(1)

Με επιστολή της 4ης Δεκεμβρίου 2008, οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν, βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), καθεστώς ενισχύσεων που συνίσταται σε συνοδευτικά φορολογικά μέτρα της προβλεπόμενης από το νόμο αριθ. 2008-660 της 4ης Ιουλίου 2008 (4) μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα. Η κοινοποίηση καταχωρήθηκε με τον αριθμό Ν 614/08.

(2)

Σκοπός της κοινοποιηθείσας φορολογικής ρύθμισης ήταν να πλαισιώσει την προβλεπόμενη από τη μεταρρύθμιση μεταβίβαση σε ιδιωτικούς φορείς του λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου. Η ρύθμιση αυτή περιελάμβανε δύο μέτρα: αφενός, την προοδευτική μείωση, για περιορισμένο διάστημα πέντε ετών, του τεκμαρτού μισθώματος που χρησιμεύει ως βάση για τον υπολογισμό των τοπικών φόρων στις ιδιωτικές επιχειρήσεις οι οποίες αγοράζουν λιμενικό μηχανολογικό εξοπλισμό διακίνησης φορτίου και, αφετέρου, τη δυνατότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης που διαχειρίζονται θαλάσσιους λιμένες να απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις διακίνησης φορτίου από το φόρο επιτηδεύματος για περιορισμένο διάστημα έξι ετών.

(3)

Με επιστολή της 11ης Δεκεμβρίου 2008, η Επιτροπή κάλεσε τις γαλλικές αρχές να υποβάλουν συμπληρωματικές πληροφορίες όχι μόνο σχετικά με την κοινοποιηθείσα φορολογική ρύθμιση, αλλά και για τη διαδικασία εκχώρησης από τους μεγάλους θαλάσσιους λιμένες ειδικού λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου. Με αίτηση των γαλλικών αρχών, η προθεσμία απάντησης παρατάθηκε μέχρι τις 9 Φεβρουαρίου 2009.

(4)

Στις 28 Ιανουαρίου 2009, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ των γαλλικών αρχών και των υπηρεσιών της Επιτροπής. Με επιστολή της 10ης Φεβρουαρίου 2009, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες.

(5)

Με επιστολή της 9ης Απριλίου 2009 (έγγραφο D/2165), η Επιτροπή κοινοποίησε στις γαλλικές αρχές την απόφασή της, της 8ης Απριλίου 2009, να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 108 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ. Η απόφαση αυτή δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5). Αφορά αφενός την κοινοποιηθείσα φορολογική ρύθμιση και αφετέρου τη διαδικασία εκχώρησης του ειδικού λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου. Σύμφωνα με αυτήν την απόφαση, η Επιτροπή καλούσε τη Γαλλία και τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός καθορισμένης προθεσμίας.

(6)

Η Επιτροπή έλαβε, στις 11 Μαΐου 2009 (έγγραφο A/18191), τις παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών. Έλαβε ακόμη, εντός της ορισθείσας προθεσμίας, τις παρατηρήσεις ενός ενδιαφερόμενου μέρους, της οργάνωσης ευρωπαϊκών θαλάσσιων λιμένων (στο εξής «ESPO»). Οι παρατηρήσεις της ESPO διαβιβάστηκαν στις γαλλικές αρχές με επιστολή της 16ης Ιουλίου 2009 (D/60307) οι οποίες διατύπωσαν τα σχόλιά τους με επιστολή της 27ης Αυγούστου 2009 (A/28446).

(7)

Στις 30 Νοεμβρίου 2009, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ των γαλλικών αρχών και των υπηρεσιών της Επιτροπής. Με επιστολές της 25ης Ιανουαρίου 2010 (A/3263) και της 24ης Μαρτίου 2010 (A/5136) οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες.

(8)

Με επιστολή της 9ης Ιουνίου 2010 (D/7519), στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του φόρου επιτηδεύματος που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές συμπληρωματικές πληροφορίες. Με την επιστολή αυτή, η Επιτροπή επιθυμούσε να λάβει διευκρινίσεις σχετικά με την επίπτωση της κατάργησης του φόρου επιτηδεύματος στην κοινοποιηθείσα ρύθμιση και στη διαδικασία.

(9)

Με επιστολή της 2ας Ιουλίου 2010, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν να παραταθεί η προθεσμία απάντησης που τους είχε χορηγηθεί. Η Επιτροπή έλαβε την απάντηση των γαλλικών αρχών με επιστολή της 4ης Αυγούστου 2010 (A/11533).

(10)

Με την επιστολή τους, οι γαλλικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι ανακαλούσαν την κοινοποίησή τους ως προς το φορολογικό σκέλος που παρείχε τη δυνατότητα στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης που διαχειρίζονται λιμενικές εγκαταστάσεις να απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις διακίνησης φορτίου από τον φόρο επιτηδεύματος για περιορισμένο διάστημα έξι ετών. Το μέτρο αυτό προέβλεπε, πράγματι, τη δυνατότητα να μην λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό του φόρου επιτηδεύματος, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και για το διάστημα από το 2010 έως το 2015, το τεκμαρτό μίσθωμα του ειδικού λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου. Όμως, η δυνατότητα αυτή κατέστη άνευ αντικειμένου στο πλαίσιο της κατάργησης του φόρου επιτηδεύματος και, εξάλλου, καταργήθηκε με το νόμο του προϋπολογισμού του 2010.

(11)

Όσον αφορά το φορολογικό σκέλος της κοινοποίησης σχετικά με την προοδευτική και περιορισμένης χρονικής διάρκειας μείωση του τεκμαρτού μισθώματος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό των τοπικών φόρων των ιδιωτικών επιχειρήσεων που αγοράζουν ειδικά εργαλεία, εξοπλισμό ή εγκαταστάσεις των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, οι γαλλικές αρχές γνωστοποίησαν με την επιστολή τους της 2ας Ιουλίου 2010 ότι η εν λόγω μείωση εφαρμόζεται επίσης και στον φόρο ακίνητης περιουσίας των επιχειρήσεων οι οποίες υπόκεινται σε τοπικό τέλος επιχειρηματικής δραστηριότητας (6) που αντικαθιστά τον φόρο επιτηδεύματος. Σε σχέση με αυτό, οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα στοιχεία των τεσσάρων επιχειρήσεων (7) που επωφελούνται από αυτό το μέτρο και το ποσό του φορολογικού πλεονεκτήματος που προκύπτει από αυτό το μέτρο για κάθε μία από τις εν λόγω επιχειρήσεις.

(12)

Το επικαιροποιημένο ποσό των αποκομισθέντων φορολογικών πλεονεκτημάτων δείχνει ότι η φορολογική απαλλαγή για τρεις από τις εν λόγω επιχειρήσεις είναι κατώτερη από το ανώτατο όριο των διακοσίων χιλιάδων ευρώ σε περίοδο τριών διαδοχικών οικονομικών ετών που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (8). Αυτό δεν ίσχυε για την τέταρτη εξεταζόμενη επιχείρηση.

(13)

Σε αυτό το πλαίσιο και σε συνέχεια διαφόρων επαφών με την Επιτροπή, οι γαλλικές αρχές αποφάσισαν να περιορίσουν το παρεχόμενο στις επιχειρήσεις πλεονέκτημα κατ’ εφαρμογήν του μέτρου που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 11 μέχρι το ανώτατο όριο και υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1998/2006.

(14)

Επίσης, με επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2011, οι γαλλικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι εγκρίθηκε το άρθρο 36 του διορθωτικού για το 2010 (9) νόμου του προϋπολογισμού υπ. αριθ. 2010-1658 της 29ης Δεκεμβρίου 2010, βάσει του οποίου το όφελος της προοδευτικής φορολογικής μείωσης που προβλέπεται στο πλαίσιο μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα υπόκειται στην τήρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1998/2006. Οι γαλλικές αρχές ενημέρωσαν επίσης την Επιτροπή ότι απέσυραν την κοινοποίησή τους σε ό,τι αφορά αυτό το τελευταίο φορολογικό στοιχείο της μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα.

(15)

Η Επιτροπή σημειώνει την ανάκληση από τις γαλλικές αρχές της κοινοποίησης σε ό,τι αφορά την κοινοποιηθείσα φορολογική ρύθμιση συνολικά. Η παρούσα απόφαση αφορά μόνο τη διαδικασία εκχώρησης του ειδικού λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου, την οποία αφορούσε η απόφαση της Επιτροπής της 8ης Απριλίου 2009. Η παρούσα απόφαση δεν αφορά τους όρους εκμετάλλευσης του ειδικού λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου πριν ή μετά την εκχώρησή τους.

(16)

Το υπό εξέταση μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα που αποτελεί αντικείμενο του νόμου περί μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα (10). Στόχος αυτής της μεταρρύθμισης είναι η βελτίωση των αποδοτικότητας και της ανταγωνιστικότητας των γαλλικών θαλάσσιων λιμένων (Δουνκέρκης, Χάβρης, Nantes Saint Nazaire, La Rochelle, Μπορντό και Μασσαλίας).

(17)

Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο νόμος περί μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα αποσκοπεί:

(18)

Οι αποστολές των αρχών των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων θα εστιαστούν στις λειτουργίες που υπάγονται στην αρμοδιότητα του κράτους (ασφάλεια, προστασία και λιμενική αστυνομία) και σε καθήκοντα χωροταξικής διευθέτησης των λιμένων. Αντίθετα, οι καθετοποιημένες επιχειρήσεις εκμετάλλευσης τερματικών σταθμών θα είναι υπεύθυνες για το σύνολο των υπηρεσιών διακίνησης φορτίου, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας αυτών των δραστηριοτήτων.

(19)

Οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι η μεταβίβαση σε ιδιωτικές εταιρείες των δραστηριοτήτων διακίνησης φορτίου οι οποίες εξακολουθούν να ασκούνται από τις διοικήσεις των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, μέσω διαδικασίας εκχώρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, εντασσόταν στο πλαίσιο της απλούστευσης και ορθολογικής οργάνωσης των υπηρεσιών διακίνησης φορτίου στους λιμένες. Ανέφεραν επίσης ότι, με αυτήν τη μεταρρύθμιση, το γαλλικό σύστημα θα προσεγγίσει το ευρωπαϊκό πρότυπο το οποίο κάνει σαφή διάκριση ανάμεσα στα καθήκοντα της λιμενικής αρχής και του φορέα εκμετάλλευσης ο οποίος είναι συνήθως ιδιωτική επιχείρηση.

(20)

Οι διοικήσεις των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων παύουν να ασκούν την εκμετάλλευση του ειδικού μηχανολογικού εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων διακίνησης φορτίου (στο εξής «εξοπλισμός διακίνησης φορτίου») και τα παραχωρούν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις με τη διαδικασία πώλησης που περιγράφεται στο άρθρο 9 του νόμου για τη μεταρρύθμιση του λιμενικού τομέα.

(21)

Σύμφωνα με τους όρους αυτής της διάταξης (12), η διαδικασία πώλησης του εξοπλισμού διακίνησης φορτίου και εκχώρησης των ενσωματωμένων σε αυτόν εμπράγματων δικαιωμάτων περιλαμβάνει διάφορα στάδια:

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του νόμου περί μεταρρύθμισης του λιμενικού τομέα, ανατίθεται σε μια ανεξάρτητη εθνική επιτροπή (συγκεκριμένα, η εθνική επιτροπή αποτίμησης της αξίας των προς εκχώρηση λιμενικών εξοπλισμών στο εξής («CNECOP») να μεριμνά για τη σωστή διεξαγωγή και τη διαφάνεια της διαδικασίας εκχώρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού (13). Αποστολή της είναι να εκδώσει γνώμη σχετικά με την αποτίμηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού πριν την εκχώρησή τους. Προς τούτο, οφείλει να λάβει υπόψη την οικονομική ισορροπία και τις αναπτυξιακές προοπτικές της δραστηριότητας. Για τους σκοπούς της εν λόγω αποτίμησης, η CNECOP μπορεί να κάνει χρήση των υπηρεσιών εμπειρογνώμονα για την αποτίμηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού.

(23)

Η γνώμη της CNECOP εκδίδεται βάσει των σχεδίων πράξης εκχώρησης τα οποία πρέπει να περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στο φάκελο που διαβιβάζουν οι πρόεδροι των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 του νόμου για τη μεταρρύθμιση του λιμενικού τομέα. Τα εν λόγω σχέδια παραθέτουν την περιγραφή του προς εκχώρηση μηχανολογικού εξοπλισμού, τις τιμές πώλησής του καθώς και τους όρους χρηματοδότησής του.

(24)

Καμία οριστική πράξη εκχώρησης δεν είναι δυνατό να υπογραφεί χωρίς την προηγούμενη γνώμη της CNECOP. Πρόκειται για απλή γνώμη (μη δεσμευτική) που δημοσιοποιείται σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.

(25)

Μεταξύ των μελών της CNECOP είναι ένας δικαστής του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ένας εκπρόσωπος των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και ένας ειδικός σε λιμενικά θέματα αναγνωρισμένου κύρους, που επιλέγεται βάσει των προσόντων του. Τα καθήκοντα μέλους της CNECOP είναι ασυμβίβαστα με άλλη υπεύθυνη θέση σε διευθυντικά ή εποπτικά όργανα των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων ή των επιχειρήσεων διακίνησης φορτίου οι οποίες αγοράζουν δημόσιο μηχανολογικό εξοπλισμό, για όλη τη διάρκεια της θητείας τους και για πέντε έτη μετά τη λήξη της.

(26)

Στην απόφασή της, της 8ης Απριλίου 2009, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η απευθείας εκχώρηση του μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου να ενέχει στοιχεία ενίσχυσης. Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η γνώμη της CNECOP δεν είναι δεσμευτική. Εξαιτίας όμως της έλλειψης ενός τέτοιου δεσμευτικού χαρακτήρα, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν τα στοιχεία ενεργητικού θα πωλούνταν στις τιμές της αγοράς. Η Επιτροπή διατύπωσε επίσης επιφυλάξεις ως προς την ανεξαρτησία των μελών της CNECOP.

(27)

Όσον αφορά την εξέταση του συμβιβάσιμου αυτής της διαδικασίας εκχώρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου με την εσωτερική αγορά, η Επιτροπή έκρινε ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν φαίνεται να συντρέχει κανένας από τους λόγους εξαίρεσης που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφοι 2 και 3 ΣΛΕΕ.

(28)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, αποφάσισε να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας, ώστε να αρθούν οι αμφιβολίες της ως προς τον χαρακτηρισμό της διαδικασίας εκχώρησης του εξοπλισμού διακίνησης φορτίου ως κρατική ενίσχυση και ως προς τη συμβατότητα αυτού του μέτρου με την εσωτερική αγορά.

(29)

Αναφορικά με τον χαρακτήρα της γνώμης που εξέδωσε η CNECOP, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι το όργανο αυτό αποτελείται από τέσσερα ανεξάρτητα μέλη, ο πρόεδρος του οποίου ορίζεται μεταξύ των δικαστών του Ελεγκτικού Συνεδρίου από τον πρώτο Πρόεδρο του Συνεδρίου, και εκδίδει γνώμη για τους φακέλους εκχώρησης δημόσιων στοιχείων ενεργητικού που του διαβιβάζουν οι πρόεδροι των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων. Οι φάκελοι αυτοί περιέχουν περιγραφή της ακολουθούμενης διαδικασίας απευθείας εκχώρησης, κατάσταση των προς εκχώρηση περιουσιακών στοιχείων, το σχέδιο πράξης εκχώρησης που αναφέρει ιδίως την προβλεπόμενη τιμή πώλησης, καθώς και τους προβλεπόμενους όρους εκμετάλλευσης του τερματικού σταθμού.

(30)

Υπενθυμίζουν επίσης ότι βασική αποστολή της CNECOP, σύμφωνα με το άρθρο L. 3211-18 του γενικού κώδικα στοιχείων ενεργητικού των δημοσίων οργανισμών, είναι να διασφαλίζει ότι ο δημόσιος μηχανολογικός εξοπλισμός δεν εκχωρείται «ούτε δωρεάν ούτε σε τιμή χαμηλότερη από την αγοραία τιμή του», γεγονός που ανταποκρίνεται στην απαίτηση εκχώρησης των στοιχείων ενεργητικού του δημοσίου στην αγοραία τιμή.

(31)

Προσθέτουν ότι η επιτροπή αυτή εκδίδει απλή γνώμη η οποία δημοσιοποιείται με στόχο να αποτραπεί κάθε εκχώρηση σε τιμή κατώτερη από την αγοραία τιμή και αναλαμβάνει τη δέσμευση ως προς αυτό να δημοσιοποιείται η γνώμη στην επίσημη εφημερίδα του Υπουργείου Οικολογίας, Ενέργειας, Βιώσιμης Ανάπτυξης και Χωροταξίας στον διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου, καθώς και, σε τοπικό επίπεδο, με τοιχοκόλληση σε κάθε μεγάλο θαλάσσιο λιμένα. Οι γαλλικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι θα διαβιβάσουν επιστολή σε όλους τους προέδρους των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, ο διευθυντής των οποίων είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση των συμφερόντων του λιμένα, υπενθυμίζοντας τους τρόπους λειτουργίας της CNECOP καθώς και τους κανόνες εκχώρησης στοιχείων ενεργητικού του δημοσίου, με τους οποίους οφείλουν να συμμορφώνονται υποχρεωτικά.

(32)

Οι γαλλικές αρχές προσθέτουν ως προς αυτό ότι, σύμφωνα με το άρθρο L. 313-6 του κώδικα των αρμόδιων για χρηματοοικονομικές υποθέσεις δικαστηρίων, μπορεί να επιβληθεί στους προέδρους της διοίκησης πρόστιμο μέχρι το διπλάσιο της αμοιβής ή των ετήσιων μεικτών μισθών τους κατά την ημερομηνία της παράβασης για κάθε αδικαιολόγητο πλεονέκτημα που θα επιχειρούσαν να παραχωρήσουν ή παραχώρησαν σε τρίτο, ανεξάρτητα αν αυτό το πλεονέκτημα είναι χρηματικό ή σε είδος και προκαλεί ζημία στο Δημόσιο Ταμείο, στον οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης ή τον οικείο οργανισμό.

(33)

Επιπλέον, Οι γαλλικές αρχές αναλαμβάνουν τη δέσμευση να κοινοποιήσουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πριν την υπογραφή της πράξης εκχώρησης, κάθε απόφαση προέδρου διοίκησης μεγάλου θαλάσσιου λιμένα η οποία θα αποκλίνει από τη γνώμη της CNECOP.

(34)

Όσον αφορά τα προσόντα και την ανεξαρτησία των μελών της CNECOP, οι γαλλικές αρχές διαβιβάζουν στην Επιτροπή τα βιογραφικά σημειώματα των τεσσάρων μελών της CNECOP, μεταξύ των οποίων και του προέδρου της, και παραθέτουν τα προσόντα του κάθε μέλους σε σχέση με τις αρμοδιότητες της CNECOP. Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, όλα τα πρόσωπα αυτά προτάθηκαν επειδή γνωρίζουν τις διαδικασίες μεταβίβασης και ιδιωτικοποίησης ή έχουν εμπειρία στον λιμενικό τομέα, όπως αποδεικνύει και το βιογραφικό τους.

(35)

Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν κυρίως, σε αυτό το πλαίσιο, ότι η ανεξαρτησία των δικαστών του Ελεγκτικού Συνεδρίου έναντι της νομοθετικής εξουσίας και της εκτελεστικής εξουσίας διασφαλίζεται από το Σύνταγμα της 4ης Οκτωβρίου 1958 και έχει επιβεβαιωθεί με την απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας αριθ. 2001-448 DC της 25ης Ιουλίου 2001 και ότι η ανεξαρτησία των μελών του Κοινοβουλίου έναντι της εκτελεστικής εξουσίας διασφαλίζεται με το άρθρο 16 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη της 26ης Αυγούστου 1789, η οποία προβλέπει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και περιλαμβάνεται στο προοίμιο του Συντάγματος της 4ης Οκτωβρίου 1958.

(36)

Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6 του διατάγματος αριθ. 2008-1032 της 9ης Οκτωβρίου 2008, που εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή του νόμου αριθ. 2008-660 (14), τα μέλη της CNECOP υπόκεινται σε διατάξεις ασυμβίβαστου που παρέχουν πρόσθετη εγγύηση της ανεξαρτησίας τους καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους και για διάστημα πέντε ετών μετά τη λήξη της θητείας:

(37)

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η ικανότητα πραγματογνωμοσύνης της CNECOP μπορεί να ενισχυθεί, εφόσον το άρθρο 7 του διατάγματος αριθ. 2008-1032 της 9ης Οκτωβρίου 2008 προβλέπει δυνατότητα προσφυγής σε υπηρεσίες συμβούλου για την ακριβέστερη αποτίμηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού πριν από την εκχώρησή τους στις επιχειρήσεις διακίνησης φορτίου.

(38)

Με βάση τα ανωτέρω, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι οι προβλεπόμενες από το νόμο για τη μεταρρύθμιση του λιμενικού τομέα διαδικασίες εκχώρησης παρέχουν όλες τις εγγυήσεις που είναι επαρκείς ώστε να διασφαλιστεί ότι η εκχώρηση του λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου και των ενσωματωμένων σε αυτόν εμπράγματων δικαιωμάτων πραγματοποιείται στην αγοραία αξία και, ως εκ τούτου, δεν ενέχει κανένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.

(39)

Η ESPO υποστηρίζει, στηρίζοντας τη θέση των γαλλικών αρχών, ότι η εξεταζόμενη μεταρρύθμιση, με το να θεσπίζει ένα πρότυπο του τύπου «landlord model», συμβάλλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των γαλλικών λιμένων και της συνολικής αποδοτικότητας των ευρωπαϊκών λιμένων. Η μεταβίβαση δραστηριοτήτων διακίνησης φορτίου από τους μεγάλους θαλάσσιους λιμένες σε ιδιωτικές εταιρείες θα εκσυγχρονίσει πράγματι τη διαχείριση των μεγάλων θαλάσσιων γαλλικών λιμένων, προσαρμόζοντάς τους στο πρότυπο που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον κόσμο.

(40)

Δεδομένου του σύνθετου χαρακτήρα μιας τέτοιας μεταρρύθμισης καθώς και των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεών της, η ESPO επισημαίνει ότι η συμμετοχή του οικείου κράτους μέλους σε μια τόσο μεγάλης κλίμακας μεταρρύθμιση αποτελεί συχνά το μόνο μέσο για να γίνει αυτή αποδεκτή απ’ όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

(41)

Αν και δεν επιθυμεί να προβεί σε αναλυτική εκτίμηση όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των υπό εξέταση μέτρων ως κρατική ενίσχυση, η ESPO υποστηρίζει ότι οι όροι αποτίμησης της αξίας του εξοπλισμού εγγυώνται ότι η εκχώρησή τους θα πραγματοποιηθεί στις τιμές της αγοράς.

(42)

Οι γαλλικές αρχές λαμβάνουν υπόψη τις παρατηρήσεις της ESPO.

(43)

Μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ και λαμβάνοντας υπόψη τα επιχειρήματα που υπέβαλαν σε αυτό το πλαίσιο οι γαλλικές αρχές και το ενδιαφερόμενο μέρος, η Επιτροπή κρίνει ότι το εν λόγω μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ.

(44)

Σύμφωνα με το άρθρο 107, παράγραφος 1 ΣΛΕΕ «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των κρατών συναλλαγές».

(45)

Ο χαρακτηρισμός ενός εθνικού μέτρου ως κρατική ενίσχυση προϋποθέτει ότι πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθοι όροι: 1) το υπό εξέταση μέτρο προσδίδει πλεονέκτημα μέσω κρατικών πόρων, 2) το πλεονέκτημα αυτό είναι επιλεκτικό και 3) το εν λόγω μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών (15).

(46)

Πρέπει καταρχήν να επισημανθεί ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, για να αποκλειστεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος, τα εξεταζόμενα δημόσια στοιχεία ενεργητικού, συγκεκριμένα ο μηχανολογικός εξοπλισμός διακίνησης φορτίου σε λιμένες, πρέπει να πωληθεί στις τιμές της αγοράς.

(47)

Ως προς αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η πώληση του μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου δεν διεξάγεται στο πλαίσιο ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις και όρους διαδικασίας διαγωνισμού, εφόσον μια τέτοια διαδικασία θα εφαρμοστεί μόνο αν αποβούν άκαρπες οι διαπραγματεύσεις για απευθείας ανάθεση με τους ήδη παρόντες φορείς της αγοράς, ή εάν δεν υπάρξει ενδιαφερόμενος φορέας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω).

(48)

Εντούτοις, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, σε περίπτωση άμεσης μεταβίβασης, η προτεινόμενη διαδικασία προβλέπει τη συγκρότηση μιας εθνικής επιτροπής αποτίμησης της αξίας των εκχωρούμενων στοιχείων ενεργητικού, της CNECOP. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η CNECOP οφείλει να εκδώσει, πριν από την εκχώρηση, δημόσια γνωμοδότηση σχετικά με την αξία των προς πώληση στοιχείων ενεργητικού.

(49)

Στην απόφασή της, της 8ης Απριλίου 2009, να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή επισήμανε ότι, εφόσον η γνώμη που διατύπωσε η CNECOP δεν είναι δεσμευτική, δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πώλησης των περιουσιακών στοιχείων σε τιμή κατώτερη από την αγοραία τιμή.

(50)

Εξετάζοντας τις αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή, οι γαλλικές αρχές την ενημέρωσαν, με επιστολές της 20ής Ιανουαρίου 2010 και 24ης Μαρτίου 2010, για την ανταλλαγή μεταξύ του διευθυντή των υπηρεσιών μεταφορών και όλων των προέδρων των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων επιστολών, στις 16 Μαρτίου 2009 και 18 Ιανουαρίου 2010, που διασαφηνίζουν το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την εκχώρηση λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου και διευκρινίζοντας τους όρους που πρέπει να τηρηθούν για τους σκοπούς αυτής της εκχώρησης.

(51)

Με τις ανωτέρω επιστολές, οι πρόεδροι των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων ενημερώθηκαν ότι η CNECOP απαιτεί συστηματικά από τις διοικήσεις των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων να κάνουν χρήση των υπηρεσιών εκτιμητή για την αποτίμηση της αξίας των προς εκχώρηση στοιχείων ενεργητικού. Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτείται η διενέργεια, πριν από την έκδοση της γνώμης της CNECOP, ανεξάρτητης τεχνικής αποτίμησης της αγοραίας αξίας του μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου από ανεξάρτητη εταιρεία συμβούλων, η οποία θα περιλαμβάνεται στο φάκελο που υποβάλλεται στη CNECOP.

(52)

Οι πρόεδροι των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων ενημερώθηκαν επίσης ότι δεν είναι δυνατό να υπογραφεί καμία πράξη εκχώρησης που αποκλίνει από τη γνώμη της CNECOP, εφόσον «μολονότι ο νόμος δεν προσδίδει σε αυτήν τον χαρακτήρα σύμφωνης γνώμης, η γνώμη αυτή δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί». Έτσι, σε περίπτωση αρνητικής γνώμης της CNECOP, πρέπει είτε να «αρχίσει εκ νέου η διαπραγμάτευση, εφόσον η ημερομηνία έκδοσης της γνώμης της CNECOP […] παρέχει το χρονικό περιθώριο και να υποβληθεί, κατά περίπτωση, νέος φάκελος» είτε να «διαπιστωθεί η αποτυχία της διαπραγμάτευσης και να κινηθεί διαδικασία πρόσκλησης υποβολής υποψηφιοτήτων».

(53)

Αναφέρεται επίσης ότι οι κυβερνητικοί επίτροποι των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων αντιτίθενται συστηματικά σε κάθε απόφαση του εποπτικού συμβουλίου του λιμένα που αγνοεί τη γνώμη της CNECOP και υπενθυμίζονται στους προέδρους των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση που αυτοί θα παραχωρούσαν αδικαιολόγητο πλεονέκτημα σε τρίτο κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

(54)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές οι οδηγίες προς τους προέδρους των διοικήσεων των μεγάλων θαλάσσιων λιμένων, σχετικά με την ανάγκη διενέργειας ανεξάρτητης αποτίμησης της αξίας του προς εκχώρηση μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου και τον δεσμευτικό χαρακτήρα της γνώμης της CNECOP, εγγυώνται ότι αυτός ο εξοπλισμός δεν θα πωληθεί σε τιμή κατώτερη από την αγοραία τιμή.

(55)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτός ο τρόπος δράσης ενισχύεται από το γεγονός ότι η γνώμη της CNECOP πρέπει να δημοσιοποιείται τόσο σε εθνικό επίπεδο, με ευθύνη των εθνικών αρχών, όσο και σε τοπικό, με την ευθύνη των οικείων λιμενικών αρχών. Οι δημοσιεύσεις αυτές παρέχουν τη δυνατότητα, εάν χρειαστεί, αμφισβήτησης των όρων εκχώρησης του εν λόγω μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίων.

(56)

Όσον αφορά την ανεξαρτησία και τα προσόντα των μελών της CNECOP για την αξιολόγηση των προς εκχώρηση περιουσιακών στοιχείων, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή τα βιογραφικά των τεσσάρων μελών της, μεταξύ των οποίων και του προέδρου της.

(57)

Πρέπει να διαπιστωθεί, ως προς αυτό, ότι ένα από τα μέλη της επιτροπής, μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προτάθηκε από τον πρώτο πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για πρόεδρος της CNECOP και το μέλος αυτό διαθέτει επαγγελματική εμπειρία που έχει άμεση σχέση με τις θαλάσσιες υποθέσεις. Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ως προς αυτό ότι η ανεξαρτησία των δικαστών του Ελεγκτικού Συνεδρίου έναντι της νομοθετικής εξουσίας και της εκτελεστικής εξουσίας διασφαλίζεται από το Σύνταγμα της 4ης Οκτωβρίου 1958 και έχει επιβεβαιωθεί από την απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας αριθ. 2001-448 DC της 25ης Ιουλίου 2001.

(58)

Το μέλος της CNECOP που εκπροσωπεί τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης διαθέτει εμπειρία που σχετίζεται άμεσα με τους θαλάσσιους λιμένες. Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν σχετικά ότι η ανεξαρτησία των κοινοβουλευτικών μελών έναντι της εκτελεστικής εξουσίας διασφαλίζεται με το άρθρο 16 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη, της 26ης Αυγούστου 1789, που θεσπίζει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και παρατίθεται στο προοίμιο του Συντάγματος της 4ης Οκτωβρίου 1958.

(59)

Όσον αφορά τα δύο μέλη που προτείνονται ως προσωπικότητες κύρους, από τα βιογραφικά τους προκύπτει σαφώς ότι το ένα μέλος διαθέτει ικανότητες και γνώσεις στον λιμενικό τομέα και το άλλο ικανότητες και γνώσεις στον τομέα των μεταβιβάσεων στοιχείων ενεργητικού του δημοσίου.

(60)

Οι γαλλικές αρχές υποστήριξαν επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6 του διατάγματος αριθ. 2008-1032 της 9ης Οκτωβρίου 2008 (16), τα μέλη ψ υπάγονται στις διατάξεις του ασυμβίβαστου για όλη τη διάρκεια της θητείας τους και για διάστημα πέντε ετών μετά τη λήξη της (βλέπε αιτιολογική σκέψη 36).

(61)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι εν λόγω διατάξεις περί του ασυμβίβαστου αποτελούν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρόσθετη εγγύηση της ανεξαρτησίας των μελών CNECOP.

(62)

Βάσει των ανωτέρω στοιχείων και υπό τις ειδικές περιστάσεις της εξεταζόμενης περίπτωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης της αγοραίας αξίας του εξοπλισμού από ανεξάρτητη εταιρεία συμβούλων, εκτίμηση βάσει της οποίας τα ανεξάρτητα και ικανά μέλη της CNECOP θα εκδώσουν δεσμευτική γνώμη, επιτρέπει, καταρχήν, να κατοχυρωθεί ότι οι εκχωρήσεις θα γίνουν σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς.

(63)

Υπό την προϋπόθεση της αυστηρής τήρησης των όρων και συνθηκών που αναφέρονται στον τίτλο 6. Εκτίμηση του μέτρου, συνάγεται ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η εκχώρηση λιμενικού μηχανολογικού εξοπλισμού διακίνησης φορτίου που πραγματοποιείται στο πλαίσιο μιας απευθείας πώλησης μπορεί να προσφέρει οικονομικό πλεονέκτημα στους αγοραστές αυτού του εξοπλισμού. Αντιθέτως, αυτό δεν θα ίσχυε για τις ενδεχόμενες μεμονωμένες συναλλαγές που δεν θα τηρούσαν αυστηρά τους συγκεκριμένους όρους.

(64)

Με βάση το σύνολο των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή