ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 7.9.2022

COM(2022) 557 final

2022/0281(COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία, την ενίσχυση του κοινού ταμείου προβλέψεων με εγγυήσεις από τα κράτη μέλη και ειδικές προβλέψεις για ορισμένες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανία, εγγυημένες βάσει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ, και για την τροποποίηση της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.    ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

·Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η παρούσα πρόταση επιδιώκει να παράσχει στην ΕΕ τη δυνατότητα χορήγησης περαιτέρω έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) στην Ουκρανία ύψους 5 δισ. EUR υπό μορφή δανείων, εξοπλίζοντας παράλληλα τον προϋπολογισμό της ΕΕ με τα μέσα απορρόφησης του κινδύνου ζημιών από τα εν λόγω πρόσθετα δάνεια και από το δάνειο ΜΧΣ ύψους 1 δισ. EUR που εγκρίθηκε στις 12 Ιουλίου 2022. Επιπλέον, επιδιώκει επίσης να παρατείνει την ίδια δημοσιονομική προστασία για την εκταμίευση ήδη υπογεγραμμένων δανείων εντολής εξωτερικής δανειοδότησης (ΕΕΔ) προς τις ουκρανικές αρχές και κρατικές οντότητες της Ουκρανίας μετά τις 15 Ιουλίου 2022.

·Γενικό πλαίσιο

Η στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία εντάσσεται σε μια ισχυρή μακροπρόθεσμη σχέση. Η Ουκρανία αναπτύσσει από το 2014 μια ισχυρή εταιρική σχέση με την ΕΈ, η οποία υπερβαίνει την απλή διμερή συνεργασία για να εξελιχθεί προς τη σταδιακή πολιτική σύνδεση και την οικονομική ενοποίηση. Η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ–Ουκρανίας (ΣΣ), η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2017 και περιλαμβάνει σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελεύθερων συναλλαγών (DCFTA), έχει αποτελέσει το κύριο εργαλείο για την προσέγγιση της Ουκρανίας με την ΕΕ. Εκτός από την προώθηση βαθύτερων πολιτικών σχέσεων, ισχυρότερων οικονομικών δεσμών και σεβασμού για τις κοινές αξίες, η συμφωνία παρείχε σταθερό πλαίσιο για την επιδίωξη φιλόδοξου προγράμματος μεταρρυθμίσεων, το οποίο επικεντρώνεται στην καταπολέμηση της διαφθοράς, σε ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα, στο κράτος δικαίου και στη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. Η ΕΕ έχει παράσχει συνεχή στήριξη για τις σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της Ουκρανίας, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση επενδύσεων, την τόνωση της παραγωγικότητας και την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Μετά την αίτηση προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ και τη χορήγηση καθεστώτος υποψήφιας χώρας, η συνεργασία με την Ουκρανία αναμένεται να εμβαθυνθεί περαιτέρω καθώς η χώρα προχωρά στην ευρωπαϊκή της τροχιά 1 .

Η μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη της Ουκρανίας και η επικέντρωσή της σε έναν μεταρρυθμιστικό προσανατολισμό αντιμετωπίζουν τεράστιες προκλήσεις από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στη χώρα, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, με μια πρωτοφανή ενέργεια αδικαιολόγητης και απρόκλητης επιθετικότητας. Πέραν της ανθρώπινης δυστυχίας, ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει προκαλέσει σημαντικές ζημίες στις υλικές υποδομές (δρόμους, γέφυρες, εργοστάσια κ.λπ.), καθώς και στις κατοικίες και τα δημόσια κτίρια (μονάδες στέγασης, σχολεία, νοσοκομεία κ.λπ.) της χώρας. Οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει επίσης τη μαζική φυγή ανθρώπων, με περισσότερα από 8 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα και πάνω από 6 εκατομμύρια πρόσφυγες. Οι εκτιμήσεις του συνολικού αντικτύπου στην οικονομία, όσον αφορά την απώλεια παραγωγής το 2022 και τη διαφυγούσα μελλοντική παραγωγή λόγω της καταστροφής κεφαλαίου και της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού, ανέρχονται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια. Μόνο το 2022, το ΑΕΠ της Ουκρανίας αναμένεται να μειωθεί κατά 30 % έως 50 %, γεγονός που θα σήμαινε περαιτέρω απώλεια άνω των 100 δισ. EUR, επιπλέον της καταστροφής του φυσικού κεφαλαίου.

Εκτός από την πρόκληση τεράστιας ζημίας στην οικονομία, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει οδηγήσει στην απώλεια πρόσβασης του κράτους στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αρχών και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) τον Ιούνιο του 2022, το συνακόλουθο υποκείμενο χρηματοδοτικό κενό του ισοζυγίου πληρωμών θα ανέλθει σε περίπου 39 δισ. USD για το σύνολο του 2022. Σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση του ΔΝΤ, η Ουκρανία θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει 9 δισ. USD από το εν λόγω κενό μέσω ασφαλούς ανάληψης από τα επίσημα διεθνή αποθέματά της, η οποία δεν θα απειλούσε τη μακροοικονομική της σταθερότητα 2 .

Οι διμερείς και πολυμερείς δεσμεύσεις χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της συνόδου των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της G7 που πραγματοποιήθηκε στο Πέτερσμπεργκ στις 18 έως 20 Μαΐου έφθασαν σχεδόν τα 20 δισ. USD. Παρόλο που οι δεσμεύσεις αυτές είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της λειτουργίας του ουκρανικού κράτους, ακόμη και η πλήρης και άμεση εκταμίευσή τους θα άφηνε ακάλυπτο υπολειπόμενο κενό ύψους περίπου 10 δισ. USD σε σχέση με τις χρηματοδοτικές ανάγκες που εκτιμώνται από το ΔΝΤ. Η αποδέσμευση σημαντικού μέρους του υπολοίπου της έκτακτης ΜΧΣ θα παράσχει πρόσθετη σημαντική ανακούφιση και θα συμβάλει στην κάλυψη αυτού του ελλείμματος.

Αντανακλώντας τη σημαντική διαφορά μεταξύ των αναλήψεων υποχρεώσεων και των εκταμιεύσεων, μεταξύ άλλων, τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας μειώθηκαν κατά το ισοδύναμο των 8,5 δισ. USD τους πρώτους 7 μήνες του 2022, ανέρχονταν δε στα τέλη Ιουλίου σε περίπου 22,3 δισ. USD (καλύπτοντας περίπου 3,5 μήνες μελλοντικών εισαγωγών), αφήνοντας έτσι πολύ περιορισμένα περιθώρια ανάληψης αποθεμάτων για το υπόλοιπο του έτους (με τα 20 δισ. USD να θεωρούνται συχνά ως το κρίσιμο επίπεδο αποθεμάτων που απαιτούνται για τη διασφάλιση της μακροοικονομικής σταθερότητας στη χώρα). Σε τούτο το ολοένα δυσμενέστερο πλαίσιο, στις 21 Ιουλίου, η ουκρανική κεντρική τράπεζα (ΕΤΟ) υποτίμησε το hryvnia κατά 25 % έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, διατηρώντας παράλληλα το καθεστώς της σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας. Το βήμα αυτό συνοδεύτηκε από πρόσθετα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της ζήτησης συναλλάγματος 3 .

Η Ουκρανία δρομολόγησε επίσης, την 21η Ιουλίου, επίσημο αίτημα συναίνεσης για την αναστολή της εξυπηρέτησης του εμπορικού χρέους της τουλάχιστον έως τα τέλη του 2023. Η εν λόγω πρωτοβουλία αναστολής της εξυπηρέτησης του χρέους, η οποία επικροτήθηκε και υποστηρίχθηκε από την αμοιβαία πρόθεση βασικών διμερών επίσημων πιστωτών, συγκεκριμένα του Ομίλου Πιστωτών της Ουκρανίας 4 , συνεπικουρεί σημαντικά την Ουκρανία στη διαχείριση της ρευστότητάς της και αναμένεται να παράσχει περαιτέρω δημοσιονομική ελάφρυνση.

Από την πλευρά της ΕΕ, πολλά κράτη μέλη έχουν παράσχει επιχορηγήσεις και έχουν αναλάβει δεσμεύσεις για περαιτέρω δάνεια και εγγυήσεις, είτε διμερώς είτε μέσω διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Τα διμερή δάνεια που έχουν χορηγηθεί μέχρι σήμερα από τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν προνομιακό χαρακτήρα και περιλαμβάνουν σημαντικό στοιχείο επιχορήγησης κατά την εφαρμογή της καθιερωμένης μεθοδολογίας του ΟΟΣΑ για τον υπολογισμό του στοιχείου επιχορήγησης της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας.

Η ίδια η ΕΕ χορήγησε 2,2 δισ. EUR στην Ουκρανία με τη μορφή δανείων ΜΧΣ κατά τη διάρκεια του 2022. Ποσό 1,2 δισ. EUR επείγουσας ΜΧΣ εκταμιεύθηκε τον Μάρτιο και τον Μάιο, και επιπλέον 1 δισ. EUR έκτακτης ΜΧΣ εκταμιεύθηκε την 1η και 2α Αυγούστου 5 . Το τελευταίο ποσό αποτελεί το πρώτο μέρος της έκτακτης στήριξης ΜΧΣ ύψους έως 9 δισ. EUR που εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου σχετικά με την αρωγή και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 23-24 Ιουνίου 2022. Αντιμέτωπη με το μεγάλο συνολικό χρηματοδοτικό κενό, η ΕΕ ανακοίνωσε την αποφασιστικότητά της να συμβάλει σημαντικά στην κάλυψη των εναπομενουσών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για ολόκληρο το 2022. Η επείγουσα ανάγκη αποδέσμευσης σημαντικών κεφαλαίων έως το τέλος του έτους υπογραμμίζεται περαιτέρω από την περιορισμένη ροή της διεθνούς χρηματοδοτικής στήριξης βάσει της αναληφθείσας δέσμευσης για το τέταρτο τρίμηνο 6 .

Μετά την έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης-24ης Ιουνίου και δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα των βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε μια πρώτη πρόταση για έκτακτη ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR, η οποία εκταμιεύθηκε πλήρως σε δύο δόσεις την 1η και 2α Αυγούστου 2022. Προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος στην υλοποίηση της εν λόγω δέσμης έκτακτης στήριξης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα πρόταση για περαιτέρω έκτακτη ΜΧΣ ύψους 5 δισ. EUR υπό μορφή δανείων προς την Ουκρανία. Το υπόλοιπο ποσό ύψους έως 3 δισ. EUR της εξαγγελθείσας έκτακτης ΜΧΣ ύψους έως 9 δισ. EUR θα χορηγηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα.

Εκτός από την παροχή άμεσης στήριξης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε τον Ιούλιο του 2022 την ανακατεύθυνση ποσού 1,59 δισ. EUR σε μη εκταμιευθέντα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της εντολής εξωτερικής δανειοδότησης (ΕΕΔ), εκ των οποίων ποσό 1,05 δισ. EUR πρόκειται να εκταμιευθεί από την ΕΤΕπ κατά το τρίτο τρίμηνο του 2022 για τη στήριξη των ουκρανικών αρχών και ποσό 536 εκατ. EUR υπό μορφή δανείων της ΕΤΕπ πρόκειται να εκταμιευθεί σε μεταγενέστερο στάδιο με σκοπό την επανέναρξη επιλεγμένων έργων. Το ποσό αυτό προστίθεται στο ποσό των 668 εκατ. EUR, η ανακατεύθυνση του οποίου είχε ήδη συμφωνηθεί από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ τον Μάρτιο του 2022, και το οποίο εκταμιεύθηκε εντός ενός μηνός από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας.

Τα δάνεια ΜΧΣ και τα ανακατευθυνόμενα δάνεια ΕΕΔ προστίθενται σε πολλά άλλα είδη στήριξης της ΕΕ, συγκεκριμένα στην ανθρωπιστική, αναπτυξιακή και αμυντική βοήθεια, στην αναστολή όλων των εισαγωγικών δασμών στις ουκρανικές εξαγωγές για ένα έτος, καθώς και σε άλλες πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, π.χ. για την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις μεταφορές ώστε να είναι δυνατή η διασφάλιση των εξαγωγών, και ιδίως των σιτηρών 7 .

Επιπλέον, το εκτεταμένο αυτό πρόγραμμα στήριξης της ΕΕ αποτελεί μέρος της εξαιρετικής διεθνούς προσπάθειας που καταβάλλουν διμερείς χορηγοί και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί για τη στήριξη της Ουκρανίας στην κρίσιμη αυτή συγκυρία, καθώς και στην πορεία της προς μια πιο μακροπρόθεσμη ανασυγκρότηση.

Τέλος, υπό το πρίσμα του αυξημένου κινδύνου χρηματοοικονομικών ανοιγμάτων στην Ουκρανία, η παρούσα πρόταση διευκρινίζει τα δημοσιονομικά μέσα που απαιτούνται για τη στήριξη της χορήγησης πρόσθετων έκτακτων δανείων ΜΧΣ ύψους 5 δισ. EUR και της εκταμίευσης ανακατευθυνόμενων δανείων ΕΕΔ.

·Βασικά στοιχεία της παρούσας πρότασης

1)Έκτακτος χαρακτήρας της παρούσας πράξης ΜΧΣ

Δεδομένων των πρωτοφανών συνθηκών του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η έκτακτη αυτή ΜΧΣ διαφέρει από την τακτική πράξη ΜΧΣ, καθώς προσφέρει αυξημένη ευελιξία από πολλές απόψεις. Ο προνομιακός χαρακτήρας της συνδρομής ενισχύεται μέσω της υψηλότερης μέσης ληκτότητας των δανείων (έως 25 έτη) και της δυνατότητας κάλυψης των επιτοκίων και των πληρωμών των διοικητικών τελών από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Επιπλέον, στο τρέχον πλαίσιο και σε αντίθεση με τις τακτικές πράξεις ΜΧΣ, η προτεινόμενη έκτακτη ΜΧΣ ύψους έως 5 δισ. EUR δεν συνδέεται επίσημα με πρόγραμμα εκταμίευσης του ΔΝΤ.

Σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ), το οποίο πρόκειται να συμφωνηθεί με τις ουκρανικές αρχές, παρουσιάζονται οι λεπτομέρειες σχετικά με την αποδέσμευση των δόσεων του δανείου. Εκτός από επιλεγμένους όρους πολιτικής με τους οποίους θα συνδέονται οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του δεύτερου τούτου μέρους της έκτακτης ΜΧΣ προς την Ουκρανία, το εν λόγω ΜΣ θα απαιτεί επίσης τη χρήση των συστημάτων υποβολής εκθέσεων που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του πρώτου μέρους της έκτακτης ΜΧΣ. Τα επιλεγμένα μέτρα πολιτικής με τα οποία συνδέεται η εκταμίευση της συνδρομής θα είναι συναφή με τα πλέον κρίσιμα ζητήματα και ανάλογα προς ό,τι είναι εύλογα επιτεύξιμο στην παρούσα συγκυρία υπό το πρίσμα του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Μέσω του συστήματος υποβολής εκθέσεων, το μελλοντικό ΜΣ θα δώσει έμφαση στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη χρήση των δημοσιονομικών πόρων (συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων που λαμβάνονται στο πλαίσιο της παρούσας συνδρομής). Θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει εκτιμήσεις αναγκών που πρέπει να αντιμετωπιστούν, ιδίως όσον αφορά τις υποδομές ζωτικής σημασίας, όπως δρόμοι, σιδηρόδρομοι, νοσοκομεία, σχολεία και κατοικίες. Οι δράσεις πολιτικής για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας και της σταθερότητας της χώρας στον τομέα της διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου και στον τομέα της ενέργειας από τη ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης ύψους 1,2 δισ. EUR που εκταμιεύθηκε τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022, και οι οποίες δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω ανωτέρας βίας, θα μπορούσαν επίσης να εξεταστούν, κατά περίπτωση 8 .

2)Δημοσιονομικά ζητήματα και ζητήματα διαχείρισης κινδύνων

Η παρούσα δέσμη έκτακτων δανείων ΜΧΣ πρέπει να λαμβάνει υπόψη το μέγεθος και το αυξημένο προφίλ κινδύνου των ανοιγμάτων της ΕΕ στην Ουκρανία, καθώς και τους ιδιαίτερους περιορισμούς που αντιμετωπίζει ο προϋπολογισμός της ΕΕ στην παρούσα συγκυρία. Ωστόσο, προβλέπεται επίσης ότι τα δάνεια θα χορηγούνται με ιδιαίτερα προνομιακούς όρους (μέση ληκτότητα έως 25 έτη), ενώ παράλληλα θα προσφέρουν βραχυπρόθεσμη ανακούφιση στο ουκρανικό κράτος, απαλλάσσοντάς το από την επιβάρυνση των αποπληρωμών επιτοκίου —τουλάχιστον για το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ). Λαμβάνοντας υπόψη τις διάφορες τούτες εκτιμήσεις, η παρούσα πρόταση αντικατοπτρίζει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

1.Μεγαλύτερη ικανότητα απορρόφησης ζημιών ανάλογη με υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο

Όπως και στην πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση έκτακτης ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR σε δάνεια 9 , η προτεινόμενη δέσμη δανείων προς την Ουκρανία υπό τις παρούσες συνθήκες παρουσιάζει αυξημένους κινδύνους ενδεχόμενης μη αποπληρωμής σε σύγκριση με τα συνήθη δάνεια ΜΧΣ. Ο συντελεστής προβλέψεων 9 % που εφαρμόζεται γενικά σε χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση του ισοζυγίου πληρωμών δεν είναι κατάλληλος μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας. Έχοντας εξετάσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ουκρανία και την πιθανότητα επέλευσης ζημιών, η παρούσα πρόταση προβλέπει ότι απαιτείται δημοσιονομική κάλυψη ύψους 70 % προκειμένου να εξασφαλιστεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ έναντι μελλοντικών απρόβλεπτων καταστάσεων. Ο εν λόγω υψηλός συντελεστής προβλέψεων θεωρείται επί του παρόντος αναγκαίος για τον περιορισμό του κινδύνου που συνεπάγεται αυτή η πρόσθετη ΜΧΣ προς την Ουκρανία, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Σε αυτή τη βάση, η κάλυψη κατά 70 % αντιπροσωπεύει μια συνετή και συντηρητική πολιτική μετριασμού του κινδύνου, η οποία είναι αναγκαία για να καθησυχάσει τους επενδυτές ότι τα ποσά που επενδύονται σε ομόλογα της ΕΕ για τη χρηματοδότηση των έκτακτων δανείων ΜΧΣ προς την Ουκρανία θα εξοφληθούν πλήρως και εγκαίρως.

2.Ανάγκη θέσπισης της απαιτούμενης δημοσιονομικής κάλυψης μέσω εγγυήσεων των κρατών μελών

Η εγγύηση εξωτερικής δράσης στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη έχει σχεδιαστεί για να εγγυάται πράξεις ΜΧΣ συνολικού ύψους περίπου 11 δισ. EUR, τροφοδοτούμενες με συντελεστή 9 %, δεδομένου ότι τα δάνεια ΜΧΣ ενέχουν κρατικό κίνδυνο. Σε αυτή τη βάση, 1 δισ. EUR σε προβλέψεις έχουν δεσμευτεί στον δημοσιονομικό προγραμματισμό για πράξεις ΜΧΣ προς τρίτες χώρες από τα κονδύλια που προβλέπονται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των προβλέψεων έχει ήδη διατεθεί για δάνεια ΜΧΣ προς την Ουκρανία —συμπεριλαμβανομένων των δανείων ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης ύψους 1,2 δισ. EUR με συντελεστή 9 % (προβλέψεις ύψους 108 εκατ. EUR) και του πρόσφατου έκτακτου δανείου ΜΧΣ ύψους 1 δισ. EUR με συντελεστή 70 % (προβλέψεις ύψους 700 εκατ. EUR). Κατά συνέπεια, οι υπόλοιποι δημοσιονομικοί πόροι της ΕΕ δεν επαρκούν για την παροχή της δημοσιονομικής κάλυψης που απαιτείται για τη χορήγηση πρόσθετων δανείων ύψους 5 δισ. EUR στο 70 % της ονομαστικής τους αξίας.

Ως εκ τούτου, τα προτεινόμενα νέα δάνεια ΜΧΣ μπορούν να προχωρήσουν με οικονομικά ορθό τρόπο μόνον εάν τα κράτη μέλη είναι πρόθυμα να παράσχουν την απαιτούμενη πρόσθετη δημοσιονομική κάλυψη. Προτείνεται η κάλυψη αυτή να λάβει τη μορφή εγγυήσεων, με τα ποσά για τα οποία έχει αναλάβει δέσμευση κάθε κράτος μέλος να υπολογίζονται κατ’ αναλογία με βάση το ΑΕΕ. Μέσω αυτών των εγγυήσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την ΕΕ τα ποσά τα οποία απαιτούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αποπληρωμής που έχει αναλάβει έναντι των ομολογιούχων, στην περίπτωση και στον βαθμό που απαιτείται για την κάλυψη τυχόν ελλείμματος του κοινού ταμείου προβλέψεων (ΚΤΠ) λόγω ενδεχόμενης αθέτησης πληρωμών από την Ουκρανία. Τα κράτη μέλη δεν θα χρειάζεται να παρέχουν εκ των προτέρων προβλέψεις σε μετρητά και η κατάπτωση των εγγυήσεων θα πραγματοποιείται μόνο σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών από την Ουκρανία, η οποία θα εξαντλούσε τις ειδικές προβλέψεις που είναι διαθέσιμες στο ΚΤΠ. Οι εγγυήσεις αποτελούν επίσης κατάλληλη λύση, δεδομένου του απρόβλεπτου και αβέβαιου χαρακτήρα των ενδεχόμενων ζημιών. Όπως προαναφέρθηκε, τα δάνεια θα είναι δομημένα κατά τρόπο ώστε να μεγιστοποιούνται οι πιθανότητες επαρκούς ανάκαμψης της Ουκρανίας ώστε να είναι σε θέση να πραγματοποιήσει στο ακέραιο τις αποπληρωμές της.

Η παροχή εγγυήσεων από τα κράτη μέλη αποτελεί τεχνική που έχει χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο του κανονισμού περί στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE) 10 , ως βάση για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ διέθετε επαρκή δημοσιονομική ικανότητα απορρόφησης των αναμενόμενων ζημιών από τα δάνειά της προς τα κράτη μέλη. Ωστόσο, σε αντίθεση με την περίπτωση του SURE, το οποίο εξαρτιόταν από την έναρξη ισχύος όλων των εγγυήσεων, δεδομένου του εξαιρετικά επείγοντος χαρακτήρα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, τα έκτακτα δάνεια ΜΧΣ προς την Ουκρανία θα μπορούν να καταστούν διαθέσιμα πριν από την έναρξη ισχύος των επιμέρους εθνικών συμφωνιών εγγύησης μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, εάν υπάρξει σταθερή δέσμευση μεταξύ των κρατών μελών ότι οι εν λόγω συμφωνίες θα είναι διαθέσιμες το συντομότερο δυνατόν.

3.Μεγιστοποίηση των συνεργειών μεταξύ των προβλέψεων της ΕΕ και των εγγυήσεων των κρατών μελών

Για τη βέλτιστη διαχείριση των καταστάσεων στις οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι δημοσιονομικές προβλέψεις της ΕΕ και να καταπέσουν οι εγγυήσεις των κρατών μελών για να εξασφαλιστούν οι αποπληρωμές σε επενδυτές ομολόγων της ΕΕ, προτείνεται η διαχείριση του πρόσφατου έκτακτου δανείου ΜΧΣ ύψους 1 δισ. EUR, που εκταμιεύθηκε την 1η και 2α Αυγούστου 2022, και των πρόσθετων δανείων ύψους 5 δισ. EUR στο πλαίσιο της παρούσας πρωτοβουλίας ως ολοκληρωμένου συνόλου ανοιγμάτων ύψους 6 δισ. EUR. Διά της εν λόγω προσέγγισης, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα παρέχει προστασία κατά της πρώτης ζημίας για το 9 % της πλήρους δέσμης δανείων ύψους 6 δισ. EUR. Τούτη η προστασία θα ενισχυθεί από τις εγγυήσεις των κρατών μελών για ένα επιπλέον 61 % της αξίας των δανείων.

Η από κοινού διαχείριση των δύο δεσμών δανείων της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής κατ’ αυτόν τον τρόπο έχει τις ακόλουθες επιπτώσεις.

·Οι σχεδιαζόμενες προβλέψεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ που θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την κάλυψη ενδεχόμενων απαιτήσεων ύψους 6 δισ. EUR οι οποίες προκύπτουν από νέα ανοίγματα σε σχέση με την Ουκρανία θα ανέλθουν σε 540 εκατ. EUR. Τούτο το σημαντικό ποσό (που θα αυξηθεί περαιτέρω με προβλέψεις για ανακατευθυνόμενα δάνεια ΕΕΔ —βλ. κατωτέρω) θα παράσχει σημαντικό απόθεμα ασφαλείας για τη διαχείριση των αναγκών αποπληρωμής σε περίπτωση που η Ουκρανία δεν είναι σε θέση, προσωρινά ή με άλλο τρόπο, να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις πληρωμής της προς την ΕΕ. Ένα απόθεμα ασφαλείας αυτού του μεγέθους μπορεί να χρησιμεύσει ως αποτελεσματικό πρώτο επίπεδο προστασίας σε περίπτωση που η Ουκρανία δεν καταβάλει πληρωμές στην ΕΕ, και μπορεί να καθυστερήσει την ανάγκη κατάπτωσης των εγγυήσεων των κρατών μελών. Οι εν λόγω προβλέψεις ύψους 540 εκατ. EUR μπορούν να τηρηθούν σε ειδική συνιστώσα του ΚΤΠ. Αυτό θα επιτρέψει την αποδέσμευση 160 εκατ. EUR προβλέψεων από τα 700 εκατ. EUR που έχουν ήδη διατεθεί για το δάνειο ύψους 1 δισ. EUR του πρώτου μέρους της έκτακτης δέσμης ΜΧΣ.

·Για να ανέλθει η δημοσιονομική κάλυψη στο απαιτούμενο επίπεδο του 70 %, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παράσχουν δημοσιονομικές εγγυήσεις για το υπόλοιπο 61 % της πλήρους δέσμης έκτακτων δανείων ΜΧΣ ύψους 6 δισ. EUR. Τα ποσά που θα εγγυηθούν τα κράτη μέλη θα ανέλθουν συνολικά σε 3,66 δισ. EUR. Οι εγγυήσεις αυτές θα καταπίπτουν μόνο σε περίπτωση εξάντλησης των ποσών που τηρούνται ως προβλέψεις στην ειδική συνιστώσα του ΚΤΠ η οποία προορίζεται για τη ΜΧΣ προς την Ουκρανία. Τα κράτη μέλη δεσμεύονται να παρέχουν πόρους άνευ όρων και αμέσως, ανταποκρινόμενα σε αίτημα της Επιτροπής που προκύπτει από ενδεχόμενη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων πληρωμής της Ουκρανίας. Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν παρέχουν μετρητά εκ των προτέρων, οι δημοσιονομικές εγγυήσεις που συμφωνήθηκαν από τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν ενδεχόμενες υποχρεώσεις. Οι εγγυήσεις συνιστούν ένα δεύτερο επίπεδο προστασίας για τους επενδυτές στα ομόλογα της ΕΕ που χρηματοδοτούν τα έκτακτα δάνεια ΜΧΣ.

Η προσέγγιση αυτή απαιτεί ορισμένες ήσσονος σημασίας αλλαγές στο κείμενο της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 11 σχετικά με τα έκτακτα δάνεια ΜΧΣ ύψους 1 δισ. EUR. Η παρούσα πρόταση παρουσιάζει τις εν λόγω αλλαγές.

4.Κάλυψη του κόστους επιτοκίου από τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ μπορεί να αναλάβει το κόστος επιτοκίου που προκύπτει από το δάνειο του Ιουλίου ύψους 1 δισ. EUR στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ, εφόσον ζητηθεί από την Ουκρανία και με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας δημοσιονομικών πόρων. Με την ανάληψη του κόστους επιτοκίου, η ΕΕ θα παράσχει πρόσθετη οικονομική ανακούφιση στην Ουκρανία. Επίσης, θα περιορίσει και θα αναβάλει τον κίνδυνο ενδεχόμενης μη αποπληρωμής του κεφαλαίου έως τη στιγμή της λήξης του δανείου ή της πιθανής αθέτησης. Η Επιτροπή θα μπορούσε να μεριμνήσει για τη χορήγηση δανείου με μακρά ληκτότητα (μέσης ληκτότητας 25 ετών) ώστε να δοθούν όσο το δυνατόν ευρύτερα χρονικά περιθώρια προκειμένου η Ουκρανία να επανέλθει σε τροχιά ανάπτυξης, να ανοικοδομήσει την οικονομία της σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό και να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες πλήρους αποπληρωμής. Με τη διάρθρωση των υποχρεώσεων κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί επίσης να προσπαθήσει να μετριάσει τον κίνδυνο καταπτώσεων μέρους ή του συνόλου των εγγυήσεων των κρατών μελών. Για να επεκταθεί η ίδια μεταχείριση στο κόστος επιτοκίου που προκύπτει από τα πρόσθετα 5 δισ. EUR έκτακτων δανείων ΜΧΣ, πρέπει να κινητοποιηθούν πρόσθετα μέσα.

5.Εφαρμογή υψηλότερου συντελεστή προβλέψεων για ανακατευθυνόμενα δάνεια ΕΕΔ που εκταμιεύθηκαν κατά το τρίτο τρίμηνο του 2022 και δάνεια ΕΕΔ που δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί

Αντιμέτωπη με τις επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε τον Ιούλιο του 2022 την ανακατεύθυνση δανείων ΕΕΔ της ΕΤΕπ προς την Ουκρανία ύψους 1,59 δισ. EUR. Ποσό 1,05 δισ. EUR πρόκειται να εκταμιευθεί από την ΕΤΕπ κατά το τρίτο τρίμηνο του 2022. Η ΕΤΕπ σχεδιάζει την εκταμίευση άλλων 536 εκατ. EUR υπό μορφή δανείων κατά την περίοδο 2022-23, προκειμένου να συμβάλει στη χρηματοδότηση της επανέναρξης επιλεγμένων επενδυτικών έργων. Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόκειται για δάνεια προς το ουκρανικό δημόσιο (ή εγγυημένα από αυτό), ενσωματώνουν το ίδιο επίπεδο κινδύνου με τα έκτακτα δάνεια της ΜΧΣ. Στο πλαίσιο των συμφωνιών εγγύησης ΕΕΔ, η ΕΤΕπ έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον προϋπολογισμό της ΕΕ το πλήρες ποσό των ζημιών που υφίσταται από τα εν λόγω δάνεια στο πλαίσιο της εγγύησης ΕΕΔ. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η ίδια προληπτική προσέγγιση θα πρέπει να εφαρμόζεται σε αυτά τα ανοίγματα και ότι οι σχετικές πρόσθετες προβλέψεις θα πρέπει να ενταχθούν σε ειδική κοινή συνιστώσα του ΚΤΠ προορισμένη για την Ουκρανία. Ως εκ τούτου, η παρούσα πρόταση προβλέπει την επέκταση του συντελεστή προβλέψεων 70 % στα εν λόγω πρόσθετα ανοίγματα ύψους 1,59 δισ. EUR που απορρέουν από τα ανακατευθυνόμενα δάνεια. Κάθε περαιτέρω ενδεχόμενη εκταμίευση ανακατευθυνόμενων δανείων ΕΕΔ προς την Ουκρανία θα υπόκειται στον ίδιο συντελεστή προβλέψεων (όπως αναθεωρείται περιοδικά) και στην προϋπόθεση ότι θα εξευρεθούν δημοσιονομικοί πόροι για τις εν λόγω προβλέψεις.

Η πρόβλεψη του 70 % για τα δάνεια ΕΕΔ ύψους 1,59 δισ. EUR θα παρασχεθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, θα διέπεται από τους κανόνες περί προβλέψεων του δημοσιονομικού κανονισμού και όχι από το Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις (GFEA), και θα τηρείται σε χωριστή συνιστώσα του ΚΤΠ.

Με επιφύλαξη ενδεχόμενης αλλαγής της εκτίμησης των συναφών κινδύνων, προτείνεται οι τυχόν περαιτέρω εκταμιεύσεις δανείων ΕΕΔ προς την Ουκρανία να εξαρτώνται από την εξεύρεση του δημοσιονομικού πόρου για την πρόβλεψη των ανοιγμάτων στο 70 % της ονομαστικής τους αξίας, αφού ληφθούν υπόψη οι προτεραιότητες του μέσου ΜΓΑΔΣ «Παγκόσμια Ευρώπη».

6.Επανεξέταση των αναγκών προβλέψεων για δάνεια ΜΧΣ και ΕΕΔ:

Το υψηλό επίπεδο προβλέψεων στην παρούσα πρόταση δικαιολογείται από το γεγονός ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει επί του παρόντος τις στρατιωτικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις μιας μείζονος ένοπλης σύγκρουσης. Εάν η στρατιωτική και οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας σταθεροποιηθεί ή βελτιωθεί, το παρόν επίπεδο προβλέψεων ενδέχεται να μην απαιτείται πλέον. Ως εκ τούτου, η παρούσα πρόταση προβλέπει τακτική (εξαμηνιαία) επανεξέταση του εν λόγω συντελεστή προβλέψεων, η οποία θα αρχίσει στα μέσα του 2023 ή νωρίτερα, κατά περίπτωση. Η επανεξέταση αυτή θα αφορά και τις προβλέψεις για το δάνειο ύψους 1 δισ. EUR που χορηγήθηκε βάσει της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 12 , καθώς και την έκτακτη πρόβλεψη του 70 % που τηρείται για τα ανακατευθυνόμενα δάνεια ΕΕΔ ύψους 1,59 δισ. EUR (βλ. κατωτέρω). Εκτός από αυτή την τακτική επανεξέταση, η Επιτροπή θα μπορούσε να επαναξιολογήσει τον συντελεστή προβλέψεων σε ad hoc βάση, ιδίως εάν αυτό δικαιολογείται από αξιοσημείωτο σχετικό γεγονός.

(1)Εκτέλεση των δανείων ΜΧΣ

Η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την επείγουσα εκταμίευση των δόσεων των έκτακτων δανείων ΜΧΣ μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την ολοκλήρωση όλων των διατυπώσεων. Στις εν λόγω διατυπώσεις περιλαμβάνονται, ειδικότερα, i) η κατηγορηματική και ομόφωνη δέσμευση όλων των κρατών μελών να συνάψουν συμφωνίες εγγύησης, όσο συντομότερα το επιτρέπουν οι εθνικές τους διαδικασίες· και ii) η υπογραφή του ΜΣ και η έναρξη ισχύος της δανειακής σύμβασης.

Η παρούσα πρόταση προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μεριμνήσει για τη διευθέτηση των δανείων αμέσως μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, με την επιφύλαξη της σαφούς και κατηγορηματικής δέσμευσης όλων των κρατών μελών ότι οι εγγυήσεις θα παρασχεθούν όσο συντομότερα το επιτρέπουν οι εθνικές διαδικασίες. Μολονότι πολλά κράτη μέλη μπορούν να παράσχουν εγγυήσεις εντός 2-3 μηνών, η εμπειρία του παρελθόντος έχει δείξει ότι μπορεί να χρειαστούν 4-5 μήνες για τη λήψη του συνόλου των εγγυήσεων. Τούτο δεν θα ήταν συμβατό με τον στόχο της παροχής επείγουσας στήριξης στην Ουκρανία. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτίθεται —κατ’ εξαίρεση, δεδομένου του ακραίου χαρακτήρα της κατάστασης— να διευθετήσει τα δάνεια παράλληλα με τη λήψη των εγγυήσεων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο κίνδυνος για τον προϋπολογισμό της ΕΕ μετριάζεται, δεδομένου ότι δεν επέρχεται κανένα γεγονός πληρωμής (πληρωμή τόκων) για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Ειδικότερα, κανένα γεγονός πληρωμής δεν θα καταστεί ληξιπρόθεσμο κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης περιόδου (4-5 μήνες) πριν από τη λήψη όλων των εγγυήσεων. Στη θεωρητική περίπτωση επέλευσης γεγονότων μη πληρωμής κατά τη διάρκεια αυτής της ενδιάμεσης περιόδου, οι προβλέψεις που τηρούνται στο ΚΤΠ (και, εάν χρειαστεί, η προσωρινή ανάληψη από άλλες συνιστώσες του ΚΤΠ) μπορούν να κινητοποιηθούν για την αντιμετώπιση τυχόν προσωρινών ελλείψεων. Η διαθεσιμότητα των προβλέψεων του ΚΤΠ σημαίνει ότι υπάρχουν διαθέσιμοι ταμειακοί πόροι για τη διασφάλιση όλων των πληρωμών που οφείλονται σε επενδυτές ομολόγων της ΕΕ, ακόμη και αν οι εγγυήσεις δεν έχουν ακόμη τεθεί πλήρως σε εφαρμογή.

Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να διευθετηθούν τα νέα δάνεια ΜΧΣ σε μικρό αριθμό δόσεων το συντομότερο δυνατόν μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης και την οριστικοποίηση της σχετικής δανειακής σύμβασης. Είναι εξαιρετικά σημαντικό όλα τα κράτη μέλη να παράσχουν τις απαιτούμενες δημοσιονομικές εγγυήσεις το συντομότερο δυνατόν και να υπάρξει συλλογική δέσμευση για την ταχεία ολοκλήρωση της εν λόγω διαδικασίας.

Για την παροχή του συνολικού ποσού της έκτακτης ΜΧΣ ύψους έως 9 δισ. EUR, όπως εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση για την αρωγή και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, της 18ης Μαΐου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη της ΕΕ για τη δημιουργία υγιούς και δίκαιου μηχανισμού για την εκταμίευση των υπόλοιπων ποσών ύψους έως 3 δισ. EUR. Μόλις ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός, η Επιτροπή θα προχωρήσει ταχέως στην υποβολή πρότασης σχετικά με το εναπομένον ποσό στήριξης.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Κατάλληλη νομική βάση για τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται από την Ένωση προς τρίτες χώρες αποτελεί το άρθρο 212 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας επιβάλλει τη χορήγηση πρόσθετης χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία. Για να ενισχυθεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα των μέτρων αυτών, είναι επίσης αναγκαίο να προβλεφθεί μηχανισμός εγγυήσεων από τα κράτη μέλη, ο οποίος θα στηρίξει τη χρηματοδοτική συνδρομή. Υπό τις παρούσες συνθήκες, οι εγγυήσεις αυτές αποτελούν απαραίτητο συνοδευτικό στοιχείο της χρηματοδοτικής συνδρομής.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται στον βαθμό που οι στόχοι της αποκατάστασης της βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας στην Ουκρανία δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μόνον και μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την ΕΕ. Οι κύριοι λόγοι είναι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο και η ανάγκη για στενό συντονισμό των χορηγών προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η κλίμακα και η αποτελεσματικότητα της συνδρομής και, παράλληλα, να περιοριστεί η επιβάρυνση της διοικητικής ικανότητας των ουκρανικών αρχών, η οποία αντιμετωπίζει εξαιρετικά υψηλό φόρτο υπό τις παρούσες συνθήκες.

•Αναλογικότητα

•Επιλογή της νομικής πράξης

Η χρηματοδότηση έργων ή η χορήγηση τεχνικής βοήθειας δεν θα ήταν ούτε επαρκείς ούτε κατάλληλες για την υλοποίηση των ευρύτερων μακροοικονομικών στόχων της παρούσας έκτακτης ΜΧΣ. Η κυριότερη προστιθέμενη αξία της έκτακτης ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα συνίσταται στην ταχεία άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών στον βαθμό που απαιτείται. Βοηθά να διασφαλιστεί ένα σταθερό μακροοικονομικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων, με την προαγωγή διατηρήσιμου και πιο βιώσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής κατάστασης, εντός ενός κατάλληλου πλαισίου απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και όρων πολιτικής. Συμβάλλοντας στη διασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου πολιτικής, η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που χρηματοδοτούνται στην Ουκρανία βάσει άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ με στενότερη στόχευση. Ο αντίκτυπος στη βιωσιμότητα του χρέους της χώρας μειώνεται με τη θέσπιση της πράξης υπό ιδιαίτερα προνομιακούς όρους, με μεγαλύτερες διάρκειες ληκτότητας και επιδότηση για την κάλυψη του κόστους των τόκων. Η ταχεία χορήγηση του τόσο αναγκαίου και αρκετά υψηλού ποσού χρηματοδοτικής στήριξης μέσω της εξαιρετικά προνομιακής δομής της ΜΧΣ για δάνεια φαίνεται δικαιολογημένη, ιδίως δεδομένων των περιορισμών που αντιμετωπίζει η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, στη χορήγηση σημαντικής χρηματοδότησης με επιχορηγήσεις.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, το χρηματοδοτικό κονδύλιο και τους όρους πολιτικής.

Υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η δέσμη όρων της ΜΧΣ ήταν συμπληρωματική προς το σχετικό πρόγραμμα του ΔΝΤ και δημιούργησε ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα σε πολιτικό επίπεδο, το οποίο συνέβαλε ώστε οι ουκρανικές αρχές να υποστηρίξουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε τομείς που δεν καλύπτονται από άλλα διεθνή προγράμματα χορηγών.

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η παρούσα έκτακτη ΜΧΣ χορηγείται ως αναπόσπαστο μέρος της διεθνούς στήριξης προς την Ουκρανία. Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προχώρησαν σε διαβούλευση με το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους διμερείς (συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών) και πολυμερείς χορηγούς, με σημαντική μακροοικονομική εμπειρογνωσία, μεταξύ άλλων όσον αφορά την οικονομία της Ουκρανίας. Η Επιτροπή βρίσκεται επίσης σε τακτική επαφή με τις ουκρανικές αρχές.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής βασίστηκαν για την παρούσα πρόταση σε προσεκτική ανάλυση, η οποία διεξήχθη σε συνεργασία με το ΔΝΤ και τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, των χρηματοδοτικών αναγκών και της ευρύτερης μακροοικονομικής κατάστασης της Ουκρανίας. Σε αυτήν την ανάλυση περιλαμβάνονται τακτικές συζητήσεις με αντικείμενο τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας στο πλαίσιο διεθνών φόρουμ, όπως, για παράδειγμα, η G7.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετείχαν επίσης σε συζητήσεις με τους ομολόγους τους στα τμήματα κινδύνων των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών που διατηρούν εκτενή ανοίγματα στην Ουκρανία. Σκοπός των συζητήσεων αυτών ήταν να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω οργανισμοί θα προβλέπουν και θα διαχειρίζονται τα ανοίγματά τους στην Ουκρανία. Από τις συζητήσεις αυτές προέκυψε ο βαθμός στον οποίο η θεσμική προσέγγιση κάθε οργανισμού εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο είναι εκτεθειμένος ο ισολογισμός του στις επιπτώσεις των ζημιών από τα ανοίγματα στην Ουκρανία. Ορισμένοι οργανισμοί επωφελούνται από πλήρεις ή μερικές αντεγγυήσεις έναντι του ανοίγματός τους ή από άλλες μορφές διασφάλισης (αποθεματικά που τηρεί η Ουκρανία στο ΔΝΤ). Η περίπτωση της ΕΕ, η οποία χρηματοδότησε δάνεια ΜΧΣ μέσω συνακόλουθων δανειοδοτικών πράξεων, συνεπάγεται ότι η Ένωση βρίσκεται στη μοναδική θέση να πρέπει να εξασφαλίσει σταθερή και προβλέψιμη ροή πληρωμών προς τους επενδυτές ομολόγων της σύμφωνα με ένα σταθερό και τακτικό χρονοδιάγραμμα σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών από τους δικαιούχους των δανείων. Για να είναι σε θέση να παράσχει ταχεία και περαιτέρω ΜΧΣ εξαιρετικά μεγάλου μεγέθους σε έναν και μόνο δικαιούχο υπό τις παρούσες συνθήκες, διατηρώντας παράλληλα το μοντέλο χρηματοδότησής της, η Ένωση θα πρέπει να ενισχύσει το κοινό ταμείο προβλέψεων με πρόσθετες εγγυήσεις από τα κράτη μέλη, που θα λειτουργούν ως μηχανισμός ασφαλείας για το άνοιγμα στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα διενεργήσουν κατά την υλοποίηση της χρηματοδοτικής συνδρομής επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών και διοικητικών κυκλωμάτων της Ουκρανίας προκειμένου να εξακριβώσουν αν οι ισχύουσες διαδικασίες διαχείρισης των προγραμμάτων βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της ΜΧΣ, παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις έκτακτες συνθήκες του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Με τον τρόπο αυτόν θα καταστεί δυνατή η επικαιροποίηση της προηγούμενης αξιολόγησης, η οποία κατέληξε στη διαπίστωση ότι τα χρηματοδοτικά κυκλώματα και οι χρηματοδοτικές διαδικασίες στην Ουκρανία βασίζονται και λειτουργούν με ορθές αρχές και, ως εκ τούτου, θεωρούνται κατάλληλα για τους σκοπούς της ΜΧΣ.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Τα κεφάλαια για την παρούσα έκτακτη ΜΧΣ προς την Ουκρανία ύψους 5 δισ. EUR θα εξασφαλιστούν με δανεισμό από τις κεφαλαιαγορές και θα χορηγηθούν στην Ουκρανία υπό μορφή δανείου. Το ποσό αυτό θα συμπληρώσει την έκτακτη ΜΧΣ προς την Ουκρανία ύψους 1 δισ. EUR που χορηγήθηκε δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χορηγήσει στην Ουκρανία την παρούσα έκτακτη ΜΧΣ για συνολικό ποσό 5 δισ. EUR υπό μορφή μακροπρόθεσμων δανείων. Η παρούσα συνδρομή, η οποία προβλέπεται να εκταμιευθεί σε περισσότερες της μιας δόσεις, θα συμβάλει στην κάλυψη του υπολειπόμενου κενού εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας το 2022. Η πρώτη δόση θα καταβληθεί μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την έναρξη ισχύος του αντίστοιχου ΜΣ, και αμέσως μόλις τα κράτη μέλη δηλώσουν ομόφωνα ότι συμφωνούν να ολοκληρώσουν κατεπειγόντως τις εθνικές τους διαδικασίες για την υποβολή εθνικών εγγυήσεων.

Η εκταμίευση θα εξαρτηθεί περαιτέρω από την τήρηση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων, όπως συμφωνήθηκε στο ΜΣ. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της τήρησης των απαιτήσεων και των όρων που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ.

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Το άρθρο 11 περιγράφει τον σχηματισμό προβλέψεων όσον αφορά τις καλυπτόμενες ΜΧΣ.

Το άρθρο 12 προβλέπει την ενίσχυση των προβλέψεων όσον αφορά ορισμένες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην Ουκρανία που καλύπτονται με εγγυήσεις δυνάμει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ.

Το άρθρο 13 προβλέπει αξιολόγηση της επάρκειας των προβλέψεων και διαδικασία επανεξέτασης.

Το άρθρο 14 προβλέπει λογιστικά στοιχεία για τις προβλέψεις οι οποίες θα τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων.

Το άρθρο 15 ορίζει ότι η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή σύμφωνα με τις διαδικασίες επιτροπολογίας.

Το άρθρο 16 περιγράφει λεπτομερώς την άσκηση της εξουσιοδότησης.

Το άρθρο 17 παρουσιάζει τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων της Επιτροπής ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατά την υλοποίηση της παρούσας έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς την Ουκρανία.

Το άρθρο 18 περιέχει τις τροποποιήσεις της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201.

Το άρθρο 19 αποσαφηνίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης.

2022/0281 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία, την ενίσχυση του κοινού ταμείου προβλέψεων με εγγυήσεις από τα κράτη μέλη και ειδικές προβλέψεις για ορισμένες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανία, εγγυημένες βάσει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ, και για την τροποποίηση της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 15 ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας 16 (στο εξής: Συμφωνία Σύνδεσης), η οποία συμπεριλαμβάνει τη Σφαιρική και σε Βάθος Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (DCFTA), άρχισε να ισχύει την 1η Σεπτεμβρίου 2017.

(2)Την άνοιξη του 2014, η Ουκρανία ξεκίνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με στόχο τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των πολιτών της. Η καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, η μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος και οι δικαστικές μεταρρυθμίσεις συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων προτεραιοτήτων του θεματολογίου. Η υλοποίηση των εν λόγω μεταρρυθμίσεων υποστηρίχθηκε από διαδοχικά προγράμματα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, στο πλαίσιο των οποίων η Ουκρανία έχει λάβει συνδρομή υπό μορφή δανείων συνολικού ύψους 6,6 δισ. EUR. Με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή έκτακτης ανάγκης, που διατέθηκε στο πλαίσιο των αυξανόμενων εντάσεων στα σύνορα με τη Ρωσία δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2022/313 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 17 , χορηγήθηκαν στην Ουκρανία δάνεια ύψους 1,2 δισ. EUR, τα οποία εκταμιεύθηκαν σε δύο δόσεις ύψους 600 εκατ. EUR τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022. Η έκτακτη ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 18 παρείχε ταχεία και επείγουσα στήριξη στον ουκρανικό προϋπολογισμό και εκταμιεύθηκε πλήρως την 1η και 2α Αυγούστου 2022. Αντιπροσώπευε το πρώτο μέρος της έκτακτης δέσμης ΜΧΣ προς την Ουκρανία, που εξήγγειλε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Ουκρανία: Αρωγή και ανασυγκρότηση» της 18ης Μαΐου 2022 και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 23ης-24ης Ιουνίου 2022. Η παρούσα απόφαση αποτελεί ένα δεύτερο στάδιο στην υλοποίηση της δέσμευσης για παροχή ΜΧΣ ύψους έως 9 δισ. EUR στην Ουκρανία. Καθορίζει τη βάση για τη χορήγηση επιπλέον δανείων ΜΧΣ ύψους 5 δισ. EUR με εξαιρετικά προνομιακούς όρους. Θα πρέπει να ακολουθήσει σύντομα μια τρίτη δέσμη χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους έως και 3 δισ. EUR μετά τον καθορισμό των κατάλληλων λεπτομερειών.

(3)Η απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας που εξαπολύθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, και ο πόλεμος που συνεχίζεται έκτοτε έχουν προκαλέσει αδυναμία πρόσβασης στις αγορές και δραστική μείωση των δημόσιων εσόδων, ενώ αυξήθηκαν σημαντικά οι δημόσιες δαπάνες για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κατάστασης και τη διατήρηση της συνέχειας των κρατικών υπηρεσιών. Σε αυτή την πολύ αβέβαιη και ρευστή κατάσταση, οι βέλτιστες εκτιμήσεις για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καταδεικνύουν έκτακτο χρηματοδοτικό κενό ύψους περίπου 39 δισ. USD το 2022, εκ του οποίου το ήμισυ περίπου θα μπορούσε να καλυφθεί εάν εκταμιευθεί πλήρως η διεθνής στήριξη που έχει δεσμευτεί μέχρι στιγμής. Η ταχεία χορήγηση αυτού του δεύτερου σταδίου της δέσμης έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση στην Ουκρανία, υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις, θεωρείται κατάλληλη βραχυπρόθεσμη αντίδραση στους σημαντικούς κινδύνους για τη μακροοικονομική σταθερότητα της χώρας. Η εν λόγω έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, ύψους 5 δισ. EUR, θα στηρίξει τη μακροοικονομική σταθεροποίηση της Ουκρανίας, θα ενισχύσει την άμεση ανθεκτικότητα της χώρας και θα διατηρήσει την ικανότητά της προς ανάκαμψη, συμβάλλοντας έτσι στη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της Ουκρανίας και στην ικανότητά της να αποπληρώσει τελικά τις δημοσιονομικές της υποχρεώσεις.

(4)Ο νέος αυτός γύρος έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα συνεισφέρει σημαντικά στις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, όπως εκτιμώνται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, λαμβανομένης υπόψη της ικανότητάς της να αυτοχρηματοδοτείται με ίδιους πόρους. Κατά τον καθορισμό του ποσού της συνδρομής λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές διμερών και πολυμερών χορηγών, η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ της Ένωσης και των άλλων χορηγών, καθώς και η προηγούμενη διάθεση άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης στην Ουκρανία εκ μέρους της Ένωσης και η προστιθέμενη αξία της συνολικής συμμετοχής της Ένωσης. Θα πρέπει να αναγνωριστεί η δέσμευση των ουκρανικών αρχών να συνεργαστούν στενά με το ΔΝΤ για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή βραχυπρόθεσμων μέτρων έκτακτης ανάγκης και η πρόθεσή τους να συνεργαστούν με το ΔΝΤ για ένα κατάλληλο οικονομικό πρόγραμμα όταν θα το επιτρέπουν οι συνθήκες. Το εν λόγω πρόγραμμα ζητήθηκε επίσημα τον Αύγουστο του 2022. Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας υπό τις συνθήκες του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας. Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης να συμφωνεί νομικά και ουσιαστικά με τις βασικές αρχές και τους στόχους των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς της εξωτερικής δράσης και τις άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

(5)Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την εξωτερική πολιτική της έναντι της Ουκρανίας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα πρέπει να συνεργάζονται στενά σε όλη τη διάρκεια της επιχείρησης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, για τον συντονισμό και την εξασφάλιση της συνοχής της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.

(6)Προϋπόθεση για να χορηγήσει η Ένωση έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της Ουκρανίας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνεται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, και του κράτους δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Οι συνεχιζόμενες συνθήκες πολέμου που συνδέονται με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και ιδιαίτερα ο κηρυχθείς στρατιωτικός νόμος, δεν θα πρέπει να καταστρατηγούν τις αρχές αυτές, παρά τη συγκέντρωση εξουσίας στον εκτελεστικό κλάδο.

(7)Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης που συνδέονται με την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της, η Ουκρανία θα πρέπει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παρατυπιών σε σχέση με την εν λόγω συνδρομή. Επιπλέον, θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τη διενέργεια εξακριβώσεων από την Επιτροπή, για τη διενέργεια ελέγχων από το Ελεγκτικό Συνέδριο και για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

(8)Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συνδέεται με απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και όρους πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ). Οι αυστηρές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, υπό τις υφιστάμενες συνθήκες του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της αποδοτικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων. Οι όροι πολιτικής αποσκοπούν στην ενίσχυση της άμεσης ανθεκτικότητας της χώρας και της πιο μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους της, μειώνοντας έτσι τους κινδύνους που συνδέονται με την αποπληρωμή των ανεξόφλητων και μελλοντικών δημοσιονομικών υποχρεώσεών της.

(9)Για να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 19 .

(10)Η μέγιστη μέση ληκτότητα των δανείων βάσει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 θα πρέπει να είναι 25 έτη.

(11)Δεδομένου ότι τα δάνεια βάσει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 ενέχουν τους ίδιους κινδύνους για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και θα πρέπει να έχουν την κοινή μέγιστη μέση ληκτότητα των 25 ετών, το συνολικό ποσό της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 6 δισ. EUR που χορηγείται στην Ουκρανία βάσει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 θα πρέπει να καλυφθεί από κοινή μεθοδολογία για τη διαχείριση των οικονομικών και δημοσιονομικών επιπτώσεων. Ειδικότερα, το ίδιο επίπεδο δημοσιονομικής κάλυψης θα πρέπει να καθοριστεί ως επαρκής προστασία έναντι της πιθανότητας μη αποπληρωμής μέρους ή του συνόλου των δανείων από την Ουκρανία κατά την προγραμματισμένη χρονική στιγμή. Οι προβλέψεις που διατίθενται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ όσον αφορά τις δύο δέσμες δανείων της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ολοκληρωμένο σύνολο προβλέψεων. Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την ευελιξία του προϋπολογισμού της ΕΕ ως απάντηση σε οποιαδήποτε κατάσταση μη πληρωμής. Το άρθρο 7 παράγραφος 2 της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 θα πρέπει, συνεπώς, να τροποποιηθεί αναλόγως.

(12)Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 συνιστά δημοσιονομική υποχρέωση για την Ένωση στο πλαίσιο του συνολικού όγκου της εγγύησης εξωτερικής δράσης. Το συνολικό ποσό των έκτακτων δανείων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους έως 6 δισ. EUR προς την Ουκρανία θα πρέπει να καλύπτεται κατά 9 % από καταβεβλημένες προβλέψεις που είναι διαθέσιμες για δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης. Το ποσό των προβλέψεων θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από το κονδύλιο που έχει προγραμματιστεί για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 20 για συνολικό ποσό πρόβλεψης ύψους 540 εκατ. EUR. Το ποσό αυτό θα πρέπει να δεσμευθεί και να καταβληθεί στο κοινό ταμείο προβλέψεων στο πλαίσιο του ΠΔΠ 2021–2027.

(13)Σύμφωνα με το άρθρο 210 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός), οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις οι οποίες προκύπτουν από δημοσιονομικές εγγυήσεις ή χρηματοδοτική συνδρομή που καλύπτεται από τον προϋπολογισμό θεωρούνται βιώσιμες, εάν η προβλεπόμενη πολυετής εξέλιξή τους είναι εντός των ορίων που θέτει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου 21 για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο δυνάμει του άρθρου 312 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και του ανώτατου ορίου των ετήσιων πιστώσεων πληρωμής που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ του Συμβουλίου 22 . Για να μπορέσει η Ένωση να παράσχει στην Ουκρανία ουσιαστική στήριξη μέσω ΜΧΣ σε πρωτοφανή ποσά με οικονομικά ασφαλή τρόπο, διατηρώντας παράλληλα την υψηλή πιστωτική διαβάθμιση της Ένωσης και, ως εκ τούτου, την ικανότητά της να παρέχει αποτελεσματική χρηματοδότηση στο πλαίσιο των εσωτερικών και των εξωτερικών πολιτικών της, είναι σημαντικό να προστατεύεται επαρκώς ο προϋπολογισμός της Ένωσης από την εμφάνιση των εν λόγω ενδεχόμενων υποχρεώσεων και να διασφαλίζεται ότι αυτές είναι οικονομικά βιώσιμες κατά την έννοια του άρθρου 210 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(14)Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, το κοινό ταμείο προβλέψεων θα πρέπει να ενισχυθεί με μέσα ανάλογα με τους κινδύνους που απορρέουν από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις οι οποίες συνδέονται με αυτή την πρωτοφανώς μεγάλη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε έναν μόνο δικαιούχο. Χωρίς μια τέτοια ενίσχυση, ο προϋπολογισμός της Ένωσης δεν θα ήταν σε θέση να παράσχει, σε οικονομικά ασφαλή βάση, τη συνδρομή πρωτοφανούς μεγέθους που απαιτούν οι ανάγκες της Ουκρανίας σε σχέση με τον πόλεμο. Για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης, τα έκτακτα δάνεια ΜΧΣ ύψους έως 6 δισ. EUR προς την Ουκρανία θα πρέπει να καλύπτονται κατά ποσοστό 70 %, αποτελούμενο από καταβεβλημένες προβλέψεις (στο επίπεδο του 9 %), σε συνδυασμό με εθνικές εγγυήσεις για την παροχή δημοσιονομικής κάλυψης για ζημίες έως και 61 % της αξίας του δανείου.

(15)Οι πόροι στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 υφίστανται μεγάλη πίεση λόγω των συνολικών προτεραιοτήτων της Ένωσης όσον αφορά τις δαπάνες. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να αναζητηθεί εναλλακτική λύση για πρόσθετους πόρους, που να μην επηρεάζει τις τακτικές δαπάνες που προβλέπονται στον δημοσιονομικό προγραμματισμό του ΠΔΠ 2021–2027.

(16)Οι συνεισφορές των κρατών μελών με τη μορφή εγγυήσεων έχουν αποτελέσει κατάλληλο εργαλείο για την παροχή προστασίας επιπλέον των αρχικών καταβεβλημένων προβλέψεων. Οι εγγυήσεις των κρατών μελών θα πρέπει να παρέχονται οικειοθελώς και θα πρέπει να αποτελούν κατάλληλο μηχανισμό ασφαλείας για τη στήριξη του προϋπολογισμού της Ένωσης, σε περίπτωση εξάντλησης των προβλέψεων του κοινού ταμείου προβλέψεων (ΚΤΠ) όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201. Οι συνεισφορές στο πλαίσιο αυτών των εγγυήσεων θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο ποσό της επιτρεπόμενης δημοσιονομικής υποχρέωσης κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο του δημοσιονομικού κανονισμού. Τα ποσά αυτά θα ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό των προβλέψεων που προκύπτουν από τον συντελεστή προβλέψεων που αναφέρεται στο άρθρο 211 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, κατά παρέκκλιση του άρθρου 211 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του δημοσιονομικού κανονισμού. 

(17)Οι εγγυήσεις που παρέχονται από τα κράτη μέλη θα πρέπει να καλύπτουν το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ βάσει της παρούσας απόφασης και το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ ύψους 1 δισ. EUR βάσει της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201. Πρέπει να είναι ανέκκλητες, άνευ όρων και εκτελεστές κατόπιν αιτήσεως. Οι εγγυήσεις αυτές θα πρέπει να διασφαλίζουν την ικανότητα της Ένωσης να αποπληρώνει τα κεφάλαια που λαμβάνονται υπό μορφή δανεισμού στις κεφαλαιαγορές ή από τoυς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Θα πρέπει να καταπίπτουν μόνο όταν πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις σχετικά με την επάρκεια των διαθέσιμων προβλέψεων και σε περίπτωση που η Ένωση δεν λάβει εγκαίρως από την Ουκρανία πληρωμή των δανείων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 για την εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων της Ένωσης από ομόλογα ή σε περίπτωση τροποποίησης του χρονοδιαγράμματος πληρωμής των δανείων που χορηγούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201. Οι εγγυήσεις των κρατών μελών θα πρέπει να καταπέσουν για ποσό που αντιστοιχεί στο ποσό το οποίο προκύπτει από ζημίες από τη χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 και για την αναπλήρωση του κοινού ταμείου προβλέψεων στο απαιτούμενο επίπεδο καταβεβλημένων προβλέψεων. Οι καταπτώσεις στο πλαίσιο των εγγυήσεων των κρατών μελών θα πρέπει να πραγματοποιούνται μόνον αφού έχει εξαντληθεί ή πρόκειται να εξαντληθεί το ποσό της αρχικής πρόβλεψης που τηρείται για τη ΜΧΣ δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201. Τα ποσά που ανακτήθηκαν στο πλαίσιο των δανειακών συμβάσεων σε σχέση με τη χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 θα πρέπει να επιστραφούν στα κράτη μέλη που έχουν καταβάλει τα ποσά από τις καταπτώσεις της εγγύησης, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 4 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.

(18)Σε περίπτωση που η πληρωμή των δημοσιονομικών υποχρεώσεων της Ένωσης που απορρέουν από ομόλογα για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 εκπληρωθεί προσωρινά από προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για την κάλυψη άλλων δημοσιονομικών υποχρεώσεων της Ένωσης, η κατάπτωση των εγγυήσεων των κρατών μελών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αναπλήρωση των προβλέψεων των εν λόγω δημοσιονομικών υποχρεώσεων.

(19)Δεδομένου του έκτακτου χαρακτήρα της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που υποστηρίζεται από τις εγγυήσεις, είναι σκόπιμο η διαχείριση των προβλέψεων που τηρούνται έναντι των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων οι οποίες απορρέουν από τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει της παρούσας απόφασης, της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 και για τυχόν εκταμιεύσεις μετά τις 15 Ιουλίου 2022 δανείων εγγυημένων δυνάμει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 23 να γίνεται χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης και του Ταμείου Εγγυήσεων για την Εξωτερική Δράση. Ως εκ τούτου, προτείνεται η χρήση των προβλέψεων που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων αποκλειστικά για χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή που καλύπτεται από την παρούσα απόφαση και την απόφαση (ΕΕ) 2022/1201, αντί του γενικού κανόνα του άρθρου 31 παράγραφος 6 του κανονισμού ΜΓΑΔΣ-ΠΕ 24 . Προτείνεται επίσης να χρησιμοποιηθεί η πρόβλεψη που τηρείται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για τα εγγυημένα δάνεια δυνάμει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ τα οποία εκταμιεύθηκαν μετά τις 15 Ιουλίου 2022 αποκλειστικά για τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από τα εν λόγω δάνεια και να εφαρμοστούν οι κανόνες του δημοσιονομικού κανονισμού στις προβλέψεις, αντί του γενικού κανόνα του άρθρου 31 παράγραφος 8 του κανονισμού ΜΓΑΔΣ-ΠE. Αυτό θα πρέπει να συνδυάζεται με αποκλεισμό των προβλέψεων που τηρούνται για την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την εφαρμογή του πραγματικού συντελεστή προβλέψεων, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 213 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(20)Το σχετικό μερίδιο των συνεισφορών κάθε κράτους μέλους (κλείδα κατανομής) στο συνολικό εγγυημένο ποσό θα πρέπει να αντιστοιχεί στα σχετικά μερίδια των κρατών μελών επί του συνολικού ακαθάριστου εισοδήματος της Ένωσης. Οι καταπτώσεις της εγγύησης θα πρέπει να γίνονται κατ’ αναλογία και να βασίζονται σε αυτή την κλείδα κατανομής.

(21)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ολοκληρώσουν τις εθνικές τους διαδικασίες ώστε οι εγγυήσεις να τεθούν σε ισχύ με απόλυτη προτεραιότητα. Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, ο απαιτούμενος χρόνος για την ολοκλήρωση των εν λόγω διαδικασιών δεν θα πρέπει να καθυστερήσει την εκταμίευση της επειγόντως αναγκαίας έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς την Ουκρανία δυνάμει της παρούσας απόφασης. Τα πρόσθετα δάνεια ΜΧΣ δυνάμει της παρούσας απόφασης θα διευθετηθούν ταχέως μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης, την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης και την υπογραφή της δανειακής σύμβασης.

(22)Δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης της Ουκρανίας που προκλήθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και για τη στήριξή της στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του δημοσιονομικού κανονισμού και να επιτραπεί στην Ένωση να καλύψει το κόστος επιτοκίου και να απαλλάξει την Ουκρανία από τις διοικητικές δαπάνες. Η επιδότηση επιτοκίου θα πρέπει να χορηγηθεί ως μέσο που κρίνεται κατάλληλο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της στήριξης κατά την έννοια του άρθρου 220 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού και θα πρέπει να βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ένωσης τουλάχιστον κατά τον τρέχοντα κύκλο του ΠΔΠ. Κατά την περίοδο από το 2021 έως το 2027, η επιδότηση θα πρέπει να καλυφθεί από το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947.

(23)Η Ουκρανία θα μπορεί να ζητά την επιδότηση επιτοκίου και την απαλλαγή από τις διοικητικές δαπάνες κάθε χρόνο έως το τέλος Μαρτίου. Για να υπάρξει ευελιξία κατά την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου, θα πρέπει επίσης να είναι δυνατή η ανανέωση των σχετικών δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτονται εξ ονόματος της Ένωσης, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(24)Αντιμέτωπη με τις επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε τον Ιούλιο του 2022 την ανακατεύθυνση και την εκταμίευση επιπλέον 1,59 δισ. EUR υπό μορφή δανείων της ΕΤΕπ προς την Ουκρανία με εγγύηση στο πλαίσιο της εντολής εξωτερικής δανειοδότησης 2014-20 (ΕΕΔ). Ωστόσο, δεδομένου ότι τα δάνεια χορηγούνται στο ουκρανικό δημόσιο και σε ουκρανικές κρατικές οντότητες, εμπεριέχουν το ίδιο επίπεδο κινδύνου για τον προϋπολογισμό της ΕΕ όπως και τα δάνεια της ΜΧΣ. Κατά συνέπεια, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόζει την ίδια προληπτική προσέγγιση στα ανοίγματα αυτά όπως και στα νέα δάνεια ΜΧΣ. Ως εκ τούτου, η παρούσα απόφαση εφαρμόζει συντελεστή προβλέψεων 70 % στα ανακατευθυνόμενα δάνεια ΕΕΔ ύψους 1,59 δισ. ευρώ, καθώς και σε τυχόν περαιτέρω εκταμιεύσεις δανείων ΕΕΔ προς την Ουκρανία. Ο εν λόγω συντελεστής προβλέψεων θα πρέπει να εφαρμόζεται αντί του συντελεστή προβλέψεων που προκύπτει από το άρθρο 31 παράγραφος 8 τρίτη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Το 70 % των προβλέψεων για την εκταμίευση των δανείων ΕΕΔ ύψους 1,59 δισ. EUR προς την Ουκρανία θα παρασχεθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

(25)Θα πρέπει να διενεργείται τακτική επανεξέταση των προβλέψεων για τις αντίστοιχες ΜΧΣ και τα δάνεια ΕΕΔ ανά εξάμηνο, αρχής γενομένης από τα μέσα του 2023 ή νωρίτερα, κατά περίπτωση. Η επανεξέταση αυτή θα πρέπει ιδίως να αξιολογεί κατά πόσον η κατάσταση στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί με τρόπο που να συνηγορεί υπέρ αύξησης ή μείωσης του συντελεστή προβλέψεων. Η Επιτροπή θα μπορούσε να επαναξιολογήσει τον συντελεστή προβλέψεων σε ad hoc βάση, ιδίως εάν αυτό δικαιολογείται από αξιοσημείωτο σχετικό γεγονός. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο συντελεστής προβλέψεων εξακολουθεί να επαρκεί για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά τον συντελεστή προβλέψεων όταν δικαιολογείται αύξηση ή μείωση αυτού. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, και οι διαβουλεύσεις αυτές να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου της 13ης Απριλίου 2016. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(26)Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας απόφασης, δηλαδή η χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία με σκοπό τη στήριξη, ιδίως, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της σταθερότητάς της, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου παράγραφος 4, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

(27)Λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος χαρακτήρα που συνεπάγονται οι εξαιρετικές περιστάσεις λόγω της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας, θεωρείται σκόπιμο να προβλεφθεί εξαίρεση από την προθεσμία των οκτώ εβδομάδων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

(28)Δεδομένης της επείγουσας κατάστασης στην Ουκρανία, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Κεφάλαιο I Έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή

Άρθρο 1

Χορήγηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης

1.Η Ένωση θέτει στη διάθεση της Ουκρανίας έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ποσού 5 000 000 000 EUR (στο εξής: έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης) με σκοπό τη στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται στην Ουκρανία υπό μορφή δανείων. Η συνδρομή συμβάλλει στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας, όπως προσδιορίστηκε σε συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

2.Για τη χρηματοδότηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Ένωσης να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και να τα δανείζει στην Ουκρανία. Τα δάνεια που προβλέπονται στην παράγραφο 1 και στην απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 έχουν από κοινού μέγιστη μέση ληκτότητα 25 ετών.

3.Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης διατίθεται από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος του μνημονίου συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 και κατά τη διάρκεια της περιόδου διαθεσιμότητας που ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, έστω και αν δεν έχουν ακόμη παρασχεθεί οι εγγυήσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο II τμήμα 1 της παρούσας απόφασης.

4.Εάν οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας μειωθούν ριζικά κατά την περίοδο εκταμίευσης της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις, η Επιτροπή μειώνει, αναστέλλει ή ακυρώνει τη συνδρομή.

Άρθρο 2

Προϋπόθεση για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή

1.Προϋπόθεση για τη χορήγηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της Ουκρανίας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνεται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, και του κράτους δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

2.Η Επιτροπή παρακολουθεί την τήρηση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1 καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, και ιδίως πριν από τις εκταμιεύσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις πραγματικές περιστάσεις και τις συνέπειες της εφαρμογής στρατιωτικού νόμου.

3.Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου 25 .

Άρθρο 3

Μνημόνιο συνεννόησης

1.Η Επιτροπή συμφωνεί με την Ουκρανία σχετικά με τους όρους πολιτικής, με τους οποίους συνδέεται η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης. Οι όροι πολιτικής εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2. Οι όροι πολιτικής καθορίζονται σε μνημόνιο συνεννόησης.

2.Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του πρώτου μέρους της παρούσας έκτακτης ΜΧΣ περιλαμβάνονται στο μνημόνιο συνεννόησης και διασφαλίζουν, ιδίως, την αποδοτικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τη χρήση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

3.Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης καθορίζονται σε δανειακή σύμβαση που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας.

4.Η Επιτροπή ελέγχει, σε τακτά χρονικά διαστήματα, την εφαρμογή των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και την πρόοδο προς την εκπλήρωση των όρων πολιτικής που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα του ελέγχου της.

Άρθρο 4

Αποδέσμευση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής

1.Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων που καθορίζονται στην παράγραφο 3, η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται από την Επιτροπή σε δόσεις, εκάστη των οποίων συνίσταται σε ένα δάνειο. Η Επιτροπή αποφασίζει σχετικά με το χρονικό πλαίσιο για την εκταμίευση κάθε δόσης. Μια δόση δύναται να εκταμιευθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα.

2.Η Επιτροπή διαχειρίζεται την αποδέσμευση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης κατά τρόπο συνεπή με τις συμφωνίες ή συνεννοήσεις που έχουν επιτευχθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας στο μνημόνιο συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.

3.Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την αξιολόγησή της όσον αφορά τις ακόλουθες απαιτήσεις:

α)την τήρηση της προϋπόθεσης που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1·

β)την ικανοποιητική εφαρμογή των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης·

γ)για τη δεύτερη και τις επόμενες δόσεις, την ικανοποιητική πρόοδο προς την εφαρμογή των όρων πολιτικής που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης.

Πριν από την εκταμίευση του ανώτατου ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή επαληθεύει την εκπλήρωση όλων των όρων πολιτικής που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης.

4.Σε περίπτωση που δεν τηρούνται οι απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 3, η Επιτροπή αναστέλλει προσωρινά ή ακυρώνει την εκταμίευση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τους λόγους της αναστολής ή της ακύρωσης.

5.Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης εκταμιεύεται καταρχήν προς την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας. Με την επιφύλαξη των όρων που πρόκειται να συμφωνηθούν στο μνημόνιο συνεννόησης, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης των υπολειπόμενων δημοσιονομικών χρηματοδοτικών αναγκών, τα ενωσιακά κονδύλια μπορούν να εκταμιευθούν με τελικό αποδέκτη το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας.

Άρθρο 5

Δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις 

1.Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις διενεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 220 του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.Εφόσον είναι αναγκαίο, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να ανανεώσει τις σχετικές δανειοληπτικές πράξεις που έχουν συναφθεί εξ ονόματος της Ένωσης.

Άρθρο 6

Επιδότηση επιτοκίου

1.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του δημοσιονομικού κανονισμού, η Ένωση μπορεί να επιβαρυνθεί με τόκους χορηγώντας επιδότηση επιτοκίου και καλύπτοντας διοικητικές δαπάνες που σχετίζονται με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις, εξαιρουμένων των δαπανών που αφορούν την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου, όσον αφορά τα δάνεια δυνάμει της παρούσας απόφασης.

2.Η Ουκρανία μπορεί να αιτηθεί την επιδότηση επιτοκίου και την κάλυψη των διοικητικών δαπανών από την Ένωση έως το τέλος Μαρτίου κάθε έτους.

3.Το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 χρησιμοποιείται για την κάλυψη του κόστους των πληρωμών τόκων που σχετίζονται με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή κατά την περίοδο 2021-2027 ως επιδότηση επιτοκίου.

Άρθρο 7

Ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εκταμιεύσεων και των εξελίξεων όσον αφορά τις πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 3, και διαβιβάζει εγκαίρως τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω θεσμικά όργανα.

Άρθρο 8

Αξιολόγηση της υλοποίησης της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής

Κατά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή επανεκτιμά, μέσω επιχειρησιακής αξιολόγησης, την ορθότητα των δημοσιονομικών ρυθμίσεων, των διοικητικών διαδικασιών και των μηχανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου της Ουκρανίας που σχετίζονται με τη συνδρομή. Η εν λόγω επιχειρησιακή αξιολόγηση μπορεί να πραγματοποιηθεί μαζί με την αξιολόγηση που προβλέπεται στην απόφαση (ΕΕ) 2022/1201.

Κεφάλαιο II Ενίσχυση του κοινού ταμείου προβλέψεων

Τμήμα 1

Εγγυήσεις των κρατών μελών για την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2021/1201

Άρθρο 9

Συνεισφορές των κρατών μελών υπό μορφή εγγυήσεων

1.Τα κράτη μέλη μπορούν να συμπληρώνουν τις προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων όσον αφορά τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, παρέχοντας εγγυήσεις έως το συνολικό ποσό των 3 660 000 000 EUR όσον αφορά την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης προς την Ουκρανία δυνάμει του άρθρου 1 της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 (στο εξής: καλυπτόμενες ΜΧΣ).

2.Στις περιπτώσεις στις οποίες καταβληθούν συνεισφορές από τα κράτη μέλη, αυτές παρέχονται υπό μορφή ανέκκλητων, άνευ όρων και εκτελεστών κατόπιν αιτήσεως εγγυήσεων μέσω συμφωνίας εγγύησης που συνάπτεται με την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 10.

3.Το σχετικό μερίδιο της συνεισφοράς του οικείου κράτους μέλους στο ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 αντιστοιχεί στο σχετικό μερίδιο του εν λόγω κράτους μέλους στο συνολικό ακαθάριστο εθνικό εισόδημα της Ένωσης, όπως προκύπτει από τη στήλη (1) του πίνακα 4 του μέρους Α («Χρηματοδότηση του ετήσιου προϋπολογισμού της Ένωσης, Εισαγωγή») του τομέα «Γενικά έσοδα του προϋπολογισμού για το 2022» που ορίζεται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης για το οικονομικό έτος 2022, όπως εγκρίθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2021.

4.Οι εγγυήσεις αρχίζουν να ισχύουν για κάθε κράτος μέλος από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας εγγύησης που προβλέπεται στο άρθρο 10 μεταξύ της Επιτροπής και του εκάστοτε κράτους μέλους.

Άρθρο 10

Συμφωνίες εγγύησης

Η Επιτροπή συνάπτει συμφωνία εγγύησης με κάθε κράτος μέλος που παρέχει εγγύηση σύμφωνα με το άρθρο 9. Η εν λόγω συμφωνία καθορίζει τους κανόνες που διέπουν την εγγύηση, οι οποίοι είναι οι ίδιοι για όλα τα κράτη μέλη, και ιδίως διατάξεις:

α)που θεσπίζουν την υποχρέωση των κρατών μελών να καταβάλλουν τις εγγυήσεις που ζητούνται από την Επιτροπή σε σχέση με τις καλυπτόμενες ΜΧΣ, μόλις αναληφθούν ή πρόκειται να αναληφθούν τα συνολικά ποσά των αρχικών προβλέψεων που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για τη χρηματοοικονομική υποχρέωση η οποία απορρέει από τις καλυπτόμενες ΜΧΣ·

β)που διασφαλίζουν ότι οι καταπτώσεις εγγυήσεων πραγματοποιούνται κατ’ αναλογία και βασίζονται στην κλείδα συνεισφορών που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 3·

γ)που προβλέπουν ότι οι καταπτώσεις εγγυήσεων διασφαλίζουν ότι η Ένωση είναι σε θέση να αποπληρώσει τα κεφάλαια που δανείζεται, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2, από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς σε περίπτωση μη πληρωμής, έστω και αναμενόμενης, από την Ουκρανία, περιλαμβανομένων περιπτώσεων όπου τροποποιείται το χρονοδιάγραμμα πληρωμών για οποιονδήποτε λόγο·

δ)που διασφαλίζουν ότι οι καταπτώσεις εγγυήσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναπλήρωση των προβλέψεων που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων και έχουν αναληφθεί σε σχέση με τις καλυπτόμενες ΜΧΣ·

ε)που διασφαλίζουν ότι το κράτος μέλος που δεν κατέβαλε εγγύηση διατηρεί την υποχρέωση να την καταβάλει·

στ)σχετικά με τους όρους πληρωμής.

Τμήμα 2

Προβλέψεις των καλυπτόμενων ΜΧΣ και ορισμένων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων ΕΕΔ στην Ουκρανία

Άρθρο 11

Προβλέψεις των καλυπτόμενων ΜΧΣ

1.Όσον αφορά τις καλυπτόμενες ΜΧΣ, ο συντελεστής προβλέψεων του 70 % εφαρμόζεται αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Ωστόσο, το επίπεδο των προβλέψεων που καταβάλλονται στο κοινό ταμείο προβλέψεων διατηρείται στο 9 % της ανεξόφλητης υποχρέωσης από τις καλυπτόμενες ΜΧΣ και, εάν χρησιμοποιηθούν, αναπληρώνονται στο ίδιο επίπεδο μέχρι να χρησιμοποιηθούν πλήρως οι εγγυήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 9.

2.Τα ποσά που προκύπτουν από καταπτώσεις των εγγυήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 10 συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό για την αποπληρωμή των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων από τις καλυπτόμενες ΜΧΣ και για τις πληρωμές στο κοινό ταμείο προβλέψεων σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχείο α) σημείο ii) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046.

3.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο δεύτερη περίοδος του δημοσιονομικού κανονισμού, το ποσό των εγγυήσεων που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 περιλαμβάνεται στο ποσό της επιτρεπόμενης χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του δημοσιονομικού κανονισμού, τα ποσά των προβλέψεων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των προβλέψεων που προκύπτουν από τον συντελεστή προβλέψεων όσον αφορά τις καλυπτόμενες ΜΧΣ.

4.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 4 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού, τα ποσά που ανακτώνται από την Ουκρανία σε σχέση με τις καλυπτόμενες ΜΧΣ δεν συμβάλλουν στις προβλέψεις έως το ποσό των καταπτώσεων εγγυήσεων που καταβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 10 στοιχείο α). Τα ποσά αυτά επιστρέφονται στα οικεία κράτη μέλη.

Άρθρο 12

Ενίσχυση των προβλέψεων όσον αφορά ορισμένες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στην Ουκρανία που είναι εγγυημένες δυνάμει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 31 παράγραφος 8 τρίτη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, ο συντελεστής προβλέψεων του 70 % εφαρμόζεται στα ποσά δανείων που εκταμιεύονται μετά τις 15 Ιουλίου 2022 στο πλαίσιο χρηματοδοτικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Ουκρανία που υπογράφηκαν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2021 και καλύπτονται από την εγγύηση της ΕΕ σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 466/2014/ΕΕ (στο εξής: καλυπτόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ΕΕΔ στην Ουκρανία), και τα άρθρα 211, 212 και 213 του δημοσιονομικού κανονισμού εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των άρθρων 13 και 14 της παρούσας απόφασης. Για τους σκοπούς του άρθρου 211 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του δημοσιονομικού κανονισμού, οι προβλέψεις φθάνουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, το επίπεδο το οποίο αντιστοιχεί στον συντελεστή προβλέψεων που εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό των ανεξόφλητων υποχρεώσεων από καλυπτόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ΕΕΔ στην Ουκρανία.

Άρθρο 13

Αξιολόγηση της επάρκειας του συντελεστή προβλέψεων και διαδικασία επανεξέτασης

1.Η Επιτροπή, κάθε έξι μήνες, αρχής γενομένης από τις 30 Ιουνίου 2023, και όποτε κρίνει ότι το επιβάλλουν άλλοι λόγοι ή γεγονότα, αξιολογεί κατά πόσον υπάρχουν νέες εξελίξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν με διαρκή και ουσιαστικό τρόπο την επάρκεια του συντελεστή προβλέψεων, συμπεριλαμβανομένου του συντελεστή των καταβεβλημένων προβλέψεων που αναφέρεται στα άρθρα 11 και 12. Ειδικότερα, με τη χρήση δεδομένων περιόδου τουλάχιστον δύο ετών, η Επιτροπή διαπιστώνει αν υπάρχει σταθερή και σημαντική μεταβολή στο προφίλ πιστωτικού κινδύνου των εν λόγω ανοιγμάτων.

2.Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να τροποποιεί τα άρθρα 11 και 12 για την προσαρμογή του συντελεστή προβλέψεων μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 16, ιδίως προκειμένου να αποτυπώνονται οι εξελίξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1.

Άρθρο 14

Προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων

1.Αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, η χρηματοοικονομική υποχρέωση από τις καλυπτόμενες ΜΧΣ καλύπτεται χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης και οι προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων σε σχέση με την καλυπτόμενη ΜΧΣ χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201.

Αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, η χρηματοοικονομική υποχρέωση από τις καλυπτόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ΕΕΔ στην Ουκρανία καλύπτεται χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις και οι προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για τις καλυπτόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ΕΕΔ στην Ουκρανία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις δυνάμει της παρούσας απόφασης και της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201.

2.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 213 του δημοσιονομικού κανονισμού, ο πραγματικός συντελεστής προβλέψεων δεν εφαρμόζεται στις προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων σε σχέση με τις καλυπτόμενες ΜΧΣ και τις καλυπτόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ΕΕΔ στην Ουκρανία.

3.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 213 παράγραφος 4 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού, τυχόν πλεονάσματα προβλέψεων που αναφέρονται στο άρθρο 12 συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού για το πρόγραμμα εξωτερικής βοήθειας στο πλαίσιο του οποίου είναι επιλέξιμη η Ουκρανία.

Κεφάλαιο III Κοινές διατάξεις

Άρθρο 15

Διαδικασία επιτροπής

1.Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 16

Άσκηση της εξουσιοδότησης

1.Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.

2.Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 ανατίθεται στην Επιτροπή για αόριστο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας απόφασης.

3.Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη.

4.Πριν εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή ζητά τη γνώμη των εμπειρογνωμόνων που ορίζουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις αρχές της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου.

5.Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

6.Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 13 παράγραφος 2 τίθεται σε ισχύ μόνο αν δεν διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα κοινοποίησης της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή εάν, πριν από τη λήξη της προθεσμίας αυτής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.

Άρθρο 17

Ετήσια έκθεση

1.Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής της, έκθεση εκτίμησης όσον αφορά την εφαρμογή του κεφαλαίου I της παρούσας απόφασης κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση:

α)εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης·

β)αξιολογούνται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ουκρανίας, καθώς και η εφαρμογή των απαιτήσεων και των όρων πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1·

γ)παρουσιάζεται η σχέση μεταξύ των απαιτήσεων και των όρων που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης, της τρέχουσας μακροοικονομικής κατάστασης της Ουκρανίας και των αποφάσεων της Επιτροπής να αποδεσμεύσει τις δόσεις της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

2.Το αργότερο δύο έτη μετά τη λήξη της περιόδου διαθεσιμότητας, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της περατωθείσας έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.

Κεφάλαιο IV Τροποποίηση της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201 και τελική διάταξη

Άρθρο 18

Η απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 τροποποιείται ως εξής:

1.Στο άρθρο 1 παράγραφος 2, η δεύτερη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα δάνεια που προβλέπονται στην παράγραφο 1 και στην απόφαση [COM(2022)XXX-παρούσα πρόταση] έχουν από κοινού μέγιστη μέση ληκτότητα 25 ετών.»

2.Το άρθρο 7 διαγράφεται.

Άρθρο 19

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής στη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ 26

1.3.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 

 νέα δράση 

νέα δράση έπειτα από δοκιμαστικό σχέδιο / προπαρασκευαστική ενέργεια 27  

 την παράταση υφιστάμενης δράσης 

 συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση 

1.4.Στόχοι

1.4.1.Γενικοί στόχοι

«Νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις: προώθηση της ευημερίας πέραν των συνόρων της ΕΕ»

1.4.2.Ειδικοί στόχοι

«Προώθηση της ευημερίας πέραν των συνόρων της ΕΕ»

Οι σχετικές δραστηριότητες της ΓΔ ECFIN είναι οι ακόλουθες:

α)    Στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας και προώθηση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη εκτός της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω τακτικού οικονομικού διαλόγου με τους βασικούς εταίρους και με τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής· και

β)    Στήριξη της διαδικασίας διεύρυνσης και της εφαρμογής των πολιτικών διεύρυνσης και γειτονίας της ΕΕ και άλλων προτεραιοτήτων της ΕΕ σε εταίρους μέσω της διενέργειας οικονομικής ανάλυσης και της παροχής εκτιμήσεων πολιτικής και συμβουλών.

1.4.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους/τις στοχευόμενους/-ες δικαιούχους/ομάδες.

·Να χορηγήσει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία με σκοπό τη στήριξη της οικονομικής της ανθεκτικότητας και σταθερότητας υπό τις συνθήκες του πολέμου.

·Να συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας για το 2022 στο πλαίσιο της σημαντικής επιδείνωσης των εξωτερικών λογαριασμών της λόγω της απρόκλητης και αδικαιολόγητης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

·Να ανακουφίσει τις δημοσιονομικές χρηματοδοτικές ανάγκες του εταίρου, ως συνέχεια της συνδρομής έκτακτης ανάγκης που έχει ήδη παρασχεθεί.

·Να στηρίξει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση της συνολικής μακροοικονομικής διαχείρισης, στην ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης και διαφάνειας και στη βελτίωση των συνθηκών για βιώσιμη ανάπτυξη.

1.4.4.Δείκτες επιδόσεων

Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας

Η εκταμίευση της συνδρομής θα εξαρτάται από την εκπλήρωση των πολιτικών προϋποθέσεων που απαριθμούνται σε μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ουκρανίας. Η συνδρομή σχεδιάζεται να εκταμιευθεί σε πολλές δόσεις. Η αποδέσμευση των δόσεων θα πραγματοποιηθεί σύντομα μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την έναρξη ισχύος του αντίστοιχου ΜΣ και η συνδρομή θα καταστεί διαθέσιμη στη συνέχεια.

Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της συνδρομής. Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Η Επιτροπή και οι ουκρανικές αρχές θα συμφωνήσουν σε μνημόνιο συνεννόησης που θα καθορίζει τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της εφαρμογής των απαιτήσεων και των όρων που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ.

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή παρέμβαση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.

Η χρηματοδότηση έργων ή η χορήγηση τεχνικής βοήθειας δεν θα ήταν ούτε επαρκείς ούτε κατάλληλες για την υλοποίηση των ευρύτερων μακροοικονομικών στόχων της παρούσας έκτακτης ΜΧΣ. Η καθοριστική προστιθέμενη αξία της ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα συνίσταται στην ταχεία άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών και στη διασφάλιση ενός συνεχώς σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής βιώσιμου και διατηρήσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής κατάστασης, εντός ενός κατάλληλου πλαισίου απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων. Συμβάλλοντας στη διασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου πολιτικών, η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που χρηματοδοτούνται στην Ουκρανία βάσει άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ με στενότερη στόχευση.

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

Οι πράξεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε εταίρους υπόκεινται σε εκ των υστέρων αξιολόγηση. Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, το χρηματοδοτικό κονδύλιο και τους στόχους πολιτικής.

Υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η δέσμη όρων της ΜΧΣ ευθυγραμμίστηκε πλήρως με το σχετικό πρόγραμμα του ΔΝΤ και δημιούργησε ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα σε πολιτικό επίπεδο, το οποίο συνέβαλε ώστε οι ουκρανικές αρχές να υποστηρίξουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε τομείς που δεν καλύπτονται από άλλα διεθνή προγράμματα χορηγών.

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

Καταρχήν, οι προβλέψεις για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στο ΠΔΠ 2021‑2027 βασίζονται σε συντελεστή 9 % στο κοινό ταμείο προβλέψεων που θεσπίστηκε δυνάμει του άρθρου 212 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και λαμβάνοντας υπόψη την επί του παρόντος εκτιμώμενη έκθεση σε κίνδυνο, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί κάλυψη κατά 70 % αυτών των πρόσθετων ανοιγμάτων που σχετίζονται με την κατάσταση στην Ουκρανία. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα παρέχει προστασία κατά της πρώτης ζημίας για το 9 % της πλήρους δέσμης δανείων ύψους 6 δισ. EUR. Η εν λόγω προστασία θα ενισχυθεί από τις εγγυήσεις των κρατών μελών για ένα επιπλέον 61 % της αξίας των δανείων.   

Επιπλέον, δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης της Ουκρανίας και για τη στήριξή της στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, η Ένωση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καλύψει κατ᾽ εξαίρεση το κόστος επιτοκίου και να απαλλάξει την Ουκρανία από τις διοικητικές δαπάνες. Η επιδότηση επιτοκίου θα πρέπει να καλυφθεί από το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 για την περίοδο του ΠΔΠ 2021-2027.

Εκτός από την παροχή άμεσης στήριξης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε, τον Ιούλιο του 2022, στην ανακατεύθυνση των δανείων στο πλαίσιο της εντολής εξωτερικής δανειοδότησης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) προς την Ουκρανία, ύψους 1,59 δισ. EUR, τα οποία υποστηρίζονται από εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2022 πρόκειται να εκταμιευθεί από την ΕΤΕπ ποσό ύψους 1,05 δισ. EUR. Κατά την περίοδο 2022-23 προβλέπεται να εκταμιευθούν από την ΕΤΕπ επιπλέον δάνεια ύψους 536 εκατ. EUR, προκειμένου να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση της επανέναρξης επιλεγμένων επενδυτικών έργων. Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόκειται για δάνεια προς το ουκρανικό δημόσιο (ή εγγυημένα από αυτό), ενσωματώνουν το ίδιο επίπεδο κινδύνου με τα έκτακτα δάνεια της ΜΧΣ. Στο πλαίσιο των συμφωνιών εγγύησης ΕΕΔ, η ΕΤΕπ έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον προϋπολογισμό της ΕΕ το πλήρες ποσό των ζημιών που υφίσταται από τα εν λόγω δάνεια. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η ίδια προληπτική προσέγγιση θα πρέπει να εφαρμόζεται σε αυτά τα ανοίγματα και ότι οι σχετικές πρόσθετες προβλέψεις θα πρέπει να ενταχθούν σε ειδική κοινή συνιστώσα του κοινού ταμείου προβλέψεων (ΚΤΠ) η οποία αφορά την Ουκρανία. Ως εκ τούτου, η παρούσα πρόταση προβλέπει την επέκταση του συντελεστή προβλέψεων 70 % στα εν λόγω πρόσθετα ανοίγματα ύψους 1,59 δισ. EUR που απορρέουν από τα ανακατευθυνόμενα δάνεια της ΕΤΕπ.

Ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής

Με τη χρήση δανείου, η παρούσα πράξη ΜΧΣ αυξάνει την αποτελεσματικότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ μέσω μόχλευσης και συνιστά την πιο οικονομικά αποδοτική επιλογή.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να δανείζεται κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές εξ ονόματος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Ευρατόμ, χρησιμοποιώντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ ως εγγύηση. Στόχος είναι να εξασφαλιστούν κεφάλαια από την αγορά με τα καλύτερα δυνατά διαθέσιμα επιτόκια χάρη στην υψηλή πιστοληπτική ικανότητα της ΕΕ/Ευρατόμ (αξιολόγηση ΑΑΑ από τους οίκους Fitch, Moody’s και DBRS και ΑΑ από τον οίκο S&P, με σταθερές προοπτικές σε όλες τις περιπτώσεις) και, στη συνέχεια, να χορηγηθούν αυτά σε επιλέξιμους δανειολήπτες με διαδικασία δανεισμού στο πλαίσιο του ΕΜΧΣ, της στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών (ΙΠ), της ΜΧΣ, καθώς και σε έργα της Ευρατόμ. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις πραγματοποιούνται ως συνακόλουθες πράξεις, γεγονός το οποίο εξασφαλίζει την απαλλαγή του προϋπολογισμού της ΕΕ από κάθε κίνδυνο επιτοκίου ή συναλλάγματος. Ο στόχος της εξασφάλισης κεφαλαίων με τα καλύτερα δυνατά διαθέσιμα επιτόκια για δανειοληπτικές και δανειοδοτικές δραστηριότητες έχει επιτευχθεί, διότι τα εν λόγω επιτόκια συμφωνούν με τα επιτόκια ανάλογων ιδρυμάτων (ΕΤΕπ, ΕΜΧΣ και ΕΜΣ).

1.6.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας

 περιορισμένη διάρκεια

–    με ισχύ από [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ έως [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ

–    Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το 2021 έως το 2027 για πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και από το 2022 έως το 2027 για πιστώσεις πληρωμών.

 απεριόριστη διάρκεια

–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,

–και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.

1.7.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης

 Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

– από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης

–    από τους εκτελεστικούς οργανισμούς

 Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

 Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:

–σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει

–σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)

– στην ΕΤΕπ και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

– στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού

–σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου

–σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

–σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους, στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι οποίοι παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

– σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη

–Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 

Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.

Οι προς χρηματοδότηση δράσεις βάσει της παρούσας απόφασης θα υλοποιηθούν με άμεση διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής.

Η παρούσα συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης με βάση ειδικά μέτρα που θα συμφωνηθούν με τις ουκρανικές αρχές σε μνημόνιο συνεννόησης.

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 

2.2.1.Αιτιολόγηση των τρόπων διαχείρισης, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της προτεινόμενης στρατηγικής ελέγχου

Οι προς χρηματοδότηση δράσεις βάσει της παρούσας απόφασης θα υλοποιηθούν με άμεση διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής.

Οι εκταμιεύσεις της ΜΧΣ εξαρτώνται από την επιτυχία των επανεξετάσεων και συνδέονται με την εκπλήρωση των πολιτικών προϋποθέσεων που συνοδεύουν την πράξη. Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά την τήρηση των όρων αυτών.

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο) 

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 

Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, π.χ. στη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης.

Για να μετριαστούν οι κίνδυνοι δόλιας χρήσης των κονδυλίων, έχουν ληφθεί και πρόκειται να ληφθούν διάφορα μέτρα:

Καταρχάς, η δανειακή σύμβαση θα περιλαμβάνει δέσμη διατάξεων σχετικά με την επιθεώρηση, την πρόληψη της απάτης, τους ελέγχους και την ανάκτηση κεφαλαίων σε περίπτωση απάτης ή διαφθοράς. Προβλέπεται επίσης ότι ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων θα συνδεθούν με τη συνδρομή, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων. Επίσης, η συνδρομή θα καταβληθεί σε συγκεκριμένο λογαριασμό στην Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα διενεργήσουν επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών και διοικητικών κυκλωμάτων της Ουκρανίας προκειμένου να εξακριβώσουν αν οι ισχύουσες διαδικασίες διαχείρισης των προγραμμάτων οικονομικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της ΜΧΣ, παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις. Η προηγούμενη αξιολόγηση διενεργήθηκε τον Ιούνιο του 2020 και καλύπτει τομείς όπως η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού, ο δημόσιος εσωτερικός δημοσιονομικός έλεγχος, ο εσωτερικός και εξωτερικός έλεγχος, οι δημόσιες προμήθειες, η διαχείριση των ρευστών διαθεσίμων και του δημόσιου χρέους, καθώς και η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Η Επιτροπή θα διενεργήσει δεύτερη επιχειρησιακή αξιολόγηση κατά τη διάρκεια της υλοποίησης της προτεινόμενης έκτακτης πράξης ΜΧΣ.

Τέλος, η συνδρομή υπόκειται σε διαδικασίες επαλήθευσης, λογιστικών ελέγχων και λοιπών ελέγχων υπό την ευθύνη της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού.

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 

·Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού

Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Γραμμή του προϋπολογισμού	Είδος δαπάνης	Συμμετοχή
	Αριθμός	ΔΠ/ΜΔΠ 29	χωρών ΕΖΕΣ 30	υποψηφίων για ένταξη χωρών 31	τρίτων χωρών	κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού
6	14 02 01 11 «Ανατολική Γειτονία»	ΔΠ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ
6	14 02 01 70 «ΜΓΑΔΣ — Παγκόσμια Ευρώπη — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»	ΔΠ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ

·Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία – Δεν εφαρμόζεται

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού   πλαισίου

6

Τομέας 6 – «Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος»

ΓΔ: NEAR				Έτος 2021	Έτος 2022	Έτος 2023	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027	ΣΥΝΟΛΟ
□ Επιχειρησιακές πιστώσεις ΜΧΣ I 32
Γραμμή του προϋπολογισμού 33   14 02 01 11 «Ανατολική Γειτονία»  34	Αναλήψεις υποχρεώσεων		α)			20,0	20,0	20,0	20,0	20,0	100,0
	Πληρωμές		β)			20,0	20,0	20,0	20,0	20,0	100,0
□ Επιχειρησιακές πιστώσεις ΜΧΣ II
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 11 «Ανατολική Γειτονία»  35	Αναλήψεις υποχρεώσεων		α)			150,0	150,0	150,0	150,0	150,0	750,0
	Πληρωμές		β)			150,0	150,0	150,0	150,0	150,0	750,0
□ Προβλέψεις για εκταμιεύσεις δανείων της ΕΤΕπ ύψους 1,586 δισ. EUR στο πλαίσιο της εντολής εξωτερικής δανειοδότησης
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 70 05 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων» (προβλέψεις 9 %)	Αναλήψεις υποχρεώσεων		α)					47,58	47,58	47,58	142,74
	Πληρωμές		β)					47,58	47,58	47,58	142,74
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 70 05 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»  36 (προβλέψεις 61 %)	Αναλήψεις υποχρεώσεων		α)					322,48	322,48	322,48	967,46
	Πληρωμές		β)					322,48	322,48	322,48	967,46
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ NEAR	Αναλήψεις υποχρεώσεων		Σύνολο α)			170,0	170,0	540,06	540,06	540,06	1 960,2
	Πληρωμές		Σύνολο β)			170,0	170,0	540,06	540,06	540,06	1 960,2
ΓΔ: ECFIN				Έτος 2021	Έτος 2022	Έτος 2023	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027	ΣΥΝΟΛΟ
□ ΜΧΣ I8
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 70 06 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»  37	Αναλήψεις υποχρεώσεων		γ)	27,3	62,7						90,0
	Πληρωμές		δ)				81,2	8,8			90,0
□ ΜΧΣ II
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 70 06 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»  38	Αναλήψεις υποχρεώσεων		γ)		62,4	162,6	32,5	143,4	49,1		450,0
	Πληρωμές		δ)					91,2	300,0	58,8	450,0
□ Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων 39
Γραμμή του προϋπολογισμού 14 20 03 01 «Επιχορηγήσεις ΜΧΣ»	Αναλήψεις υποχρεώσεων		γ)		0,15			0,15			0,3
	Πληρωμές		δ)		0,15			0,15			0,3
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ ECFIN	Αναλήψεις υποχρεώσεων		Σύνολο γ)	27,3	125,2	162,6	32,5	143,55	49,1		540,3
	Πληρωμές		Σύνολο δ)		0,15		81,2	100,15	300,0	58,8	540,3

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 6 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Αναλήψεις υποχρεώσεων	= α+γ	27,3	125,2	332,6	202,5	683,6	589,19	540,06	2 500,5
	Πληρωμές	= β+δ		0,15	170,0	251,2	640,22	840,06	598,87	2 500,5

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

7

«Διοικητικές δαπάνες»

Αυτό το τμήμα θα πρέπει να συμπληρωθεί με «στοιχεία διοικητικού χαρακτήρα του προϋπολογισμού» τα οποία πρέπει να εισαχθούν πρώτα στο παράρτημα του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου (παράρτημα V του εσωτερικού κανονισμού), που τηλεφορτώνεται στο DECIDE για διυπηρεσιακή διαβούλευση.

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

				Έτος 2022	Έτος 2023	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027		ΣΥΝΟΛΟ
ΓΔ: ECFIN
□ Ανθρώπινοι πόροι				0,848	0,424	0,424	0,072	0,072	0,072	1,912
□ Άλλες διοικητικές δαπάνες				-	0,06	-	-	-	-	0,06
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ ECFIN	Πιστώσεις			0,848	0,484	0,424	0,072	0,072	0,072	1,972

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

0,848

0,484

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

			Έτος 2021	Έτος 2022	Έτος 2023	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027		ΣΥΝΟΛΟ
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Αναλήψεις υποχρεώσεων		27,3	126,098	333,084	202,924	683,672	589,262	540,132	2502,472
	Πληρωμές			0,998	170,484	251,624	640,292	840,132	598,942	2502,472

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται με επιχειρησιακές πιστώσεις 

Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Να προσδιοριστούν οι στόχοι και τα αποτελέσματα 		Έτος 2021		Έτος 2022			Έτος 2023			Έτος 2024		Έτος 2025		Έτος 2026		Έτος 2027			ΣΥΝΟΛΟ
	ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
	Είδος 40	Αριθ.	Κόστος	Αριθ.	Κόστος	Αριθ.		Κόστος	Αριθ.		Κόστος	Αριθ.	Κόστος	Αριθ.	Κόστος		Αριθ.	Κόστος		Συνολικός αριθ.	Συνολικό κόστος
ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 1 41 …
— Αποτέλεσμα	Εκταμιεύσεις επιχορηγήσεων							170,0			170,0		170,0		170,0			170,0			850
— Αποτέλεσμα	Τροφοδότηση της εγγύησης εξωτερικής δράσης		27,3		125,2			162,6			32,5		513,46		419,16			370,06			1 650,2
— Αποτέλεσμα	Επιχειρησιακή αξιολόγηση			1	0,15															1	0,15
— Αποτέλεσμα	Εκ των υστέρων αξιολόγηση								1		0,15									1	0,15
ΣΥΝΟΛΟ			27,3	1	125,2			332,6	1		202,65		683,46		589,16			540,06			2 500,5

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 

–X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρήση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Έτος 2022

Έτος 2023

Έτος 2024

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

ΣΥΝΟΛΟ

ΤΟΜΕΑΣ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
Ανθρώπινοι πόροι	0,848	0,424	0,424	0,072	0,072	0,072	1,912
Άλλες διοικητικές δαπάνες	-	0,06	-	-	-	-	0,06
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	0,848	0,484	0,424	0,072	0,072	0,072	1,972

Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 42   του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
Ανθρώπινοι πόροι
Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

ΣΥΝΟΛΟ

0,848

0,484

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, οι οποίες θα συμπληρωθούν, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετα κονδύλια που μπορεί να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

3.2.3.1.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους

–Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης

					Έτος 2022	Έτος 2023	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027	ΣΥΝΟΛΟ
		□ Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)					5,4	2,7	2,7	0,45	0,45	0,45	12,15
20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)
01 01 01 01  (έμμεση έρευνα)
01 01 01 11 (άμεση έρευνα)
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)
					□ Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ) 43
20 02 01 (AC, END, INT από το συνολικό κονδύλιο)
20 02 03 (AC, AL, END, INT και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)
XX 01 xx yy zz   44			— στην έδρα:
			— στις αντιπροσωπείες της ΕΕ
01 01 01 02 (AC, END, INT — άμεση έρευνα)
01 01 01 12 (AC, END, INT — άμεση έρευνα)
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)
ΣΥΝΟΛΟ					5,4	2,7	2,7	0,45	0,45	0,45	12,15

XX είναι ο σχετικός τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, το οποίο θα συμπληρωθεί, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι

Διευθυντής Διεύθυνσης Δ: Εποπτεύει και διαχειρίζεται την πράξη, επικοινωνεί με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την έκδοση της απόφασης και την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης (ΜΣ), διαπραγματεύεται το ΜΣ με τις ουκρανικές αρχές, επανεξετάζει τις εκθέσεις, ηγείται των αποστολών και αξιολογεί την πρόοδο ως προς την τήρηση των όρων. Προϊστάμενος μονάδας / αναπληρωτής προϊστάμενος μονάδας Διεύθυνσης Δ: Επικουρεί τον διευθυντή στη διαχείριση της πράξης, στην επικοινωνία με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την έκδοση της απόφασης και την έγκριση του ΜΣ, στη διαπραγμάτευση (από κοινού με τη ΓΔ BUDGET) του ΜΣ και της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης με τις αρχές της Ουκρανίας, στην επανεξέταση εκθέσεων και στην αξιολόγηση της προόδου ως προς την τήρηση των όρων. Οικονομολόγοι υπηρεσίας, τομέας ΜΧΣ (Διεύθυνση Δ): Προετοιμάζουν την απόφαση και το ΜΣ, επικοινωνούν με τις αρχές και τους ΔΧΟ, διεξάγουν αποστολές επιθεώρησης, προετοιμάζουν τις εκθέσεις εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής και τις διαδικασίες της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση της συνδρομής, επικοινωνούν με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για την επιχειρησιακή αξιολόγηση και την εκ των υστέρων αξιολόγηση. ΓΔ BUDGΕΤ (μονάδες E1, E3 υπό την εποπτεία του Διευθυντή): Προετοιμάζει τη συμφωνία δανειακής διευκόλυνσης (ΣΔΔ), τη διαπραγματεύεται με τις αρχές της Ουκρανίας και την υποβάλλει για έγκριση στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και για υπογραφή και στα δύο μέρη. Παρακολουθεί την έναρξη ισχύος της ΣΔΔ. Προετοιμάζει την/τις απόφαση/-εις της Επιτροπής για την/τις πράξη/-εις δανεισμού, παρακολουθεί την υποβολή της/των αίτησης/-εων για τα ταμεία, επιλέγει τις τράπεζες, προετοιμάζει και εκτελεί την/τις πράξη/-εις χρηματοδότησης και εκταμιεύει τα κεφάλαια για την Ουκρανία. Εκτελεί τις δραστηριότητες υποστήριξης για την παρακολούθηση της εξόφλησης του/των δανείου/-ων. Προετοιμάζει τις σχετικές εκθέσεις για τις εν λόγω δραστηριότητες.

Εξωτερικό προσωπικό

-

3.2.4.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

–    μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

3.2.5.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

–    δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους

Η πρόταση περιλαμβάνει συνεισφορές των κρατών μελών με τη μορφή εγγυήσεων που έχουν χαρακτηριστεί ως κατάλληλο εργαλείο για την παροχή προστασίας επιπλέον των προβλέψεων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ οι οποίες ανέρχονται σε 9 %. Οι συνεισφορές στο πλαίσιο αυτών των εγγυήσεων θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο ποσό της επιτρεπόμενης δημοσιονομικής υποχρέωσης κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο του δημοσιονομικού κανονισμού. Τα ποσά των καταπτώσεων εγγυήσεων θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την εκπλήρωση των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων της Ένωσης βάσει των δανειοληπτικών πράξεων και για την αναπλήρωση του κοινού ταμείου προβλέψεων.

3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 

    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις

(1)    Η Ουκρανία υπέβαλε επισήμως αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ στις 28 Φεβρουαρίου 2022, τέσσερις ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή, και της χορηγήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθεστώς χώρας υποψήφιας για ένταξη στις 23 Ιουνίου 2022.

(2)    Όπως επιβεβαίωσε το ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή αξιολόγησης που ελήφθη στις 3 Ιουνίου 2022.

(3)    Πρώτον, η ΕΤΟ επέτρεψε στις τράπεζες να πωλούν συνάλλαγμα πλην μετρητών με σκοπό την κατάθεση του ποσού για τουλάχιστον τρεις μήνες χωρίς δικαίωμα πρόωρης αποδέσμευσης. Δεύτερον, έχουν επιβληθεί αυστηρότερα όρια για την ανάληψη συναλλάγματος σε μετρητά με κάρτα, καθώς και για τα εμβάσματα και τις πληρωμές στο εξωτερικό. Τρίτον, ο αλγόριθμος για τον υπολογισμό των ανοικτών συναλλαγματικών θέσεων των τραπεζών προσαρμόστηκε και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2022.

(4)    Ο Όμιλος Πιστωτών της Ουκρανίας περιλαμβάνει τον Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στους παρατηρητές της ομάδας περιλαμβάνονται η Αυστραλία, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βραζιλία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ιρλανδία, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Κορέα, οι Κάτω Χώρες, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Σουηδία, και η Ελβετία.

(5)    Η εφάπαξ χορήγηση της έκτακτης ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR ολοκληρώθηκε σε δύο δόσεις εντός δύο διαδοχικών ημερών, προκειμένου να βελτιστοποιηθεί το μέσο επιτόκιο των δανειακών κεφαλαίων.

(6)    Το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας, σε συνεργασία με το ΔΝΤ, αναμένει ότι η δημοσιονομική στήριξη κατά το τέταρτο τρίμηνο έχει εξασφαλιστεί επαρκώς με σταθερές δεσμεύσεις χορηγών βοήθειας που θα υπερβούν κατά τι τα 2 δισ. δολάρια.

(7)    Ο δικτυακός τόπος https://eu-solidarity-ukraine.ec.europa.eu/eu-assistance-ukraine_el παρέχει επισκόπηση των ενισχυμένων προσπαθειών της ΕΕ.

(8)    Παρότι η εκπλήρωση των όρων πολιτικής που συνδέονται με τη ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης έχει παρεμποδιστεί από τις συνθήκες του πολέμου, οι ουκρανικές αρχές έχουν εν τω μεταξύ σημειώσει μολαταύτα πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των όρων πολιτικής που συνδέονται με τη ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης, όπως ο πρόσφατος διορισμός νέου επικεφαλής της Ειδικής Εισαγγελίας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς (SAPO) στις 28 Ιουλίου.

(9)     Απόφαση (ΕΕ) 2022/1201

(10)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/672 του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2020, σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊκού μέσου προσωρινής στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE) λόγω της επιδημικής έκρηξης της COVID-19.

(11)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία (ΕΕ L 186 της 13.7.2022, σ. 1).

(12)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία (ΕΕ L 186 της 13.7.2022, σ. 1).

(13)    Όπως επιβεβαίωσε το ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή αξιολόγησης που ελήφθη τον Ιούνιο του 2022.

(14)    Η εγγύηση εξωτερικής δράσης καλύπτει τις πράξεις του ΕΤΒΑ+ που καλύπτονται από δημοσιονομικές εγγυήσεις, τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και τα δάνεια σε τρίτες χώρες σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 του κανονισμού (Ευρατόμ) 2021/948. Το άρθρο 31 παράγραφος 4 του κανονισμού ΜΓΑΔΣ-ΠΕ ορίζει το μέγιστο ποσό των πράξεων στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης σε 53 448 800 000 EUR και το μέγιστο ποσό προβλέψεων σε 10 000 000 EUR.

(15)    Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2022 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 21ης Φεβρουαρίου 2022.

(16)    Συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου ( ΕΕ L 161 της 29.5.2014, σ. 3 ).

(17)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/313 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Μαρτίου 2022, για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία ( ΕΕ L 55 της 28.2.2022, σ. 4 ).

(18)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/1201 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία (ΕΕ L 186 της 13.7.2022, σ. 1).

(19)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).

(20)    Κανονισμός (EE) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (EE) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (EK, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (EE L 209 της 14.6.2021, σ. 1).

(21)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 (ΕΕ L 433I της 22.12.2020, σ. 11).

(22)    Απόφαση 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2014, για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 168 της 7.6.2014, σ. 105).

(23)    Απόφαση αριθ. 466/2014/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, με την οποία χορηγείται εγγύηση της EE στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την κάλυψη ζημιών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες που υποστηρίζουν επενδυτικά έργα εκτός της Ένωσης (ΕΕ L 135 της 8.5.2014, σ. 1).

(24)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1).

(25)    Απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30).

(26)    ΔΒΔ: διαχείριση βάσει δραστηριοτήτων· ΠΒΔ: προϋπολογισμός βάσει δραστηριοτήτων.

(27)    Όπως αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.

(28)    Όπως παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/ukraine-relief-reconstruction_en.pdf .

(29)    ΔΠ = Διαχωριζόμενες πιστώσεις / ΜΔΠ = Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

(30)    ΕΖΕΣ: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.

(31)    Υποψήφιες χώρες και, κατά περίπτωση, δυνάμει υποψήφια μέλη της ΕΕ από τα Δυτικά Βαλκάνια.

(32)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/1201

(33)    Σύμφωνα με την επίσημη ονοματολογία του προϋπολογισμού.

(34)    Θα ενισχυθεί από τη γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 04 «ΜΓΑΔΣ — Αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων».

(35)    Θα ενισχυθεί από τη γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 04 «ΜΓΑΔΣ — Αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων».

(36)    Θα ενισχυθεί από τη γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 04 «ΜΓΑΔΣ — Αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων».

(37)    Ποσό της τροφοδότησης προβλέψεων για δάνεια ΜΧΣ (9 %) που θα δεσμευτεί και θα καταβληθεί στο κοινό ταμείο προβλέψεων κατά την περίοδο 2021-2027, με την επιφύλαξη της έγκρισης των ετήσιων προϋπολογισμών.

(38)    Ποσό της τροφοδότησης προβλέψεων για δάνεια ΜΧΣ (9 %) που θα δεσμευτεί και θα καταβληθεί στο κοινό ταμείο προβλέψεων κατά την περίοδο 2021-2027, με την επιφύλαξη της έγκρισης των ετήσιων προϋπολογισμών.

(39)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

(40)    Τα αποτελέσματα είναι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (π.χ.: αριθμός ανταλλαγών φοιτητών που θα χρηματοδοτηθούν, αριθμός χλμ. οδών που θα κατασκευαστούν κ.λπ.).

(41)    Όπως περιγράφεται στο σημείο 1.4.2. «Ειδικοί στόχοι …»

(42)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

(43)    AC = Συμβασιούχος υπάλληλος· AL = Τοπικός υπάλληλος· END = Αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας· INT = Προσωρινό προσωπικό· JPD = Νέος επαγγελματίας σε αντιπροσωπεία της ΕΕ.

(44)    Επιμέρους ανώτατο όριο εξωτερικού προσωπικού που καλύπτεται από επιχειρησιακές πιστώσεις (πρώην γραμμές «BA»).