1.

Niniejsza sprawa stwarza Trybunałowi pierwszą okazję do dokonania wykładni przepisów prawa Unii dotyczących dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych na etykietach żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

Ramy prawne

Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011

2.

Motyw 41 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 ( 2 ) stanowi:

3.

Artykuł 9 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wykaz danych szczegółowych, których podanie jest obowiązkowe”, przewiduje w ust. 1:

4.

Artykuł 30 wspomnianego rozporządzenia, który odnosi się do treści informacji o wartości odżywczej, o której mowa w przytoczonym art. 9 ust. 1 lit. l), stanowi w ust. 1 i 3:

5.

Artykuł 32 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Wyrażenie ilości w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml”, przewiduje w ust. 2:

6.

Zgodnie z art. 33 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia nr 1169/2011:

Rozporządzenie (UE) nr 609/2013

7.

Zgodnie z motywem 24 rozporządzenia (UE) nr 609/2013 ( 3 ):

8.

Artykuł 2 ust. 2 lit. g) tego rozporządzenia stanowi:

9.

Artykuł 9 ust. 5 i 6 wskazanego rozporządzenia przewiduje:

Rozporządzenie delegowane (UE) 2016/128

10.

Motywy 13, 14 i 15 rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/128 ( 4 ) mają następujące brzmienie:

11.

Artykuł 5 tego rozporządzenia delegowanego, zatytułowany „Szczegółowe wymagania dotyczące informacji na temat żywności”, przewiduje w ust. 1 i ust. 2 lit. g):

12.

Artykuł 6 wspomnianego rozporządzenia delegowanego, zatytułowany „Szczegółowe wymogi dotyczące informacji o wartości odżywczej”, stanowi w ust. 2:

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu, postępowanie główne, pytania prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem

13.

Spółka Nestlé Sverige AB (zwana dalej „Nestlé”), działająca na rynku spożywczym, wprowadza do obrotu liczne produkty jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego.

14.

Jak wynika z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, produkty te zawierają z przodu opakowania szczegółowe dane dotyczące wartości energetycznej i ilości różnych składników odżywczych, takich jak tłuszcze, białka i błonnik pokarmowy, wyrażone w przeliczeniu nie na 100 g lub na 100 ml, lecz na porcję lub na jednostkę spożycia (zwane dalej „spornymi danymi szczegółowymi”).

15.

Miljönämnden i Helsingborgs kommun (komisja ds. środowiska gminy Helsingborg, Szwecja) nakazała Nestlé usunięcie spornych danych szczegółowych z tego powodu, że stanowiły one, z naruszeniem art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128, powtórzenie szczegółowych danych znajdujących się w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej stosownie do art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, wyrażonych w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, zgodnie z art. 32 ust. 2 tego rozporządzenia.

16.

Po bezskutecznej próbie uzyskania ponownego rozpatrzenia tej decyzji Nestlé wniosła skargę do Förvaltningsrätten i Malmö (sądu administracyjnego z siedzią w Malmö, Szwecja) o stwierdzenie jej nieważności. W skardze Nestlé podniosła, że sporne dane szczegółowe nie są powtórzeniem elementów zawartych w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, lecz że należy je uznać za szczegółowe dane uzupełniające tę informację o wartości odżywczej, zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 2016/128.

17.

Skarga, o której mowa, została oddalona na tej podstawie, że nawet gdyby sporne dane szczegółowe zostały wyrażone w przeliczeniu na porcję lub na jednostkę ilości żywności, a nie na 100 g lub na 100 ml, to stanowiłyby powtórzenie szczegółowych danych znajdujących się w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, zakazane na mocy art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego.

18.

Po przegranym postępowaniu odwoławczym przed Kammarrätten i Göteborg (administracyjnym sądem apelacyjnym w Göteborgu, Szwecja), który uznał, że przedmiotowe sporne dane szczegółowe nie wchodziły w zakres stosowania art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128, lecz stanowiły powtórzenie szczegółowych danych zawartych w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, Nestlé wniosła skargę kasacyjną do Högsta förvaltningsdomstolen (najwyższego sądu administracyjnego, Szwecja), będącego sądem odsyłającym.

19.

W celu ustalenia, czy etykietowanie przedmiotowych produktów jest zgodne z rozporządzeniem delegowanym 2016/128, sąd odsyłający zastanawia się w istocie, czy sporne dane szczegółowe stanowią dodatkowy opis właściwości i cech produktu w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. g) tego rozporządzenia delegowanego, czy też są one jedynie powtórzeniem szczegółowych danych znajdujących się w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, które to powtórzenie jest zakazane na mocy art. 6 ust. 2 przywołanego rozporządzenia delegowanego.

20.

W tych okolicznościach Högsta förvaltningsdomstolen (najwyższy sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

21.

Postanowienie odsyłające z dnia 25 kwietnia 2024 r. wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu 29 kwietnia 2024 r. Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez skarżącą w postępowaniu głównym, rząd czeski i Komisję Europejską. Strona skarżąca oraz Miljönämnden i Helsingborgs kommun (komisja ds. środowiska gminy Helsingborg), pozwana w postępowaniu głównym, jak również rząd czeski i Komisja wzięli także udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 12 lutego 2025 r.

Analiza

Uwagi wstępne

22.

Wskażę w tym miejscu pewne specyficzne cechy charakteryzujące żywność specjalnego przeznaczenia medycznego i ich wpływ na ramy prawne obowiązujące w zakresie jej etykietowania, których zrozumienie jest kluczowe dla udzielenia użytecznych odpowiedzi na pytania zadane Trybunałowi w niniejszej sprawie.

23.

Należy przypomnieć, że zgodnie z prawem Unii etykietowanie żywności reguluje rozporządzenie nr 1169/2011. Rozporządzenie to określa ogólne wymogi w tej dziedzinie, nakazując wskazanie obowiązkowych informacji na żywności ( 5 ). Przywołane rozporządzenie przewiduje także możliwość podania niektórych dobrowolnych informacji ( 6 ). W zakresie, w jakim żywność specjalnego przeznaczenia medycznego pozostaje, przede wszystkim i mimo jej specyficznych cech, żywnością, stosują się do niej ogólne te wymagania ( 7 ).

24.

W odniesieniu do specyficznych cech żywności w niniejszej sprawie, zgodnie z definicją prawną, żywność specjalnego przeznaczenia medycznego jest, z jednej strony, żywnością specjalnie przetworzoną lub o specjalnym składzie przeznaczoną do dietetycznego odżywiania pacjentów, która może być stosowana jedynie pod nadzorem lekarza ( 8 ). Zatem żywność specjalnego przeznaczenia medycznego charakteryzuje się szczególną funkcją odżywczą, ponieważ jest „specjalnie przetworzona lub ma specjalny skład” w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb żywieniowych pacjentów ( 9 ).

25.

Z drugiej strony, wciąż według definicji prawnej, ta żywność specjalnego przeznaczenia medycznego jest przeznaczona do wyłącznego lub częściowego żywienia pacjentów o określonych chorobach, zaburzeniach lub schorzeniach ( 10 ). Zatem żywność ta jest przeznaczona, ze względu na swój specyficzny charakter, do żywienia pacjentów z ograniczoną, upośledzoną lub zaburzoną zdolnością przyjmowania, trawienia, wchłaniania, metabolizowania lub wydalania zwykłej żywności lub niektórych składników odżywczych zawartych w tej żywności lub jej metabolitach lub dla tych, w przypadku których dietetyczne odżywianie nie może zostać osiągnięte jedynie przez zmianę normalnej diety ( 11 ).

26.

Z powyższego wynika, że żywność specjalnego przeznaczenia medycznego posiada dwie główne cechy odróżniające ją od zwykłej żywności: jedna dotyczy grupy populacji, do której jest skierowana, a druga dotyczy jej zastosowania. Ta pierwsza żywność jest przeznaczona dla wrażliwych grup ludności, składających się z pacjentów o określonych chorobach, zaburzeniach lub schorzeniach wymagających szczególnej diety. Druga jest przeznaczona dla zdrowych konsumentów, innymi słowy tych o profilu ogólnym.

27.

Te dwa rodzaje żywności różnią się pod względem zastosowania. O ile korzystanie ze zwykłej żywności nie podlega żadnym uwarunkowaniom, o tyle żywność specjalnego przeznaczenia medycznego może być stosowana wyłącznie pod nadzorem lekarza. Zatem nadzór lekarza, nierozerwalnie związany z pojęciem „żywności specjalnego przeznaczenia medycznego”, zakłada, że stosowanie tej żywności, szczególnej ze względu na jej dostosowanie do potrzeb żywieniowych pacjenta, musi być zalecone pacjentowi przez pracownika służby zdrowia stosownie do jego potrzeb żywieniowych. W tym kontekście „nadzór lekarza” opiera się na założeniu, że pracownik służby zdrowia, o którym mowa w motywach 3 i 15 rozporządzenia delegowanego 2016/128, upewni się, że stosowanie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego jest adekwatne do specyficznych potrzeb żywieniowych pacjenta ( 12 ).

28.

Te specyficzne cechy uzasadniają, dlaczego etykietowanie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego musi odpowiadać nie tylko wymogom, które mają zastosowanie do zwykłej żywności, lecz także szczegółowym wymogom ustanowionym dla przywołanej specjalnej żywności. Etykietowanie tej żywności jest zatem objęte dwustopniowym systemem prawnym ( 13 ). Dlatego rozporządzenie nr 609/2013 i rozporządzenie delegowane 2016/128, które regulują między innymi szczegółowe wymogi obowiązujące dla żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, powinny być rozumiane w świetle rozporządzenia nr 1169/2011, które określa ogólne wymogi mające zastosowanie do wszystkich rodzajów żywności.

29.

W odniesieniu do tych ogólnych wymogów rozdział IV rozporządzenia nr 1169/2011, zatytułowany „Obowiązkowe informacje na temat żywności”, wymienia w szczególności informację o wartości odżywczej ( 14 ). Ta ostatnia powinna obejmować elementy dotyczące wartości energetycznej i ilości tłuszczów, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białek i soli. Niektóre z tych elementów, a mianowicie wartość energetyczna albo wartość energetyczna wraz z ilością tłuszczów, nasyconych kwasów tłuszczowych, cukrów i soli, mogą być powtórzone na etykiecie zwykłej żywności, jeżeli etykieta ta zawiera obowiązkową informację o wartości odżywczej ( 15 ).

30.

Biorąc jednak pod uwagę specyficzny charakter żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, prawodawca Unii uznał za konieczne wprowadzenie pewnych dodatków zasad ogólnych i wyjątków od nich. Przede wszystkim przyjął, że w celu zapewnienia prawidłowego stosowania tej żywności należy obowiązkowo wyszczególnić właściwości i cechy przywołanej żywności, a także poszerzyć informacje zawarte w informacji o wartości odżywczej, która jej dotyczy ( 16 ).

31.

Dlatego zakres dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych w stosunku do ogólnych wymogów obowiązujących dla wszystkich rodzajów żywności obejmuje opis właściwości i cech, które czynią produkt użytecznym w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się zastosowanie produktu, w szczególności w zależności od przypadku, właściwości lub cech odnoszących się do specjalnego przetwarzania i składu, składników odżywczych, których zawartość została zwiększona, zmniejszona, wyeliminowana lub zmieniona w inny sposób, oraz uzasadnienia stosowania danego produktu ( 17 ).

32.

W odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących informacji o wartości odżywczej żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, w drodze odstępstwa od zasad ogólnych wynikających z art. 30 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011, elementy zawarte w obowiązkowej informacji o wartości odżywczej żywności specjalnego przeznaczenia medycznego nie są powtarzane na etykiecie ( 18 ). Artykuły 31–35 tego rozporządzenia mają przy tym zastosowanie do wszystkich składników odżywczych wymienionych w informacji o wartości odżywczej żywności specjalnego przeznaczenia medycznego ( 19 ).

33.

W tym względzie rząd czeski podnosi w istocie, że żaden przepis rozporządzenia delegowanego 2016/128 nie zabrania podawania na żywności specjalnego przeznaczenia medycznego informacji o wartości odżywczej wyrażonej w przeliczeniu na porcję lub na jednostkę spożycia, zgodnie z art. 33 rozporządzenia nr 1169/2011, który reguluje wskazanie takich informacji. Rząd ten uważa, że art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego przewiduje odstępstwo od art. 30 rozporządzenia nr 1169/2011, lecz nie od jego art. 33. Zdaniem tego rządu należy przeanalizować wyłącznie drugie pytanie prejudycjalne ( 20 ), dotyczące wspomnianego art. 6 ust. 2.

34.

Należy zatem zbadać wzajemną relację między poszczególnymi przepisami, na które powołuje się rząd czeski, oraz jej możliwe skutki na rozpatrzenie pytań prejudycjalnych zadanych Trybunałowi w niniejszej sprawie.

35.

Artykuł 30 rozporządzenia nr 1169/2011, zatytułowany „Treść”, w ust. 1 i 2 określa w istocie wymogi dotyczące treści informacji o wartości odżywczej żywności, a mianowicie, między innymi, obowiązkowe elementy, które musi ona zawierać, a także te, które mogą ją uzupełniać. Ustęp 3 tego artykułu stanowi, że niektóre informacje wchodzące w zakres informacji o wartości odżywczej i wyraźnie wskazane w tym ustępie mogą, pod warunkiem że opakowana żywność zawiera taką informację o wartości odżywczej, zostać powtórzone na jej etykiecie. Zatem takie dobrowolne powtórzenie jest dozwolone w głównym polu widzenia, innymi słowy z przodu opakowania, aby pomóc konsumentom łatwo dostrzec podstawowe informacje o wartości odżywczej przy zakupie żywności ( 21 ).

36.

Kolejne przepisy, a w szczególności art. 32 i 33, zatytułowane, odpowiednio, „Wyrażanie ilości w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml” i „Wyrażanie ilości w przeliczeniu na porcję lub na jednostkową ilość żywności”, przewidują zasady wyrażania elementów składających się na treść informacji o wartości odżywczej. O ile główna zasada zawarta w art. 32 stanowi, że takie wyrażanie następuje w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, o tyle art. 33 przewiduje dodatkowe przypadki, w których wspomniane elementy mogą, oprócz formy wyrażania w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, być wyrażone w przeliczeniu na porcję lub jednostkową ilość żywności ( 22 ).

37.

Wymienione przepisy są częścią sekcji 3 (zatytułowanej „Informacja o wartości odżywczej” rozdziału IV (dotyczącego „[o]bowiązkowych informacji na temat żywności”) rozporządzenia nr 1169/2011.

38.

Moim zdaniem rozważania przedstawione w punktach 35–37 niniejszej opinii pozwalają postrzegać art. 30 rozporządzenia nr 1169/2011 jako przepis ogólny określający treść obowiązkowych informacji, które należy zamieścić w informacji o wartości odżywczej żywności. Artykuł ten wskazuje także, które ściśle ograniczone informacje zawarte w informacji o wartości odżywczej mogą być powtórzone na etykiecie, to znaczy z przodu opakowania żywności. Tymczasem z brzmienia art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128 wynika, że stanowi on właśnie odstępstwo od tej ostatniej zasady dotyczącej treści informacji, które mogą być powtórzone na etykiecie.

39.

Natomiast art. 32 i 33 rozporządzenia nr 1169/2011 wydają mi się bardziej precyzować zasady dotyczące formy realizacji wymogów w zakresie przedstawiania informacji, o których mowa w przywołanym art. 30. Artykuł 32 ustanawia zasadę określającą „główną” formę, która w razie potrzeby może zostać uzupełniona regułą opisaną w przytoczonym art. 33. Zasady przewidziane w tych dwóch przepisach mają zastosowanie do informacji o składnikach odżywczych zawartych w informacji o wartości odżywczej. Należy zauważyć, że zasady te stosują się również do informacji o wartości odżywczej żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, w zakresie w jakim przewidują, że powinna ona zawierać informacje wyrażone w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml i może być uzupełniona informacjami wyrażonymi w przeliczeniu na porcję lub jednostkową ilość żywności ( 23 ).

40.

Zatem przepisy zawarte w art. 32 i 33 rozporządzenia nr 1169/2011, dotyczące wyrażania elementów uwzględnionych w informacji o wartości odżywczej w odniesieniu do ich ilości w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml i w stosownych przypadkach na porcję lub jednostkową ilość żywności, byłyby niepotrzebne, gdyby te elementy i ich ilość nie musiały znajdować się w informacji o wartości odżywczej. Wobec tego samo istnienie zasad określonych w tych artykułach zależy od art. 30, który, w moich oczach, ukazuje się jako kluczowy przepis sekcji rozporządzenia nr 1169/2011 dotyczącej ogólnych wymogów w zakresie informacji o wartości odżywczej na etykiecie.

41.

To powiedziawszy, moim zdaniem stanowisko rządu czeskiego przywołane w pkt 33 niniejszej opinii i wyjaśnione na rozprawie pozbawiałoby znaczenia odstępstwo przewidziane w art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128, który nie odsyła ani do art. 32, ani do art. 33 rozporządzenia nr 1169/2011. Tymczasem zakaz powtarzania elementów zawartych w informacji o wartości odżywczej przewidziany w tym art. 6 ust. 2 wyraźnie nie dotyczy ani ich wyrażania w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, ani w przeliczeniu na porcję lub na jednostkową ilość żywności. Tym samym odstępstwo przewidziane w art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego powinno być rozumiane jako ogólne odstępstwo, które stosuje się niezależnie od sposobu wyrażania wartości energetycznej i ilości składników odżywczych na mocy art. 32 lub art. 33 rozporządzenia nr 1169/2011.

42.

W konsekwencji brzmienie, a w zwłaszcza kontekst przepisów zawartych w art. 30, 32 i 33 rozporządzenia nr 1169/2011 i w art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128 sprzeciwiają się stanowisku przedstawionemu przez rząd czeski, dążącemu do wyłączenia z niniejszej analizy pierwsze pytanie zadane przez sąd odsyłający. Zatem konieczne jest rozpatrzenie tego pierwszego pytania w sposób przedstawiony poniżej.

W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego

43.

Tytułem przypomnienia: poprzez pierwsze pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy wartość energetyczna produktu i ilości różnych składników odżywczych podane w innym miejscu niż w informacji o wartości odżywczej mogą stanowić dodatkowy opis właściwości i cech produktu w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128.

44.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. g) „[o]prócz obowiązkowych danych szczegółowych wymienionych w art. 9 ust. 1 [rozporządzenia nr 1169/2011] dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe w odniesieniu do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego są następujące: […] opis właściwości lub cech, które czynią produkt użytecznym[ ( 24 )] w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się zastosowanie produktu, w szczególności w zależności od przypadku, właściwości lub cech odnoszących się do specjalnego przetwarzania i składu, składników odżywczych, których zawartość została zwiększona, zmniejszona, wyeliminowana lub zmieniona w inny sposób, oraz uzasadnienie stosowania danego produktu”.

45.

Aby odpowiedzieć na pierwsze pytanie prejudycjalne, wydaje mi się niezbędne wyjaśnienie pojęcia „opisu właściwości i cech produktu” w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128. W celu udzielenia przydatnej odpowiedzi na to pytanie, należy także dokonać pomocniczo wykładni pojęcia „dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych”, które ten właśnie przepis wprowadza, bowiem opis ten z niego wynika ( 25 ).

46.

Warto przypomnieć, że wykładnia art. 5 ust. 2 lit. g) powinna być ustalona z uwzględnieniem nie tylko jego brzmienia, ale również jego kontekstu oraz celu rozpatrywanego uregulowania ( 26 ).

47.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do brzmienia tego art. 5 ust. 2 lit. g), należy podnieść, że przepis ten (ani też samo rozporządzenie delegowane) nie definiuje pojęcia „opisu właściwości lub cech, które czynią produkt użytecznym w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się zastosowanie produktu”. Z tego względu ważne jest, aby ustalić wykładnię terminów „właściwości” i „cechy” w szczególnym kontekście żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Terminy te należy rozumieć jako odnoszące się do cech i zbioru rozpoznawalnych elementów, które umożliwiają rozróżnienie ( 27 ), w tym przypadku, wspomnianej żywności, ze względu na właściwości lub cechy, które czynią ją szczególnie użyteczną ( 28 ) w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem, w przypadku których w postępowaniu dietetycznym przewiduje się jej zastosowanie.

48.

Ta literalna wykładnia terminów „właściwości” i „cech” znajduje potwierdzenie w przykładach podanych w art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128, wśród których znajdują się właściwości i cechy odnoszące się do specjalnego przetwarzania i składu produktu, modyfikacje jego składników odżywczych, w zależności od ich zwiększenia, zmniejszenia, wyeliminowania lub zmiany oraz uzasadnienie stosowania tego produktu ( 29 ).

49.

Niemniej należy zauważyć, że sformułowanie art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128, dotyczącego wskazania obowiązkowych informacji na temat szczególnego rodzaju żywności, jaką jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, różni się od sformułowania art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 i art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia, dotyczących wskazania informacji obowiązkowych dla wszystkich rodzajów żywności.

50.

W istocie ogólne wymogi dotyczące etykietowania zwykłej żywności wynikające z art. 9 i 30 rozporządzenia nr 1169/2011 odnoszą się do terminów „składniki” ( 30 ) lub „elementy” i określają zatem substancje, które tworzą dany produkt, a ogólniej odsyłają do ich zawartości. Natomiast terminy użyte w art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 dotyczą właściwości lub cech, które umożliwiają prawidłowe stosowanie tego produktu, czyniąc go użytecznym w związku z daną chorobą, zaburzeniem lub schorzeniem ( 31 ). Tym samym różnica w terminach użytych przy formułowaniu tych przepisów wydaje mi się wynikać z woli wprowadzenia przez ustawodawcę Unii szczególnej zasady opisu cech charakterystycznych dla żywności specjalnego przeznaczenia medycznego w stosunku do ogólnej zasady wskazania składu wszystkich rodzajów żywności.

51.

Ponadto z art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 wprost wynika, że wskazuje on informacje inne niż te, których podanie jest obowiązkowe na mocy art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011. Otóż wydaje mi się to szczególnie istotne w tym przypadku, bowiem prowadzi do wniosku, że brzmienie tego przepisu stoi na przeszkodzie temu, aby wartość energetyczna produktu i ilość różnych składników odżywczych mogły wchodzić w zakres opisu właściwości i cech produktu jako informacje dodatkowe w stosunku do tych wymaganych już w przypadku wszystkich rodzajów żywności.

52.

Wniosek ten nasuwa się zwłaszcza w kontekście doprecyzowania zawartego w art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128, który określa takie informacje jako „obowiązkowe”, co oznacza, że muszą one znajdować się na wszystkich środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego.

53.

W drugiej kolejności powyższa wykładnia literalna znajduje poparcie w kontekście, w który wpisuje się art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 oraz celach przypisanych temu rozporządzeniu.

54.

Po pierwsze, w odniesieniu do kontekstu warto wskazać przede wszystkim ten, w którym ustanowiono zasadę etykietowania żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, opisaną w tym art. 5 ust. 2 lit. g). W istocie zasada ta została wprowadzona jako uzupełnienie wszystkich pozostałych zasad mających zastosowanie do całości żywności, tak jak potwierdza to jej nazwa „[s]zczegółowe wymogi dotyczące informacji o rodzajach żywności”.

55.

Następnie ogół danych szczegółowych wskazanych w art. 5 rozporządzenia delegowanego 2016/128, zwłaszcza tych dotyczących stosowania żywności specjalnego przeznaczenia medycznego pod nadzorem lekarza ( 32 ), konkretnej kategorii wiekowej, dla której żywność ta jest przeznaczona ( 33 ), lub odpowiednich środków ostrożności i przeciwwskazań ( 34 ), wykracza poza zakres zawartości odżywczej żywności i ma na celu dostarczenie dodatkowych informacji w stosunku do tego ostatniego.

56.

Wreszcie w tym kontekście niezwykle przydatne jest odnotowanie, że art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128 przewiduje szczególny zakaz powtarzania na etykiecie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego elementów zawartych w informacji o wartości odżywczej ( 35 ). W tym względzie warto przypomnieć, że sporne dane szczegółowe są w swej istocie informacjami wchodzącymi w zakres informacji o wartości odżywczej zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011. Podobnie jak Komisja jestem zdania, że wartość energetyczna i ilość składników odżywczych pozostają informacjami o tym samym charakterze, niezależnie od sposobu, w jakim są wyrażone.

57.

Zatem ani zakaz przewidziany w niniejszym art. 6 ust. 2, ani obowiązek wynikający z art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego dotyczące pierwszego i drugiego wskazania niektórych informacji na etykiecie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego nie będą ulegać modyfikacjom w zależności od różnych sposobów wyrażania tych samych informacji, ponieważ nie zmieniają one, z powodu odmiennego wyrażania, swej istoty, jedynej właściwej z punktu widzenia stosowania wspomnianych przepisów ( 36 ). Tymczasem przyznanie, że jest odwrotnie, jak zasadniczo twierdzi Nestlé, skutkowałoby według mnie obejściem zakazu zawartego w art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128.

58.

Z tych przyczyn kontekst, w jakim znajduje się art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128, stoi moim zadaniem na przeszkodzie temu, aby sporne dane szczegółowe mogły stanowić dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe, mające zastosowanie wyłącznie do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. A fortiori nie mogą one wchodzić w zakres „opisu właściwości i cech”, o którym mowa w tymże art. 5 ust. 2 lit. g).

59.

Po drugie, powyższy wniosek wydaje mi się najbardziej spójny z celami rozporządzenia delegowanego 2016/128.

60.

W tym względzie należy przypomnieć, że rozporządzenie delegowane uzupełnia rozporządzenie podstawowe, określając szczegółowe wymogi odnośnie do składu i informacji, które mają zastosowanie do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Stanowią one dopełnienie ogólnych wymogów, które stosują się do wszystkich rodzajów żywności na mocy rozporządzenia nr 1169/2011, i w związku z tym stosują się również do szczególnej żywności, której dotyczy niniejsza sprawa.

61.

Przewidując szczegółowe wymogi, aby uwzględnić w ten sposób specyficzny charakter żywności specjalnego przeznaczenia medycznego ( 37 ), rozporządzenie delegowane 2016/128 ma na celu zapewnienie, że żywność ta jest bezpieczna, zdrowa i skuteczna dla osób, dla których jest przeznaczona ( 38 ). Zatem ustanawiając szczegółowe wymogi dotyczące etykietowania niektórych rodzajów żywności, prawodawca Unii dąży do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony wrażliwych konsumentów, aby umożliwić im dokładną identyfikację produktów, które stanowią ich częściowe lub jedyne źródło pożywienia ( 39 ).

62.

Przede wszystkim dokonanie wykładni art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 w ten sposób, że przewiduje on obowiązek wskazania obowiązkowych danych szczegółowych, które mają zastosowanie do wszystkich rodzajów żywności, takich jak te omawiane w niniejszej sprawie, na opakowaniach żywności specjalnego przeznaczenia medycznego jako informacji dodatkowych byłaby sprzeczna z celem ustanowienia szczegółowych wymogów w tej dziedzinie.

63.

Następnie wykładnia ta może także zagrozić zapewnieniu ochrony wrażliwych konsumentów, umożliwiającemu dokładną identyfikację produktów, które stanowią ich częściowe lub jedyne źródło żywności. W rzeczywistości wprowadzenie obowiązku wskazania tylko niektórych informacji żywieniowych z przodu opakowania może dezorientować tych konsumentów, a nawet wprowadzać ich w błąd ( 40 ).

64.

Wreszcie, wbrew temu, co twierdzi Nestlé, nie jestem przekonany, że aby uzasadnić jej wykładnię, można by mówić o istotnych informacjach ( 41 ) dotyczących żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, jak ma to miejsce w przypadku zwykłej żywności ( 42 ), zwłaszcza ze względu na jej szczególny charakter opisany w uwagach wprowadzających. W istocie skład żywności specjalnego przeznaczenia medycznego może się znacznie różnić, w zależności między innymi od określonej choroby, zaburzenia lub schorzenia, w odniesieniu do których prowadzona jest dieta z zastosowaniem danego produktu, a także wieku pacjenta i miejsca, w którym otrzymuje on pomoc medyczną, oraz zamierzonego zastosowania produktu ( 43 ).

65.

Zatem wykładnia art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 w ten sposób, iż uprawnia on do wskazania wartości energetycznej produktu i ilości różnych składników odżywczych w innym miejscu niż w informacji o wartości odżywczej oraz do uznania, że stanowi to dodatkowy opis właściwości i cech żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, nie pozwala osiągnąć celu rozporządzenia delegowanego 2016/128 dotyczącego wysokiej ochrony wrażliwych konsumentów. W rzeczywistości cel ten wymaga w moim przekonaniu, aby zarówno pracownicy służby zdrowia zajmujący się medycznym nadzorem stosowania tej żywności, jak i wrażliwi konsumenci dokonywali świadomego wyboru w oparciu o całość informacji żywieniowych.

66.

Podsumowując: z całości powyższych rozważań wynika moim zdaniem, że na pytanie pierwsze zadane przez sąd odsyłający należy odpowiedzieć, że art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 powinien być interpretowany w ten sposób, że rozpatrywane sporne dane szczegółowe nie mogą stanowić dodatkowego opisu właściwości i cech produktu w rozumieniu tego artykułu.

W przedmiocie drugiego pytania prejudycjalnego

67.

Pytanie to zostało zadane na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, zatem jeżeli Trybunał dokona wykładni przepisu art. 5 ust. 2 lit. g) rozporządzenia delegowanego 2016/128 w sposób, który zaproponowałem w pkt 66 niniejszej opinii, nie ma potrzeby, aby na nie odpowiadać.

68.

W każdym wypadku należy pamiętać, że aby zakaz przewidziany w art. 6 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2016/128 nie stał się bezprzedmiotowy, rozpatrywane sporne dane szczegółowe nie powinny pozostawać poza jego zakresem stosowania jedynie ze względu na formę, w jakiej zostały wyrażone. Ta ostatnia bowiem w żaden sposób nie zmienia treści, która moim zdaniem pozostaje jedynym właściwym kryterium stosowania tego zakazu ( 44 ).

Wnioski

69.

W świetle wszystkich powyższych rozważań proponuję, aby na pytania prejudycjalne zadane przez Högsta förvaltningsdomstolen (najwyższy sąd administracyjny, Szwecja) Trybunał odpowiedział w następujący sposób: