<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-401/11</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62011CJ0401</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:223">EU:C:2013:223</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>9</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>9</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>WYROK Z DNIA <DATE ISO="20130411">11.4.2013</DATE> R. – SPRAWA C‑401/11</P><P>SOUKUPOVÁ</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (trzecia izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20130411">11 kwietnia 2013 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: czeski.</P></NOTE><NOTE TYPE="ENDNOTE" NUMBERING="roman" NOTE.ID="E0002"><P>Punkt 26 w niniejszym tekście był przedmiotem zmiany o charakterze językowym, po pierwotnym umieszczeniu na stronie internetowej.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Rolnictwo</KEYWORD><KEYWORD>EFOGR</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (WE) nr 1257/1999</KEYWORD><KEYWORD>Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich</KEYWORD><KEYWORD>Wsparcie w przejściu na wcześniejszą emeryturę</KEYWORD><KEYWORD>Przekazujący, który ukończył co najmniej 55 lat, ale w chwili przekazania nie osiągnął normalnego wieku emerytalnego</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie normalnego wieku emerytalnego</KEYWORD><KEYWORD>Przepisy krajowe ustalające różny wiek emerytalny w zależności od płci oraz, w przypadku kobiet, liczby wychowanych dzieci</KEYWORD><KEYWORD>Ogólne zasady równego traktowania i niedyskryminacji</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑401/11</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Nejvyšší správní soud (Republika Czeska) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20110412">12 kwietnia 2011 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20110728">28 lipca 2011 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Blanka Soukupová</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Ministerstvo zemědělství</HT>,</P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (trzecia izba),</P><P>w składzie: R. Silva de Lapuerta, pełniąca obowiązki prezesa trzeciej izby, K. Lenaerts, G. Arestis (sprawozdawca), J. Malenovský i D. Šváby, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: N. Jääskinen,</P><P>sekretarz: K. Sztranc‑Sławiczek, administrator,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20120628">28 czerwca 2012 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi przedstawione:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu B. Soukupovej przez J. Tomáška, advokát,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka, działającego w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu polskiego przez M. Szpunara, działającego w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej przez M. van Beeka, G. von Rintelena oraz Z. Malůškovą, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><?PAGE NO="2"?><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20121023">23 października 2012 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia <DATE ISO="19990517">17 maja 1999 r.</DATE> w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="160" PAGE.FIRST="80" DATE.PUB="1999">Dz.U. L 160, s. 80</REF.DOC.OJ>, i sprostowanie <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="302" PAGE.FIRST="72" DATE.PUB="2000">Dz.U. 2000, L 302, s. 72</REF.DOC.OJ>) oraz ogólnych zasad prawa Unii, to jest zasady równego traktowania i niedyskryminacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten złożony został w ramach sporu między B. Soukupovą, rolnikiem, a Ministerstvo zemědělství (ministerstwem rolnictwa) w przedmiocie oddalenia żądania objęcia programem wspierającym wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Uregulowania Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy Rady nr 79/7/EWG z dnia <DATE ISO="19781219">19 grudnia 1978 r.</DATE> w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="006" PAGE.FIRST="24" DATE.PUB="1979">Dz.U. 1979, L 6, s. 24</REF.DOC.OJ>) stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Niniejszą dyrektywę stosuje się do:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>systemów ustawowych zapewniających ochronę przed ryzykiem:</TXT><P>[…]</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>starości,</P></ITEM></LIST></P><P>[…]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>przepisów dotyczących pomocy społecznej w zakresie, w jakim mają one uzupełnić lub zastąpić wymienione wcześniej systemy<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 7 tej dyrektywy ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="007.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa państw członkowskich do wyłączenia z jej zakresu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>ustalenia wieku emerytalnego dla celów przyznania rent i emerytur oraz skutków mogących z tego wypływać w odniesieniu do innych świadczeń;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>przywilejów przyznawanych w systemach ubezpieczenia emerytalnego osobom, które wychowywały dzieci; nabycia praw do świadczeń na podstawie okresów przerwy w wykonywaniu pracy ze względu na wychowywanie dzieci;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><?PAGE NO="3"?><PARAG IDENTIFIER="007.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie przeprowadzają okresowo badanie kwestii wyłączonych na mocy ust. 1 w celu zweryfikowania, w świetle zmian społecznych w tej dziedzinie, czy uzasadnione jest podtrzymywanie odpowiednich wyłączeń<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Motyw 23 rozporządzenia nr 1257/1999 głosi, że powinno się zachęcać do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę w rolnictwie w celu poprawy wydajności gospodarstw rolnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Zgodnie z motywem 40 tego rozporządzenia powinny być wspierane działania w celu usunięcia nierówności i promowania równych szans dla kobiet i mężczyzn.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 2 tiret jedenaste tego rozporządzenia przewiduje, że wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, związane z działalnością gospodarki rolnej i jej przekształceniem, może dotyczyć zlikwidowania nierówności i promocji równych szans dla kobiet i mężczyzn, w szczególności poprzez wspieranie projektów zainicjowanych i wdrażanych przez kobiety.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999, znajdujący się w rozdziale IV tego rozporządzenia, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Wcześniejsze emerytury<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>, ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Wsparcie przechodzenia na wcześniejszą emeryturę w gospodarce rolnej przyczynia się do realizacji następujących celów:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>zapewnienia dochodu starszym rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie gospodarowania,</P></ITEM><ITEM><P>zachęcenia do zastępowania takich starszych rolników przez rolników, którzy mogą poprawić, w miarę potrzeb, rentowność pozostawionych im gospodarstw rolnych,</P></ITEM><ITEM><P>wydzielenia użytków rolnych dla produkcji nierolniczej, tam gdzie gospodarka rolna przy zachowaniu rentowności nie jest możliwa<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 11 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Osoba przekazująca gospodarstwo:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków,</P></ITEM><ITEM><P>ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa,</P><P>oraz</P></ITEM><ITEM><P>prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Artykuł 12 ust. 2 tego rozporządzenia głosi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Okres udzielania wsparcia w przejściu na wcześniejszą emeryturę nie przekracza 15 lat dla osoby przekazującej gospodarstwo i 10 lat dla robotnika rolnego. Wsparcie takie jest udzielane osobom, które przekazały gospodarstwo rolne nie dłużej niż do ukończenia przez nie 75 lat, i robotnikom rolnym nie dłużej niż do osiągnięcia przez nich normalnego wieku emerytalnego.</ALINEA><ALINEA>W przypadku, gdy osoba, która przekazała gospodarstwo rolne, otrzymuje od państwa członkowskiego normalną emeryturę, wsparcie w postaci wcześniejszej emerytury zostaje przyznane jako dodatek, uwzględniwszy wysokość krajowej emerytury w tym państwie<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Uregulowania czeskie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Zgodnie z rozporządzeniem nr 1257/1999 w dniu <DATE ISO="20050126">26 stycznia 2005 r.</DATE> Republika Czeska wydała dekret rządowy nr 69/2005 ustanawiający warunki przyznawania dotacji w związku z wcześniejszym zakończeniem prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego (nařízení vlády č. 69/2005 Sb., o stanovení podmínek pro poskytování dotace v souvislosti s předčasným ukončením provozování zemědělské činnosti zemědělského podnikatele). Zgodnie art. 1 tego dekretu rządowego jego celem jest przyznawanie dotacji w ramach programu wspierającego wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) wskazanego dekretu rządowego przystąpienie do tego programu jest możliwe pod warunkiem, że osoba składająca wniosek o objęcie jej programem w dniu złożenia wniosku osiągnęła wiek co najmniej 55 lat oraz nie osiągnęła wieku wymaganego do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Artykuł 32 ust. 1 i 2 ustawy nr 155/1995 o ubezpieczeniu emerytalnym (zákon č. 155/1995 Sb., o důchodovém pojištění), w wersji mającej zastosowanie w postępowaniu głównym, do którego odsyła rzeczony art. 3 ust. 1 lit. b), przewidywał:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="032.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>(1)</NO.PARAG><ALINEA><P>Ustala się wiek emerytalny</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>dla mężczyzn na 60 lat;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>dla kobiet</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>na 53 lata, jeśli wychowały co najmniej 5 dzieci,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>na 54 lata, jeśli wychowały 3 lub 4 dzieci,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>na 55 lat, jeśli wychowały 2 dzieci,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>na 56 lat, jeśli wychowały jedno dziecko, lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>na 57 lat, jeśli ubezpieczona osiągnęła ten wiek w dniu <DATE ISO="19951231">31 grudnia 1995 r.</DATE></TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="032.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA>W przypadku ubezpieczonych, którzy w okresie od dnia <DATE ISO="19960101">1 stycznia 1996 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20121231">31 grudnia 2012 r.</DATE> osiągną wiek ustalony w ust. 1, wiek emerytalny określa się w przypadku mężczyzn, dodając 2 miesiące, oraz w przypadku kobiet, dodając 4 miesiące do miesiąca, w którym ubezpieczony osiągnął ten wiek, za każdy, nawet rozpoczęty, rok kalendarzowy w okresie od dnia <DATE ISO="19951231">31 grudnia 1995 r.</DATE> do dnia osiągnięcia wieku ustalonego w ust. 1, i uznaje się za wiek emerytalny wiek osiągnięty w dniu, którego cyfra odpowiada dniu urodzenia ubezpieczonego; jeśli ów miesiąc nie zawiera tego dnia, za wiek emerytalny uznaje się wiek osiągnięty w ostatnim dniu tego miesiąca<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Blanka Soukupová, rolnik, urodziła się w dniu <DATE ISO="19470124">24 stycznia 1947 r.</DATE> i wychowała dwoje dzieci. W dniu <DATE ISO="20040524">24 maja 2004 r.</DATE> osiągnęła wiek uprawniający ją do uzyskania świadczeń emerytalnych zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy nr 155/1995.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20061003">3 października 2006 r.</DATE> B. Soukupová wystąpiła do państwowego rolnego funduszu inwestycyjnego z wnioskiem o objęcie jej programem wspierającym wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Wniosek B. Soukupovej został oddalony na mocy decyzji z dnia <DATE ISO="20061220">20 grudnia 2006 r.</DATE> zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) dekretu rządowego nr 69/2005 z uwagi na fakt, że w dniu, w którym wniosek ten został złożony, B. Soukupová osiągnęła wiek wymagany do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Blanka Soukupová wniosła do Ministerstvo zemědělství odwołanie od tej decyzji, które zostało oddalone decyzją z dnia <DATE ISO="20070412">12 kwietnia 2007 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Na tę decyzję B. Soukupová wniosła skargę do Městský soud v Praze (sądu miejskiego w Pradze). W swojej skardze podniosła ona, że art. 3 ust. 1 lit. b) dekretu rządowego nr 69/2005 jest sprzeczny z art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999, ponieważ rozporządzenie to odwołuje się do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>normalnego wieku emerytalnego<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>, podczas gdy dekret rządowy odwołuje się do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>wieku wymaganego do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>. Wskazując na dyskryminujący charakter warunku przewidzianego w art. 3, jako że wiek wymagany do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych w rozumieniu wspomnianego art. 3 został ustalony odmiennie dla mężczyzn i kobiet, zaś w przypadku kobiet różni się w zależności od liczby wychowanych dzieci, skarżąca domaga się takiej wykładni pojęcia normalnego wieku emerytalnego w rozumieniu tego rozporządzenia, która nie dyskryminowałaby poszczególnych wnioskodawców. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z uregulowaniem czeskim kobietom, które wychowały więcej dzieci, przysługuje obiektywnie krótszy termin na złożenie wniosku o przystąpienie do programu wspierającego wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej niż termin przysługujący mężczyznom lub kobietom, które wychowały mniej dzieci.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE> Městský soud v Praze uchylił decyzję Ministerstvo zemědělství, uznając, że nie istniał żaden słuszny powód umożliwiający dokonanie rozróżnienia pomiędzy mężczyzną rolnikiem a kobietą rolnikiem w odniesieniu do kwestii dostępu do dotacji rolnych. Městský soud v Praze odrzucił w konsekwencji wykładnię, która mogłaby wprowadzić nieuzasadnione różnice w traktowaniu poszczególnych wnioskodawców. Ponadto orzekł on, że górną granicę wieku umożliwiającą objęcie programem wspierającym wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego należy określić jako normalny wiek emerytalny w ten sam sposób dla wszystkich wnioskodawców.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Od tego wyroku Ministerstvo zemědělství wniosło skargę kasacyjną do Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego). Ministerstvo zemědělství utrzymywało w swojej skardze, że rozporządzenie nr 1257/1999 nie przewiduje szczegółowych przepisów w odniesieniu do dolnej granicy wieku wnioskodawców. Podniosło ono również, że wyrażenia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie tego rozporządzenia i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> w rozumieniu art. 32 ustawy nr 155/1995 mają podobne znaczenie. Ministerstvo zemědělství utrzymywało, że aby określić w sposób precyzyjny i obiektywny normalny wiek emerytalny w rozumieniu rzeczonego art. 11, postanowiono określić ten wiek, w krajowym porządku prawnym, na podstawie rzeczonego art. 32. Ministerstvo zemědělství podkreśliło również, że identyczny sposób ustalania normalnego wieku emerytalnego został ustanowiony w dokumencie programowym zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Horyzontalny plan rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004–2006<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>, który został przyjęty zarówno przez to państwo członkowskie na mocy decyzji nr 671 z dnia <DATE ISO="20030709">9 lipca 2003 r.</DATE>, jak i przez Komisję Europejską na mocy decyzji 2004 CZ 06G DO 001 z dnia <DATE ISO="20040903">3 września 2004 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Powziąwszy wątpliwości co do przysługującego B. Soukupovej uprawnienia przystąpienia do programu wspierającego wcześniejsze zakończenie prowadzenia działalności rolniczej przez przedsiębiorcę rolnego, przewidzianego w dekrecie rządowym nr 69/2005, i uznając za konieczne uzyskanie w tym zakresie odpowiedzi zarówno odnośnie do wykładni pojęcia normalnego wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999, jak i w kwestii ustalenia, czy prawo Unii pozwala na dokonanie rozróżnienia, przy rozpatrywaniu wniosku o objęcie takim<?PAGE NO="6"?> programem, między wnioskodawcami ze względu na ich płeć i liczbę wychowanych dzieci, Nejvyšší správní soud postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>1)</NO.P><TXT>Czy pojęcie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="00AB" ID="QE0014"/> w momencie przekazywania gospodarstwa zgodnie z art. 11 rozporządzenia [nr 1257/1999] można interpretować jako <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>wiek wymagany do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="00AB" ID="QE0015"/> przez danego wnioskodawcę w świetle przepisów krajowych?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze jest twierdząca, to czy zgodne z prawem Unii Europejskiej i z ogólnymi zasadami prawa Unii Europejskiej jest, aby <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="00AB" ID="QE0016"/> w momencie przekazywania gospodarstwa został określony odmiennie dla poszczególnych wnioskodawców, w zależności od ich płci i liczby dzieci, które wychowali?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze jest przecząca, to jakie kryteria powinien wziąć pod uwagę sąd krajowy, dokonując wykładni pojęcia <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="00AB" ID="QE0017"/> w momencie przekazywania gospodarstwa zgodnie z art. 11 rozporządzenia [nr 1257/1999]?<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Zadając pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy jest zgodne z prawem Unii i jego ogólnymi zasadami równego traktowania i niedyskryminacji, że na postawie przepisów systemu emerytalnego danego państwa członkowskiego dotyczących wieku wymaganego do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999 został określony odmiennie w zależności od płci wnoszącego o objęcie programem wsparcia w przejściu na wcześniejszą emeryturę w rolnictwie, a w przypadku wnioskodawców płci żeńskiej – w zależności od liczby wychowanych przez osobę zainteresowaną dzieci.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>W tym zakresie należy wskazać w pierwszej kolejności, że jak wynika z art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999, mechanizm wsparcia w przejściu na wcześniejszą emeryturę w rolnictwie w rozumieniu tego rozporządzenia przyczynia się między innymi do zapewnienia dochodu starszym rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie prowadzenia działalności rolnej, i zachęcenia do zastępowania takich starszych rolników przez rolników, którzy mogą poprawić, w miarę potrzeb, rentowność pozostawionych im gospodarstw rolnych. Ten drugi cel został także przywołany w motywie 23 tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Wynika z tego, że owo wsparcie w przejściu na wcześniejszą emeryturę stanowi zachętę o charakterze ekonomicznym, której celem jest zachęcanie starszych rolników, by zakończyli ostatecznie swoją działalność rolną wcześniej niż uczyniliby to w normalnych okolicznościach, a zatem ułatwienie strukturalnej zmiany sektora rolniczego w celu zapewnienia lepszej rentowności gospodarstw.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Należy więc stwierdzić, że tak jak wskazał rzecznik generalny w pkt 47 opinii, wsparcie w przejściu na wcześniejszą emeryturę przewidziane w rozporządzeniu nr 1257/1999 jest instrumentem wspólnej polityki rolnej, finansowanym przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), który służy zapewnieniu lepszej rentowności gospodarstw rolnych, nie zaś świadczeniem w ramach zabezpieczenia społecznego wchodzącego w zakres stosowania dyrektywy 79/7.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>W takich okolicznościach, o ile z pewnością ustalenie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>normalnego wieku emerytalnego<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999 należy, wobec braku harmonizacji prawa Unii w tym zakresie, do kompetencji państw członkowskich, o tyle nie zmienia to faktu, że do celów stosowania tego rozporządzenia państwa członkowskie nie mogą powoływać się na różnicę traktowania w odniesieniu do ustalania wieku emerytalnego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, na której utrzymanie pozwala art. 7 ust. 1 dyrektywy 79/7. Nie można uznać, że prawodawca Unii, odsyłając do pojęcia, które nie zostało zharmonizowane, zezwolił państwom członkowskim w ramach wdrażania tego rozporządzenia na przyjęcie uregulowań naruszających ogólne zasady prawa Unii oraz prawa podstawowe (zob. podobnie wyrok z dnia <DATE ISO="20060627">27 czerwca 2006 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-540/03" PAGE.ECR="I-5769">C‑540/03 Parlament przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑5769, pkt 22, 23</REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Należy wskazać ponadto, że motyw 40 rozporządzenia nr 1257/1999 zaleca wspieranie działań w celu usunięcia nierówności i promowania równych szans dla kobiet i mężczyzn. Artykuł 2 tiret jedenaste tego rozporządzenia przewiduje również, że wsparcie rozwoju obszarów wiejskich może dotyczyć zlikwidowania nierówności i promocji równych szans dla kobiet i mężczyzn. Z przepisów tych wynika więc, że przy wspieraniu wcześniejszego przechodzenia na emeryturę w rolnictwie, udzielanego na podstawie tego rozporządzenia, należy zapewnić równość traktowania kobiet i mężczyzn, a więc zakazać dyskryminacji ze względu na płeć.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Wdrażając rozporządzenie nr 1257/1999, państwa członkowskie są w konsekwencji zobowiązane, na mocy art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, do poszanowania zasad równego traktowania i niedyskryminacji, ustanowionych w art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 23 tej karty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasady równego traktowania i niedyskryminacji wymagają, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w różny sposób i by różne sytuacje nie były traktowane w identyczny sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (zob. w szczególności wyroki: z dnia <DATE ISO="19970717">17 lipca 1997 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="CST" NO.CASE="C-354/95" PAGE.SUM="I-4559">C‑354/95 National Farmers’ Union i in., Rec. s. I‑4559, pkt 61</REF.DOC.ECR>; z dnia <DATE ISO="20101111">11 listopada 2010 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-152/09" PAGE.ECR="I-11285">C‑152/09 Grootes, Zb.Orz. s. I‑11285, pkt 66</REF.DOC.ECR>; a także z dnia <DATE ISO="20110301">1 marca 2011 r.</DATE> w sprawie C‑236/09 Association belge des Consommateurs Test‑Achats i in., Zb.Orz. s. I‑773, pkt 28).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie należy więc stwierdzić, że starsi rolnicy płci żeńskiej oraz męskiej znajdują się w sytuacjach porównywalnych z uwagi na cel, jaki realizuje wspieranie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę przewidziane w art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999, zachęcające rolników, niezależnie od ich płci i liczby wychowanych dzieci, do wcześniejszego ostatecznego zakończenia ich działalności rolnej w celu zapewnienia lepszej rentowności gospodarstw rolnych, tak jak to wynika z pkt 24 niniejszego wyroku. Tacy rolnicy, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, mogą ubiegać się o tego rodzaju wsparcie, pod warunkiem że, tak jak wymaga tego art. 11 ust. 1 owego rozporządzenia, ostatecznie zaprzestali prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej, prowadziwszy gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających jego przekazanie, i mają nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęli jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>W takich okolicznościach niezgodne z prawem Unii i jego ogólnymi zasadami równego traktowania i niedyskryminacji byłoby odmienne traktowanie takich sytuacji bez obiektywnego uzasadnienia, z uwagi na fakt, iż na podstawie przepisów systemu emerytalnego danego państwa członkowskiego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999 został ustalony odmiennie w zależności od płci wnoszącego o objęcie wsparciem w przejściu na wcześniejszą emeryturę w rolnictwie, a w odniesieniu do wnioskodawców płci żeńskiej – w zależności od liczby wychowanych przez osobę zainteresowaną dzieci.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Prawo Unii i zasady równego traktowania i niedyskryminacji zostałyby bowiem naruszone, gdyby dopuścić do sytuacji, w której wnoszący o objęcie tym wsparciem w przejściu na wcześniejszą emeryturę, należący, z uwagi na płeć, a w odniesieniu do wnioskodawców płci żeńskiej, z uwagi na liczbę wychowanych dzieci, do kategorii rolników, którzy ów wiek, ustalony przez przepisy krajowe,<?PAGE NO="8"?> osiągają wcześniej niż wnioskodawcy należący do innej kategorii rolników, mogą być z obiektywnie nieuzasadnionych powodów niekorzystnie traktowani. W takim wypadku wnioskodawcom należącym do owej drugiej kategorii przysługiwałby obiektywnie dłuższy termin na złożenie wniosku o objęcie programem wsparcia, co sprawiłoby, że bez obiektywnego uzasadnienia byliby oni uprzywilejowani względem wnioskodawców należących do pierwszej kategorii, którzy składając podobny wniosek, podlegaliby bardziej surowym warunkom zakwalifikowania do objęcia takim programem wsparcia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Konsekwencją rozpatrywanych w sprawie w postępowaniu głównym uregulowań jest to, że osoba, która tak jak B. Soukupová przekazuje gospodarstwo, będąc w wieku pomiędzy normalnym wiekiem emerytalnym określonym przez te uregulowania w zależności od płci i liczby wychowanych dzieci a normalnym wiekiem emerytalnym ustalonym przez te uregulowania dla rolników płci męskiej, nie może skorzystać ze wsparcia w przejściu na wcześniejszą emeryturę, co w konsekwencji postrzega jako ograniczenie swoich uprawnień, i musi zadowolić się w dalszym okresie swojego życia emeryturą niższą niż takie wsparcie, podczas gdy rolnik płci męskiej zaprzestający prowadzenia działalności rolnej w takim samym wieku co ta osoba może korzystać ze wsparcia przez cały okres piętnastu lat lub do ukończenia 75 roku życia, zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999, odejmując emeryturę wypłacaną przez dane państwo członkowskie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Wbrew twierdzeniom rządów czeskiego i polskiego różnica w traktowaniu, jaka została wprowadzona w spornym w postępowaniu głównym uregulowaniu krajowym, nie jest obiektywnie uzasadniona. Tak jak wskazał rzecznik generalny w pkt 61 opinii, w rzeczywistości strukturalna zmiana sektora rolniczego poprzez wspieranie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę udzielonego na podstawie rozporządzenia nr 1257/1999 jest w sposób oczywisty osiągalna bez uciekania się przez państwa członkowskie do dyskryminującego traktowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o konsekwencje nieprzestrzegania zasady równego traktowania w sytuacji takiej jak w sprawie w postępowaniu głównym, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w razie stwierdzenia istnienia dyskryminacji sprzecznej z prawem Unii i tak długo, jak nie zostaną przyjęte środki zmierzające do przywrócenia równego traktowania, poszanowanie zasady równego traktowania może zostać zapewnione jedynie w drodze przyznania osobom należącym do grupy gorzej traktowanej tych samych korzyści, jakie przysługują osobom z uprzywilejowanej kategorii (zob. wyroki: z dnia <DATE ISO="19990126">26 stycznia 1999 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="CST" NO.CASE="C-18/95" PAGE.SUM="I-345">C‑18/95 Terhoeve, Rec. s. I‑345, pkt 57</REF.DOC.ECR>; z dnia <DATE ISO="20110622">22 czerwca 2011 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-399/09" PAGE.ECR="I-5573">C‑399/09 Landtová, Zb.Orz. s. I‑5573, pkt 51</REF.DOC.ECR>). Osoba będąca w niekorzystnej sytuacji powinna zatem znaleźć się w takiej samej sytuacji jak osoba, której przysługuje omawiana korzyść.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Mając na względzie ogół powyższych rozważań, na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, że nie jest zgodne z prawem Unii i jego ogólnymi zasadami równego traktowania i niedyskryminacji, że w zastosowaniu przepisów krajowego systemu emerytalnego danego państwa członkowskiego odnoszących się do wieku wymaganego do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1257/1999 został określony odmiennie w zależności od płci wnoszącego o wsparcie w przejściu na wcześniejszą emeryturę w rolnictwie, zaś w odniesieniu do wnioskodawców płci żeńskiej – w zależności od liczby wychowanych przez osobę zainteresowaną dzieci.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania trzeciego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytania pierwsze i drugie, nie należy udzielać odpowiedzi na pytanie trzecie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="9"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Nie jest zgodne z prawem Unii i jego ogólnymi zasadami równego traktowania i niedyskryminacji, że w zastosowaniu przepisów krajowego systemu emerytalnego danego państwa członkowskiego odnoszących się do wieku wymaganego do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>normalny wiek emerytalny<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w rozumieniu art. 11 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia <DATE ISO="19990517">17 maja 1999 r.</DATE> w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia został określony odmiennie w zależności od płci wnoszącego o wsparcie w przejściu na wcześniejszą emeryturę w rolnictwie, zaś w odniesieniu do wnioskodawców płci żeńskiej – w zależności od liczby wychowanych przez zainteresowaną osobę dzieci.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>