Zaak C-63/01
Samuel Sidney Evans
tegen
Secretary of State for the Environment, Transport and the Regions
en
Motor Insurers' Bureau
[verzoek van het High Court of Justice (England & Wales), Queen's Bench Division om een prejudiciële beslissing]
«Harmonisatie van wetgevingen – Richtlijn 84/5/EEG – Verplichte verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Schade veroorzaakt door niet-geïdentificeerde of onvoldoende verzekerde voertuigen – Bescherming van slachtoffers – Onjuiste uitvoering van richtlijn – Aansprakelijkheid van lidstaat»
|
| Conclusie van advocaat-generaal S. Alber van 24 oktober 2002 |
|
I - 0000 |
|
|
|
|
|
|
| Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 4 december 2003 |
|
I - 0000 |
|
|
|
|
|
Samenvatting van het arrest
- 1..
- Harmonisatie van wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 84/5 – Vergoeding van schade veroorzaakt door niet-geïdentificeerd of onvoldoende verzekerd voertuig – Verplichting tot schadevergoeding rustend op orgaan krachtens overeenkomst met bevoegde overheid van lidstaat – Voorwaarden
(Richtlijn 84/5 van de Raad, art. 1, lid 4)
- 2..
- Harmonisatie van wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 84/5 – Bescherming van slachtoffers – Toereikendheid van procedurevoorschriften in nationaal recht – Voorwaarden
(Richtlijn 84/5 van de Raad, art. 1, lid 4)
- 3..
- Harmonisatie van wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 84/5 – Vergoeding van schade veroorzaakt door niet-geïdentificeerd of onvoldoende verzekerd voertuig – Schadevergoeding die rekening houdt met tijdsverloop tot daadwerkelijke betaling van toegekende bedragen – Vaststelling van nadere voorschriften voorbehouden aan lidstaten
(Richtlijn 84/5 van de Raad, art. 1, lid 4)
- 4..
- Harmonisatie van wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 84/5 – Vergoeding van schade veroorzaakt door niet-geïdentificeerd of onvoldoende verzekerd voertuig – Vergoeding van kosten gemaakt door slachtoffer – Voorwaarden – Beoordeling door nationale rechter
(Richtlijn 84/5 van de Raad, art. 1, lid 4)
- 5..
- Gemeenschapsrecht – Rechten toegekend aan particulieren – Schending door lidstaat – Verplichting om aan particulieren berokkende schade te vergoeden – Voorwaarden – Voldoende gekwalificeerde schending – Beoordeling door nationale rechter
- 1.
Een orgaan kan worden geacht door een lidstaat te zijn erkend in de zin van artikel 1, lid 4, van de Tweede richtlijn (84/5)
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid
waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven, wanneer de op hem rustende verplichting om
slachtoffers van ongevallen veroorzaakt door niet-geïdentificeerde of onvoldoende verzekerde voertuigen een schadevergoeding
toe te kennen, haar bron vindt in een overeenkomst tussen dit orgaan en een overheidsinstantie van een lidstaat, mits de overeenkomst
aldus wordt uitgelegd en toegepast dat zij bovengenoemd orgaan verplicht, slachtoffers de schadevergoeding toe te kennen die
de Tweede richtlijn hun garandeert, en deze zich rechtstreeks tot dat orgaan kunnen wenden. cf. punt 37, dictum 1
- 2.
Procedurevoorschriften van het nationale recht die de uitoefening van het recht op schadevergoeding in de praktijk niet onmogelijk
of uiterst moeilijk maken en die dus het effectiviteitsbeginsel in acht nemen, volstaan om de bescherming te garanderen die
op basis van artikel 1, lid 4, van de Tweede richtlijn (84/5) inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten
betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen
aanleiding kan geven, toekomt aan gelaedeerden wier schade is veroorzaakt door niet-geïdentificeerde of onvoldoende verzekerde
voertuigen. cf. punten 54, 58, dictum 1
- 3.
Artikel 1, lid 4, van de Tweede richtlijn (84/5) inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende
de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan
geven, moet aldus worden uitgelegd dat de vergoeding van schade die is veroorzaakt door een niet-geïdentificeerd of onvoldoende
verzekerd voertuig en die door het daartoe erkende orgaan wordt uitgekeerd, rekening moet houden met het tijdsverloop tot
het moment van daadwerkelijke betaling van de toegekende bedragen, teneinde slachtoffers een toereikende schadevergoeding
te waarborgen. Het is de taak van de lidstaten om de daarvoor geldende regels vast te stellen. cf. punt 71, dictum 1
- 4.
Artikel 1, lid 4, van de Tweede richtlijn (84/5) inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende
de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan
geven, moet aldus worden uitgelegd dat de vergoeding van schade die is veroorzaakt door een niet-geïdentificeerd of onvoldoende
verzekerd voertuig en die door het daartoe erkende orgaan wordt uitgekeerd, alleen dan tevens de kosten moet omvatten die
slachtoffers in verband met de behandeling van hun verzoek om schadevergoeding hebben gemaakt, wanneer zulks noodzakelijk
is om de rechten die deze slachtoffers aan de Tweede richtlijn ontlenen, met inachtneming van de beginselen van gelijkwaardigheid
en effectiviteit te beschermen. Het staat aan de verwijzende rechter om te beoordelen, of zulks het geval is ten aanzien van
de in de betrokken lidstaat ingevoerde procedureregeling. cf. punt 78, dictum 1
- 5.
Een lidstaat moet de schade vergoeden die particulieren lijden als gevolg van schendingen van het gemeenschapsrecht die aan
hem kunnen worden toegerekend, wanneer aan drie voorwaarden is voldaan: de geschonden rechtsregel strekt ertoe particulieren
rechten toe te kennen, er is sprake van een voldoende gekwalificeerde schending en er bestaat een rechtstreeks causaal verband
tussen deze schending van de op de staat rustende verplichting en de door de betrokkenen geleden schade. Bij de beantwoording van de vraag of de schending voldoende gekwalificeerd is, moet rekening worden gehouden met alle elementen
die de situatie kenmerken. Die elementen zijn onder meer de mate van duidelijkheid en nauwkeurigheid van de geschonden regel,
de vraag of al dan niet opzettelijk een schending is begaan of schade is veroorzaakt, de vraag of een eventuele onjuiste rechtsopvatting
al dan niet verschoonbaar is, en de omstandigheid dat de handelwijze van een gemeenschapsinstelling heeft kunnen bijdragen
tot de vaststelling of de instandhouding van met het gemeenschapsrecht strijdige nationale maatregelen of praktijken. De toepassing
van deze criteria moet in beginsel geschieden door de nationale rechterlijke instanties, overeenkomstig de door het Hof voor
deze toepassing verstrekte richtsnoeren. Indien het onderzoek van de ingevoerde schadevergoedingsregeling een gebrekkige uitvoering van de Tweede richtlijn (84/5)
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid
waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven, aan het licht brengt, en de particulier als
gevolg daarvan schade heeft geleden, is het de taak van de nationale rechter om te bepalen of de vastgestelde schending van
de uitvoeringsverplichting voldoende gekwalificeerd is. cf. punten 83, 86-88, dictum 2