|
19.4.2023 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
L 104/32 |
ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ (ΕΕ) 2023/831 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
της 16ης Δεκεμβρίου 2022
που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή (ΕΕ) 2015/510 σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος (ΕΚΤ/2022/48)
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 127 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση,
Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως το άρθρο 3.1 πρώτη περίπτωση, τα άρθρα 9.2, 12.1, 14.3 και 18.2 και το άρθρο 20 πρώτο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Η επίτευξη της ενιαίας νομισματικής πολιτικής συνεπάγεται την ανάγκη καθορισμού των εργαλείων, μέσων και διαδικασιών που θα χρησιμοποιεί το Ευρωσύστημα για την ομοιόμορφη εφαρμογή της εν λόγω πολιτικής σε όλα τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ. |
|
(2) |
Σύμφωνα με το άρθρο 18.1 δεύτερη περίπτωση του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ (εφεξής οι «ΕθνΚΤ») μπορούν να διενεργούν πιστοδοτικές και πιστοληπτικές πράξεις με πιστωτικά ιδρύματα και άλλους φορείς της αγοράς, με επαρκή ασφάλεια προκειμένου για δάνεια. |
|
(3) |
Προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια της ασφάλειας του Ευρωσυστήματος, τα περιουσιακά στοιχεία που το Ευρωσύστημα αποδέχεται ως ασφάλεια για τις πιστοδοτικές του πράξεις υπόκεινται σε συγκεκριμένα μέτρα ελέγχου κινδύνων με σκοπό την προστασία του από οικονομικές ζημίες σε περιπτώσεις υποχρεωτικής ρευστοποίησης της ασφάλειας λόγω της επέλευσης γεγονότων που συνιστούν αθέτηση υποχρέωσης αντισυμβαλλομένου. Το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων του Ευρωσυστήματος επανεξετάζεται τακτικά προκειμένου να διασφαλίζεται επαρκής προστασία. |
|
(4) |
Λόγω της τακτικής επανεξέτασης του πλαισίου ελέγχου κινδύνων για τις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος, και λαμβανομένου υπόψη του ότι το προφίλ κινδύνου άλλων καλυμμένων ομολογιών που εκδίδονται βάσει ειδικού νομοθετικού πλαισίου και των multi cédulas είναι παρόμοιο με εκείνο των καλυμμένων ομολογιών τύπου «jumbo», το διοικητικό συμβούλιο αποφάσισε στις 15 Ιουλίου 2022 ότι οι ομολογίες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται στις ίδιες περικοπές αποτίμησης, και, ως εκ τούτου, όλες οι καλυμμένες ομολογίες που εκδίδονται βάσει ειδικού νομοθετικού πλαισίου και τα multi cédulas θα πρέπει να υπάγονται στην κατηγορία περικοπών αποτίμησης ΙΙ. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι δεν υφίσταται πλέον διάκριση μεταξύ των καλυμμένων ομολογιών τύπου «jumbo» και άλλων ειδών καλυμμένων ομολογιών που εκδίδονται βάσει ειδικού νομοθετικού πλαισίου στο πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, οι αναφορές στις καλυμμένες ομολογίες τύπου «jumbo» θα πρέπει να απαλειφθούν από την κατευθυντήρια γραμμή (ΕΕ) 2015/510 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ/2014/60) (1). |
|
(5) |
Για τους λόγους αυτούς η κατευθυντήρια γραμμή (ΕΕ) 2015/510 (ΕΚΤ/2014/60) θα πρέπει να τροποποιηθεί, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ:
Άρθρο 1
Τροποποιήσεις
Η κατευθυντήρια γραμμή (ΕΕ) 2015/510 (ΕΚΤ/2014/60) τροποποιείται ως εξής:
|
1) |
στο άρθρο 2 το σημείο 48) διαγράφεται· |
|
2) |
το παράρτημα XII τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας κατευθυντήριας γραμμής. |
Άρθρο 2
Έναρξη παραγωγής αποτελεσμάτων και εφαρμογή
1. Η παρούσα κατευθυντήρια γραμμή αρχίζει να ισχύει την ημέρα της κοινοποίησής της στις ΕθνΚΤ.
2. Οι ΕθνΚΤ λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για τους σκοπούς συμμόρφωσης με την παρούσα κατευθυντήρια γραμμή και τα εφαρμόζουν από τις 29 Ιουνίου 2023. Κοινοποιούν στην ΕΚΤ το αργότερο στις 17 Φεβρουαρίου 2023 τα κείμενα και τα μέσα που αφορούν τα εν λόγω μέτρα.
Άρθρο 3
Αποδέκτες
Η παρούσα κατευθυντήρια γραμμή απευθύνεται σε όλες τις κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος.
Φρανκφούρτη, 16 Δεκεμβρίου 2022.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ
Η Πρόεδρος της ΕΚΤ
Christine LAGARDE
(1) Κατευθυντήρια γραμμή (ΕΕ) 2015/510 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 19ης Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος (κατευθυντήρια γραμμή γενικής τεκμηρίωσης) (ΕΚΤ/2014/60) (ΕΕ L 91 της 2.4.2015, σ. 3).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Στο παράρτημα XII της κατευθυντήριας γραμμής (ΕΕ) 2015/510 (ΕΚΤ/2014/60) το μέρος VI αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«VI. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 6: ΜΕΤΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΙΝΔΥΝΩΝ
|
1. |
Στο παράδειγμα αυτό παρουσιάζεται το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων που εφαρμόζεται για τα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια στις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος. Το παράδειγμα βασίζεται στην παραδοχή ότι κατά τον υπολογισμό της ανάγκης για κάλυψη διαφορών αποτίμησης, λαμβάνονται υπόψη οι δεδουλευμένοι τόκοι επί της παρεχόμενης ρευστότητας και εφαρμόζεται σημείο ενεργοποίησης 0,5 % της παρεχόμενης ρευστότητας. Υποθέτουμε ότι ο αντισυμβαλλόμενος συμμετέχει στις ακόλουθες πράξεις νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος:
|
|
2. |
Τα χαρακτηριστικά των εμπορεύσιμων περιουσιακών στοιχείων που ο αντισυμβαλλόμενος παρέχει ως ασφάλεια για τις εν λόγω πράξεις περιγράφονται στον πίνακα 1.
Πίνακας 1 Εμπορεύσιμα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται ως ασφάλεια στις συναλλαγές Χαρακτηριστικά
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ
Κατά πρώτον, ας υποτεθεί ότι η εθνική κεντρική τράπεζα (ΕθνΚΤ) εφαρμόζει σύστημα εξειδίκευσης των περιουσιακών στοιχείων για κάθε συναλλαγή. Η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που παρέχονται ως ασφάλεια πραγματοποιείται σε καθημερινή βάση. Το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων μπορεί να περιγραφεί ως εξής (βλέπε και πίνακα 2):
|
1. |
Στις 21 Σεπτεμβρίου 2022 ο αντισυμβαλλόμενος συνάπτει δάνειο καλυπτόμενο από ασφάλεια με την ΕθνΚΤ, η οποία λαμβάνει τίτλους Α αξίας 50,6 εκατ. ευρώ. Ο τίτλος Α είναι καλυμμένη ομολογία σταθερού επιτοκίου, λήγει στις 21 Δεκεμβρίου 2026 και κατατάσσεται στην πιστοληπτική βαθμίδα 1 έως 2. Έχει δηλαδή εναπομένουσα διάρκεια τεσσάρων ετών, οπότε απαιτείται περικοπή αποτίμησης 2,5 %. Η τρέχουσα τιμή του τίτλου Α στην αντίστοιχη αγορά αναφοράς τη συγκεκριμένη ημέρα είναι 101,61 % και περιλαμβάνει τους δεδουλευμένους τόκους του τοκομεριδίου. Ο αντισυμβαλλόμενος πρέπει να παραδώσει τίτλους Α τόσης αξίας ώστε, μετά την αφαίρεση του 2,5 % λόγω της περικοπής αποτίμησης, να υπερκαλύπτει το ποσό των 50 εκατ. ευρώ που του έχει κατανεμηθεί. Έτσι ο αντισυμβαλλόμενος παραδίδει τίτλους Α ονομαστικής αξίας 50,6 εκατ. ευρώ, των οποίων η προσαρμοσμένη αγοραία αξία μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης εκείνη την ημέρα είναι 50 129 294 ευρώ. |
|
2. |
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2022 ο αντισυμβαλλόμενος συνάπτει συμφωνία επαναγοράς με την ΕθνΚΤ, η οποία αγοράζει τίτλους Α αξίας 21 εκατ. ευρώ (αγοραία τιμή 101,21 %, περικοπή αποτίμησης 2,5 %) και τίτλους Β αξίας 25 εκατ. ευρώ (αγοραία τιμή 98,02 %). Ο τίτλος Β είναι ομόλογο κεντρικής κυβέρνησης με κυμαινόμενο επιτόκιο και κατατάσσεται στην πιστοληπτική βαθμίδα 1 έως 2, εφαρμόζεται δε επ’ αυτού περικοπή αποτίμησης 1,5 %. Η προσαρμοσμένη αγοραία αξία των τίτλων Α και Β μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης την ημέρα αυτή είναι 45 007 923 ευρώ, συνεπώς υπερβαίνει το απαιτούμενο ποσό των 45 000 000 ευρώ. |
|
3. |
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2022 γίνεται νέα αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που εξασφαλίζουν την πράξη κύριας αναχρηματοδότησης που διενεργήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2022. Η αγοραία τιμή του τίτλου Α είναι 101,21 %, οπότε η προσαρμοσμένη αγοραία αξία του μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης βρίσκεται μεταξύ του κατώτερου και του ανώτερου σημείου ενεργοποίησης. Η αρχικά συσταθείσα ασφάλεια θεωρείται συνεπώς ότι καλύπτει το αρχικό ποσό της χορηγηθείσας ρευστότητας συν τους δεδουλευμένους τόκους οι οποίοι ανέρχονται σε 1 736 ευρώ. |
|
4. |
Στις 23 Σεπτεμβρίου 2022 τα υποκείμενα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται εκ νέου: η αγοραία τιμή του τίτλου Α είναι 99,50 % και η αγοραία τιμή του τίτλου Β είναι 97,95 %. Οι δεδουλευμένοι τόκοι ανέρχονται σε 3 472 ευρώ για την πράξη κύριας αναχρηματοδότησης που διενεργήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2022 και 1 563 ευρώ για την πράξη πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης που διενεργήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2022. Κατά συνέπεια, η προσαρμοσμένη αγοραία αξία των τίτλων Α μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης στην πρώτη συναλλαγή υπολείπεται κατά 915 147 ευρώ του ποσού της συναλλαγής που πρέπει να καλυφθεί, δηλαδή του ποσού της παρασχεθείσας ρευστότητας συν τους δεδουλευμένους τόκους, και είναι επίσης χαμηλότερη από το κατώτερο σημείο ενεργοποίησης, δηλαδή τα 49 753 455 ευρώ.
Ο αντισυμβαλλόμενος παραδίδει τίτλους Α ονομαστικής αξίας 950 000 ευρώ, ώστε, μετά την αφαίρεση περικοπής αποτίμησης 2,5 % από την αγοραία αξία που υπολογίζεται βάσει της τιμής 99,50 %, να αποκαθίσταται το απαιτούμενο ύψος ασφάλειας. Οι ΕθνΚΤ μπορούν να ενεργοποιούν τον μηχανισμό κάλυψης διαφορών αποτίμησης σε μετρητά και όχι σε τίτλους. Ο μηχανισμός κάλυψης διαφορών αποτίμησης ενεργοποιείται και για τη δεύτερη συναλλαγή εφόσον η προσαρμοσμένη αγοραία αξία των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τη συναλλαγή (44 492 813 ευρώ) μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης υπολείπεται του κατώτερου σημείου ενεργοποίησης (44 776 555 ευρώ). Έτσι ο αντισυμβαλλόμενος παραδίδει τίτλους Β αξίας 550 000 ευρώ, με προσαρμοσμένη αγοραία αξία μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης 530 644 ευρώ. |
|
5. |
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022 γίνεται νέα αποτίμηση των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων, χωρίς να ενεργοποιείται ο μηχανισμός κάλυψης διαφορών αποτίμησης για τις συναλλαγές οι οποίες διενεργήθηκαν στις 21 και στις 22 Σεπτεμβρίου 2022.
Στις 27 Σεπτεμβρίου 2022 από την εκ νέου αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που παραδόθηκαν ως ασφάλεια για την πράξη πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης της 22ας Σεπτεμβρίου 2022 προκύπτει ότι η προσαρμοσμένη αγοραία αξία των παραδοθέντων περιουσιακών στοιχείων μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης υπερβαίνει το ανώτερο σημείο ενεργοποίησης, οπότε η ΕθνΚΤ επιστρέφει στον αντισυμβαλλόμενο τίτλους Β ονομαστικής αξίας 300 000 ευρώ. Εάν έπρεπε να καταβληθεί περιθώριο από την ΕθνΚΤ στον αντισυμβαλλόμενο σε σχέση με τη δεύτερη συναλλαγή, το εν λόγω περιθώριο θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συμψηφιστεί με το περιθώριο που καταβάλλει στην ΕθνΚΤ ο αντισυμβαλλόμενος σε σχέση με την πρώτη συναλλαγή. Κατά συνέπεια, θα γινόταν μόνον ένας διακανονισμός περιθωρίου. |
|
6. |
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2022 ο αντισυμβαλλόμενος αποπληρώνει τη ρευστότητα που του χορηγήθηκε μέσω της πράξης κύριας αναχρηματοδότησης της 21ης Σεπτεμβρίου 2022, μαζί με τους δεδουλευμένους τόκους που ανέρχονται σε 12 153 ευρώ. Η ΕθνΚΤ επιστρέφει τίτλους Α ονομαστικής αξίας 51 550 000 ευρώ.
Την ίδια ημέρα ο αντισυμβαλλόμενος συνάπτει νέο δάνειο καλυπτόμενο από ασφάλεια με την ΕθνΚΤ, η οποία αγοράζει τίτλους Γ ονομαστικής αξίας 72,5 εκατ. ευρώ. Εφόσον ο τίτλος Γ είναι εταιρικό ομόλογο μηδενικού τοκομεριδίου με εναπομένουσα διάρκεια δώδεκα ετών και κατατάσσεται στην πιστοληπτική βαθμίδα 1 έως 2, εφαρμόζεται περικοπή αποτίμησης 10 %, οπότε η αντίστοιχη προσαρμοσμένη αγοραία αξία μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης την ημέρα αυτή είναι 35 045 775 ευρώ. |
ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ
Κατά δεύτερον, ας υποτεθεί ότι η ΕθνΚΤ εφαρμόζει σύστημα συγκέντρωσης των ασφαλειών, κατά το οποίο τα περιουσιακά στοιχεία του χαρτοφυλακίου ασφαλειών του αντισυμβαλλομένου δεν εξειδικεύονται για συγκεκριμένες συναλλαγές:
|
1. |
Εν προκειμένω ακολουθείται η ίδια σειρά ενεργειών, όπως και στο σύστημα εξειδίκευσης των ασφαλειών. Η βασική διαφορά είναι ότι κατά τις ημερομηνίες ανατίμησης η προσαρμοσμένη αγοραία αξία όλων των περιουσιακών στοιχείων του χαρτοφυλακίου ασφαλειών μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης πρέπει να καλύπτει το συνολικό ποσό όλων των εκκρεμών συναλλαγών του αντισυμβαλλομένου με την ΕθνΚΤ. Το συμπληρωματικό περιθώριο που λόγω διαφοράς αποτίμησης πρέπει να καλυφθεί την 23η Σεπτεμβρίου 2022 είναι και πάλι 1 423 897 ευρώ, δηλαδή ακριβώς το ίδιο όπως και με το σύστημα εξειδίκευσης των ασφαλειών. Ο αντισυμβαλλόμενος παραδίδει τίτλους Α ονομαστικής αξίας 1 500 000 ευρώ ούτως ώστε, μετά την αφαίρεση της περικοπής αποτίμησης 2,5 % από την αγοραία αξία που υπολογίζεται βάσει της τιμής 99,50 %, να αποκαθίσταται το απαιτούμενο ύψος της ασφάλειας. |
|
2. |
Επιπλέον, στις 28 Σεπτεμβρίου 2022, οπότε λήγει η πράξη κύριας αναχρηματοδότησης της 21ης Σεπτεμβρίου 2022, ο αντισυμβαλλόμενος είναι δυνατόν να διατηρήσει τους τίτλους στον λογαριασμό ενεχύρου του ή να αντικαταστήσει ένα περιουσιακό στοιχείο με άλλο όπως φαίνεται στο παράδειγμα, όπου τίτλοι Α ονομαστικής αξίας 52,1 εκατ. ευρώ αντικαθίστανται με τίτλους Γ ονομαστικής αξίας 72,5 εκατ. ευρώ, για να καλυφθεί η χορηγηθείσα ρευστότητα συν τους δεδουλευμένους τόκους για όλες τις πράξεις αναχρηματοδότησης. |
|
3. |
Το πλαίσιο ελέγχου κινδύνων στο σύστημα συγκέντρωσης περιγράφεται στον πίνακα 3.
Πίνακας 2 Σύστημα εξειδίκευσης ασφαλειών
Πίνακας 3 Σύστημα εξειδίκευσης ασφαλειών
|
(*1) Οι τιμές που αναγράφονται για μια συγκεκριμένη ημέρα αποτίμησης αντιστοιχούν στην πιο αντιπροσωπευτική τιμή κατά την προηγούμενη εργάσιμη ημέρα.
(1) Στο σύστημα συγκέντρωσης, το κατώτερο σημείο ενεργοποίησης είναι το όριο κάτω από το οποίο ενεργοποιείται ο μηχανισμός κάλυψης διαφορών αποτίμησης. Στην πράξη, οι περισσότερες ΕθνΚΤ απαιτούν την παροχή πρόσθετης ασφάλειας οσάκις η προσαρμοσμένη (μετά την εφαρμογή της περικοπής αποτίμησης) αγοραία αξία του χαρτοφυλακίου ασφαλειών μειώνεται κάτω από το συνολικό ποσό που πρέπει να καλυφθεί.
(2) Στο σύστημα συγκέντρωσης, το ανώτερο σημείο ενεργοποίησης στερείται νοήματος, εφόσον ο αντισυμβαλλόμενος επιδιώκει να διατηρεί σταθερά ένα πλεονάζον ποσό ασφαλειών ώστε να ελαχιστοποιεί τις σχετικές δοσοληψίες.»