<TI><P>Νομικό πλαίσιο</P></TI>3Στην ένατη και στη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας αναφέρονται τα εξής:[...] για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων και της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών, είναι βασικό να παρέχεται στο μέλλον η αυτή προστασία στα καταχωρισμένα σήματα, σύμφωνα με τη νομοθεσία όλων των κρατών μελών [...] αυτό, πάντως, δεν στερεί από τα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρέχουν ευρύτερη προστασία στα σήματα που έχουν αποκτήσει φήμη
[...] η προστασία που παρέχει το καταχωρισμένο σήμα, της οποίας σκοπός είναι ιδίως η διασφάλιση της αρχικής λειτουργίας του σήματος, είναι απόλυτη σε περίπτωση ταυτότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προϊόντων ή υπηρεσιών [...] η προστασία ισχύει επίσης σε περίπτωση ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προϊόντων ή υπηρεσιών [...] η έννοια της ομοιότητας πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύεται σε σχέση με τον κίνδυνο σύγχυσης [...] ο κίνδυνος σύγχυσης, η εκτίμηση του οποίου εξαρτάται από πολυάριθμους παράγοντες, και ιδίως από το κατά πόσον είναι γνωστό το σήμα στην αγορά, από την ενδεχόμενη συσχέτιση με το χρησιμοποιούμενο ή καταχωρισμένο σημείο, από τον βαθμό ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, αποτελεί την ειδική προϋπόθεση της προστασίας [...] τα μέσα με τα οποία μπορεί να διαπιστώνεται ο κίνδυνος σύγχυσης, και ιδίως το βάρος της απόδειξης, υπόκεινται στους εθνικούς δικονομικούς κανόνες τους οποίους δεν θίγει η παρούσα οδηγία.
4Το άρθρο 4, παράγραφοι 1 και 4, της οδηγίας ορίζει τα εξής:1.Ένα σήμα δεν καταχωρίζεταιή, αν έχει καταχωρισθεί, είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο:- α)εάν είναι πανομοιότυπο με προγενέστερο σήμα και τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες για τις οποίες το σήμα δηλώνεται ή είναι καταχωρισμένο είναι πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες προστατεύεται το προγενέστερο σήμα,
- β)εάν, λόγω της ταυτότητας του ή της ομοιότητας με το προγενέστερο σήμα και της ταυτότητας ή της ομοιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών που τα δύο σήματα προσδιορίζουν, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, ο οποίος περιλαμβάνει και τον κίνδυνο συσχέτισης με το προγενέστερο σήμα.
4.Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προβλέπουν ότι ένα σήμα δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο εφόσον και κατά το μέτρο που:- α)το σήμα είναι πανομοιότυπο ή παρόμοιο με προγενέστερο εθνικό σήμα [...] και πρόκειται να καταχωριστεί ή έχει καταχωριστεί για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες έχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήμα, εφόσον το προγενέστερο σήμα έχει φήμη στο κράτος μέλος για το οποίο πρόκειται, η δε χρησιμοποίηση του μεταγενέστερου σήματος, χωρίς νόμιμη αιτία, θα απέφερε, αχρεωστήτως, όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του προγενέστερου σήματος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη,
[...]
5Το άρθρο 5, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας προβλέπει τα εξής:1.Το καταχωρισμένο σήμα παρέχει στον δικαιούχο αποκλειστικό δικαίωμα. Ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεση του:- α)σημείο πανομοιότυπο με το σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες το σήμα έχει καταχωριστεί,
- β)σημείο για το οποίο, λόγω της ταυτότητας ή της ομοιότητάς του με το σήμα και της ταυτότητας ή της ομοιότητας των προϊόντων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από το σήμα και το σημείο, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, συμπεριλαμβανομένου και του κινδύνου συσχέτισης του σημείου με το σήμα.
2.Ένα κράτος μέλος μπορεί επίσης να προβλέπει ότι ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεση του, σημείο πανομοιότυπο ή παρόμοιο με το σήμα, για προϊόντα ή υπηρεσίες μη παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες το σήμα έχει καταχωριστεί, εάν αυτό χαίρει φήμης μέσα στο κράτος μέλος και η χρησιμοποίηση του σημείου, χωρίς νόμιμη αιτία, θα απέφερε, αχρεωστήτως, όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του σήματος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη.
<TI><P>Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα</P></TI>6Η Davidoff εμπορεύεται, υπό το σήμα Davidoff, το οποίο έχει καταχωριστεί ως διεθνές σήμα, με επέκταση προστασίας και στη Γερμανία, ανδρικά καλλυντικά, κονιάκ, γραβάτες, σκελετούς γυαλιών, πούρα, σιγαρίλος και τσιγάρα, καθώς και τα σχετικά παρεπόμενα είδη, πίπες και καπνό και τα σχετικά παρεπόμενα είδη, καθώς επίσης και δερμάτινα είδη.7Η Gofkid είναι δικαιούχος του λεκτικού/εικονιστικού σήματος Durffee, το οποίο καταχωρίστηκε στη Γερμανία μετά από το σήμα Davidoff.8Η Gofkid εμπορεύεται υπό το σήμα αυτό ευγενή μέταλλα ή κράματά τους, καθώς και προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί ή έχουν επικαλυφθεί με ευγενή μέταλλα ή κράματα τους, όπως χειροτεχνήματα ή διακοσμητικά αντικείμενα, σερβίτσια (εκτός από μαχαιροπήρουνα), διακοσμητικά τραπεζιού, σταχτοδοχεία, θήκες τσιγάρων και πούρων, πίπες για τσιγάρα και πούρα, κοσμήματα, είδη χρυσοχοΐας, πολύτιμους λίθους, ρολόγια και μηχανήματα μετρήσεως του χρόνου.9Η Davidoff ενήγαγε την Gofkid ενώπιον των γερμανικών δικαστηρίων και ζήτησε αφενός να υποχρεωθεί η εναγομένη, υπό την απειλή χρηματικής ποινής, να παύσει να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές της το σήμα Durffee και αφετέρου να διαγραφεί το εν λόγω σήμα. Η Davidoff ισχυρίστηκε ότι υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως μεταξύ του εν λόγω σήματος και του σήματος Davidoff. Κατά την Davidoff, η Gofkid χρησιμοποιεί τον ίδιο χαρακτηριστικό τρόπο γραφής, ιδίως των στοιχείων D και ff, που χρησιμοποιείται στο σήμα Davidoff. Η εναγομένη σκοπίμως μιμήθηκε το σήμα Davidoff, προκειμένου να επωφεληθεί, σε σχέση με τα δικά της προϊόντα, από το γόητρο του και τη διαφημιστική του ισχύ. Η χρησιμοποίηση του σήματος Durffee προσβάλλει τη φήμη του σήματος Davidoff, καθόσον το κοινό δεν συσχετίζει το κινεζικό έδαφος με την παραγωγή προϊόντων πολυτελείας υψηλής ποιότητας.10H Gofkid ζήτησε την απόρριψη της αγωγής, ισχυριζόμενη ότι δεν υπάρχει ούτε κίνδυνος συγχύσεως μεταξύ των δύο σημάτων ούτε δυνατότητα μεταβιβάσεως της φήμης του ενός σήματος στο άλλο. Κατά την Gofkid, η χρησιμοποιούμενη για το σήμα Davidoff γραμματοσειρά English χρησιμοποιείται συχνά για προϊόντα για καπνιστές, αλλά και για ρολόγια, κοσμήματα και συναφή είδη.11Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή. Απορρίφθηκε επίσης η έφεση της Davidoff κατά της αποφάσεως του εν λόγω του δικαστηρίου. Κατόπιν αυτού η Davidoff άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesgerichtshof.12Με τη διάταξη παραπομπής, το τελευταίο αναφερθέν δικαστήριο επισημαίνει, μεταξύ άλλων, τα εξής:στη διαφορά της κύριας δίκης η Davidoff ζητεί την προστασία σήματος που χαίρει φήμης κατά της χρήσης άλλου σήματος, η οποία αφορά εν μέρει πανομοιότυπα και εν μέρει παρόμοια προϊόντα,
το πρωτοβάθμιο και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απέρριψαν την αγωγή και την έφεση αντίστοιχα της Davidoff με το αιτιολογικό ότι δεν υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως,
τα δύο επίμαχα σήματα είναι παρόμοια,
εντούτοις, για να εξακριβωθεί αν υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως, είναι αναγκαία η περαιτέρω ανάλυση των πραγματικών στοιχείων,
πρέπει επομένως να εξεταστεί αν τα άρθρα 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', και 5, παράγραφος 2, της οδηγίας παρέχουν προστασία στα σήματα που χαίρουν φήμης ακόμη και στην περίπτωση χρήσης ορισμένου σημείου για πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα,
οι δύο αυτές διατάξεις εφαρμόζονται, αν ληφθεί υπόψη το γράμμα τους, μόνο στην περίπτωση που τα οικεία προϊόντα δεν είναι παρόμοια,
εντούτοις, η ευρεία ερμηνεία, κατά την οποία οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται επίσης στην περίπτωση χρήσης σημείων για πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα, θα μπορούσε να βασιστεί στο επιχείρημα ότι η προστασία των φημισμένων σημάτων δικαιολογείται κατά μείζονα λόγο στην περίπτωση χρήσης σημείων για τέτοια προϊόντα παρά στην περίπτωση χρήσης τους για μη παρόμοια προϊόντα,
αν όμως πρέπει να γίνει απλώς γραμματική ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων, τίθεται το ζήτημα αν οι διατάξεις αυτές ρυθμίζουν περιοριστικώς την έκταση της προστασίας που παρέχεται κατά το εθνικό δίκαιο στα φημισμένα σήματα ή επιτρέπουν τη θέσπιση συμπληρωματικών εθνικών διατάξεων για την προστασία ιδιαίτερα των σημάτων αυτών από τον αθέμιτο ανταγωνισμό σε περίπτωση χρήσης μεταγενέστερου σημείου για πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα.
13Το Bundesgerichtshof, κρίνοντας ότι η επίλυση της διαφοράς εξαρτάται από την ερμηνεία των άρθρων 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', και 5, παράγραφος 2, της οδηγίας, ανέστειλε την ενώπιόν του διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα ερωτήματα:- 1)Πρέπει οι διατάξεις των άρθρων 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', και 5, παράγραφος 2, της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ [...] να ερμηνευθούν (και ενδεχομένως να εφαρμοστούν) υπό την έννοια ότι τα κράτη μέλη έχουν την εξουσία να παρέχουν ευρύτερη προστασία στα φημισμένα σήματα ακόμα και στις περιπτώσεις στις οποίες το νεότερο σήμα χρησιμοποιείται ή πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για εμπορεύματα ή υπηρεσίες που είναι πανομοιότυπα ή παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήμα;
- 2)Ρυθμίζουν περιοριστικώς τα άρθρα 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', και 5, παράγραφος 2, της οδηγίας περί σημάτων τη νομιμότητα της κατά την εθνική νομοθεσία ευρύτερης προστασίας των φημισμένων σημάτων για τους λόγους που προβλέπονται στις εν λόγω διατάξεις (αθέμιτη εκμετάλλευση ή βλαπτική χρησιμοποίηση του διακριτικού χαρακτήρα ή της φήμης του προγενέστερου σήματος χωρίς νόμιμη αιτία) ή επιτρέπουν τη θέσπιση συμπληρωματικών εθνικών διατάξεων προς προστασία των φημισμένων σημάτων από τα νεότερα σήματα τα οποία χρησιμοποιούνται ή πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για πανομοιότυπα ή παρόμοια εμπορεύματα ή πανομοιότυπες ή παρόμοιες υπηρεσίες;