(1)

Skont l-Artikolu 126 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), l-Istati Membri għandhom jevitaw defiċits eċċessivi tal-gvern.

(2)

Il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir huwa bbażat fuq l-objettiv ta' finanzi sodi tal-gvern bħala mezz biex jissaħħu l-kundizzjonijiet għall-istabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir qawwi u sostenibbli li jwassal għall-ħolqien tal-impjiegi. Il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir jinkludi r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (1), li kien adottat sabiex jgħin il-korrezzjoni fil-pront tad-defiċits eċċessivi tal-amministrazzjoni pubblika.

(3)

Fit-2 ta' Diċembru 2009, il-Kunsill iddeċieda, f'konformità mal-Artikolu 126(6) tat-TFUE, li fil-Portugall kien hemm defiċit eċċessiv u ħareġ rakkomandazzjoni biex dan jiġi kkoreġut sa mhux aktar tard mill-2013, f'konformità mal-Artikolu 126(7) tat-TFUE u mal-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 1467/97. Wara t-talba mill-awtoritajiet Portugiżi għal assistenza finanzjarja mill-Unjoni, mill-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro u mill-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI), il-Kunsill ta assistenza finanzjarja lill-Portugall (2). Il-Memorandum ta' Ftehim dwar il-Kundizzjonalità Speċifika tal-Politika Ekonomika (il-“Memorandum ta' Ftehim”) bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-Portugall ġie ffirmat fis-17 ta' Mejju 2011. Minn dakinhar 'l hawn, il-Kunsill indirizza żewġ Rakkomandazzjonijiet ġodda lill-Portugall (fid-9 ta' Ottubru 2012 u fil-21 ta' Ġunju 2013) fuq il-bażi tal-Artikolu 126(7) tat-TFUE, li estendew l-iskadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv sal-2014 u sal-2015 rispettivament. Fiż-żewġ Rakkomandazzjonijiet, il-Kunsill qies li l-Portugall kien ħa azzjoni effettiva, iżda li kienu ġraw avvenimenti ekonomiċi negattivi mhux mistennija li kellhom konsegwenzi ħżiena kbar għall-finanzi tal-gvern (3).

(4)

Skont l-Artikolu 126(8) tat-TFUE, il-Kunsill iddeċieda fit-12 ta' Lulju 2016 li l-Portugall ma kienx ħa azzjoni effettiva b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-21 ta' Ġunju 2013.

(5)

Jekk id-dejta effettiva skont ir-Regolament (KE) Nru 479/2009 tindika li defiċit eċċessiv ma ġiex korrett minn Stat Membru parteċipanti fil-limiti ta' żmien speċifikati f'rakkomandazzjoni maħruġa taħt l-Artikolu 126(7) tat-TFUE, il-Kunsill għandu jieħu deċiżjoni minnufih taħt l-Artikolu 126(9) tat-TFUE.

(6)

It-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2016 jipprevedi rkupru moderat tal-ekonomija Portugiża. Fl-2016, il-PDG reali huwa previst li jikber b'1,5 % bl-istess ritmu tal-2015, xprunat l-aktar mid-domanda domestika, f'kuntest ta' żbilanċi makroekonomiċi li għadhom għolja. Il-konsum privat huwa mistenni li jitlef ir-ritmu fl-2016 minħabba taxxi indiretti ogħla u rkupru żgħir fl-inflazzjoni tal-prezzijiet tal-enerġija. L-irpiljar qawwi fil-konsum ta' oġġetti durabbli fl-ewwel nofs tal-2015 mhuwiex imbassar li jkompli fuq terminu medju minħabba li l-livelli li għadhom għolja tal-qgħad u tad-dejn huma previsti li se jibqgħu jagħmlu pressjoni għaż-żieda fuq it-tfaddil domestiku. L-investiment min-naħa tal-impriżi diġà naqqas il-pass b'mod sinifikanti matul it-tieni nofs tal-2015 u mhuwiex mistenni li jissokta f'qasir żmien bir-rata ta' tkabbir preċedenti tiegħu, minkejja rata ta' utilizzazzjoni tal-kapaċità relattivament għolja. L-investiment totali huwa mistenni li jżid xi ftit ir-ritmu fl-2017, appoġġat mill-fondi strutturali tal-UE, u mit-titjib fil-kundizzjonijiet ta' finanzjament. L-esportazzjonijiet huma mbassra li jikbru skont id-domanda barranija, iżda l-importazzjonijiet xorta huma mistennija li jkunu akbar mill-esportazzjonijiet. Minħabba f'hekk, il-kontribut tal-kummerċ nett għat-tkabbir tal-PDG huwa mbassar li jibqa' kemxejn negattiv minkejja li ħafna inqas milli kien fl-2015. L-inflazzjoni tal-HICP hija mistennija li tiżdied għal 0,7 % fl-2016, xprunata l-aktar minn taxxi indiretti ogħla. Filwaqt li żdiedu r-riskji ta' reviżjoni 'l isfel tal-prospettiva minn mindu ġie ppubblikat it-tbassir tar-rebbiegħa, id-dejta dwar l-ewwel trimestru tal-2016 u l-informazzjoni preliminari dwar it-tieni trimestru kumplessivament jikkonfermaw il-prospettiva tat-tbassir għall-bqija tas-sena.

(7)

(8)

Il-proporzjon tad-dejn gross tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG fil-biċċa l-kbira stabbilizza ruħu matul il-perjodu 2013-2015, u laħaq 129,2 % fl-2013, 130,2 % fl-2014 u 129,0 % fl-2015. Meta jitqiesu l-aġġustamenti sinifikanti bejn il-fondi u l-flussi li jnaqqsu d-dejn fl-2016 u l-bilanċi pożittivi primarji li ma waqfux, it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2016 jipprevedi li l-proporzjon tad-dejn se jonqos għal 126 % tal-PDG fl-2016, u sussegwentement għal 124,5 % tal-PDG fl-2017. Il-Portugall ma jidhirx li qiegħed jiffaċċa riskji konsiderevoli ta' stress fiskali fuq terminu qasir, filwaqt li sfidi fuq terminu qasir xorta waħda mhumiex esklużi (li jirriżultaw minn dejn pubbliku gross u nett, minn ħtiġijiet ta' finanzjament gross, mill-pożizzjoni netta tal-investiment internazzjonali, kif ukoll mil-livell u mill-bidla fil-kwota tas-self improduttiv jew ħtiġijiet ġenerali ta' kapital fis-sistema bankarja). Madankollu, fuq terminu medju, ir-riskji jidhru li huma sinifikanti minħabba l-istokk għoli ta' dejn u s-sensittività għolja tal-proporzjon tad-dejn għal żidiet possibbli fir-rati tal-imgħax u għal xokkijiet possibbli dovuti għal tkabbir nominali negattiv. Fuq terminu twil, sakemm jiġu ppreżervati b'mod konsistenti bilanċi primarji strutturali adegwati, ir-riskji tas-sostenibbiltà jidhru baxxi minħabba r-riformi tal-pensjonijiet implimentati fil-passat.

(9)

Taħt il-miżuri tal-politika fiskali meħuda fil-Baġit tal-2016, id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika jkun taħt it-3 % tal-PDG fl-2016. Madankollu, skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2016, il-marġni ta' sikurezza kontra l-ksur tal-valur referenzjarju tat-Trattat huwa żgħir. Fl-isfond ta' inċertezzi kbar rigward l-iżviluppi ekonomiċi u baġitarji, il-miri baġitarji rrakkomandati għas-sena tal-korrezzjoni għandhom ikunu stabbiliti f'livell li huwa b'mod ċar taħt il-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG, sabiex tkun garantita korrezzjoni fit-tul tas-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv sal-iskadenza mitluba.

(10)

Skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, fid-Deċiżjoni tiegħu li tavża biex jittieħdu miżuri għat-tnaqqis tad-defiċit f'konformità mal-Artikolu 126(9) tat-TFUE, il-Kunsill għandu jitlob li l-Istat Membru jilħaq miri baġitarji annwali li, abbażi tat-tbassir li l-avviż huwa msejjes fuqu, ikunu konsistenti ma' titjib annwali minimu ta' minn tal-inqas 0,5 % tal-PDG bħala parametru referenzjarju, fil-bilanċ tiegħu aġġustat ċiklikament nett minn miżuri ta' darba jew temporanji. Billi dik id-Deċiżjoni tiġi adottata fit-tieni nofs tas-sena, u meta jitqiesu l-istimi attwali tal-Kummissjoni tat-tbassir tar-rebbiegħa, fl-2016 ikun garantit bilanċ strutturali bla tibdil sabiex jipprovdi biżżejjed marġni ta' sikurezza lejn korrezzjoni fit-tul tad-defiċit eċċessiv.

(11)

Għalhekk, perkors kredibbli u sostenibbli ta' aġġustament ikun jirrikjedi li l-Portugall jilħaq defiċit tal-amministrazzjoni pubblika ta' 2,5 % tal-PDG fl-2016, li huwa konsistenti ma' bilanċ strutturali bla tibdil fir-rigward tal-2015. Dawk il-miri baġitarji jikkunsidraw il-ħtieġa li jkun hemm kumpens għall-effetti indiretti tal-konsolidament fiskali fuq il-finanzi pubbliċi, minħabba l-impatt tiegħu fuq l-ekonomija inġenerali.

(12)

Il-mira tad-defiċit implikata mill-perkors ta' aġġustament propost ma tinkorporax il-possibbiltà tal-effett fiskali dirett ta' miżuri potenzjali ta' sostenn għall-banek fit-tieni nofs tal-2016. Dan għaliex hemm inċertezza kbira fir-rigward tal-implimentazzjoni effettiva u tal-irreġistrar f'termini ta' statistika ta' dawn il-miżuri, u għalhekk tal-impatt possibbli tagħhom fuq id-defiċit u fuq id-dejn. Kull miżura possibbli ta' sostenn għas-settur bankarju teħtieġ li timmira lejn li tillimita kemm jista' jkun l-impatt fiskali sabiex is-sostenibbiltà tad-dejn tkun żgurata.

(13)

Sabiex jinkisbu l-miri baġitarji implikati mill-perkors ta' aġġustament propost, miżuri addizzjonali ta' konsolidament b'impatt stmat ta' 0,25 % tal-PDG fl-2016 huma meqjusa bħala neċessarji, anki minħabba d-deterjorament strutturali identifikati fit-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2016. B'mod partikolari, il-Portugall għandu jimplimenta l-miżuri inklużi fil-Baġit tal-2016 kif ukoll il-mekkaniżmu ta' kontroll tan-nefqa fl-akkwist ta' oġġetti u servizzi, li bħalissa jissemma fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2016. Ikun jinħtieġ li dan it-tfaddil ikun ikkumplimentat b'miżuri oħra ta' natura strutturali li jistgħu jiffukaw fuq il-lat tad-dħul bl-għan li jiżdied ir-rendiment tat-tassazzjoni indiretta billi titwessa' l-bażi tat-taxxa u jitnaqqas l-infiq tat-taxxa. Mod wieħed kif dan jista' jinkiseb ikun billi jiġi aġġustat l-użu li għadu mifrux tar-rati tal-VAT imnaqqsa.

(14)

Minbarra dan, il-Portugall għandu jsaħħaħ ir-riformi strutturali biex jittejbu l-kompetittività u t-tkabbir sostenibbli fuq terminu twil f'konformità mar-Rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill indirizzati lill-Portugall fil-kuntest tas-Semestru Ewropew u b'mod partikolari dawk relatati mal-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi eċċessivi tiegħu. B'mod partikolari, miżuri strutturali ulterjuri huma neċessarji sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza tal-finanzi pubbliċi tal-Portugall. L-implimentazzjoni f'waqtha u stretta tal-Liġi riveduta tal-Qafas tal-Baġit u tal-Liġi tal-Kontroll tal-Impenji kif ukoll titjib ulterjuri fil-ġbir tad-dħul u fil-kontroll tal-infiq jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex tinkiseb u tinżamm pożizzjoni fiskali soda. Jinħtieġ li l-Portugall jippreżenta skeda ċara u jimplimenta passi biex jitħallsu kompletament l-arretrati u jtejjeb l-effiċjenza fis-sistema tal-kura tas-saħħa, biex inaqqas id-dipendenza tas-sistema tal-pensjonijiet fuq it-trasferimenti tal-baġit u biex jiżgura ffrankar fiskali fir-ristrutturar tal-intrapriżi tal-Istat.

(15)

Skont l-Artikolu 126(9) tat-TFUE, il-Kunsill jista', bħala parti mid-Deċiżjoni tiegħu li jagħti avviż taħt dik id-dispożizzjoni, jitlob lill-Istat Membru kkonċernat jippreżenta rapporti dwar l-isforz ta' aġġustament f'konformità ma' skeda speċifika ta' żmien. Skont l-Artikolu 5(1a) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, ir-rapport tal-Istat Membru għandu jinkludi l-miri għan-nefqa u għad-dħul tal-gvern u għandu jispeċifika l-miżuri ta' politika fiskali, sew min-naħa tan-nefqa, u sew minn dik tad-dħul, kif ukoll informazzjoni dwar l-azzjonijiet ta' politika li qegħdin jittieħdu b'reazzjoni għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi tal-Kunsill. Sabiex jiġi ffaċilitat il-monitoraġġ tal-iskadenza għall-konformità mar-rakkomandazzjonijiet inklużi f'din id-Deċiżjoni, kif ukoll l-iskadenza għall-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv, jinħtieġ li l-Portugall jippreżenta tali rapport sal-15 ta' Ottubru 2016, fl-istess żmien mal-Abbozz ta' Pjan Baġitarju tiegħu għall-2017.

(16)

Sal-istess skadenza tal-15 ta' Ottubru 2016, jinħtieġ li l-Portugall jippreżenta wkoll programm ta' sħubija ekonomika f'konformità mal-Artikoli 9(1) u 17(2) tar-Regolament (UE) Nru 473/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4). Il-programm ta' sħubija ekonomika għandu jiddeskrivi l-miżuri ta' politika u r-riformi strutturali meħtieġa biex tiġi żgurata korrezzjoni effettiva u dejjiema tad-defiċit eċċessiv, bħala żvilupp tal-programm nazzjonali ta' riforma u l-programm ta' stabbiltà, filwaqt li jqis kompletament ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-linji gwida integrati għall-politiki ekonomiċi u ta' impjieg.

(17)

Jinħtieġ ukoll li l-Portugall jirrapporta lill-Kummissjoni u lill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju kif rikjest taħt l-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 473/2013 f'konformità mal-ispeċifikazzjonijiet stipulati fir-Regolament ta' Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 877/2013 (5). Ir-rapport għandu jiġi ppreżentat għall-ewwel darba sal-15 ta' Jannar 2017 u kull tliet xhur minn dakinhar 'il quddiem,