(1)

Il-Kummissjoni stabbiliet il-Mekkaniżmu tal-Idroġenu (“il-mekkaniżmu”) biex tappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu msemmi fl-Artikolu 52 tar-Regolament (UE) 2024/1789, li jrid jiġi implimentat skont l-attivitajiet tal-Bank Ewropew tal-Idroġenu (2). Il-mekkaniżmu tnieda f’Lulju 2025. Il-mekkaniżmu għandu l-għan li jżid it-trasparenza tad-domanda, tal-provvista, tal-flussi u tal-prezzijiet tal-idroġenu u li jaqdi rwol ta’ koordinazzjoni, billi jikkonnettja, jipproċessa, u jagħti aċċess għall-informazzjoni dwar id-domanda u l-provvista għall-idroġenu u għad-derivattivi tal-idroġenu rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju sottomessa mill-off-takers stabbiliti fl-Unjoni u fil-Partijiet Kontraenti tal-Komunità tal-Enerġija u l-fornituri kemm domestiċi kif ukoll internazzjonali. Il-Mekkaniżmu tal-Idroġenu se jiġi implimentat u se jopera f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE, b’mod partikolari l-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE.

(2)

Il-provvista tal-idroġenu tirreferi għall-bejgħ, inkluż il-bejgħ mill-ġdid, tal-idroġenu, inkluż fil-forma ta’ trasportaturi tal-idroġenu organiku likwidu jew idroġenu likwidu u derivattivi tal-idroġenu inkluż l-ammonijaka jew il-metanol lill-klijenti (3).

(3)

Ir-Russja u l-Belarussja jipproduċu volumi sinifikanti ta’ idroġenu u derivattivi tal-idroġenu bbażati fuq il-fjuwils fossili (bħall-ammonijaka). Barra minn hekk, hemm potenzjal ta’ bejgħ u provvisti sostanzjali ta’ idroġenu u ta’ derivattivi tal-idroġenu rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju li joriġinaw fir-Russja u fil-Belarussja. Mhux eskluż li xi wħud minn dawk il-volumi tal-idroġenu u tad-derivattivi tal-idroġenu jiġu esportati, anke lejn l-Unjoni.

(4)

L-esperjenza fil-qasam tal-provvisti tal-enerġija mir-Russja u mill-Belarussja wriet li r-Russja sfruttat id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-esportazzjonijiet tal-enerġija tagħha lejn l-Unjoni bħala mezz kif teżerċita l-koerċizzjoni u l-manipulazzjoni (4). Ir-Russja abbużat sistematikament mid-dipendenzi għad-detriment tal-ekonomija u s-sigurtà ekonomika tal-Unjoni u użat ir-relazzjonijiet tal-provvista tal-enerġija mas-sħab fl-Unjoni biex timmanipula s-swieq u ddgħajjef is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni (5).

(5)

Hemm riskju li r-Russja u l-Belarussja jippruvaw jistabbilixxu relazzjonijiet tan-negozju u dipendenzi simili fir-rigward tal-esportazzjonijiet tal-idroġenu u tad-derivattivi tal-idroġenu rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju lejn l-Unjoni, li jistgħu jintużaw biex is-swieq jiġu mmanipulati.

(6)

Il-fatt li provvisti li joriġinaw fir-Russja jew fil-Belarussja jitħallew jiġu offruti permezz tal-mekkaniżmu jista’ jippermetti lir-Russja u lill-Belarussja jiksbu bażi sinifikanti fis-suq tal-Unjoni, u b’hekk jiġu ffaċilitati t-tentattivi biex jimmanipulaw is-suq tal-idroġenu li għadu jibda.

(7)

Peress li l-idroġenu spiss jintuża minn klijenti industrijali kbar, u billi s-suq tal-idroġenu huwa ħafna inqas likwidu mis-suq tal-gass naturali, l-istabbiliment ta’ dipendenzi ġodda tal-provvista mar-Russja jew mal-Belarussja jista’ jippermetti lil dawk il-pajjiżi jkomplu l-istrateġija tagħhom fil-konfront tal-Unjoni biex jipperikolaw is-sigurtà tal-provvista billi jimmanipulaw is-swieq, jinterrompu l-provvisti, jew isibu mod ieħor kif jużaw il-provvisti tal-enerġija bħala arma.

(8)

Għalkemm dawn ir-riskji huma preżenti anke fil-każ ta’ ishma iżgħar fil-volumi kumplessivi, il-ġbir tal-offerti tal-provvista tal-idroġenu Russa u Belarussa permezz tal-mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp tas-suq tal-idroġenu jista’ jżid b’mod sinifikanti r-rwol u l-viżibbiltà tar-Russja u tal-Belarussja fis-suq tal-idroġenu tal-Unjoni. Dan imur kontra l-isforzi tal-Unjoni biex telimina gradwalment id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija Russa (6) u tevita dipendenzi ġodda fuq il-provvisti tal-enerġija minn dawk il-pajjiżi (7).

(9)

Fid-dawl ta’ dik is-sitwazzjoni ġeopolitika u filwaqt li jitqiesu r-riskji li jirriżultaw mill-konsenji tal-enerġija mir-Russja u mill-Belarussja, huwa meħtieġ li l-offerti ta’ provvisti tal-idroġenu li joriġinaw fir-Russja jew fil-Belarussja jiġu esklużi temporanjament milli jinġabru permezz tal-mekkaniżmu biex jiġu protetti l-interessi essenzjali tas-sigurtà u s-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni. Skont l-Artikolu 54(2) tar-Regolament (UE) 2024/1789, id-deċiżjoni għandha tkun valida għal perjodu ta’ mhux aktar minn sena u tista’ tiġġedded jekk ikun iġġustifikat.

(10)

L-esklużjoni temporanja mhux se tfixkel bla bżonn il-funzjonament tajjeb tas-suq intern għall-idroġenu u mhux se timmina s-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni jew ta’ xi Stat Membru, b’mod partikolari minħabba li s-suq tal-idroġenu tal-Unjoni għadu jibda bi provvisti limitati ħafna mir-Russja u l-Belarussja. Barra minn hekk, l-esklużjoni temporanja tħares il-prinċipju ta’ solidarjetà enerġetika (8), għax issir fl-interess tal-Unjoni fir-rigward tal-mekkaniżmu, mingħajr impatti mhux xierqa fuq id-drittjiet tal-Istati Membri jew tal-operaturi ekonomiċi tagħhom li jikkummerċjaw l-idroġenu, inkluż dak rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, u d-derivattivi tiegħu, ma’ pajjiżi terzi barra mill-mekkaniżmu volontarju. Barra minn dan, din id-Deċiżjoni tittieħed f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi tal-Unjoni jew tal-Istati Membri fir-rigward tal-pajjiżi terzi.

(11)

F’konformità mal-Artikolu 54(2) tar-Regolament (UE) 2024/1789, il-Kummissjoni infurmat kif xieraq lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-valutazzjoni tagħha, u tista’ tipproponi li ġġedded id-deċiżjoni, jekk ikun iġġustifikat, anke bil-ħsieb li l-miżura tiġi allinjata ma’ politiki oħra tal-UE, bħall-Pjan Direzzjonali RePowerEU (9), li għandu l-għan li jkompli javvanza l-indipendenza tal-UE mill-enerġija Russa permezz ta’ miżuri li jappoġġaw l-eliminazzjoni gradwali tal-importazzjonijiet tal-gass, tal-enerġija nukleari u taż-żejt biex jitnaqqsu r-riskji tal-użu tal-provvisti tal-enerġija bħala arma,