o zwolnienie z grzywny. Z drugiej strony utrzymuje ona, że Lufthansa została uwrażliwiona na fakt, iż uznano, że ewentualne ujawnienie wspomnianego wniosku mogło mieć negatywny wpływ na prawidłowy przebieg dochodzenia i na zdolność Komisji do prowadzenia dochodzenia i ukarania spornego kartelu. Ponadto utrzymywanie kontaktów między Lufthansą i innymi obwinionymi przewoźnikami miało miejsce również na wniosek organu ochrony konkurencji państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0324"><NO.P>324</NO.P><TXT>Skarżąca odpowiada, że niniejszy zarzut jest skuteczny i że argumenty przedstawione przez Komisję przed Sądem w odniesieniu do szczególnych okoliczności, które uzasadniały kontynuowanie naruszenia przez Lufthansę po złożeniu wniosku o zwolnienie z grzywny, są niedopuszczalne, ponieważ nie zostały zawarte w zaskarżonej decyzji. Uważa ona, że takie argumenty, ze względu na to, że zostały przed nią zatajone, stanowią <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>naruszenie prawa do obrony poprzez naruszenie równości broni<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0325"><NO.P>325</NO.P><TXT>W konsekwencji skarżąca wnosi do Sądu o nakazanie Komisji przekazania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>szczegółów dotyczących dowodów<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> nowych informacji przedstawionych w odpowiedzi na skargę w celu umożliwienia jej zapoznania się w pełni z okolicznościami, w jakich Komisja i organ ochrony konkurencji państwa trzeciego zachęcały Lufthansę do kontynuowania naruszenia po dniu <DATE ISO="20051207">7 grudnia 2005 r.</DATE></TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0326"><NO.P>326</NO.P><TXT>Należy zauważyć, że argumentacja skarżącej opiera się w całości na założeniu, zgodnie z którym niespełnienie przesłanek określonych w pkt 11 lit. b) komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r. może prowadzić do niedopuszczalności dowodów przedstawionych w ramach wniosku o zwolnienie z grzywny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0327"><NO.P>327</NO.P><TXT>Argumentacja ta opiera się na wyrokach z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Almamet/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑410/09</NO.CASE>, niepublikowanym, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:676">EU:T:2012:676</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) oraz z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150616">16 czerwca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>FSL i in./Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑655/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:383">EU:T:2015:383</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), z których wynika, że prawo Unii nie może dopuszczać dowodów zebranych w sposób całkowicie sprzeczny z trybem postępowania przewidzianym dla ich przeprowadzania, mającym na celu ochronę podstawowych praw zainteresowanych stron.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0328"><NO.P>328</NO.P><TXT>Należy jednak zauważyć, że przesłanki przyznania zwolnienia z grzywny nie są przepisami proceduralnymi dotyczącymi przeprowadzenia dowodu. Przesłanki te są bowiem związane z motywami, które skłaniają świadka do podjęcia współpracy z organami władzy i nie mają jako takie żadnego wpływu na zgodność z prawem gromadzenia dowodów ani na możliwość ich uwzględnienia (zob. podobnie opinia rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>FSL i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑469/15 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:884">EU:C:2016:884</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0076">76</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0329"><NO.P>329</NO.P><TXT>Ponadto w zakresie, w jakim za pomocą tej argumentacji skarżąca utrzymuje, że dopuszczenie takich dowodów byłoby sprzeczne z niektórymi podstawowymi gwarancjami i istotnymi wymogami proceduralnymi, które zresztą nie zostały sprecyzowane w jej pismach procesowych, należałoby zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem przedsiębiorstwo, które decyduje się na złożenie zeznań w celu uzyskania obniżki kwoty grzywny, jest świadome faktu, że chociaż obniżka zostanie mu przyznana, tylko jeżeli w ocenie Komisji spełnione zostaną przesłanki obniżki przewidziane w komunikacie, to jednak jego zeznania zostaną tak czy inaczej dołączone do akt i będą mogły zostać wykorzystane jako materiał dowodowy (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Novácke chemické závody/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑352/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:673">EU:T:2012:673</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0111">111</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0330"><NO.P>330</NO.P><TXT>Aby dojść do tego wniosku, Sąd oparł się niewątpliwie na pkt 31 obwieszczenia Komisji w sprawie zwalniania z grzywien i zmniejszania grzywien w sprawach kartelowych (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="298" PAGE.FIRST="17" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, C 298, s. 17</REF.DOC.OJ>, zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>komunikatem w sprawie łagodzenia sankcji z 2006 r.<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>), zastępującym komunikat w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r., który to punkt stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>[j]akiekolwiek zeznania złożone Komisji w odniesieniu do niniejszego obwieszczenia [komunikatu] są włączane do akt Komisji i tym samym mogą zostać wykorzystane w materiale dowodowym<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0331"><NO.P>331</NO.P><TXT>Z pkt 37 komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2006 r. wynika jednak, że pkt 31 wspomnianego komunikatu ma zastosowanie do wniosków o złagodzenie sankcji oczekujących na rozpatrzenie w chwili wejścia w życie tego komunikatu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Novácke chemické závody/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑352/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:673">EU:T:2012:673</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0111">111</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Tak jest zaś w przypadku wniosku złożonego przez Lufthansę w dniu <DATE ISO="20051207">7 grudnia 2005 r.</DATE> do Komisji. Wniosek ten oczekiwał bowiem nadal na rozpatrzenie w dniu wejścia w życie omawianego komunikatu w dniu <DATE ISO="20061208">8 grudnia 2006 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0332"><NO.P>332</NO.P><TXT>Ponadto zgodnie z pkt 33 komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r. <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>[k]ażde oświadczenie na piśmie skierowane do Komisji w związku z niniejszym obwieszczeniem [komunikatem] stanowi część akt Komisji<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>. W związku z tym takie oświadczenie może zostać wykorzystane przez Komisję jako materiał dowodowy. Brzmienie pkt 31 komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2006 r. wyjaśnia zatem jedynie konsekwencje wynikające nieuchronnie z faktu pozostawienia wspomnianego oświadczenia w aktach sprawy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="21"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0333"><NO.P>333</NO.P><TXT>Ponadto wbrew temu, co utrzymuje skarżąca, nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby wnioski, do których doszedł Sąd w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Novácke chemické závody/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑352/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:673">EU:T:2012:673</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) w odniesieniu do oświadczeń złożonych przez wnioskującego o złagodzenie sankcji, zostały rozszerzone na wszystkie dowody przedstawione przez przedsiębiorstwo w celu uzyskania zwolnienia z grzywny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0334"><NO.P>334</NO.P><TXT>I tak w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Novácke chemické závody/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑352/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:673">EU:T:2012:673</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Sąd oparł się zasadniczo na dobrowolnym charakterze współpracy ze strony przedsiębiorstwa pragnącego uzyskać obniżenie kwoty grzywny, a także na treści komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji mającego zastosowanie do rozpatrywanych okoliczności faktycznych, aby dojść do wniosku, że oświadczenie wnioskującego o złagodzenie sankcji mogło zostać wykorzystane jako materiał dowodowy, niezależnie od rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wniosku o złagodzenie sankcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0335"><NO.P>335</NO.P><TXT>Tymczasem, po pierwsze, dowody przedstawione przez Lufthansę w niniejszej sprawie w ramach jej wniosku o zwolnienie z grzywny, podobnie jak oświadczenie wnioskującego o złagodzenie sankcji w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Novácke chemické závody/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑352/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:673">EU:T:2012:673</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), zostały przedstawione dobrowolnie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0336"><NO.P>336</NO.P><TXT>Po drugie, ani komunikat w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r., ani komunikat z 2006 r. nie zawierają postanowień mających na celu utrzymanie po stronie przedsiębiorstw pragnących współpracować z Komisją oczekiwań co do tego, co stanie się z dowodami przedstawionymi przez te przedsiębiorstwa, które – mimo że są beneficjentami warunkowego zwolnienia z grzywien (zgodnie z pkt 15 komunikatu z 2002 r. lub z pkt 18 komunikatu z 2006 r.) – nie mogą spełnić przesłanek skorzystania z ostatecznego zwolnienia z grzywny (zgodnie z pkt 19 komunikatu z 2002 r. lub z pkt 22 komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2006 r.). Sytuacja ta kontrastuje z zawartymi we wspomnianych komunikatach szczegółowymi informacjami dotyczącymi tego, co się dzieje z dowodami przedstawionymi na poparcie wniosku, co do którego Komisja wyklucza, by spełniał on przesłanki przyznania warunkowego zwolnienia z grzywny. W takim przypadku przedsiębiorstwo może bowiem wycofać ujawnione dowody (zob. pkt 17 komunikatu z 2002 r. i pkt 20 komunikatu z 2006 r.)</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0337"><NO.P>337</NO.P><TXT>Ponadto automatyczne wyłączenie z akt sprawy przedstawionych przez przedsiębiorstwo dowodów, z których wynika, że chociaż jest ono uprawnione do zwolnienia z grzywny w chwili złożenia przez nie wniosku o zwolnienie z grzywny, to nie spełnia przesłanek skorzystania z niego w sposób ostateczny w dniu wydania decyzji stwierdzającej naruszenie, podważałoby skuteczność postępowania w sprawie łagodzenia sankcji. Komisja byłaby bowiem pozbawiona dowodów z założenia istotnych dla ustalenia spornego naruszenia i uczestnictwa w nim przedsiębiorstw na etapie, na którym możliwość uzupełnienia tego braku poprzez dodatkowe czynności dochodzeniowe zostałaby znacznie osłabiona, w szczególności ze względu na ryzyko utraty dowodów. Ponadto pomyślne zakończenie postępowań mogłoby zostać pozostawione dobrej woli wnioskodawcy ubiegającego się o zwolnienie z grzywny, podczas gdy Komisja napotkałaby przeszkodę w skutecznej kontroli spełnienia przesłanek przyznania zwolnienia z grzywny, ponieważ groźba nieprzyznania zwolnienia straciłaby na wiarygodności ze względu na związane z tym konsekwencje.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0338"><NO.P>338</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, należy uznać, że niespełnienie przez Lufthansę przesłanki przewidzianej w pkt 11 lit. b) komunikatu w sprawie łagodzenia sankcji z 2002 r. – przy założeniu, że zostanie ono wykazane – nie może pozbawić Komisji możliwości wykorzystania dowodów przekazanych w ramach jej wniosku o złagodzenie sankcji.</TXT><?PAGE NO="22"?><P>[…]</P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">9.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zarzutu ósmego, opartego na błędach i naruszeniu zasady proporcjonalności przy obliczaniu czasu trwania uczestnictwa AF w jednolitym i ciągłym naruszeniu</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0498"><NO.P>498</NO.P><TXT>Skarżąca utrzymuje, że Komisja popełniła oczywiste błędy w ocenie i naruszyła zasadę proporcjonalności, gdy przyjęła, że AF uczestniczyła nieprzerwanie w jednolitym i ciągłym naruszeniu w okresie między <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> a <DATE ISO="20060214">14 lutego 2006 r.</DATE> Jej zdaniem oprócz kontaktu między AF i [Japan Airlines International Co. Ltd (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>Japan Airlines<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>)] z dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE>, o którym mowa w motywie 136 zaskarżonej decyzji, Komisja dysponuje wystarczającymi dowodami w stosunku do niej jedynie w odniesieniu do okresu od dnia <DATE ISO="20010119">19 stycznia 2001 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0499"><NO.P>499</NO.P><TXT>Kontakty, na których Komisja oparła się w celu stwierdzenia udziału AF w koordynacji dotyczącej dopłaty paliwowej [(zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>FSC<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>, z ang. <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>fuel surcharge<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>)] w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20010119">19 stycznia 2001 r.</DATE> i w okresie po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> nie mogą bowiem zostać uznane za antykonkurencyjne, ponieważ dotyczyły wymiany informacji publicznych (motywy 137, 140–142, 554, 563 i 574 zaskarżonej decyzji), prowadzonej poza EOG (motywy 146, 152, 182 tej decyzji) lub których antykonkurencyjnego charakteru Komisja nie udowodniła (motywy 530 i 556 zaskarżonej decyzji).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0500"><NO.P>500</NO.P><TXT>Ponadto Komisja nie przedstawiła żadnego istotnego dowodu uczestnictwa AF w elementach składowych jednolitego i ciągłego naruszenia dotyczącego dopłaty z tytułu bezpieczeństwa [(zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>SSC<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>, z ang. <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>security surcharge<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>)] oraz odmowy zapłaty prowizji za okresy po, odpowiednio, dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> i dniu <DATE ISO="20051014">14 października 2005 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0501"><NO.P>501</NO.P><TXT>W replice skarżąca dodaje, że Komisja nie może wymagać od niej udowodnienia, że otwarcie zdystansowała się od spornego kartelu po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> Jej zdaniem to do Komisji należy wykazanie jej uczestnictwa we wspomnianym naruszeniu po tej dacie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0502"><NO.P>502</NO.P><TXT>Komisja kwestionuje argumentację skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0503"><NO.P>503</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności należy zbadać kontakty, co do których skarżąca utrzymuje, że dotyczyły wymiany informacji publicznych (motywy 137, 140–142, 554, 563 i 574 zaskarżonej decyzji), w drugiej kolejności kontakty, które – jak podnosi skarżąca – miały miejsce poza EOG (motywy 146, 152 i 182 tej decyzji), a w trzeciej kolejności te kontakty, co do których podnosi ona, że ich antykonkurencyjny charakter nie został wystarczająco wykazany (motywy 530 i 556 tej decyzji).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0504"><NO.P>504</NO.P><TXT>W skardze skarżąca wskazała również kontakty opisane w motywie 563 zaskarżonej decyzji wśród tych, które jej zdaniem miały miejsce poza EOG. Jednakże w odpowiedzi na pisemne pytania Sądu wyjaśniła ona, że wnosi o ich wykluczenie ze względu na niewystarczające ustalenie ich antykonkurencyjnego charakteru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0505"><NO.P>505</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wśród kontaktów, co do których skarżąca utrzymuje, iż dotyczyły one wymiany informacji publicznych, figurują w rzeczywistości trzy rodzaje wymiany informacji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="23"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0506"><NO.P>506</NO.P><TXT>Po pierwsze, dane kontakty obejmują wewnętrzne wiadomości elektroniczne od innych obwinionych przewoźników, w których wyraźnie powołano się na kontakty z AF. I tak w motywie 137 zaskarżonej decyzji Komisja odnosi się do wewnętrznej wiadomości elektronicznej Japan Airlines z dnia <DATE ISO="19991220">20 grudnia 1999 r.</DATE> Wiadomość ta dotyczy rozmowy między pracownikiem Japan Airlines a przedstawicielem AF w Japonii. Tymczasem owa rozmowa, która następuje po kontakcie między Japan Airlines i AF z dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> i której antykonkurencyjnego charakteru skarżąca nie kwestionuje (motyw 136 zaskarżonej decyzji), nie dotyczyła jedynie wprowadzenia FSC, które zostało ogłoszone publicznie przez AF w tym samym dniu. W ramach wspomnianej rozmowy przedstawiciel AF w Japonii wskazał również Japan Airlines, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>zostanie to ogłoszone na każdym rynku w dniu 22 grudnia i po tej dacie<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> oraz że centrala AF skontaktowała się z centralami innych przewoźników, w tym Lufthansą, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>w celu zachęcenia do wprowadzenia w życie w taki sam sposób jak AF<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0507"><NO.P>507</NO.P><TXT>Po drugie, wiadomości elektroniczne, o których mowa w motywach 140–142 zaskarżonej decyzji, obejmują wewnętrzne wiadomości elektroniczne od innych przewoźników, w której nie wskazano żadnego szczególnego kontaktu między AF a co najmniej jednym innym przewoźnikiem. W tych wiadomościach elektronicznych z dnia <DATE ISO="19991221">21 grudnia 1999 r.</DATE> i <DATE ISO="20000103">3 stycznia 2000 r.</DATE> jest po prostu mowa o zamiarze wprowadzenia FSC przez AF i co najmniej jednego innego przewoźnika. Tymczasem, jak wskazano w pkt 506 powyżej, AF już publicznie ogłosiła wdrożenie FSC w dniu <DATE ISO="19991220">20 grudnia 1999 r.</DATE> Komisja nie przedstawiła żadnego innego dowodu, który mógłby świadczyć, że autorzy wewnętrznych wiadomości elektronicznych, o których mowa w tych motywach, dowiedzieli się o zamiarach AF w inny sposób niż poprzez tę zapowiedź. Jeśli chodzi o zawarte w wewnętrznej wiadomości elektronicznej, o której mowa w motywie 141 wspomnianej decyzji, odniesienie do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>komunikatów prasowych i powiadomień dla rynków<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/> w przedmiocie FSC, które miały nastąpić <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>w najbliższych dniach<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>, jest ono zbyt niejasne, aby to wykazać.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0508"><NO.P>508</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Komisja bezpodstawnie zinterpretowała w motywie 724 zaskarżonej decyzji wewnętrzne wiadomości elektroniczne, o których mowa w motywach 140–142 wspomnianej decyzji, w ten sposób, że potwierdzają one wymianę informacji pomiędzy AF i innymi przewoźnikami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0509"><NO.P>509</NO.P><TXT>Po trzecie, wiadomości elektroniczne, o których mowa w motywach 554, 563 i 574 zaskarżonej decyzji, to wiadomości elektroniczne, których AF jest nadawcą lub jednym z adresatów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0510"><NO.P>510</NO.P><TXT>Prawdą jest, że informacje, które skarżąca przekazała w tych wiadomościach elektronicznych, zostały już wcześniej publicznie zapowiedziane. Nie można jednak na tej podstawie wnioskować, że rzeczone wiadomości elektroniczne nie mogły zostać uwzględnione wobec skarżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0511"><NO.P>511</NO.P><TXT>Po pierwsze, należy bowiem przypomnieć, że wymiana publicznie dostępnych informacji narusza art. 101 ust. 1 TFUE, jeżeli stanowi ona wsparcie innego antykonkurencyjnego mechanizmu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Aalborg Portland i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P i C‑219/00 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:6">EU:C:2004:6</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0281">281</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Tymczasem w niniejszej sprawie wszystkie wiadomości elektroniczne, o których mowa w motywach 554, 563 i 574 zaskarżonej decyzji, dotyczyły przyszłych zmian kwoty FSC, co do której skarżąca nie zaprzecza, że w tamtym czasie była przedmiotem antykonkurencyjnej koordynacji między obwinionymi przewoźnikami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0512"><NO.P>512</NO.P><TXT>Po drugie, należy zauważyć, że informacje wymieniane w ramach wiadomości elektronicznych, o których mowa w motywach 554, 563 i 574 zaskarżonej decyzji, nie ograniczały się do informacji, które AF już ogłosiła publicznie. W motywie 554 tej decyzji jest mowa o wiadomości<?PAGE NO="24"?> elektronicznej z dnia <DATE ISO="20051115">15 listopada 2005 r.</DATE>, w której AF nie poprzestała na powtórzeniu zapowiedzianej przez nią dzień wcześniej podwyżki kwoty FSC, lecz również potwierdziła ją. W ten sposób AF jeszcze bardziej zmniejszyła niepewność co do zmian poziomu FSC.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0513"><NO.P>513</NO.P><TXT>W motywach 563 i 574 zaskarżonej decyzji Komisja opisuje wymianę informacji pomiędzy członkami Air Cargo Council Switzerland (rady ds. lotniczego przewozu towarów Szwajcarii, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>ACCS<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>). Wymiana informacji, o której mowa w motywie 563 tej decyzji, rozpoczęła się w dniu <DATE ISO="20051128">28 listopada 2005 r.</DATE> i zakończyła się w dniu 1 grudnia tego samego roku. Wymiana informacji, o której mowa w motywie 574 tej decyzji, miała miejsce w dniach <DATE ISO="20060206">6</DATE> i <DATE ISO="20060207">7 lutego 2006 r.</DATE> Te dwie wymiany informacji dotyczyły nie tylko zmiany poziomu FSC, którą zamierzała wdrożyć AF, ale również zmiany, którą zamierzali wprowadzić w życie inni obwinieni przewoźnicy, w tym Swiss [Swiss International Air Lines AG] i SIA [Singapore Airlines Ltd]. Tymczasem AF nie wykazała ani nawet nie twierdzi, że wszystkie te informacje zostały już wcześniej publicznie zapowiedziane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0514"><NO.P>514</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, w odniesieniu do kontaktów, które zdaniem skarżącej miały miejsce poza EOG, należy zauważyć, że utrzymuje ona, iż nie wchodziły one w zakres kompetencji miejscowej Komisji. Podnosi ona zatem zasadniczo, że trzy przypadki kontaktów opisane w motywach 146 i 152 wspomnianej decyzji dotyczyły tras przychodzących i miały miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia nr 411/2004 i decyzji Wspólnego Komitetu EOG nr 40/2005. Co się tyczy kontaktu opisanego w motywie 182 tej decyzji, dotyczył on tras ze Szwajcarii i miał miejsce przed wejściem w życie umowy WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0515"><NO.P>515</NO.P><TXT>Przy założeniu, że kontakty, o których mowa w motywach 146, 152 i 182 zaskarżonej decyzji, dotyczyły wyłącznie tras, które w rozpatrywanych okresach nie wchodziły w zakres kompetencji Komisji, należy przypomnieć, że może ona oprzeć się na kontaktach sprzed okresu naruszenia w celu stworzenia ogólnego obrazu sytuacji i tym samym potwierdzić interpretację niektórych dowodów (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080708">8 lipca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lafarge/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑54/03</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2008:255">EU:T:2008:255</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0427">427</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0428">428</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Jest tak nawet w przypadku, gdy Komisja nie była uprawniona do stwierdzenia naruszenia reguł konkurencji i nałożenia za nie kary przed tym okresem (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060530">30 maja 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bank Austria Creditanstalt/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑198/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2006:136">EU:T:2006:136</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0089">89</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120322">22 marca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Slovak Telekom/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑458/09 i T‑171/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:145">EU:T:2012:145</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0516"><NO.P>516</NO.P><TXT>W motywach 107 i 108 zaskarżonej decyzji znajdujących się w pkt 4.1, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>Podstawowe zasady i struktura kartelu<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/>, Komisja wskazała, że jej dochodzenie ujawniło kartel o zasięgu światowym oparty na sieci dwustronnych i wielostronnych kontaktów, które miały miejsce <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>na różnych szczeblach w obrębie zainteresowanych przedsiębiorstw […], a w niektórych przypadkach dotyczyły różnych obszarów geograficznych<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0517"><NO.P>517</NO.P><TXT>W motywach 109, 110, 876, 889 i 1046 oraz w przypisie 1323 do zaskarżonej decyzji Komisja wyjaśniła zasady funkcjonowania tej organizacji <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>na kilku szczeblach<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/>. Jej zdaniem dopłaty były środkami o ogólnym zastosowaniu, które nie były specyficzne dla danej trasy, lecz miały na celu zastosowanie do wszystkich tras, na szczeblu światowym. Decyzje dotyczące dopłat zostawały zazwyczaj podjęte na szczeblu centrali każdego przewoźnika. W ten sposób centrale przewoźników <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>kontaktowały się ze sobą<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>, gdy konieczna była zmiana poziomu opłaty. Na szczeblu lokalnym przewoźnicy porozumiewali się, po pierwsze, w celu lepszego wykonywania instrukcji swych centrali i dostosowania ich do warunków rynkowych i do lokalnych uregulowań,<?PAGE NO="25"?> a po drugie, w celu uzgadniania i wprowadzania w życie inicjatyw lokalnych. W motywie 111 wspomnianej decyzji Komisja wyjaśniła, że lokalne stowarzyszenia przedstawicieli przewoźników były w tym celu wykorzystywane, w szczególności w Szwajcarii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0518"><NO.P>518</NO.P><TXT>Kontakty, o których mowa w motywach 146, 152 i 182 zaskarżonej decyzji, wpisywały się właśnie w te ramy. Po pierwsze, wszystkie te kontakty dotyczyły bowiem ustanowienia lub wprowadzenia w życie FSC w Singapurze (motyw 146), w Indiach (motyw 152) i w Szwajcarii (motyw 182). Po drugie, kontakty te albo pochodziły z okresu, w którym odbywały się dyskusje między centralami lub były podejmowane na ich szczeblu decyzje dotyczące dopłat (motyw 146), albo odnosiły się do instrukcji, by zasięgnąć opinii centrali, albo odzwierciedlały na szczeblu lokalnym wydane wcześniej zapowiedzi lub decyzje podejmowane uprzednio na szczeblu centralnym (motywy 152 i 182). Po trzecie, wszystkie te kontakty miały miejsce w ramach lub na marginesie lokalnych stowarzyszeń przedstawicieli przedsiębiorstw lotniczych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0519"><NO.P>519</NO.P><TXT>Tymczasem w motywach 724 i 792 zaskarżonej decyzji Komisja oparła się na wspomnianych kontaktach w celu poparcia swej interpretacji innych dowodów, co do których nie podniesiono, że nie wchodzą one w zakres jej kompetencji. I tak wspomniane kontakty zaliczają się do licznych spornych kontaktów, które Komisja wskazała w motywie 724 tej decyzji, aby przyjąć, że AF utrzymywała <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>kontakty z konkurentami na szczeblu lokalnym<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/>. Zaliczają się one również do wielu kontaktów sprzed dnia <DATE ISO="20010119">19 stycznia 2001 r.</DATE>, na które Komisja powołała się wobec AF w motywach 722–724 wspomnianej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0520"><NO.P>520</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że Komisja nie przekroczyła granic swoich uprawnień, gdy oparła się na kontaktach, o których mowa w motywach 146, 152 i 182 zaskarżonej decyzji, w celu stworzenia ogólnego obrazu spornego kartelu i potwierdzenia w ten sposób interpretacji dowodów, które uwzględniła w celu przypisania skarżącej odpowiedzialności za element składowy jednolitego i ciągłego naruszenia dotyczący FSC.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0521"><NO.P>521</NO.P><TXT>Należy jednak zauważyć, podobnie jak skarżąca, że Komisja nie wykazała udziału AF w jednym z tych kontaktów, a mianowicie w oficjalnym spotkaniu podkomitetu ds. ładunków Board of Airline Representatives [(stowarzyszenia przedstawicieli przedsiębiorstw lotniczych, zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>BAR<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/>)] w Indiach opisanym w motywie 152 zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie kwestionuje jednak, że AF została zaproszona na wspomniane spotkanie, podobnie jak wszyscy członkowie podkomitetu ds. ładunków BAR. Okoliczność, że zainteresowani przewoźnicy zamierzali poruszyć temat FSC z AF, stanowi sama w sobie wskazówkę co do uczestnictwa tej ostatniej w składowej części jednolitego i ciągłego naruszenia związanej z FSC (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120629">29 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>GDF Suez/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑370/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:333">EU:T:2012:333</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0226">226</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Z elementów akt sprawy wynika zresztą, że wiedziała ona o przedmiocie tego spotkania. Po zakończeniu nieformalnego spotkania, również opisanego we wspomnianym motywie, co do którego skarżąca nie zaprzecza, że AF w nim uczestniczyła, przewodniczący podkomitetu ds. ładunków BAR zaproponował bowiem zorganizowanie oficjalnego spotkania podkomitetu ds. ładunków BAR w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie FSC między zainteresowanymi przewoźnikami. Wynika stąd, że Komisja miała podstawy, by uwzględnić, w ramach szerszego zbioru poszlak, zaproszenie AF na to spotkanie, w celu stwierdzenia w motywie 724 wspomnianej decyzji, że spółka ta uczestniczyła w rozmowach dotyczących FSC w ramach podkomitetu ds. ładunków BAR w Indiach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0522"><NO.P>522</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że Komisja mogła uwzględnić wobec AF kontakty opisane w motywach 146, 152 i 182 zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="26"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0523"><NO.P>523</NO.P><TXT>W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o kontakty, których antykonkurencyjny charakter kwestionuje skarżąca, należy zauważyć, że obejmują one spotkanie i szereg rozmów telefonicznych. Na tym spotkaniu, które odbyło się w dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> i o którym mowa w motywie 530 zaskarżonej decyzji, AF i Lufthansa <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>upewniły się wzajemnie co do spójnego stosowania dopłat, uzgodniły, że żaden inny jednostronny środek, taki jak górna granica FSC wprowadzona przez AF, nie zostanie powtórzony, i że spedytorzy nie powinni otrzymywać prowizji od dopłat<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>. Nie można zatem kwestionować antykonkurencyjnego charakteru tego spotkania. W odpowiedzi na pisemne pytania Sądu skarżąca przyznała zresztą, że omawiane spotkanie należy do dowodów, które mogą zostać uwzględnione wobec niej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0524"><NO.P>524</NO.P><TXT>Zarzut podniesiony przez skarżącą koncentruje się zatem na rozmowach telefonicznych, o których mowa w motywach 530 i 556 zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej rozmowy te zostały przeprowadzone z inicjatywy Lufthansy jedynie w celu uzupełnienia jej akt sprawy dotyczących łagodzenia sankcji. Uważa ona, że chodzi o <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>kontynuację kontaktów<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>, które nie dotyczyły nowych tematów, lecz miały po prostu na celu utrzymanie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>sztucznego powiązania<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> z AF. Ponadto utrzymuje ona, że rozmowy telefoniczne z dnia <DATE ISO="20051121">21 listopada 2005 r.</DATE>, o których mowa w motywie 556 tej decyzji, były bardzo krótkie i że nie można uznać, iż miały one na celu wymianę informacji o charakterze antykonkurencyjnym, ponieważ AF ogłosiła obniżkę STC tego samego dnia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0525"><NO.P>525</NO.P><TXT>Żaden z tych argumentów nie zasługuje na uwzględnienie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0526"><NO.P>526</NO.P><TXT>Po pierwsze, argument skarżącej, że rozmowy telefoniczne, o których mowa w motywach 530 i 556 zaskarżonej decyzji, miały na celu jedynie utrzymanie sztucznego powiązania z AF, aby uzupełnić akta sprawy dotyczące zwolnienia z grzywny Lufthansy, nie opiera się na żadnym konkretnym dowodzie. Elementy akt sprawy wskazują zresztą na coś przeciwnego. I tak z jednej strony rozmowa telefoniczna, o której mowa w motywie 530 wspomnianej decyzji, zastąpiła spotkanie służące monitorowaniu spotkania z dnia <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE>, którego antykonkurencyjny charakter został wykazany (zob. pkt 523 powyżej). Co więcej, Komisja powołała się w tej decyzji na szereg innych kontaktów, które miały miejsce w tym okresie i w których uczestniczyła AF (zob. w szczególności motywy 525 i 563). Z drugiej strony dwie rozmowy telefoniczne, o których mowa w motywie 556 tej decyzji, odbyły się w dniu <DATE ISO="20051121">21 listopada 2005 r.</DATE>, czyli w tym samym dniu co publikacja komunikatu prasowego Lufthansy zapowiadającego obniżkę FSC i dwa dni po spotkaniu z dnia <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE>, którego antykonkurencyjny charakter został wykazany (zob. pkt 523 powyżej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0527"><NO.P>527</NO.P><TXT>Po drugie, rozmów telefonicznych, o których mowa w motywie 556 zaskarżonej decyzji, nie można pominąć ze względu na to, że niemożliwe jest stwierdzenie, iż miały one na celu wymianę informacji o charakterze antykonkurencyjnym. Poza faktem, że rozmowy te miały miejsce w tym samym dniu co publikacja komunikatu prasowego Lufthansy zapowiadającego obniżkę FSC i dwa dni po spotkaniu z dnia <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE>, ich autor był dyrektorem polityki cenowej Lufthansy, co do którego sama skarżąca przyznaje, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>odgrywał centralną rolę w praktykach na szczeblu międzynarodowym<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>. Ten pracownik Lufthansy skontaktował się już zresztą przy wcześniejszych okazjach z AF w celu omówienia dopłat (motywy 357, 525 i 552 rzeczonej decyzji).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0528"><NO.P>528</NO.P><TXT>Co się tyczy faktu, że rozmowy, o których mowa w motywach 530 i 556 zaskarżonej decyzji, dotyczyły pracowników Lufthansy, którzy rzekomo wiedzieli, że wniosek o zwolnienie z grzywny był w trakcie przygotowania, z jednej strony należy zauważyć, iż nie zmienia to ich antykonkurencyjnego charakteru, zaś z drugiej strony nieuwzględnienie rozmów, o których mowa we wspomnianych motywach, mogłoby zagrozić skuteczności postępowania w sprawie<?PAGE NO="27"?> łagodzenia sankcji poprzez uniemożliwienie Komisji uwzględnienia dowodów zebranych od dnia, w którym dany pracownik dowiedział się o zamiarze złożenia przez pracodawcę wniosku o zwolnienie z grzywny, do dnia zaprzestania naruszenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0529"><NO.P>529</NO.P><TXT>Ponadto okoliczność, że AF zapowiedziała obniżkę FSC w dniu <DATE ISO="20051121">21 listopada 2005 r.</DATE>, zamiast podważyć antykonkurencyjny charakter kontaktów, o których mowa w motywie 556 zaskarżonej decyzji, raczej stanowi jego potwierdzenie. Jak wynika bowiem z tego motywu, komunikat prasowy, który Lufthansa przekazała Lan Airlines w tym samym dniu, tuż przed jego opublikowaniem, również zawierał zapowiedź obniżki FSC.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0530"><NO.P>530</NO.P><TXT>Po trzecie, wbrew twierdzeniom skarżącej, w żaden sposób nie jest konieczne, by kontakt dotyczył nowego tematu lub trwał przez określony czas, aby został on uwzględniony wobec przedsiębiorstwa w ramach postępowania w sprawie naruszenia reguł konkurencji</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0531"><NO.P>531</NO.P><TXT>Wynika stąd, że Komisja miała podstawę do uwzględnienia wobec skarżącej rozmów telefonicznych, o których mowa w motywach 530 i 556 zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0532"><NO.P>532</NO.P><TXT>W świetle całości powyższych rozważań należy uznać, że Komisja mogła uwzględnić wobec AF kontakty, o których mowa w motywach 137, 146, 152, 182, 530, 554, 556, 563 i 574 zaskarżonej decyzji, lecz nie mogła czynić jej zarzutu kontaktów opisanych w motywach 140–142 wspomnianej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0533"><NO.P>533</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań należy ustalić, czy Komisja mogła uznać AF za odpowiedzialną za naruszenie w okresie od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20010119">19 stycznia 2001 r.</DATE> i po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0534"><NO.P>534</NO.P><TXT>Co się tyczy okresu od dnia <DATE ISO="19991207">7 grudnia 1999 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20010119">19 stycznia 2001 r.</DATE>, w którym obowiązywała jedynie FSC, należy stwierdzić, że Komisja miała w posiadaniu szereg dowodów, które mogła skutecznie uwzględnić wobec AF. Po pierwsze, chodzi o rozmowy AF z Japan Airlines z grudnia 1999 r. (motyw 137 zaskarżonej decyzji), po drugie, oświadczenie ustne [Cathay Pacific Airways Ltd (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>CPA<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/>)] dotyczące spotkania w Indiach <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>około stycznia 2000 r.<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> (motyw 152 zaskarżonej decyzji), po trzecie, protokół ze spotkania podkomitetu ds. ładunków BAR z dnia <DATE ISO="20000203">3 lutego 2000 r.</DATE> (motyw 146 tej decyzji), i po czwarte, protokół ze spotkania ACCS z dnia <DATE ISO="20010117">17 stycznia 2001 r.</DATE> (motyw 182 tej decyzji). Okres, w którym Komisja nie utrzymywała żadnych kontaktów z AF, rozpoczął się zatem w dniu <DATE ISO="20000204">4 lutego 2000 r.</DATE> i zakończył się w dniu <DATE ISO="20010117">17 stycznia 2001 r.</DATE> Okres ten nie wynosi zatem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>prawie rok i półtora miesiąca<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/>, lecz najwyżej jedenaście miesięcy i 13 dni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0535"><NO.P>535</NO.P><TXT>W okolicznościach niniejszej sprawy taki okres trwania jest wystarczająco długi, by konieczne było ustalenie, czy uczestnictwo AF w jednolitym i ciągłym naruszeniu uległo przerwaniu w okresie od dnia <DATE ISO="20000204">4 lutego 2000 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20010117">17 stycznia 2001 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0536"><NO.P>536</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że fakt braku przedstawienia bezpośredniego dowodu na udział przedsiębiorstwa w rozpatrywanym naruszeniu w danym okresie nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu tego udziału także w odniesieniu do tego okresu, gdy takie stwierdzenie opiera się na obiektywnych i zgodnych poszlakach (zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150917">17 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Total Marketing Services/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑634/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:614">EU:C:2015:614</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="28"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0537"><NO.P>537</NO.P><TXT>Okoliczność, że w przypadku złożonego naruszenia dane przedsiębiorstwo nie uczestniczy w co najmniej jednym kontakcie o znamionach zmowy lub nie zgadza się z wynikami jednego z tych kontaktów, nie oznacza, że przestało ono uczestniczyć w danym naruszeniu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110324">24 marca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kaimer i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑379/06</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:110">EU:T:2011:110</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0538"><NO.P>538</NO.P><TXT>Natomiast otwarte zdystansowanie się stanowi istotny fakt mogący świadczyć o zaprzestaniu antykonkurencyjnego zachowania. I przeciwnie, brak otwartego zdystansowania się stanowi sytuację faktyczną, którą Komisja może przedstawić w celu wykazania kontynuacji zachowania antykonkurencyjnego przedsiębiorstwa. Chodzi jednak tylko o jeden element wśród innych podlegających uwzględnieniu przy ocenie, czy przedsiębiorstwo faktycznie nadal uczestniczyło w naruszeniu, czy też – wręcz przeciwnie – zaprzestało tego. Nie wystarczy uzasadnić stwierdzenia nieprzerwanego uczestnictwa danego przedsiębiorstwa w naruszeniu, gdy w miarodajnym okresie miało miejsce kilka spotkań o charakterze zmowy przy braku obecności jego przedstawicieli. Komisja jest zatem zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150917">17 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Total Marketing Services/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑634/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:614">EU:C:2015:614</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0539"><NO.P>539</NO.P><TXT>Dowody te mogą w szczególności odnosić się do charakteru rozpatrywanego naruszenia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110712">12 lipca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Toshiba/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑113/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:343">EU:T:2011:343</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0237">237</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), funkcjonowania danego kartelu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111025">25 października 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Aragonesas Industrias y Energía/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑348/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:621">EU:T:2011:621</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0243">243</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0244">244</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), zachowania danego przedsiębiorstwa na rynku właściwym (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061205">5 grudnia 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Westfalen Gassen Nederland/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑303/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2006:374">EU:T:2006:374</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0139">139</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110712">12 lipca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Toshiba/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑113/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:343">EU:T:2011:343</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0241">241</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), wpisywania się danego zachowania w ramy jednolitego naruszenia obejmującego szereg innych elementów składowych lub do skutków wywoływanych przez wspomniane zachowanie (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110712">12 lipca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Toshiba/Komisja,</NAME.CASE> <NO.CASE>T‑113/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:343">EU:T:2011:343</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0242">242</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0245">245</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0540"><NO.P>540</NO.P><TXT>W motywie 117 zaskarżonej decyzji Komisja uznała, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>[c]o najmniej od końca 1999 r. wprowadzenie FSC, stosowanie mechanizmów FSC i wprowadzenie do nich zmian było przedmiotem uzgodnienia pomiędzy kilkoma [obwinionymi przewoźnikami]<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/>. W motywach 133–153 tej decyzji opisała ona dowody zmierzające do wykazania, że w okresie od początku grudnia 1999 r. do lutego lub marca 2000 r. wielu przewoźników, w tym AF, było zaangażowanych w kontakty w celu wprowadzenia FSC na szczeblu centralnym na początku 2000 r. i wdrożenia go na szczeblu lokalnym. To właśnie w ten kontekst wpisują się kontakty, o których mowa w motywach 136, 137, 146 i 152 tej decyzji, które Komisja przypisała AF.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0541"><NO.P>541</NO.P><TXT>W motywie 884 zaskarżonej decyzji Komisja podkreśliła jednak, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>częstotliwość kontaktów między przewoźnikami zmieniała się w czasie<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>. Stwierdziła ona, że kontakty dotyczące FSC były <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>szczególnie częste, gdy wskaźniki paliwowe zbliżały się do poziomu mogącego prowadzić do zwiększenia lub zmniejszenia, ale [mogły] być mniej częste w innych momentach<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0542"><NO.P>542</NO.P><TXT>Tymczasem po wprowadzeniu FSC na początku 2000 r., jak wynika z motywów 157–165 zaskarżonej decyzji, dopiero latem 2000 r. cena paliwa cena paliwa zwiększyła się w takim stopniu, aby skłonić przewoźników we wrześniu i październiku tego samego roku do podjęcia rozmów na temat zwiększenia FSC lub wprowadzenia tej dopłaty w przypadku przewoźników, którzy jeszcze tego nie uczynili. Dowody opisane we wspomnianych motywach wskazują jednak na mało liczne kontakty, których znacząca część miała charakter dwustronny.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="29"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0543"><NO.P>543</NO.P><TXT>Jak wynika z motywów 166–183 zaskarżonej decyzji, dopiero gdy Lufthansa zapowiedziała obniżkę FSC na początku 2001 r., rozpoczęły się częstsze i wielostronne kontakty pomiędzy obwinionymi przewoźnikami w przedmiocie FSC. Otóż AF zaliczała się do tych przewoźników, a skarżąca ani nie wykazała, ani nawet nie twierdzi, że AF w międzyczasie otwarcie zdystansowała się od jednolitego i ciągłego naruszenia w okresie od dnia <DATE ISO="20000204">4 lutego 2000 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20010117">17 stycznia 2001 r.</DATE> Nie twierdzi ona również, że w tym okresie AF przyjęła postawę konkurencyjną i wykazała się niezależnością na rynku właściwym, ani nie kwestionuje, że skutki koordynacji dotyczącej FSC utrzymywały się w tym okresie. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że Komisja mogła, nie popełniając błędu, uznać AF za odpowiedzialną za jednolite i ciągłe naruszenie w rzeczonym okresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0544"><NO.P>544</NO.P><TXT>Co się tyczy okresu po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE>, należy stwierdzić, że Komisja miała w posiadaniu szereg dowodów, które mogła skutecznie uwzględnić wobec AF. W odniesieniu do FSC chodzi o rozmowę telefoniczną z Lufthansą pod koniec listopada 2005 r. (motyw 530 zaskarżonej decyzji), wiadomość elektroniczną do Japan Airlines z dnia <DATE ISO="20051115">15 listopada 2005 r.</DATE> (motyw 554 wspomnianej decyzji), rozmowy telefoniczne z Lufthansą z dnia <DATE ISO="20051121">21 listopada 2005 r.</DATE> (motyw 556 tej decyzji) oraz wiadomości elektroniczne, które wymienili ze sobą członkowie ACCS w okresie od dnia 28 listopada do dnia <DATE ISO="20051201">1 grudnia 2005 r.</DATE> oraz w dniach <DATE ISO="20060206">6</DATE> i <DATE ISO="20060207">7 lutego 2006 r.</DATE> (motywy 563 i 574 tej decyzji).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0545"><NO.P>545</NO.P><TXT>Należy natomiast stwierdzić, że – jak podnosi skarżąca – żaden z dowodów, które znajdują się w posiadaniu Komisji w odniesieniu do SSC, ani odmowa zapłaty prowizji nie pochodzą z dat późniejszych niż, odpowiednio, <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> i <DATE ISO="20051014">14 października 2005 r.</DATE> Ostatnie dowody, które Komisja uwzględniła wobec AF, sięgają dnia <DATE ISO="20051014">14 października 2005 r.</DATE> w odniesieniu do odmowy zapłaty prowizji (motyw 697 zaskarżonej decyzji). Jeśli chodzi o SSC, Komisja nie wskazała konkretnego kontaktu, w którym AF uczestniczyła w 2005 r., mimo że w motywie 639 wspomnianej decyzji zwróciła uwagę, iż dyrektor ds. sprzedaży Lufthansy na Belgię, Francję, Luksemburg, Niderlandy i Konfederację Szwajcarską od stycznia 2005 r. złożył sprawozdanie, że spotkał się z pracownikiem skarżącej odnośnie do górnej granicy SSC.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0546"><NO.P>546</NO.P><TXT>Należy jednak zauważyć, że skarżąca nie wyciągnęła z tego żadnych szczególnych wniosków w swych pismach procesowych. W zakresie, w jakim utrzymuje ona, że przestała uczestniczyć w elementach składowych jednolitego i ciągłego naruszenia dotyczącego SSC oraz w odmowie zapłaty prowizji po dniu 14 października lub w dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE>, należy zauważyć, że myli się. Przede wszystkim bowiem AF nadal uczestniczyła w elemencie składowym wspomnianego naruszenia dotyczącym FSC po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> (zob. pkt 544 i 545 powyżej) i nie twierdzi, że nie wiedziała, iż pozostali obwinieni przewoźnicy nadal porozumiewali się w przedmiocie SSC i odmowy zapłaty prowizji po tej ostatniej dacie. Następnie skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o przyjęciu przez AF postawy konkurencyjnej i wykazaniu się przez nią niezależnością na rynku właściwym lub o wyrażeniu woli odcięcia się od elementów składowych jednolitego i ciągłego naruszenia dotyczących SSC i od odmowy zapłaty prowizji po dniu <DATE ISO="20051019">19 października 2005 r.</DATE> Nie kwestionuje ona również tego, że skutki tych elementów składowych trwały po tej dacie. Wreszcie wprowadzenie w życie SSC i odmowa zapłaty prowizji wymagały znacznie rzadszych kontaktów niż wprowadzenie w życie FSC. SSC bowiem, w przeciwieństwie do FSC, nie była oparta na wskaźniku, którego zmiana wymagała regularnych dostosowań. Wyjaśnia to, dlaczego po wprowadzeniu tej dopłaty pod koniec 2001 r. była ona przedmiotem jedynie sporadycznych kontaktów między przewoźnikami co do jej wdrażania (zob. motyw 579 zaskarżonej decyzji). Jeśli chodzi o odmowę zapłaty prowizji, polegała ona po prostu na odmowie przyznania rabatów spedytorom i nie wymagała zatem tak<?PAGE NO="30"?> regularnych dostosowań jak FSC. W tych okolicznościach Komisja miała podstawę, by wywnioskować z dowodów, którymi dysponowała, że uczestnictwo AF w składnikach tego naruszenia dotyczących SSC i odmowie zapłaty prowizji nie ustało w październiku 2005 r.</TXT><P>[…]</P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO><P>Z powyższych względów</P><P>SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym)</P><P>orzeka, co następuje:</P></INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Skarga zostaje oddalona.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Komisja pokrywa jedną trzecią swoich kosztów.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Spółka Air France‑KLM pokrywa własne koszty oraz dwie trzecie kosztów Komisji.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Kanninen</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Schwarcz</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Iliopoulos</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Spielmann</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Reine</P></SIGNATORY><P>Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu <DATE ISO="20220330">30 marca 2022 r.</DATE></P><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>