<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>T-465/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020TJ0465</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2021:284">EU:T:2021:284</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL><AUTHOR>T</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Απόφαση της 19.5.21 – Υπόθεση T-465/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">Ryanair κατα Επιτροπής (TAP· Covid-19)</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου</HT></P><P>της <DATE ISO="20210519">19ης Μαΐου 2021</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="»" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="«"><KEYWORD>Κρατικές ενισχύσεις</KEYWORD><KEYWORD>Αγορά των αεροπορικών μεταφορών της Πορτογαλίας</KEYWORD><KEYWORD>Ενίσχυση χορηγηθείσα από την Πορτογαλία στην TAP στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID-19</KEYWORD><KEYWORD>Κρατικό δάνειο</KEYWORD><KEYWORD>Απόφαση περί μη προβολής αντιρρήσεων</KEYWORD><KEYWORD>Σημείο 22 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων</KEYWORD><KEYWORD>Εταιρία ανήκουσα σε όμιλο</KEYWORD><KEYWORD>Εγγενείς δυσχέρειες που δεν προέκυψαν από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών στο εσωτερικό του ομίλου</KEYWORD><KEYWORD>Δυσχέρειες τόσο σοβαρές, ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο</KEYWORD><KEYWORD>Υποχρέωση αιτιολογήσεως</KEYWORD><KEYWORD>Διατήρηση των αποτελεσμάτων της απόφασης</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>Στην υπόθεση T-465/20,</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Ryanair DAC</HT>, με έδρα το Swords (Ιρλανδία), εκπροσωπούμενη από τους E. Vahida, F.-C. Laprévote, S. Rating, Ι. Γ. Μεταξά-Μαραγκίδη και τη V. Blanc, δικηγόρους,</P><PARTY.STATUS>προσφεύγουσα,</PARTY.STATUS></PLAINTIFS><AGAINST>κατά</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Ευρωπαϊκής Επιτροπής</HT>, εκπροσωπούμενης από τους L. Flynn, V. Bottka και S. Noë,</P><PARTY.STATUS>καθής,</PARTY.STATUS></DEFENDANTS><INTERVENERS><P>υποστηριζόμενης από</P><P>τη <HT TYPE="BOLD">Γαλλική Δημοκρατία</HT>, εκπροσωπούμενη από τον P. Dodeller και την E. de Moustier,</P><P>από</P><P>τη <HT TYPE="BOLD">Δημοκρατία της Πολωνίας</HT>, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna,</P><P>και από</P><P>την <HT TYPE="BOLD">Πορτογαλική Δημοκρατία</HT>, εκπροσωπούμενη από τον L. Inez Fernandes, την P. Barros da Costa και την S. Jaulino, επικουρούμενους από τον N. Mimoso Ruiz, δικηγόρο,</P><PARTY.STATUS>παρεμβαίνουσες,</PARTY.STATUS></INTERVENERS></PARTIES><?PAGE NO="2"?><P>με αντικείμενο προσφυγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση της απόφασης C(2020) 3989 τελικό της Επιτροπής, της <DATE ISO="20200610">10ης Ιουνίου 2020</DATE>, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.57369 (2020/N) – COVID-19 – Πορτογαλία – Ενίσχυση χορηγηθείσα στην TAP,</P><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο πενταμελές τμήμα),</P><P>συγκείμενο από τους M. van der Woude, Πρόεδρο, A. Kornezov, E. Buttigieg, K. Kowalik-Bańczyk και G. Hesse (εισηγητή), δικαστές,</P><P>γραμματέας: P. Cullen, διοικητικός υπάλληλος,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της <DATE ISO="20201209">9ης Δεκεμβρίου 2020</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>εκδίδει την ακόλουθη</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Απόφαση</HT></P></TI></TITLE></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ιστορικό της διαφοράς</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Στις <DATE ISO="20200609">9 Ιουνίου 2020</DATE>, η Πορτογαλική Δημοκρατία κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέτρο ενίσχυσης υπό τη μορφή είτε κρατικού δανείου είτε συνδυασμού τέτοιου δανείου με εγγύηση του Δημοσίου, ύψους κατ’ ανώτατο όριο 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ (στο εξής: επίμαχο μέτρο), το οποίο προοριζόταν για την Transportes Aéreos Portugueses SGPS SA (στο εξής: δικαιούχος), σύμφωνα με το άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Σκοπός του επίμαχου μέτρου είναι η διατήρηση της δικαιούχου, μητρικής εταιρίας και μετόχου κατέχουσας το 100 % της Transportes Aéreos Portugueses SA (στο εξής: TAP Air Portugal), σε δραστηριότητα για διάστημα έξι μηνών, από τον Ιούλιο του 2020 έως τον Δεκέμβριο του 2020. Κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλομένης απόφασης, το ήμισυ των μετοχών της δικαιούχου κατείχε η Participações Públicas SGPS SA (στο εξής: Parpública), η οποία διαχειριζόταν τις συμμετοχές του Πορτογαλικού Δημοσίου. Η Atlantic Gateway SGPS Lda (στο εξής: AGW) κατείχε το 45 % των μετοχών της δικαιούχου, το δε 5 % των μετοχών κατείχαν άλλοι μέτοχοι. Το επίμαχο μέτρο αφορά σύμβαση δανείου συναφθείσα μεταξύ, ειδικότερα, της Πορτογαλικής Δημοκρατίας ως δανειστή, της TAP Air Portugal ως δανειολήπτη και της δικαιούχου ως εγγυητή. Η AGW και η Parpública μπορούν επίσης να μετέχουν στη δανειακή σύμβαση, υπό την ιδιότητά τους ως μετόχων της δικαιούχου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Στις <DATE ISO="20200610">10 Ιουνίου 2020</DATE>, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση C(2020) 3989 τελικό, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.57369 (2020/N) – COVID-19 – Πορτογαλία – Ενίσχυση χορηγηθείσα στην TAP (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), με την οποία, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το επίμαχο μέτρο συνιστούσε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, εκτίμησε τη συμβατότητά της με την εσωτερική αγορά, ειδικότερα υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, ΣΛΕΕ και των κατευθυντηρίων γραμμών της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση μη χρηματοπιστωτικών προβληματικών επιχειρήσεων (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="249" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2014">ΕΕ 2014, C 249, σ. 1</REF.DOC.OJ>, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές). Η Επιτροπή κήρυξε το επίμαχο μέτρο συμβατό με την εσωτερική αγορά.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις <DATE ISO="20200722">22 Ιουλίου 2020</DATE>, η προσφεύγουσα, Ryanair DAC, άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου την ίδια ημέρα, η προσφεύγουσα ζήτησε να εκδικασθεί η υπό κρίση προσφυγή με την ταχεία διαδικασία, σύμφωνα με τα άρθρα 151 και 152 του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου. Με απόφαση της <DATE ISO="20200811">11ης Αυγούστου 2020</DATE>, το Γενικό Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) έκανε δεκτή την αίτηση για εκδίκαση της προσφυγής με την ταχεία διαδικασία.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Η Επιτροπή κατέθεσε υπόμνημα αντικρούσεως στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις <DATE ISO="20200826">26 Αυγούστου 2020</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 106, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, η προσφεύγουσα ζήτησε με αιτιολογημένη αίτηση, στις <DATE ISO="20200831">31 Αυγούστου 2020</DATE>, τη διεξαγωγή επ’ ακροατηρίου συζητήσεως.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Κατόπιν πρότασης του δεκάτου τμήματος, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε να παραπέμψει την υπόθεση ενώπιον πενταμελούς τμήματος, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 28 του Κανονισμού Διαδικασίας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Με δικόγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις <DATE ISO="20200917">17 Σεπτεμβρίου 2020</DATE>, στις <DATE ISO="20201021">21 Οκτωβρίου 2020</DATE> και στις <DATE ISO="20201022">22 Οκτωβρίου 2020</DATE> αντιστοίχως, η Πορτογαλική Δημοκρατία, η Γαλλική Δημοκρατία και η Δημοκρατία της Πολωνίας ζήτησαν να παρέμβουν στην παρούσα διαδικασία προς στήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής. Με αποφάσεις της <DATE ISO="20201001">1ης Οκτωβρίου 2020</DATE> και της <DATE ISO="20201103">3ης Νοεμβρίου 2020</DATE>, ο πρόεδρος του δεκάτου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου επέτρεψε τις παρεμβάσεις αυτές.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Με μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας της <DATE ISO="20201013">13ης Οκτωβρίου 2020</DATE> και της <DATE ISO="20201104">4ης Νοεμβρίου 2020</DATE>, επετράπη στην Πορτογαλική Δημοκρατία, στη Γαλλική Δημοκρατία και στη Δημοκρατία της Πολωνίας, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 154, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, να καταθέσουν υπόμνημα παρεμβάσεως.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Η Πορτογαλική Δημοκρατία, η Γαλλική Δημοκρατία και η Δημοκρατία της Πολωνίας κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου τα υπομνήματά τους παρεμβάσεως, η μεν πρώτη στις <DATE ISO="20201028">28 Οκτωβρίου 2020</DATE>, η δε δεύτερη και η τρίτη στις <DATE ISO="20201119">19 Νοεμβρίου 2020</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·</P></ITEM><ITEM><P>να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>να απορρίψει την προσφυγή·</P></ITEM><ITEM><P>να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Η Γαλλική Δημοκρατία ζητεί να κριθεί απαράδεκτη η προσφυγή, καθόσον με αυτήν αμφισβητείται το βάσιμο της προσβαλλομένης απόφασης, και να απορριφθεί επί της ουσίας κατά τα λοιπά. Επικουρικώς, ζητεί την επί της ουσίας απόρριψη της προσφυγής στο σύνολό της.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Η Δημοκρατία της Πολωνίας και η Πορτογαλική Δημοκρατία ζητούν, όπως και η Επιτροπή, να απορριφθεί η προσφυγή ως αβάσιμη.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Σκεπτικό</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Επί του παραδεκτού</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Στα σημεία 33 και 34 του συντομευμένου δικογράφου της προσφυγής, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι νομιμοποιείται ενεργητικώς ως <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>ενδιαφερόμενη<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="00BB" ID="QE0001"/> και ότι εξακολουθεί να έχει έννομο συμφέρον το οποίο απορρέει από την προστασία των διαδικαστικών δικαιωμάτων των οποίων απολαύει υπό την ίδια ιδιότητα δυνάμει του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Συγκεκριμένα, η προσφεύγουσα διατείνεται ότι είναι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>ενδιαφερόμενη<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="00BB" ID="QE0002"/> κατά την έννοια του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>ενδιαφερόμενο μέρος<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00BB" ID="QE0003"/> κατά την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20150713">13ης Ιουλίου 2015</DATE>, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του άρθρου 108 [ΣΛΕΕ] (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="248" PAGE.FIRST="9" DATE.PUB="2015">ΕΕ 2015, L 248, σ. 9</REF.DOC.OJ>), διότι, δεδομένου ότι είναι ανταγωνίστρια της TAP Air Portugal, τα συμφέροντά της θίγονται λόγω της χορήγησης κρατικού δανείου στη μητρική εταιρία της TAP Air Portugal. Η ενίσχυση που χορηγήθηκε στη δικαιούχο παρέχει στην TAP Air Portugal τη δυνατότητα να παραμείνει στην αγορά ως επιδοτούμενος ανταγωνιστής της προσφεύγουσας. Σε αντίθεση με την TAP Air Portugal, η προσφεύγουσα, η οποία είναι ο κύριος ανταγωνιστής της στην Πορτογαλία, δεν λαμβάνει κρατικό δάνειο. Επομένως, υφίσταται δυσμενή μεταχείριση όσον αφορά τη χορήγηση δανείων και τους όρους που διέπουν τα δάνεια, ιδίως όσον αφορά το επιτόκιό τους.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Ως εκ τούτου, η προσφεύγουσα δικαιούται, δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά απόφασης κηρύσσουσας την επίμαχη ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά η οποία ελήφθη χωρίς να κινηθεί επίσημη διαδικασία έρευνας, όπως η προσβαλλόμενη απόφαση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί το παραδεκτό της προσφυγής.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Πρέπει να γίνει δεκτό ότι το παραδεκτό της υπό κρίση προσφυγής δεν αμφισβητείται στο μέτρο που, με την προσφυγή αυτή, η προσφεύγουσα επιδιώκει να αποδείξει ότι η Επιτροπή όφειλε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης στο άρθρο 108 ΣΛΕΕ διαδικασίας ελέγχου, πρέπει να διακρίνονται δύο στάδια. Αφενός, το προκαταρκτικό στάδιο εξέτασης, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ και παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να σχηματίσει μια πρώτη γνώμη ως προς τη συμβατότητα της επίμαχης ενίσχυσης. Αφετέρου, η προβλεπόμενη στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ επίσημη διαδικασία έρευνας, η οποία παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διαφωτιστεί πλήρως επί των στοιχείων της υπόθεσης. Μόνο στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής η Συνθήκη ΛΕΕ προβλέπει υποχρέωση της Επιτροπής να ζητήσει από τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19930519">19ης Μαΐου 1993</DATE>, <NAME.CASE>Cook κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-198/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:197">EU:C:1993:197</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, της<?PAGE NO="5"?> <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19930615">15ης Ιουνίου 1993</DATE>, <NAME.CASE>Matra κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-225/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:239">EU:C:1993:239</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181015">15ης Οκτωβρίου 2018</DATE>, <NAME.CASE>Vereniging Gelijkberechtiging Grondbezitters κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>T-79/16</NO.CASE>, μη δημοσιευθείσα, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2018:680">EU:T:2018:680</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Εάν δεν κινηθεί επίσημη διαδικασία έρευνας, τα ενδιαφερόμενα μέρη, τα οποία θα μπορούσαν να καταθέσουν παρατηρήσεις κατά το ως άνω δεύτερο στάδιο, στερούνται τη δυνατότητα αυτή. Προς επανόρθωση της κατάστασης αυτής, αναγνωρίζεται στα ενδιαφερόμενα μέρη το δικαίωμα να προσβάλουν, ενώπιον του δικαστή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την απόφαση της Επιτροπής να μην κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας. Επομένως, προσφυγή για την ακύρωση απόφασης βασιζομένης στο άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, την οποία ασκεί ενδιαφερόμενο μέρος κατά την έννοια του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ είναι παραδεκτή, όταν ο προσφεύγων επιδιώκει να διασφαλίσει τα διαδικαστικά δικαιώματα που αντλεί από την τελευταία αυτή διάταξη (βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101118">18ης Νοεμβρίου 2010</DATE>, <NAME.CASE>NDSHT κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-322/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:701">EU:C:2010:701</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Στην υπό κρίση υπόθεση, η Επιτροπή δεν κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας και η προσφεύγουσα προβάλλει, στο πλαίσιο του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, προσβολή των διαδικαστικών δικαιωμάτων της. Με γνώμονα το άρθρο 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2015/1589, επιχείρηση η οποία είναι ανταγωνίστρια του δικαιούχου μέτρου ενίσχυσης περιλαμβάνεται αναμφισβήτητα μεταξύ των <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>ενδιαφερομένων μερών<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="00BB" ID="QE0004"/>, κατά την έννοια του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ (αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101118">18ης Νοεμβρίου 2010</DATE>, <NAME.CASE>NDSHT κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑322/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:701">EU:C:2010:701</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200903">3ης Σεπτεμβρίου 2020</DATE>, <NAME.CASE>Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-817/18 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:637">EU:C:2020:637</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι υφίσταται ανταγωνιστική σχέση μεταξύ της προσφεύγουσας και της TAP Air Portugal. Συνακόλουθα, η προσφεύγουσα υποστήριξε, χωρίς να αντικρουστεί επ’ αυτού, ότι συμβάλλει στην αεροπορική συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Πορτογαλίας από το 2003 και ότι το 2019 διακίνησε 10,9 εκατομμύρια επιβάτες στις πορτογαλικές γραμμές. Εξάλλου, δεν αμφισβητήθηκε μεταξύ των διαδίκων ότι η προσφεύγουσα ήταν η σημαντικότερη ανταγωνίστρια της TAP Air Portugal και ότι οι δύο εταιρίες βρίσκονταν σε άμεσο ανταγωνισμό σε 32 γραμμές το 2019. Η προσφεύγουσα τόνισε επίσης ότι το πρόγραμμά της πτήσεων για το καλοκαίρι του 2020, το οποίο καταρτίστηκε πριν από την υγειονομική κρίση, περιελάμβανε 126 γραμμές με αφετηρία 5 αερολιμένες στην Πορτογαλία. Επομένως, η προσφεύγουσα είναι ενδιαφερόμενο μέρος που έχει συμφέρον να προασπίσει τα διαδικαστικά δικαιώματα που αντλεί από το άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Συνεπώς, η προσφυγή πρέπει να κριθεί παραδεκτή καθόσον η προσφεύγουσα προβάλλει προσβολή των διαδικαστικών δικαιωμάτων της.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Προς στήριξη της προσφυγής, η προσφεύγουσα προβάλλει πέντε λόγους ακυρώσεως που αντλούνται, ο πρώτος, από εσφαλμένη εφαρμογή των σημείων 8 και 22 των κατευθυντήριων γραμμών, ο δεύτερος, από παράβαση του άρθρου 107, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, ΣΛΕΕ, ο τρίτος, από παραβίαση των αρχών της απαγορεύσεως των διακρίσεων, της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της ελευθερίας εγκαταστάσεως, ο τέταρτος, από εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και, ο πέμπτος, από παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογήσεως κατά την έννοια του άρθρου 296 ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Στο πλαίσιο αυτό, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο ζητείται ρητώς να γίνουν σεβαστά τα διαδικαστικά δικαιώματα της προσφεύγουσας, είναι παραδεκτός δεδομένης της ιδιότητάς της ως ενδιαφερόμενου μέρους. Πράγματι, η προσφεύγουσα δύναται να προβάλει, για την προάσπιση των διαδικαστικών δικαιωμάτων που της αναγνωρίζονται στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, λόγους ικανούς να αποδείξουν ότι η εκτίμηση των πληροφοριών και των στοιχείων που διέθετε ή μπορούσε να διαθέτει η Επιτροπή, στο πλαίσιο του προκαταρκτικού σταδίου εξέτασης του κοινοποιηθέντος μέτρου, θα έπρεπε να δημιουργήσει αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα του μέτρου με την εσωτερική αγορά (πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22ας Δεκεμβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Régie Networks</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-333/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:764">EU:C:2008:764</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0081">81</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090709">9ης Ιουλίου 2009</DATE>, <NAME.CASE>3F κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-319/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:435">EU:C:2009:435</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190506">6ης Μαΐου 2019</DATE>, <NAME.CASE>Scor κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>Τ-135/17</NO.CASE>, μη δημοσιευθείσα, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:287">EU:T:2019:287</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0073">73</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η προσφεύγουσα δικαιούται, προκειμένου να αποδείξει προσβολή των διαδικαστικών δικαιωμάτων της λόγω των αμφιβολιών που θα έπρεπε να εγείρει το επίμαχο μέτρο ως προς τη συμβατότητά του με την εσωτερική αγορά, να προβάλει επιχειρήματα ώστε να αποδείξει ότι η διαπίστωση περί συμβατότητας του μέτρου αυτού με την εσωτερική αγορά στην οποία κατέληξε η Επιτροπή ήταν εσφαλμένη, όπερ, κατά μείζονα λόγο, είναι ικανό να αποδείξει ότι η Επιτροπή όφειλε να έχει αμφιβολίες κατά την εκ μέρους της εκτίμηση της συμβατότητας του μέτρου αυτού με την εσωτερική αγορά. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο έχει την εξουσία να εξετάσει τα επί της ουσίας επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα, προκειμένου να εξακριβώσει αν αυτά είναι ικανά να ενισχύσουν τον λόγο που η τελευταία ρητώς προέβαλε σε σχέση με την ύπαρξη αμφιβολιών που δικαιολογούν την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ (πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130613">13ης Ιουνίου 2013</DATE>, <NAME.CASE>Ryanair κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-287/12 P</NO.CASE>, μη δημοσιευθείσα, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:395">EU:C:2013:395</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190506">6ης Μαΐου 2019</DATE>, <NAME.CASE>Scor κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>T-135/17</NO.CASE>, μη δημοσιευθείσα, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:287">EU:T:2019:287</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Όσον αφορά τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη αιτιολογίας που καθιστά πλημμελή την προσβαλλόμενη απόφαση, υπογραμμίζεται ότι η παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογήσεως συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου και αποτελεί λόγο ακυρώσεως δημοσίας τάξεως τον οποίον ο δικαστής της Ένωσης οφείλει να εξετάζει αυτεπαγγέλτως και ο οποίος δεν σχετίζεται με την ουσιαστική νομιμότητα της προσβαλλομένης απόφασης (πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980402">2ας Απριλίου 1998</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-367/95 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:154">EU:C:1998:154</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0072">72</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Επί της ουσίας</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Καταρχάς, πρέπει να εξετασθεί ο πέμπτος λόγος ακυρώσεως.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη αιτιολογίας που καθιστά πλημμελή την προσβαλλόμενη απόφαση</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Με τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης ενέχει διάφορες πλημμέλειες.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Με το πρώτο σκέλος του πέμπτου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν εξέτασε αν οι δυσχέρειες της δικαιούχου ήταν τόσο σοβαρές, ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι οι δυσχέρειες της δικαιούχου ήταν εγγενείς και<?PAGE NO="7"?> δεν είχαν προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών στο εσωτερικό του ομίλου, κατά την έννοια της ίδιας διάταξης. Η προσβαλλομένη απόφαση αναφέρεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι, αφενός, η δικαιούχος είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια και, αφετέρου, η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της TAP Air Portugal ήταν σημαντικά χαμηλότερη λόγω της υγειονομικής κρίσης. Εντούτοις, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει αν η αυθαίρετη κατανομή των δαπανών εντός του ομίλου είχε συμβάλει στο αποτέλεσμα αυτό. Η προσφεύγουσα επισημαίνει συναφώς ότι οι δύο μέτοχοι που συμμετέχουν στην κοινοπραξία AGW δραστηριοποιούνται επίσης στον τομέα των μεταφορών μέσω των δικών τους επιχειρήσεων και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να ευνοήθηκαν οι επιχειρήσεις αυτές εις βάρος της χρηματοοικονομικής θέσης της TAP Air Portugal.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Η προσφεύγουσα υποστηρίζει, όσον αφορά την αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης, ότι η Επιτροπή, χωρίς να προβεί στη σχετική απόδειξη, περιορίστηκε, ως προς την επιλεξιμότητα της δικαιούχου ενίσχυσης διάσωσης, στη διαπίστωση ότι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>[μ]ολονότι η δικαιούχος ελέγχεται από άλλους μετόχους [αιτιολογική σκέψη 3], οι δυσχέρειες τις οποίες αντιμετωπίζει είναι εγγενείς και τόσο σοβαρές ώστε να μην μπορούν να επιλυθούν από τους πλειοψηφούντες μετόχους της ή από άλλους μετόχους και δεν έχουν προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών υπέρ των μετόχων της ή άλλων θυγατρικών, όπως καταδεικνύουν οι αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 9<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="00BB" ID="QE0005"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Κατά την προσφεύγουσα, η Επιτροπή παρέλειψε εντελώς να αιτιολογήσει, έστω και συνοπτικά, την υποτιθέμενη αδυναμία των μετόχων να αντιμετωπίσουν τις δυσχέρειες της δικαιούχου. Ομοίως, η Επιτροπή ουδόλως αξιολόγησε την κατανομή των δαπανών εντός του ομίλου ούτε το ζήτημα αν επρόκειτο για εγγενείς δυσχέρειες της δικαιούχου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τη Γαλλική Δημοκρατία, τη Δημοκρατία της Πολωνίας και την Πορτογαλική Δημοκρατία, αμφισβητεί την ορθότητα των ως άνω επιχειρημάτων.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Πρέπει να υπομνησθεί καταρχάς ότι, κατά πάγια νομολογία, η αιτιολογία που επιβάλλει το άρθρο 296 ΣΛΕΕ πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της σχετικής πράξης και να εκθέτει με σαφήνεια και χωρίς αμφισημία τη συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που εξέδωσε την πράξη, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη το μέτρο, στο δε αρμόδιο δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του. Η απαίτηση αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, ιδίως δε το περιεχόμενο της πράξης, τη φύση των παρατιθέμενων στοιχείων της αιτιολογίας και το συμφέρον που έχουν ενδεχομένως για παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες, ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξης πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των κανόνων δικαίου που διέπουν τον σχετικό τομέα (βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110908">8ης Σεπτεμβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑279/08 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:551">EU:C:2011:551</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0125">125</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση περί μη κίνησης της προβλεπόμενης στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ επίσημης διαδικασίας έρευνας πρέπει μόνο να περιέχει τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή φρονεί ότι δεν βρίσκεται ενώπιον σοβαρών δυσχερειών εκτίμησης της συμβατότητας της οικείας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά και η έστω και συνοπτική αιτιολογία της απόφασης αυτής πρέπει να θεωρηθεί επαρκής με γνώμονα την απαίτηση αιτιολογήσεως που προβλέπει το άρθρο 296 ΣΛΕΕ, εφόσον από αυτή προκύπτουν με σαφήνεια και χωρίς αμφισημία<?PAGE NO="8"?> οι λόγοι για τους οποίους η Επιτροπή θεώρησε ότι δεν υπάρχουν τέτοιες δυσχέρειες, αφού το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας αυτής δεν περιλαμβάνεται στην εν λόγω απαίτηση (πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22ας Δεκεμβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Régie Networks</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-333/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:764">EU:C:2008:764</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0070">70</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0071">71</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111027">27ης Οκτωβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Αυστρία κατά Scheucher-Fleisch κ.λπ.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-47/10 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:698">EU:C:2011:698</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0111">111</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160512">12ης Μαΐου 2016</DATE>, <NAME.CASE>Hamr – Sport κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑693/14</NO.CASE>, μη δημοσιευθείσα, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2016:292">EU:T:2016:292</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Όσον αφορά τη μομφή της προσφεύγουσας ότι η Επιτροπή παρέλειψε να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους, αφενός, οι δυσχέρειες της δικαιούχου ήταν εγγενείς και δεν είχαν προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών στο εσωτερικό του ομίλου και, αφετέρου, οι δυσχέρειες της δικαιούχου ήταν τόσο σοβαρές, ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο στον οποίο αυτή ανήκε, κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών, υπενθυμίζεται ότι, κατά το σημείο αυτό, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>[μ]ια επιχείρηση που ανήκει ή έχει εξαγορασθεί από ευρύτερο επιχειρηματικό όμιλο δεν είναι καταρχήν επιλέξιμη για ενισχύσεις δυνάμει των παρουσών κατευθυντηρίων γραμμών, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι η εταιρεία έχει εγγενείς δυσχέρειες οι οποίες δεν έχουν προκύψει από την αυθαίρετη κατανομή των δαπανών στο εσωτερικό του ομίλου και ότι οι δυσχέρειες αυτές είναι τόσο σοβαρές, ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00BB" ID="QE0006"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Σκοπός της απαγόρευσης αυτής είναι, επομένως, να εμποδίσει όμιλο επιχειρήσεων να μετακυλήσει στο Δημόσιο τα έξοδα εγχειρήματος διάσωσης μίας από τις επιχειρήσεις που τον αποτελούν, όταν η επιχείρηση αυτή είναι προβληματική και οι δυσχέρειές της οφείλονται στον ίδιο τον όμιλο ή ο όμιλος έχει τα μέσα να τις αντιμετωπίσει μόνος του (πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150513">13ης Μαΐου 2015</DATE>, <NAME.CASE>Niki Luftfahrt κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>T-511/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:284">EU:T:2015:284</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0159">159</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Ως εκ τούτου, το σημείο 22 των κατευθυντήριων γραμμών θέτει τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις προκειμένου να θεωρηθεί συμβατή με την εσωτερική αγορά ενίσχυση που χορηγείται σε εταιρία ανήκουσα σε όμιλο. Επομένως, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει, πρώτον, αν ο δικαιούχος της ενίσχυσης ανήκει σε όμιλο και, ενδεχομένως, τη σύνθεση του τελευταίου, δεύτερον, αν οι δυσχέρειες τις οποίες αντιμετωπίζει ο δικαιούχος είναι εγγενείς και δεν οφείλονται σε αυθαίρετη κατανομή των δαπανών εντός του ομίλου και, τρίτον, αν οι δυσχέρειες αυτές είναι τόσο σοβαρές, ώστε να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Στην αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης η Επιτροπή αναφέρει τα εξής:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Μολονότι η δικαιούχος ελέγχεται από άλλους μετόχους [αιτιολογική σκέψη 3], οι δυσχέρειες τις οποίες αντιμετωπίζει είναι εγγενείς και τόσο σοβαρές ώστε να μην μπορούν να επιλυθούν από τους πλειοψηφούντες μετόχους της ή από άλλους μετόχους και δεν έχουν προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών υπέρ των μετόχων της ή άλλων θυγατρικών, όπως καταδεικνύουν οι αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 9. Όσον αφορά [τη δικαιούχο], είναι προφανές ότι οι συγκεκριμένες δυσχέρειες επιδεινώθηκαν από τα άνευ προηγουμένου κρατικά μέτρα σε σχέση με τις αερομεταφορές τα οποία είχαν λάβει η Πορτογαλία και άλλες χώρες.<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00BB" ID="QE0007"/></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Όσον αφορά, πρώτον, το ζήτημα αν η δικαιούχος ανήκει σε όμιλο επιχειρήσεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή ούτε διαπίστωσε ούτε διευκρίνισε εκ των προτέρων αν η δικαιούχος ανήκε σε τέτοιο όμιλο. Πράγματι, από κανένα στοιχείο της αιτιολογίας της προσβαλλομένης απόφασης δεν προκύπτει ότι η Επιτροπή προέβη σε τέτοια ανάλυση. Επομένως, η αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης μπορεί να ερμηνευθεί είτε υπό την έννοια ότι δεν περιέχει καμία θέση της Επιτροπής επί του ζητήματος αυτού είτε υπό την έννοια ότι αφήνει να εννοηθεί ότι η Επιτροπή είχε στηριχθεί πιθανώς στην παραδοχή, χωρίς ωστόσο να την εξηγήσει,<?PAGE NO="9"?> ότι η δικαιούχος ανήκε σε όμιλο κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών. Πράγματι, αν δεν συνέτρεχε τέτοια περίπτωση, δεν θα χρειαζόταν να εξετάσει η Επιτροπή τις δύο άλλες προϋποθέσεις που προβλέπονται στο σημείο 22 των κατευθυντήριων γραμμών. Επιπλέον, στο πλαίσιο της εκ μέρους της εξέτασης των ως άνω προβλεπομένων προϋποθέσεων, η Επιτροπή επισήμανε ότι η δικαιούχος <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>ελ[εγχόταν] από άλλους μετόχους<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00BB" ID="QE0008"/> και παρέπεμψε συναφώς στην αιτιολογική σκέψη 3 της προσβαλλομένης απόφασης, όπου απαριθμούνται οι εταιρίες που είναι μέτοχοι της δικαιούχου, μεταξύ των οποίων και η AGW.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Κατά τα λοιπά, μολονότι η Επιτροπή χρησιμοποίησε την ίδια διατύπωση με εκείνη του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών για να περιγράψει τις δύο εξαιρέσεις από την απαγόρευση χορήγησης μέτρου ενίσχυσης βάσει των κατευθυντήριων γραμμών σε εταιρία ανήκουσα σε όμιλο, η απλή επανάληψη της διατύπωσης του εν λόγω σημείου 22 δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εξέταση περί ύπαρξης ομίλου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Συναφώς, από τα υπομνήματα των κύριων διαδίκων και από τις αγορεύσεις κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση προκύπτει ότι οι κύριοι διάδικοι διαφωνούν ως προς το αν η δικαιούχος και οι μέτοχοί της, ιδίως η κοινοπραξία AGW, ανήκαν σε όμιλο κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών. Επ’ αυτού, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, η Parpública κατείχε το 50 % των μετοχών της δικαιούχου, η AGW το 45 % και το υπόλοιπο 5 % των μετοχών ανήκε σε τρίτους.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε στο δικόγραφο της προσφυγής και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι, κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλομένης απόφασης, η δικαιούχος συναποτελούσε όμιλο με την κοινοπραξία AGW, συμπεριλαμβανομένων των δύο μετόχων της τελευταίας, ήτοι των εταιριών HPGB SGPS SA και DGN Corporation. Κατά την άποψή της, είχε αποδειχθεί ότι η AGW και οι δύο τελευταίες εταιρίες ασκούσαν από κοινού πραγματικό έλεγχο επί της δικαιούχου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Με το υπόμνημα αντικρούσεως και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή αρνήθηκε την ύπαρξη ομίλου, κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών, στον οποίο ανήκουν η AGW και η δικαιούχος. Κατά την άποψή της, από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν προκύπτει ότι πρόκειται για όμιλο στον οποίο ανήκαν η δικαιούχος και η AGW. Η AGW είναι κοινοπραξία που κατέχει στην πραγματικότητα τις μετοχές δύο φυσικών προσώπων και δεν αποτελεί αφ’ εαυτής επιχείρηση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Εντούτοις, τέτοια διαπίστωση δεν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση. Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 42 ανωτέρω, ούτε στην αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης ούτε σε κάποιο άλλο σημείο της περιέχεται διαπίστωση ή ανάλυση σχετικά με την ύπαρξη ή μη ομίλου επιχειρήσεων, κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών, και ακόμη λιγότερο σχετικά με τη σύνθεση ενός τέτοιου ομίλου επιχειρήσεων. Επιβάλλεται, εξάλλου, η διαπίστωση ότι η Επιτροπή περιορίστηκε στο να παράσχει, με την αιτιολογική σκέψη 4 της προσβαλλομένης απόφασης, πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις εταιρίες που ελέγχονταν από τη δικαιούχο. Ωστόσο, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει πληροφορίες αναφορικά με τις σχέσεις μεταξύ της εν λόγω δικαιούχου και των μετόχων εταιριών περί των οποίων γίνεται λόγος στο σημείο 3 της προσβαλλομένης απόφασης, ιδίως της AGW.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Ειδικότερα, επισημαίνεται συναφώς ότι, όσον αφορά την έννοια του <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>ευρύτερου επιχειρηματικού ομίλου<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="00BB" ID="QE0009"/>, το σημείο 21, στοιχείο βʹ, των κατευθυντήριων γραμμών παραπέμπει στο παράρτημα της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της <DATE ISO="20030506">6ης Μαΐου 2003</DATE>, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="124" PAGE.FIRST="36" DATE.PUB="2003">ΕΕ 2003, L 124, σ. 36</REF.DOC.OJ>). Συγκεκριμένα,<?PAGE NO="10"?> σύμφωνα με την υποσημείωση 28 των κατευθυντήριων γραμμών, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>[γ]ια να καθοριστεί εάν μια επιχείρηση είναι ανεξάρτητη ή αποτελεί μέρος ομίλου, λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια του παραρτήματος I της σύστασης 2003/361/ΕΚ<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="00BB" ID="QE0010"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Όπως, όμως, διαπιστώθηκε στη σκέψη 47 ανωτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει κατά πόσον η Επιτροπή είχε εξετάσει αν, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, των κριτηρίων του εν λόγω παραρτήματος, η δικαιούχος και οι εταιρίες που κατείχαν μετοχές σε αυτήν μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως όμιλος κατά την έννοια του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να ελέγξει αν συνέτρεχε τέτοια περίπτωση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Κατά πάγια νομολογία, η αιτιολογία δεν μπορεί να διασαφηνίζεται a posteriori και για πρώτη φορά ενώπιον του δικαστηρίου, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις (βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110920">20ής Σεπτεμβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΤΕπ</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑461/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2011:494">EU:T:2011:494</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0109">109</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Ως εκ τούτου, οι διευκρινίσεις που παρέσχε η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, κατά τις οποίες η δικαιούχος δεν ανήκε σε όμιλο, δεν μπορούν να συμπληρώσουν την αιτιολογία της προσβαλλομένης απόφασης κατά τη διάρκεια της δίκης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Δεύτερον, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι η αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης πρέπει να ερμηνευθεί ως στηριζόμενη στη σιωπηρή παραδοχή ότι η δικαιούχος και οι μέτοχοί της ανήκαν στον ίδιο όμιλο (βλ. σκέψη 42 ανωτέρω), αντιθέτως δηλαδή προς ό,τι ισχυρίσθηκε η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν εξήγησε επαρκώς γιατί θεωρούσε ότι πληρούνταν η δεύτερη και η τρίτη προϋπόθεση οι οποίες προβλέπονται στο σημείο 22 των κατευθυντήριων γραμμών και υπομνήσθηκαν στη σκέψη 38 ανωτέρω. Συγκεκριμένα, στην αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης η Επιτροπή περιορίστηκε συναφώς στο να αναφέρει, αντιστοίχως, ότι οι δυσχέρειες τις οποίες αντιμετώπιζε η δικαιούχος ήταν εγγενείς και <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>δεν [είχαν] προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών υπέρ των μετόχων της ή άλλων θυγατρικών<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00BB" ID="QE0011"/> και ότι οι εν λόγω δυσχέρειες ήταν <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>τόσο σοβαρές ώστε να μην μπορούν να επιλυθούν από τους πλειοψηφούντες μετόχους της ή από άλλους μετόχους<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00BB" ID="QE0012"/>, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς αυτούς καθ’ οιονδήποτε τρόπο.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Συγκεκριμένα, μολονότι στην αιτιολογική σκέψη 43 της προσβαλλομένης απόφασης η Επιτροπή παρέπεμψε στις αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 9 και 11 έως 13 της ίδιας απόφασης, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στις αιτιολογικές σκέψεις 7 έως 9 της προσβαλλομένης απόφασης, η Επιτροπή περιορίστηκε στην παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τη χρηματοοικονομική κατάσταση της δικαιούχου και σχετικά με τις δυσχέρειες που προκάλεσε η πανδημία της COVID-19. Ομοίως, στις αιτιολογικές σκέψεις 11 έως 13 της προσβαλλομένης απόφασης εκτίθεται ο αντίκτυπος τον οποίον είχαν οι προκληθείσες από την εν λόγω πανδημία διαταραχές στα επιχειρησιακά αποτελέσματα της TAP Air Portugal και στην ταμειακή της κατάσταση. Επομένως, στις προμνησθείσες αιτιολογικές σκέψεις ουδόλως διευκρινίζεται αν οι δυσχέρειες της δικαιούχου ήταν εγγενείς και δεν είχαν προκύψει από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών εντός του ομίλου τον οποίο φέρονται ότι συναποτελούν η εν λόγω δικαιούχος και οι μέτοχοί της. Δεν εκτίθενται εξάλλου η χρηματοοικονομική κατάσταση των εταιριών που είναι μέτοχοι της δικαιούχου ούτε η ενδεχόμενη ικανότητά τους να επιλύσουν, έστω και εν μέρει, τις δυσχέρειες της τελευταίας. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να ελέγξει το βάσιμο των προπαρατεθέντων ισχυρισμών.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Κατά συνέπεια, είναι αδύνατον για το Γενικό Δικαστήριο να ελέγξει αν πληρούνται εν προκειμένω οι προϋποθέσεις του σημείου 22 των κατευθυντήριων γραμμών και αν αυτές αντιτίθενται στην επιλεξιμότητα του δικαιούχου για τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή έκρινε ότι δεν βρισκόταν ενώπιον σοβαρών δυσχερειών εκτίμησης της συμβατότητας της οικείας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 37 ανωτέρω.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Ως εκ τούτου, ο πέμπτος λόγος ακυρώσεως είναι βάσιμος και δεν χρειάζεται να εξεταστούν τα λοιπά σκέλη του.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Η ανεπαρκής αιτιολογία της προσβαλλομένης απόφασης συνεπάγεται την ακύρωσή της. Συγκεκριμένα, το σημείο 22 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ενίσχυση διάσωσης χορηγηθείσα σε εταιρία ανήκουσα σε όμιλο μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την εσωτερική αγορά. Ελλείψει, όμως, επαρκούς σχετικής αιτιολογίας στην προσβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να ελέγξει αν η Επιτροπή ορθώς έκρινε ότι δεν βρισκόταν ενώπιον σοβαρών δυσχερειών εκτίμησης της συμβατότητας της οικείας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί, χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως που προέβαλε η προσφεύγουσα.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Επί της διατήρησης των αποτελεσμάτων της ακυρωθείσας απόφασης</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Πρέπει να υπομνησθεί η νομολογία κατά την οποία, όταν επιτακτικοί λόγοι ασφάλειας δικαίου το δικαιολογούν, ο δικαστής της Ένωσης διαθέτει, δυνάμει του άρθρου 264, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, εξουσία εκτίμησης προκειμένου να προσδιορίζει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, τα αποτελέσματα της οικείας πράξης που θεωρείται ότι διατηρούν την ισχύ τους (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22ας Δεκεμβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Régie Networks</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-333/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:764">EU:C:2008:764</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0121">121</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Από τη διάταξη αυτή προκύπτει επομένως ότι, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, ο δικαστής της Ένωσης μπορεί, ακόμη και αυτεπαγγέλτως, να περιορίσει το ακυρωτικό αποτέλεσμα της απόφασής του (πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080401">1ης Απριλίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Κοινοβούλιο και Δανία κατά Επιτροπής</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-14/06 και C-295/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:176">EU:C:2008:176</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0085">85</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, το Δικαστήριο έχει κάνει χρήση της δυνατότητας να περιορίσει τα διαχρονικά αποτελέσματα της διαπίστωσης του ανίσχυρου ρύθμισης της Ένωσης οσάκις επιτακτικές ανάγκες ασφάλειας δικαίου αναγόμενες στο σύνολο των συμφερόντων, τόσο ιδιωτικών όσο και δημοσίων, που διακυβεύονταν στις σχετικές υποθέσεις εμπόδιζαν να τεθεί υπό αμφισβήτηση η νομιμότητα της είσπραξης ή της καταβολής χρηματικών ποσών που είχε γίνει βάσει της ρύθμισης αυτής πριν από την ημερομηνία της απόφασής του (απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22ας Δεκεμβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Régie Networks</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-333/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:764">EU:C:2008:764</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0122">122</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι υπάρχουν επιτακτικοί λόγοι ασφάλειας δικαίου που δικαιολογούν τον περιορισμό των διαχρονικών αποτελεσμάτων της ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Συγκεκριμένα, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το επίμαχο μέτρο χορηγήθηκε για αρχική περίοδο έξι μηνών, η οποία έχει ήδη παρέλθει, μετά την οποία η Πορτογαλική Δημοκρατία όφειλε να διαβιβάσει στην Επιτροπή, σύμφωνα με το σημείο 55, στοιχείο δʹ, των κατευθυντήριων γραμμών, είτε την απόδειξη ότι το δάνειο είχε αποπληρωθεί ολοσχερώς είτε σχέδιο αναδιάρθρωσης είτε σχέδιο ρευστοποίησης. Εξάλλου, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, σε περίπτωση υποβολής σχεδίου αναδιάρθρωσης, η έγκριση της ενίσχυσης<?PAGE NO="12"?> διάσωσης παρατείνεται αυτόματα έως ότου η Επιτροπή εκδώσει την τελική της απόφαση σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, εκτός εάν η Επιτροπή αποφασίσει ότι αυτή η παράταση δεν είναι δικαιολογημένη ή ότι πρέπει να περιοριστεί ως προς τον χρόνο και το πεδίο εφαρμογής.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Στο πλαίσιο αυτό, όπου η εφαρμογή του επίμαχου μέτρου ενίσχυσης εντάσσεται σε διαδικασία η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και αποτελείται από διάφορα διαδοχικά στάδια, η αμφισβήτηση στο παρόν στάδιο της νομιμότητας της είσπραξης των χρηματικών ποσών που προβλέπει το επίμαχο μέτρο ενίσχυσης θα είχε ιδιαιτέρως επιζήμιες συνέπειες για ένα σύνολο συμφερόντων, τόσο δημοσίων όσο και ιδιωτικών. Ειδικότερα, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι επιζήμιες συνέπειες των διαταράξεων που προκάλεσε η πανδημία της COVID-19 στην αεροπορική συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση και στην οικονομία της Πορτογαλίας και η σημασία της TAP Air Portugal για την εξυπηρέτηση αυτή και για την οικονομία του εν λόγω κράτους μέλους. Τέλος, επιβάλλεται η επισήμανση ότι η διαπιστωθείσα έλλειψη νομιμότητας συνίσταται σε έλλειψη αιτιολογίας και όχι σε σφάλμα ουσίας. Οι περιστάσεις αυτές μπορούν να δικαιολογήσουν τον περιορισμό των διαχρονικών αποτελεσμάτων της ακύρωσης της προσβαλλομένης απόφασης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Δυνάμει του άρθρου 266 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή, η οποία εξέδωσε την ακυρωθείσα πράξη, οφείλει να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της παρούσας απόφασης.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Ως εκ τούτου, πρέπει να ανασταλούν τα αποτελέσματα της ακύρωσης της προσβαλλομένης απόφασης έως ότου η Επιτροπή εκδώσει νέα απόφαση. Δεδομένης της ταχύτητας με την οποία η Επιτροπή αντέδρασε από το στάδιο προ της κοινοποιήσεως και από την κοινοποίηση του επίμαχου μέτρου, τα εν λόγω αποτελέσματα αναστέλλονται για περίοδο που δεν μπορεί να υπερβεί τους δύο μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφασίσει να εκδώσει τη νέα απόφαση στο πλαίσιο του άρθρου 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ και, περαιτέρω, για εύλογο χρόνο αν η Επιτροπή αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ (πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081222">22ας Δεκεμβρίου 2008</DATE>, <NAME.CASE>Régie Networks</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-333/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:764">EU:C:2008:764</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0126">126</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Επί των δικαστικών εξόδων</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και εκείνα της προσφεύγουσας, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>Εξάλλου, βάσει του άρθρου 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη και τα όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Επομένως, η Γαλλική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Πολωνίας και η Πορτογαλική Δημοκρατία φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO><P>Για τους λόγους αυτούς,</P><P>ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο πενταμελές τμήμα)</P><?PAGE NO="13"?><P>αποφασίζει:</P></INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ακυρώνει την απόφαση C(2020) 3989 τελικό της Επιτροπής, της <DATE ISO="20200610">10ης Ιουνίου 2020</DATE>, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.57369 (2020/N) – COVID-19 – Πορτογαλία – Ενίσχυση χορηγηθείσα στην TAP.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Αναστέλλει τα αποτελέσματα της ακύρωσης της προμνησθείσας απόφασης έως ότου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδώσει νέα απόφαση βάσει του άρθρου 108 ΣΛΕΕ. Τα αποτελέσματα αυτά αναστέλλονται για περίοδο που δεν μπορεί να υπερβεί τους δύο μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφασίσει να εκδώσει τη νέα απόφαση στο πλαίσιο του άρθρου 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ και, περαιτέρω, για εύλογο χρόνο αν η Επιτροπή αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">3)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Η Επιτροπή φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ryanair DAC.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">4)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Η Γαλλική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Πολωνίας και η Πορτογαλική Δημοκρατία φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Van der Woude</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Kornezov</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Buttigieg</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Kowalik-Bańczyk</P></SIGNATORY><SIGNATORY><P>Hesse</P></SIGNATORY><P>Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις <DATE ISO="20210519">19 Μαΐου 2021</DATE>.</P><SIGNATORY><P>(υπογραφές)</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>