SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)

26 ta’ Novembru 2014 ( *1 )

“Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni li tikkonstata rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni u li timponi multa — Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 — Preżunzjoni ta’ innoċenza — Drittijiet tad-difiża — Proporzjonalità — Obbligu ta’ motivazzjoni”

Fil-Kawża T‑272/12,

Energetický a průmyslový holding a.s., stabbilita fi Brno (ir-Repubblika Ċeka),

EP Investment Advisors s.r.o., stabbilita fi Praga (ir-Repubblika Ċeka), inizjalment irrappreżentati minn K. Desai, solicitor, J. Schmidt u M. Peristeraki, sussegwentement minn Schmidt, R. Klotz u M. Hofmann, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, inizjalment irrappreżentata minn A. Antoniadis u R. Sauer, sussegwentement minn Sauer u C. Vollrath, bħala aġenti,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett talba għal annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2012) 1999 finali, tat-28 ta’ Marzu 2012, dwar proċedura skont l-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 (rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni) (Każ COMP/39793 – EPH et),

IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla),

komposta minn S. Frimodt Nielsen, President tal-Awla, F. Dehousse u A. M. Collins (Relatur), Imħallfin,

Reġistratur: N. Rosner, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-6 ta’ Marzu 2014,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-kuntest ġuridiku

1

L-Artikolu 20(2)(c) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), jipprovdi li “[l]-uffiċjali u persuni oħra li jakkompanjawhom awtorizzati mil-Kummissjoni jagħmlu spezzjoni għandhom is-setgħa li jieħu jew jikseb f’kwalunkwe forma: kopji ta’ jew estratti min dawn il-kotba jew rekords”.

2

L-Artikolu 20(4) ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi dan li ġej:

“Impriżi jew assoċjazzjonijiet tal-impriża huma rikjesti li jissottomettu għall-ispezzjonijiet ordnati b’deċiżjoni mil-Kummissjoni. Id-deċiżjoni ħa tispeċifika s-suġġet u l-għan tal-ispezzjoni, taħtar id-data li fiha għandha tibda u tindika l-pieni previsti mil-Artikoli 23 u 24 u d-dritt li tar-reviżjoni tad-deċiżjoni mil-Qorti tal-Ġustizzja […]”

3

Skont l-Artikolu 23(1)(c) tal-istess regolament, “[i]l-Kummissjoni tista’ b’deċiżjoni timponi fuq l-impriża u l-assoċjazzjonijiet tal-impriża multi li ma jeċċedux aktar mil-1 % tal-valur totali tal-bejgħ fis-sena kummerċjali preċedenti fejn, intenzjonalment jew b’mod negligenti […], jipproduċu l-kotba u r-rekords rikjesti relatati mal-kummerċ f’forma inkompluta matul l-ispezzjonijiet taħt l-Artikolu 20 jew jirrifjutaw l-għotja ta’ l-ispezzjonijiet ordnati bid-deċiżjoni adottata skond l-Artikolu 20(4)”.

Il-fatti li wasslu għall-kawża

4

B’deċiżjoni tas-16 ta’ Novembru 2009, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, b’mod konformi mal-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 1/2003, ordnat spezzjoni f’siti ta’ Energetický a průmyslový holding a.s. (iktar ’il quddiem “EPH”) u ta’ impriżi kkontrollati minn din tal-aħħar. L-ispezzjoni għand EPH u EP Investment Advisors s.r.o. (iktar ’il quddiem “EPIA”), sussidjarja tagħha ta’ 100 % (iktar ’il quddiem, flimkien, ir-“rikorrenti”), bdiet fid-9.30 ta’ filgħodu fl-24 ta’ Novembru 2009 fis-siti komuni tagħhom li jinsabu fil-ħames sular ta’ bini fi Praga (ir-Repubblika Ċeka). Wara li saru jafu bid-deċiżjoni ta’ spezzjoni, ir-rikorrenti ddikjaraw li ma jopponux ruħhhom għaliha.

5

L-ispezzjoni twettqet minn seba’ rappreżentanti tal-Kummissjoni u erba’ rappreżentanti tal-Uffiċċju tal-protezzjoni tal-kompetizzjoni Ċeka. Dan it-tim innotifika d-deċiżjoni ta’ spezzjoni kif ukoll nota ta’ spjega lis-Sur J., direttur eżekuttiv ta’ EPIA u membru tal-bord tad-diretturi tal-EPH.

6

Is-Sur N, membru tat-tim ta’ spezzjoni, talab lis-Sur J. jiddeskrivi l-organizzazzjoni tar-rikorrenti u li jikkuntattja l-persuna responsabbli mis-servizz tal-informatika tagħhom. Huwa informa wkoll lis-Sur J. li l-kont tal-posta elettronika kif ukoll dawk ta’ tlett kollaboraturi oħra li jokkupaw, bħalu, kariġi prinċipali fil-kumpannija, jiġifieri s-Sur K, is-Sur S u s-Sur M, kellhom jiġu identifikati u bblukkati mis-servizz tal-informatika. Huwa ppreċiża li dawn l-erba’ kontijiet tal-posta elettronika kellhom jiġu risettjati b’password ġdida magħrufa biss mill-ispetturi tal-Kummissjoni sabiex dawn ikollhom aċċess esklużiv għall-imsemmija kontijiet waqt l-ispezzjoni tagħhom.

7

Fiż-żmien meta seħħet l-ispezzjoni, ir-rikorrenti ma kellhomx dipartiment tal-informatika indipendenti. J&T Banka, sussidjarja tal-ex‑kumpannija parent ta’ EPH, J&T Finance Group, forniet temporanjament servizzi informatiċi lir-rikorrenti sakemm dawn ibiddlu l-post minn fejn joperaw wara l-bejgħ tagħhom fit-8 ta’ Ottubru 2009. Sabiex jiġu mmaniġjati l-kontijiet tal-posta elettronika tar-rikorrenti, id-dipartiment tal-informatika, li jinsab fit-tielet sular tal-bini li huma jokkupaw, juża server tal-J&T Finance Group. Dan id-dipartiment, kompost minn tmien imġjegati, huwa mmexxi mis-Sur H. Dawn l-impjegati jaħdmu kollha f’daqqa ġewwa sala informatika, fejn jinsabu l-uffiċċji tagħhom.

8

Il-posta elettronika indirizzata lill-kontijiet tal-posta elettronika tal-EPIA tittranżita mis-server ta’ J&T Finance Group qabel ma tiġi ddistribwita fil-kontijiet differenti. L-istess japplika għal EPH sa fejn il-persuni li jaħdmu għar-rikorrenti jużaw biss kont wieħed tal-posta elettronika, komuni għaż-żewġ kumpanniji. Dan kien il-każ tal-erba’ kollaboraturi msemmija fil-punt 6 iktar ’il fuq, li għandhom, kont wieħed tal-posta elettronika kull wieħed, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom fi ħdan iż-żewġ kumpanniji rikorrenti.

9

L-ewwel jum ta’ spezzjoni, waqt il-laqgħa tiegħu mas-Sur N, is-Sur J indika lis-Sur H bħala l-persuna responsabbli tas-servizz tal-informatika tar-rikorrenti. Wara li ġie kkonvokat mis-Sur J sabiex jirrispondi għal domandi li jirrigwardaw l-informatika, is-Sur H iltaqgħa mas-Sur D, l-ispettur tal-Kummissjoni responsabbli mit-teknoloġiji tal-informatika. F’din il-laqgħa, għall-ħabta tal-11.30, is-Sur D staqsa lis-Sur H jibblokka l-kontijiet tal-posta elettronika ta’ erba’ persuni li jokkupaw postijiet ewlenin sa’ ordni ġdida tal-ispetturi tal-Kummissjoni, ibblukkar li twettaq f’12.00. Kien is-Sur Ko, impjegat tas-servizz tal-informatika, li mbagħad biddel il-passwords tal-kontijiet tal-posta elettronika fis-sala tal-informatika għall-ħabta tan-12.30, fil-preżenza tas-Sur H u tas-Sur D.

10

Għall-ħabta tas-14.00, fl-istess jum, is-Sur M, li jaħdem mid-dar, ċempel lis-servizz tal-informatika sabiex jinfurmah li ma setgħex jaċċedi għall-kont tiegħu tal-posta elettronika. Is-Sur Šp, wieħed mill-impjegati li jaqgħu taħt is-Sur H, irrisponda t-telefonata u reġa’ attiva l-password tas-Sur M sabiex dan setgħa jerġa juża l-kont tiegħu tal-posta elettronika.

11

Fil-25 ta’ Novembru 2009, jiġifieri t-tieni jum ta’ spezzjoni, is-Sur D, ipprova, mingħajr suċċess, jaċċedi għall-kont tal-posta elettronika tas-Sur M, qabel ma kkonstata li l-password ta’ dan il-kont kien ġie ssostitwit. Is-Sur D talab li dan il-password ikun risettjat sabiex għal darba oħra jiġi bblukat l-imsemmi kont u li l-ispetturi jkunu jistgħu jeżaminawh.

12

Fl-istess jum, il-Kummissjoni fasslet minuti, li fihom kien ġie indikat dan li ġej:

“[F]it-tlieta 24 ta’ Novembru għall-ħabta tal-11.30, il-Kummissjoni ordnat lis-Sur [H] ibiddel il-password tal-kontijiet Active Directory ta’ erba’ individwi, jiġifieri s-Sur [K, is-Sur J, is-Sur S u s-Sur M]. Ġie mfiehem b’mod ċar lis-Sur [H] li l-aċċess għall-kontijiet inkwistjoni kellhom jibqgħu bblukkati waqt l-ispezzjoni jew, għall-inqas, sakemm l-inspetturi jindikaw lill-impriża li l-passwords setgħu jitbiddlu. Il-passwords tbiddlu mis-Sur [Ko] fuq ordni tas-Sur [H] u għall-dawn il-kontijiet tal-posta elettronika attribwixxa password magħrufa biss mill-ispetturi tal-Kummissjoni.

Għall-ħabta tas-14.00 ta’ dan l-istess jum, is-Sur [Šp], impjegat tad-dipartiment tal-informatika, biddel il-password għall-kont tal-posta elettronika tas-Sur [M] fuq talba tas-Sur [M].

Is-Sur [H] ikkonferma wkoll li […] nħar il-Ħamis 26 ta’ Novembru għall-ħabta tan-12.00, [huwa] informa lill-ispetturi tal-Kummissjoni li, fl-Erbgħa 25 ta’ Novembru, huwa kien ordna lid-dipartiment tal-informatika esterna jibblokka l-posta elettronika kollha dieħla lejn dawn l-erba’ kontijiet fuq talba tas-Sur [J] […]

Is-Sur [H] ikkonferma li dak li ntqal iktar ’il fuq huwa deskrizzjoni korretta tal-fatti.

L-impriża tista’ tikkomunika rettifika, modifika jew iżżid xi ħaġa ma’ din l-ispjega qabel l-1 ta’ Diċembru 2009.”

13

Dawn il-minuti ġew iffirmati minn, minn naħa, l-ispetturi u, min-naħa l-oħra, is-Sur H.

14

Fis-26 ta’ Novembru 2009, jiġifieri fit-tielet jum tal-ispezzjoni, fl-12.00, l-ispetturi tal-Kummissjoni kkonstataw, meta eżaminaw il-kont tal-posta elettronika tas-Sur J, li l-mailbox tiegħu ma kienet tikkontjeni ebda posta elettronika ġdida. Is-Sur H spjega lill-ispetturi li, it-tieni jum ta’ spezzjoni, għall-ħabta tan-12.00, fuq talba tas-Sur J, kien ta ordni lid-dipartiment tal-informatika li titwaqqaf il-posta elettronika indirizzata lill-kontijiet ta’ erba’ persuni li jokkupaw kariġi ewlenin milli tasal fil-mailbox rispettivi. Il-posta elettronika li ġiet riċevuta b’hekk baqgħet fuq is-server ta’ J&T Finance Group u ma ġietx ittrasferuta lejn il-mailbox tad-destinatarji tagħhom.

15

Ġie kkonfermat ukoll li din il-miżura kienet ġiet applikata biss għall-kont tas-Sur J u mhux għal dak ta’ persuni oħra li jokkupaw tali kariga ewlenija.

16

Fis-17 ta’ Mejju 2010, il-Kummissjoni ddeċidiet tiftaħ proċeduri kontra EPH u J&T Investment Advisors s.r.o. (il-predeċessur fit-titolu ta’ EPIA) bil-għan li tiġi adottata deċiżjoni skont il-Kapitolu VI tar-Regolament Nru 1/2003, għar-rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni u għal preżentazzjoni inkompleta tad-dokumenti professjonali meħtieġa. Id-deċiżjonijiet li tinfetaħ din il-proċedura ġew innotifikati lill-kumpanniji tagħha fid-19 ta’ Mejju 2010.

17

B’mod konformi mal-Artikolu 18(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni indirizzat, fit-8 ta’ Settembru 2010, talba għal informazzjoni lir-rikorrenti, li rrispondewha b’ittri tat-22 ta’ Settembru 2010.

18

Fit-23 ta’ Settembru 2010, il-Kummissjoni u r-rikorrenti kellhom “laqgħa informattiva” li fiha dawn l-aħħar imsemmija kellhom l-okkażjoni jagħmlu osservazzjonijiet.

19

Fit-22 ta’ Diċembru 2010, il-Kummissjoni indirizzat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lir-rikorrenti dwar ksur preżunt fis-sens tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003.

20

Fis-17 ta’ Frar 2011, ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Is-seduta nżammet fil-25 ta’ Marzu 2011.

21

Fl-1 ta’ April 2011, il-Kummissjoni indirizzat mill-ġdid lir-rikorrenti, talba għal informazzjoni skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003 sabiex tikseb kjarifiki fuq l-informazzjoni fornuta fis-seduta. Ir-rikorrenti rrispondew għal din it-talba fl-14 ta’ April 2011, fejn fornew b’mod partikolari informazzjoni ġdida dwar l-iżblukkar ta’ kont tal-posta elettronika.

22

Fis-16 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni indirizzat lir-rikorrenti talba ġdida għall-informazzjoni skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003, li għaliha rrispondew b’ittra tat-22 ta’ Ġunju 2011. F’din ir-risposta, huma indikaw b’mod partikolari li d-dħul mill-bejgħ totali ta’ EPH kien jitla’ għal EUR 990 700 000 fl-2010.

23

Fit-23 ta’ Ġunju 2011, ir-rikorrenti ġew infurmati, f’“laqgħa informattiva” oħra, dwar l-opinjoni preliminari tal-Kummissjoni wara s-seduta u tad-dikjarazzjonijiet tagħhom bil-miktub.

24

Fid-19 ta’ Lulju 2011, il-Kummissjoni indirizzat lir-rikorrenti dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet komplementari li esponiet elementi supplementari dwar wieħed mill-oġġezzjonijiet, jiġifieri l-iżblukkar ta’ kont tal-posta elettronika.

25

Fit-12 ta’ Settembru 2011, ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet komplementari. Saret seduta fit-13 ta’ Ottubru 2011.

26

Fit-28 ta’ Marzu 2012, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni C (2012) 1999 finali, dwar proċedura skont l-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003 (rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni) (Każ COMP/39793 – EPH et) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), fejn id-dispożittiv jaqra hekk:

“Artikolu 1

EPH u EPIA rrifjutaw sottomissjoni għal spezzjoni mwettqa fl-uffiċċji tagħhom mill-24 sas-26 ta’ Novembru 2009 skont l-Artikolu 20(4), tar-Regolament […] Nru 1/2003 meta awtorizzaw b’negliġenza l-aċċess għal kont tal-posta elettronika bblukkat billi ddevjaw b’mod intenzjonat posta elettronika lejn server, li jammonta għal ksur fis-sens tal-Artikolu 23(1)(c) tal-istess regolament.

Artikolu 2

Għall-ksur previst fl-Artikolu 1, multa ta’ EUR 2 500 000 hija imposta in solidum fuq EPH u EPIA […]”

Proċedura u t-talbiet tal-partijiet

27

Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-12 ta’ Ġunju 2012, ir-rikorrenti ippreżentatw dan ir-rikors.

28

Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċeduri orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-regoli tal-proċedura tagħha, tagħmel domandi bil-miktub lill-Kummissjoni li għalihom din irrispondiet fit-terminu impost.

29

It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi tal-Qorti tal-Ġustizzja nstemgħu fis-seduta tas-6 ta’ Marzu 2014.

30

Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

—

tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

—

sussidjarjament, tannulla l-multa imposta jew imnaqqsa għal ammont simboliku jew, għall-inqas, tnaqqasha b’mod sinjifikattiva;

—

tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

31

Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

—

tiċħad ir-rikors fl-intier tiegħu;

—

tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

32

Ir-rikorrenti jqajmu erba’ motivi insostenn tar-rikors tagħhom. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq ksur tad-drittijiet tagħhom tad-difiża, it-tieni, fuq il-karattru żbaljat tal-konstatazzjoni li skont din huma rrifjutaw sottomissjoni għal spezzjoni, it-tielet, fuq il-ksur tal-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza u, ir-raba’, fuq ksur tal-prinċipju tal-proporzjonalità fl-iffissar tal-ammont tal-multa.

33

Għandu jiġi evalwat l-ewwel nett, it-tieni motiv, dwar il-konstatazzjoni tal-ksur kontenzjuż. Barra minn hekk, hemm lok li jiġu eżaminati f’daqqa l-ewwel u t-tielet motivi, li jirrigwardaw l-andament tal-proċedura amministrativa. Fl-aħħar nett, għandu jiġi eżaminat ir-raba’ motiv, dwar il-kalkolu tal-ammont tal-multa.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq applikazzjoni żballjata tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003

34

Il-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, f’dan il-każ rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni, jikkonsisti, minn naħa, fl-awtorizzazzjoni, mogħtija b’negliġenza, ta’ aċċess għal kont tal-posta elettronika bblukkat u, min-naħa l-oħra, fid-devjazzjoni, b’mod intenzjonat, ta’ posta elettronika li tkun qed tiġi riċevuta lejn server. Mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-konstatazzjoni tal-ksur hija bbażata fuq provi diretti u oġġettivi, jiġifieri l-minuti (riprodotti fil-punt 12 iktar ’il fuq) u l-“log fajl” tal-kont tal-posta elettronika tas-Sur M (premessi 28 u 33 tad-deċiżjoni kkontestata). Matul is-seduta, bi tweġiba għad-domandi li saru mill-Qorti Ġenerali, ir-rikorrenti ppreċiżaw li huma ma jikkontestawx il-kontenut ta’ dawn il-minuti. Huma qatt ma kkontestaw il-valur probatorju tal-“log file”. Huwa b’hekk kostanti bejn il-partijiet li, kuntrarjament għall-istruzzjonijiet tal-ispetturi, s-Sur M kellu aċċess għall-kont tiegħu tal-posta elettronika waqt l-ispezzjoni, u l-posta elettronika li kienet qiegħda tiġi riċevuta lejn il-kont tal-posta elettronika tas-Sur J kienet ġiet ibblukkata fuq talba ta’ dan l-aħħar imsemmi.

35

Madankollu, permezz tal-motiv preżenti, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma ressqitx prova b’mod suffiċjenti skont il-liġi li ċ-ċirkustanzi li huma attribwiti lilhom wasslu għall-preżentazzjoni mhux kompluta tad-dokumenti professjonali meħtieġa mill-ispetturi, b’mod li ma jkunx attribwit lilhom li rrifjutaw sottomissjoni għal spezzjoni. Skont dawn, l-aġir li huwa s-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta minn sempliċi nuqqas ta’ attenzjoni aċċidentali u ma jaqax la taħt negliġenza u lanqas taħt att intenzjonat. Għalhekk, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata.

36

Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.

37

Għandu, l-ewwel nett jitfakkar li, hekk kif jirriżulta mill-kliem tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni tista’ timponi multi meta, intenzjonalment jew b’mod negligenti, l-impriżi jirrifjutaw sottomissjoni għal spezzjoni. Huwa wieħed miż-żewġ każijiet fejn multa tista’ tiġi imposta taħt din id-dispożizzjoni. B’mod konformi mal-ġurisprudenza, il-Kummissjoni għandha l-oneru li tipprova tali rifjut (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2012, E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, C‑89/11 P, Ġabra, EU:C:2012:738, punt 71). B’hekk, hemm lok li jiġi eżaminat jekk, fid-dawl tal-argumenti esposti mir-rikorrenti, dawn il-provi jsostnu b’mod suffiċjenti skont il-liġi l-konstatazzjoni tal-ksur hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata.

Fuq l-awtorizzazzjoni ta’ aċċess, mogħtija b’negliġenza, għal kont tal-posta elettronika bblukkat

38

Għandu jiġi kkonstatat li, mingħajr ma dan jiġi konstatat mir-rikorrenti, il-kont tal-posta elettronika tas-Sur M, eżaminat mill-ispetturi, ma kienx taħt il-kontroll sħiħ tagħhom, u dan sa mill-ewwel jum tal-ispezzjoni. Barra minn hekk, il-fatt li s-Sur M kellu aċċess għall-kont tiegħu ġie stabbilit biss meta s-Sur D ipprova jaċċedi għall-kont fit-tieni jum tal-ispezzjoni. B’hekk, is-sempliċi fatt li l-ispetturi ma kisbux, kif mitlub, aċċess esklużiv għall-kont tal-posta elettronika tas-Sur M, wieħed minn erba’ persuni li jokkupaw kariga ewlenija u li kien ġie ordnat li jiġi bblukkat il-kont tiegħu (ara l-punt 12 iktar ’il fuq), huwa suffiċjenti sabiex jiġi kkaratterizzat l-inċident kontenzjuż bħala rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni.

39

Fl-ewwel lok, l-argument tar-rikorrenti li skont dan il-Kummissjoni wettqet żball meta kklassifikat bħala ksur, imwettaq b’negliġenza, il-fatt li awtorizzat l-aċċess għall-kont tal-posta elettronika bblukkat indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk ġietx immanipulata jew imħassra posta elettronika ma jintlaqax. Mill-premessa 28 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, mhux biss is-Sur H ikkonferma, fil-minuti, li l-aċċess kien ingħata għall-kont inkwistjoni fl-ispezzjoni, iżda wkoll li “[l]-ispetturi min-naħa l-oħra kisbu lista ta’ konnessjonijiet li twettqu fuq il-kont tal-posta elettronika tas-Sur [M]” u li “[d]an il-log file jindika li l-kont tal-posta elettronika tas-Sur [M] ġie kkonsultat mingħajr interruzzjoni bejn is-14.50, fl-ewwel jum, u s-13.05, fit-tieni jum [tal-ispezzjoni]”. Hekk kif jirriżulta mill-konsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha l-oneru tal-prova tal-aċċess mogħti għad-data kontenuta fil-kont tal-posta elettronika bblukkat tas-Sur M, iżda ma hijiex obbligata turi li din id-data ġiet immanipulata jew imħassra (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2010, E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, T‑141/08, Ġabra, EU:T:2010:516, punti 85 u 86).

40

F’dan il-kuntest, ir-rikorrenti ma jsostnux li d-data kontenuta fil-kont tas-Sur M kienet kompluta meta l-ispetturi stħarrġuha. Min-naħa l-oħra, huma jressqu argumenti ta’ natura teknika dwar ir-“reżistenza” ta’ fajls elettroniċi u għad-duplikazzjoni awtomatika tagħhom fuq server sabiex isostnu li ma kienx hemm rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni peress li d-data kienet issejvjat fis-server tagħhom. Dan l-argument ma jintlaqax, peress li r-rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni ġie stabbilit f’din il-kawża meta l-ispetturi ma kisbux aċċess esklużiv għall-kont tas-Sur M (ara l-punt 38 iktar ’il fuq).

41

Jekk jiġi kkunsidrat stabbilit, il-fatt li l-fajls elettroniċi kkonċernati, jiġifieri l-posta elettronika riċevuta minn, u mibgħuta mill-kont tal-posta elettronika tas-Sur M, kienet f’kull ħin aċċessibbli għall-ispetturi permezz tas-server, huwa irrilevanti peress li l-Kummissjoni ma kinitx obbligata tinvestiga l-possibbiltà li dawn il-fajls kienu intatti, minbarra li fil-kont tal-posta elettronika li kien ġie ordnat l-ibblukkar tiegħu sa minn meta bdiet l-ispezzjoni. L-ispetturi għandhom ikunu f’pożizzjoni li jiġbru l-provi, kemm jekk ikunu dokumenti fuq il-karta jew elettroniċi, fil-postijiet fejn dawn jinstabu normalment, mingħajr ma jkunu mxekkla mir-rikorrenti, jiġifieri, f’din il-kawża, fil-kont tas-Sur M (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2010, CNOP u CCG vs Il-Kummissjoni, T‑23/09, Ġabra, EU:T:2010:452, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan ir-rigward, l-argument tar-rikorrenti li skont dan is-Sur M kellu aċċess għall-kont tiegħu minn barra l-uffiċċju, ħaġa li kienet ma tippermettilux jaltera d-data ssejvjata fuq il-hard disk tal-kompjuter tiegħu, huwa wkoll irrilevanti.

42

L-istess japplika mill-argument li skont dan, il-Kummissjoni kellha tivverifika f’liema mument l-aħħar kopja ssejvjata fuq is-server kien seħħ sabiex tiddetermina jekk il-verifika tal-kontenut tal-kont kien effettivament ġie mxekkel. Il-Kummissjoni ma kellha l-ebda obbligu tipproċedi b’tali verifika (ara l-punt 39 iktar ’il fuq). Min-naħa l-oħra, il-fatt, imqajjem mir-rikorrenti, li l-Kummissjoni kienet aġixxiet b’mod differenti, f’kawża preċedenti, billi rkuprat fajls li kienu ġew imħassra, fih innifsu ma huwiex ta’ natura li jimponi fuqha obbligu fil-każ preżenti u ma jfissirx li hija wriet li kienet parzjali fir-rigward tagħhom.

43

Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jallegaw li l-Kummissjoni ma ressqitx prova b’mod suffiċjenti skont il-liġi li huma kienu negliġenti f’dak li jirrigwarda l-aċċess għall-kont ibblukkat. Dan l-argument jirrigwarda l-premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata, li skont dan, “is-Sur [H] kellu d-dmir li jinforma malajr lill-impjegati li jaqgħu taħtu, inkluż is-Sur [Šp], dwar l-istruzzjonijiet mogħtija mill-ispetturi u li jgħamlu mod li huma jkunu strettament osservati” u “[l]-fatt li ma għamilx dan iwassal għall-konklużjoni li l-ksur twettaq b’negliġenza”.

44

L-ewwel nett, anki kieku dan kien stabbilit, il-fatt li s-Sur M kien jinjora li l-kont tiegħu kien ibblukkat u li spezzjoni kienet fis-seħħ, hekk kif isostnu r-rikorrenti, huwa irrilevanti peress li l-konstatazzjoni ta’ negliġenza hija bbażata fuq l-ommissjoni tas-Sur H. Hekk kif jirriżulta mill-premessa 73 tad-deċiżjoni kkontestata, “peress li s-Sur [H] ġie infurmat b’mod separat u b’mod dettaljat minn spettur tal-Kummissjoni [f]il-kwalità tiegħu ta’ kap ta’ dipartiment tal-informatika, hija responsabbiltà tiegħu li jinforma malajr lill-impjegati tad-dipartiment tal-informatika li jaqgħu taħtu dwar dawn l-obbligi [ta’ ibblukkar tal-kontijiet tal-posta elettronika] u tal-metodi tagħhom ta’ applikazzjoni fil-qasam tal-informatika […] sabiex jiġi evitat ksur tal-obbligi proċedurali li jiriżultaw mir-Regolament Nru 1/2003”. Ir-rikorrenti ppreċiżaw, fis-seduta, li ma jikkontestawx il-kontenut tal-minuti. Huma lanqas ma jsostnu li l-inċident seħħ b’“sempliċi twettiq involontarju” peress li s-Sur H fil-fatt kien irċieva l-istruzzjoni li l-erba’ kontijiet tal-posta elettronika identifikati mill-ispetturi kellhom jibqgħu bblukkati matul l-ispezzjoni kollha u li huma kienu marbuta b’sottomissjoni għal din l-ordni skont l-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1/2003.

45

Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma jattribwixxux l-ommissjoni tas-Sur H għal nuqqas ta’ diliġenza tal-ispetturi, jiġifieri jattribwixxu lil dawn l-aħħar imsemmija li ma infrumawhx b’mod adegwat dwar l-obbligi tiegħu u tas-sanzjonijiet f’każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-istruzzjonijiet tagħhom. Fil-fatt, peress li l-għan tal-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1/2003 huwa li jippermetti lill-Kummissjoni twettaq verifiki mingħajr ma tavża dwar dan minn qabel fl-impriżi suspettati bi ksur għall-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE, meta deċiżjoni ta’ spezzjoni motivata ġiet korrettement notifikata lil persuna kkwalifikata fi ħdan dawn l-impriżi, il-Kummissjoni għandha tkun f’pożizzjoni li twettaq l-ispezzjonijiet tagħha mingħajr ma tkun suġġetta għal obbligu li tinforma kull persuna kkonċernata dwar id-dmirijiet tagħha fiċ-ċirkustanzi tal-każ. Tali obbligu jkollu l-konsegwenza li jittardja l-ispezzjoni, fejn it-tul ta’ żmien huwa strettament limitat. Fis-seduta, ir-rikorrenti kkonfermaw li s-Sur J u s-Sur H, fil-kwalità rispettiva tagħhom ta’ rappreżentanti legali u tad-direttur tas-servizzi informatiċi, kienu l-persuni kkwalifikati sabiex jirċievu struzzjonijiet minn naħa tal-ispetturi tal-Kummissjoni. Għandu jingħad li, peress li d-deċiżjoni ta’ spezzjoni kienet ġiet notifikata lil persuni kkwalifikati fil-bidu tal-ispezzjoni, kienet responsabbiltà tar-rikorrenti li jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jimplementaw l-istruzzjonijiet tal-ispetturi kif ukoll li jiżguraw li l-persuni awtorizzati li jaġixxu għan-nom tal-impriżi ma jostakolawx l-implementazzjoni ta’ dawn l-istruzzjonijiet (ara, b’analoġija, is-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 39 iktar ’il fuq, EU:T:2010:516, punt 260).

46

It-tieni nett, hemm lok ukoll li jiġi miċħud l-argument, ifformulat fir-replika, li skont dan is-Sur H kien impjegat ta’ kumpannija indipendenti u b’hekk ma setax ikun awtorizzat jaġixxi għar-rikorrenti. Mid-deċiżjoni kkontestata, u dan ma ġiex ikkontestat mir-rikorrenti, jirriżulta li s-Sur H ġie indikat lill-ispetturi mis-Sur J bħala l-persuna responsabbli mis-servizzi informatiċi ta’ dawn l-aħħar imsemmija mill-bidu tal-ispezzjoni (premessa 22 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li s-setgħa tal-Kummissjoni li tissanzjona impriża meta hija wettqet ksur ma jimplikax l-azzjoni ta’ ksur ta’ persuna li hija ġeneralment awtorizzata taġixxi għan-nom tal-impriża (ara s-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 39 iktar ’il fuq, EU:T:2010:516, punt 258 u l-ġurisprudenza ċċitata).

47

It-tielet nett, għandu jiġi osservat li s-“suppożizzjonijiet suġġettivi” tal-Kummissjoni fuq il-livell tal-konoxxenzi tas-Sur Šp, ikkontestati mir-rikorrenti, jikkonsistu, fir-realtà, f’konstatazzjonijiet li jidhru fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li ma ġewx inklużi fid-deċiżjoni kkontestata. L-argumenti tar-rikorrenti dwar dan is-suġġett huma b’hekk, f’kull każ, mingħajr effett (ara l-punt 44 iktar ’il fuq), peress li l-konstatazzjoni ta’ negliġenza hija fondata fuq l-ommissjoni tas-Sur H u mhux fuq il-konoxxenzi tas-Sur Šp.

48

Fid-dawl ta’ dak li ssemma iktar ’il fuq, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat, f’din il-kawża, li awtorizzazzjoni għal aċċess għal kont tal-posta elettronika bblukkat kienet ingħatat b’negliġenza.

Fuq id-devjazzjoni, b’mod intenzjonat tal-posta elettronika riċevuta lejn server

49

Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma wrietx b’mod suffiċjenti skont il-liġi l-fatti li jammontaw għall-ksur tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003 f’dak li jirrigwarda d-devjazzjoni tal-posta elettronika li tkun riċevuta, li kienet allegatament limitat il-portata tal-aċċess tal-ispetturi fil-parti l-kbira tal-ispezzjoni.

50

Fl-ewwel lok, għandhom jiġu miċħuda l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti li skont dawn il-posta elettronika destinata għall-kont tas-Sur J kompliet titranżita mis-server u nħażnu fuq dan il-mezz, li kien, f’kull mument, aċċcessibbli għall-ispetturi jekk huma jixtiequ jeżaminawhom. Fil-fatt, l-ispetturi għandhom ikunu f’pożizzjoni li jkunu jistgħu jaċċedu għall-posta elettronika li tinsab normalment fil-mailbox tas-Sur J, suġġett tal-ispezzjoni, mingħajr ma jkun obbligat li jiġbor din id-data minn postijiet oħra sabiex iwettqu l-ispezzjoni tagħhom (ara l-punt 40 iktar ’il fuq).

51

L-ewwel nett, ir-rikorrenti ma jikkontestawx li din il-posta elettronika, kuntrarjament għall-istruzzjonijiet tal-ispetturi, ġiet iddevjata mill-kont tas-Sur J fuq talba ta’ dan tal-aħħar. Barra minn hekk, u bħal dak li ġie espost fil-punti 38 sa 42 iktar ’il fuq, peress li l-Kummissjoni wriet il-produzzjoni inkompleta tal-fajls fil-kont tas-Sur J fl-ispezzjoni fuq il-bażi ta’ provi mhux ikkontestati, ma huwiex responsabbli li jeżamina jekk id-data nieqsa setgħetx tinstab band’oħra fis-sistema tal-informatika tar-rikorrenti. Hekk kif jirriżulta mill-premessa 57 tad-deċiżjoni kkontestata, l-istruzzjoni mogħtija mis-Sur J li jiddevja lejn is-server il-posta elettronika kollha li tkun qeda tiġi riċevuta fil-kontijiet ta’ erba’ persuni li jokkupaw pożizzjonijiet ewlenin fi ħdan ir-rikorrenti u l-eżekuzzjoni tagħha mid-dipartiment tal-informatika, għall-inqas f’dak li jirrigwarda l-posta elettronika indirizzata lill-kont tagħha, ġiet imwettqa mingħajr mal-ispetturi tal-Kummissjoni ma kienu infurmati. L-ispetturi skoprew li ma kellhomx aċċess għall-posta elettronika kollha fil-kont tas-Sur J meta l-ispezzjoni kienet fis-seħħ, u dan filwaqt li kienu talbu l-aċċess esklużiv għal dan il-kont mill-bidu ta’ din (ara l-punt 12 iktar ’il fuq). Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq li l-Kummissjoni ma setgħetx tinjora li d-data setgħet tinstab fuq is-server, huwa irrilevanti.

52

Barra minn hekk, mill-Anness 2 tar-rapport ta’ spezzjoni tal-Kummissjoni dwar l-investigazzjoni informatika jirriżulta li l-ispetturi ppruvaw, f’din il-kawża, jirkupraw ċerti faljs elettroniċi, iżda r-riżultat “ma kienx rikonoxxibbli” u li numru kbir ta’ dokumenti kienu neqsin. Għalhekk, l-argument tar-rikorrenti li skont dan id-data li hija s-suġġett tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni kienet f’kull mument aċċessibbli għall-ispetturi permezz tas-server għandu jiġi miċħud bħala infondat.

53

Għandu, min-naħa l-oħra jingħad li, fil-kuntest tad-dmir tal-kooperazzjoni fi spezzjoni, li mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-impriża li hija s-suġġett tal-investigazzjoni għandha, jekk il-Kummissjoni tistaqsiha, tagħtiha d-dokumenti fil-pussess tagħha li kienu s-suġġett tal-investigazzjoni, anki jekk dawn id-dokumenti setgħu jkunu użati mill-Kummissjoni sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur (ara, fir-rigward tar-Regolament Nru 17 tal-Kunsill, tas-6 ta’ Frar 1962, L-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2006, Il-Kummissjoni vs SGL Carbon, C‑301/04 P, EU:C:2006:432, punt 44). Ir-rikorrenti b’hekk ma llimitawx ruħhom li jallegaw li l-ispetturi setgħu jsibu d-data kkonċernata x’imkien ieħor fl-uffiċċji tagħhom, peress li kellhom l-obbligu li jpoġġu l-posta elettronika tas-Sur J għad-dispożizzjoni tal-ispetturi. Min-naħa l-oħra, huwa suffiċjenti, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003, li l-posta elettronika ddevjata tkun koperta bid-deċiżjoni ta’ spezzjoni, ħaġa li huma ma jikkontestawx.

54

Fir-rigward tal-argument li skont dan id-devjazzjoni seħħet f’fażi qasira ħafna tal-ispezzjoni u b’hekk tirrigwarda biss numru limitat ta’ posta elettronika mhux essenzjali għal investigazzjoni li kienet tmur lura għall-2006, ma huwiex ta’ natura li jagħti dawl differenti għall-fatti stabbiliti mill-Kummissjoni. F’kull każ, il-kwantità jew l-importanza, għall-għan tal-investigazzjoni, tal-posta elettronika ddevjata huma irrilevanti għall-istabbiliment tal-ksur f’din il-kawża.

55

Barra minn hekk, il-fatt li l-Kummissjoni ma ħaditx passi kontra r-rikorrenti għal ksur tad-dritt materjali fis-sens tal-Artikolu 101 TFUE wara l-ispezzjoni kontenzjuża huwa irrilevanti għall-klassifikazzjoni tal-ksur proċedurali. Fid-dawl tal-fatt li d-deċiżjonijiet ta’ spezzjoni ttieħdu fil-bidu ta’ investigazzjoni, f’dan l-istadju ma jistax ikun hemm kwistjoni ta’ evalwazzjoni b’mod definittiv ta’ jekk l-atti jew id-deċiżjonijiet tal-entitajiet destinatarji jew entitajiet oħra, jistgħux jiġu kkwalifikati bħala ftehim bejn impriżi, deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi jew prattiki miftiehma kontra l-Artikolu 101(1) TFUE jew inkella prattiki msemmija fl-Artikolu 102 TFUE (sentenza CNOP u CCG vs Il-Kummissjoni, punt 41 iktar ’il fuq, EU:T:2010:452, punt 68).

56

Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-ipoteżi msemmija fil-premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata ma tippermettix li jiġi muri b’mod suffiċjenti skont il-liġi li huma aġixxew b’mod intenzjonat.

57

Din il-premess taqra hekk:

“F’dak li jirrigwarda d-devjazzjoni tal-posta elettronika li tkun riċevuta (posta elettronika li tasal waqt l-ispezzjoni) mill-kontijiet tal-posta elettronika lejn is-server ta’ J&T FG, il-Kummissjoni tqis li kemm is-Sur [J] kif ukoll is-Sur [H] kienu jafu li kellhom jiggarantixxu lill-ispetturi tal-Kummissjoni aċċess esklużiv għall-erba’ kontijiet tal-posta elettronika indikati u li huma b’hekk ma kinux awtorizzati jbiddlu l-parametri tal-kontijiet tal-posta elettronika matul l-ispezzjoni. L-ebda eċċezzjoni ma kienet prevista għall-posta elettronika riċevuta li tkun waslet normalment fil-kontijiet; din il-posta elettronika riċevuta tkun suġġetta għall-spezzjoni fis-seħħ kif ukoll għall-istruzzjonijiet li jikkonċernawha. Is-Sur [J], li talab lis-Sur [H] jordna lid-dipartiment tal-informatika jiddevja l-posta elettronika riċevuta indirizzata lil ċerti kontijiet tal-posta elettronika, u s-Sur [H] stess kellu jkun jaf li dan l-att jammonta għal ksur tal-obbligi li jaqgħu fuq EPIA u fuq EPH fl-ispezzjoni. Il-posta elettronika riċevuta b’hekk ġiet iddevjata (għall-inqas f’dak li jirrigwarda l-kont tal-posta elettronika tas-Sur [J]) b’mod intenzjonat.”

58

Għandu jiġi osservat li, fin-nota ta’ qiegħ ’il paġna Nru 87 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tirreferi għall-premessi 20 u 21 ta’ din id-deċiżjoni għall-ispjegazzjonijiet u l-istruzzjonijiet fornuti mill-ispetturi tal-Kummissjoni lis-Sur J u għal dawk fornuti lis-Sur H. Il-kontenut ta’ dawn il-premessi huwa riprodott, essenzjalment, fil-punti 6 sa 8 iktar ’il fuq. Għandu jiġi kkonstatat li l-ispjegazzjonijiet u l-istruzzjonijiet fornuti lis-Sur H jinstabu, fir-realtà, fil-premessa 22 tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punt 9 iktar ’il fuq).

59

Dawn il-fatti ma ġewx ikkontestati mir-rikorrenti u b’hekk kienu żbaljati meta allegaw li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq sempliċi “ipoteżi”. Minn naħa, l-istruzzjonijiet trażmessi lis-Sur H huma kkorroborati mill-minuti (ara l-punt 12 iktar ’il fuq). Min-naħa l-oħra, huwa stabbilit li s-Sur J aċċetta n-notifika tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni għand ir-rikorrenti u li indika lill-ispetturi li s-Sur H kienet il-persuna responsabbli mis-servizz tal-informatika ta’ din sabiex jitwettaq l-ibblukkar tal-kontijiet (ara l-punti 5 u 9 iktar ’il fuq). Kemm is-Sur J kif ukoll is-Sur H kienu rċevew l-istruzzjonijiet li jirrigwardaw l-ibblukkar tal-kontijiet direttament mill-ispetturi u kellhom l-obbligu li jipprovduhom bid-dokumenti elettroniċi li kienu s-suġġett tal-investigazzjoni (ara l-punt 53 iktar ’il fuq). B’hekk huwa mingħajr ma wettqet żball li l-Kummissjoni kkunsidrat l-iddevjar tal-posta elettronika riċevuta lejn server bħala mwettqa b’mod intenzjonat sa fejn dawn iż-żewġ persuni ordnaw u wettqu l-iddevjar tal-posta elettronika mill-kont tas-Sur J, sabiex ma jkunx possibbli iktar li jkun hemm aċċess għall-posta elettronika ta’ dan l-aħħar imsemmi mill-kont tiegħu, li jippreġudika b’mod manifest kemm l-istruzzjonijiet li kienu ġew fornuti lilhom kif ukoll l-għan tal-ispezzjoni.

60

Fir-rigward tal-argument li skont dan il-persuni kkonċernati ma setgħux ikunu jafu li l-aġir tagħhom kien jammonta għall-ksur, jaqa’, essenzjalment, fl-ewwel motiv u b’hekk ikun eżaminat fil-kuntest ta’ dan.

61

Għandu jiġi kkonstatat li, fil-kuntest tal-motiv preżenti, ir-rikorrenti ma taw ebda spjegazzjoni plawżibbli tal-fatti alternattivi għal dawk sostnuti mill-Kummissjoni sabiex jikkonkludu li kien hemm l-eżistenza ta’ ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar ’il fuq, EU:C:2012:738, punti 74 sa 76).

62

Isegwi li t-tieni motiv għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ewwel u t-tielet motivi, ibbażati, rispettivament, fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża u tal-ksur tal-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza

63

Permezz tal-ewwel motiv tagħhom, ir-rikorrenti jattribwixxu ż-żewġ inċidenti li jammontaw għall-ksur inkwistjoni għal nuqqas ta’ diliġenza tal-ispetturi tal-Kummissjoni u jikkunsidraw li d-drittijiet tad-difiża tagħhom inkisru hekk kif jirriżulta minn insuffiċjenza ta’ struzzjonijiet. Skont dawn, dawn l-inċidenti ma kinux iseħħu kieku l-persuni kkonċernati, jiġifieri s-Sur J u s-Sur H u t-tim ta’ dan l-aħħar imsemmi, kienu ġew korrettement infurmati bl-obbligi tagħhom fl-ispezzjoni u tal-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tagħhom.

64

Permezz tat-tielet motiv, ir-rikorrenti jsostnu li, fil-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni wriet preġudizzju kontrihom, li wassal għall-adozzjoni ta’ pożizzjoni eċessivament severa fid-deċiżjoni kkontestata, adottata bi ksur tal-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza.

65

Il-Kummissjoni tiċħad dawn l-allegazzjonijiet kollha bħala infondati.

Fuq l-ewwel motiv

66

Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-proċedura amministrattiva prevista bir-Regolament Nru 1/2003, li tiżvolġi quddiem il-Kummissjoni, tinqasam f’żewġ fażijiet distinti u suċċessivi, li kull waħda minnhom għandha loġika interna tagħha, jiġifieri fażi ta’ investigazzjoni preliminari, minn naħa, u fażi kontenzjuża, min-naħa l-oħra. Il-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, li matulha l-Kummissjoni tagħmel użu mis-setgħat ta’ investigazzjoni previsti minn dan ir-regolament u li testendi sad-dikjrazzjoni tal-oġġezzjonijiet, hija intiza sabiex tippermetti lill-Kummissjoni tiġbor l-elementi kollha rilevanti li jikkonfermaw jew le l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni u tieħu pożizzjoni inizjali fuq l-orjentazzjoni tal-proċedura kif ukoll fuq kif għandha tipproċedi. Min-naħa l-oħra, il-fażi tal-kontradittorju, li testendi mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sal-adozzjoni tad-deċiżjoni finali, għandha tippermetti lill-Kummissjoni tiddeċiedi b’mod definittiv fuq il-ksur allegat (ara s-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2012, Almamet vs Il-Kummissjoni, T‑410/09, EU:T:2012:676, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).

67

Il-miżuri istruttorji adottati mill-Kummissjoni fil-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, b’mod partikolari t-talbiet għal informazzjoni u l-miżuri ta’ investigazzjoni taħt l-Artikoli 18 u 20 tar-Regolament Nru 1/2003, jimplikaw min-natura tagħhom, l-akkuża ta’ ksur u jista’ jkollhom riperkussjonijiet sinjifikattivi fuq is-sitwazzjoni tal-impriżi ssuspettati. Għaldaqstant, huwa importanti li jiġi evitat li d-drittijiet tad-difiża jkunu jistgħu jiġu kompromessi b’mod irrimedjabbli matul din il-fażi tal-proċedura amministrattiva peress illi l-miżuri istruttorji adottati jistgħu jkunu determinanti għall-istabbiliment ta’ provi tan-natura illegali tal-aġir ta’ impriżi li għalih huma jistgħu jinżammu responsabbli. B’hekk, hija l-Kummissjoni li għandha tindika, kemm jista’ jkun preċiż, dak li huwa mfittex u l-elementi li għandha tispezzjona (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Almamet vs Il‑Kummissjoni, punt 66 iktar ’il fuq, EU:T:2012:676, punti 26 sa 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).

68

Bl-istess mod, għandu jingħad li l-eżistenza ta’ ħames kategoriji ta’ garanziji offerti lill-impriżi kkonċernati fil-kuntest tal-ispezzjonijiet, jiġifieri, l-ewwel nett, il-motivazzjoni tad-deċiżjonijiet ta’ spezzjoni, it-tieni nett, il-limiti imposti fuq il-Kummissjoni waqt l-ispezzjoni, it-tielet nett, l-impossibbiltà għall-Kummissjoni li timponi l-ispezzjoni bil-forza, ir-raba’ nett, l-intervent tal-qrati nazzjonali u, il-ħames nett, l-eżistenza ta’ rimedji a posteriori (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2013, Deutsche Bahn et vs Il-Kummissjoni, T‑289/11, T‑290/11 u T‑521/11, Ġabra, taħt appell, EU:T:2013:404, punt 74). F’din il-kawża, l-argument tar-rikorrenti li skont dan l-ispetturi ma kinux infurmaw b’mod suffiċjenti lill-persuni kkonċernati mill-ispezzjoni dwar l-obbligi tagħhom u tas-sanzjonijiet possibbli f’każ ta’ nuqqas ta’ osservanza ta’ dawn jaqa’, essenzjalment, taħt l-ewwel żewġ kategoriji msemmija iktar ’il fuq.

69

Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-motivazzjoni ta’ deċiżjoni ta’ spezzjoni, mill-ġurisprudenza jirriżulta li din tal-aħħar għandha l-għan li turi l-karattru ġustifikat tal-intervent previst fl-impriżi kkonċernati. Il-motivazzjoni għandha b’hekk tindika l-ipoteżi u l-preżunzjonijiet li l-Kummissjoni tixtieq tivverifika (sentenza Deutsche Bahn et vs Il-Kummissjoni, punt 68 iktar ’il fuq, EU:T:2013:404, punt 75). Barra minn hekk, din id-deċiżjoni għandha tirrispetta r-rekwiżiti li jidhru fl-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1/2003 (ara l-punt 2 iktar ’il fuq).

70

Għandu jiġi kkonstatat li dawn ir-rekwiżiti ġew osservati f’din il-kawża. B’mod partikolari mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni, jirriżulta li r-rikorrenti kienu infurmati b’mod ċar tad-dritt tagħhom ta’ kooperazzjoni fil-kuntest tal-ispezzjoni. Huma kienu obbligati b’mod partikolari jipproduċu l-kotba kif ukoll kull dokument professjonali ieħor, ikun xi jkun il-forma tiegħu, meħtieġ għall-finijiet tal-istħarriġ imwettaq mill-ispetturi fl-ispezzjoni. L-Artikolu 3 tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni jipprovdi s-sanzjonijiet għan-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ddettaljati fl-Artikolu 1. B’mod partikolari, l-Artikolu 3(a) tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni jindika l-possibbiltà tal-impożizzjoni ta’ multa meta, b’mod intenzjonat jew b’negliġenza, l-impriżi jirrifjutaw sottomissjoni għal spezzjoni.

71

Hekk kif ġustament sostniet il-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li l-ispetturi ma kellhomx l-obbligu li jindikaw lill-persuni kkonċernati li n-nuqqasijiet setgħu jkunu ssanzjonati minn multa. Huwa suffiċjenti, sabiex jiġu mħarsa d-drittijiet tad-difiża, li d-deċiżjoni ta’ spezzjoni u n-nota ta’ spjegazzjoni kienu ġew korrettement notifikati lil persuni kwalifikati fi ħdan impriżi rikorrenti. Id-dmir ta’ kooperazzjoni huwa impost sa mill-komunikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni u mhux sa minn eventwali twissijiet individwali (ara l-punt 45 iktar ’il fuq).

72

Fit-tieni lok, għandu jingħad li n-nota ta’ spjega notifikata lill-impriżi konġuntament għad-deċiżjonijiet ikkontestati tippreċiża effettivament il-kontenut tal-prinċipju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, hekk kif huma pperċepiti mill-Kummissjoni. Dawn in-noti ta’ spjega jippreċiżaw il-mod kif ċerti fażijiet tal-ispezzjoni għandhom jitwettqu u huma jikkontjenu informazzjoni utli għall-impriża meta r-rappreżentanti ta’ din tal-aħħar għandhom jevalwaw il-portata tad-dmir tagħhom ta’ kooperazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Deutsche Bahn et vs Il-Kummissjoni, punt 68 iktar ’il fuq, EU:T:2013:404, punti 83 u 84).

73

In-nota ta’ spjega fornuta lir-rikorrenti kienet tispeċifika b’mod partikolari l-elementi segwenti: l-obbligu għall-Kummissjoni li tinnotifika d-deċiżjoni li tawtorizza l-ispezzjoni (punt 3), l-ispjegazzjoni limitata tal-prerogattivi tal-aġenti (punt 4), id-dritt li tirrikorri għas-servizzi ta’ avukat (punt 6), il-metodi ta’ konsultazzjoni, ta’ riċerka u ta’ kopja ta’ ċerti dokumenti tal-informatika (punti 10 u 11), is-soluzzjonijiet ta’ ġestjoni ta’ konsultazzjoni posposta ta’ ċerta informazzjoni fuq mezz tal-informatika (punti 11 u 12) u l-kundizzjonijiet ta’ ġestjoni kunfidenzjali ta’ ċerta informazzjoni jew ċerti sigrieti tan-negozju sussegwentement għall-investigazzjoni (punti 13 u 14). Il-punt 15 jispjega l-mod kif għandu jitpoġġa siġill.

74

Huwa stabbilit bejn il-partijiet li d-deċiżjoni ta’ spezzjoni u n-nota ta’ spjega ġew innotifikati lis-Sur J mal-wasla tal-ispetturi fl-uffiċċji tar-rikorrenti, fl-ewwel jum ta’ spezzjoni (ara l-premessa 18 tad-deċiżjoni kkontestata). Billi tagħmel dan, il-Kummissjoni żgurat il-garanziji msemmija fil-punt 68 iktar ’il fuq.

75

B’mod partikolari, id-deċiżjoni ta’ spezzjoni tinkludi l-elementi previsti fl-Artikolu 20(4) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-Kummissjoni ħadet ħsieb li tispeċifika l-isem tad-destinatarji, ir-raġunijiet li wassluha tissuspetta l-eżistenza ta’ prattika ta’ ksur, it-tip ta’ prattiki suspettati sa fejn dawn setgħu jkunu antikompetittivi, is-suq tal-beni u tas-servizzi kkonċernati, is-suq ġeografiku li fuqu l-prattiki allegati huma kkunsidrati li seħħew, ir-rabta bejn dawn il-prattiki kkunsidrati li seħħew u l-aġir tal-impriża destinatarja tad-deċiżjoni, l-aġenti awtorizzati li jwettqu spezzjoni, il-mezzi għad-dispożizzjoni tagħhom u l-obbligi li jaqgħu fuq il-ħaddiema kompetenti tal-impriża, id-data tal-ispezzjoni u l-postijiet fejn dawn iseħħu, is-sanzjonijiet imġarrba f’każ ta’ xkiel, il-possibbiltà u l-kundizzjonijiet ta’ rikors. Il-Kummissjoni b’hekk irrispettat totalment id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti, u l-argumenti l-oħra ta’ dawn tal-aħħar ma humiex ta’ natura li jpoġġu fid-dubju din il-konstatazzjoni.

76

Fir-rigward tal-argument li skont dan il-fajl tal-Kummissjoni ma kien jinkludi l-ebda element li jirrigwarda l-mod kif hija tiżgura li l-persuni kkonċernati mill-ispezzjoni kienu korrettement infurmati dwar l-obbligi tagħhom u tal-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ dawn, jirriżulta minn dak li ntqal iktar ’il fuq li l-informazzjoni kollha rilevanti ġiet trażmessa lis-Sur J fin-notifika tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni, inkluża l-possibbiltà ta’ proċeduri għall-ksur proċedurali.

77

B’mod partikolari, ir-rikorrenti ma jinvokawx nuqqas ta’ komunikazzjoni minn naħa tal-ispetturi tal-Kummissjoni sabiex jiġġustifikaw l-azzjonijiet unilaterali tas‑Sur J, li aċċetta n-notifika ta’ dawn id-dokumenti bħala rappreżentant legali tar-rikorrenti, li tordna l-iddevjar tal-posta elettronika riċevuta. Il-fatt allegat li huwa kien fehem li huwa kien irċieva struzzjoni sabiex ma jinforma lil ħadd dwar l-ispezzjoni huwa b’hekk bla effett. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-punti 74 sa 76 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni tatu direttament l-informazzjoni kollha mitluba. Għalhekk, ma tkunx kwistjoni ta’ ksur tad-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti. Barra minn hekk, hekk kif jirriżulta mill-premessi 21 u 22 tad-deċiżjoni kkontestata, liema kontenut ma huwiex ikkontestat mir-rikorrenti, is-Sur J kien indika lill-ispetturi li s-Sur H kien responsabbli mis-servizzi tal-informatika sabiex jimplementa l-istruzzjonijiet tagħhom dwar l-ibblukkar tal-kontijiet tal-posta elettronika, li juri li huwa kien fehem li kien hemm id-dmir ta’ kooperazzjoni li kienet taqa’ fuq ir-rikorrenti fl-ispezzjoni.

78

Kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti, huwa irrilevanti li l-persuni l-oħra li jokkupaw kariga ewlenija fi ħdanhom ma ġewx innotifikati bl-ibblukkar tal-kontijiet tal-posta elettronika tagħhom. Peress li ż-żmien mogħti lill-Kummissjoni sabiex twettaq spezzjonijiet kien strettament limitat bid-deċiżjoni ta’ spezzjoni, l-ispetturi għandhom ikunu f’pożizzjoni li jippreżumu, meta huma jkunu ttrażmettew l-istruzzjonijiet tagħhom lill-impriżi, li dawn tal-aħħar jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex dawn jiġu implimentati mingħajr ma jkunu obbligati jirrepetuhom. Peress li n-notifika tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni u tan-nota ta’ spjega kienu f’din il-kawża twettqu mill-Kummissjoni minn persuni kkwalifikati, għandu jingħad li r-rikorrenti huma obbligati jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiżguraw li l-istruzzjonijiet li jirrigwardaw l-ibblukkar tal-kontijiet tal-posta elettronika jkunu totalment eżegwiti (ara l-punt 45 iktar ’il fuq). L-argumenti dwar allegata insuffiċjenza ta’ informazzjoni għandhom b’hekk ikunu miċħuda, inkluż l-affermazzjonijiet mhux sostnuti li skont dawn, is-Sur J kien annunċa lill-ispetturi l-intenzjoni tiegħu li jitlob li l-posta elettronika tiegħu ma tintbagħatx iktar fil-mailbox.

79

Huwa għal dawn l-istess raġunijiet li hemm lok li jiġi miċħud l-argument li skont dan, l-obbligu ta’ informazzjoni li jaqa’ fuq il-Kummissjoni huwa iktar importanti għall-protezzjoni tad-drittijiet tad-difiża, peress li, bid-differenza tat-tpoġġija ta’ siġill li huwa viżibbli għall-kulħadd u jammonta għal avveniment straordinarju, is-sempliċi bblukkar ta’ kont tal-posta elettronika ma huwiex evidenti bħala tali. Wara li ġew riċevuti l-istruzzjonijiet mhux ekwivoċi tal-ispetturi, kienet responsabbiltà tar-rikorrenti li jimplimentawhom.

80

Fir-rigward tal-argument li skont dan, il-ħaddiema tad-dipartiment tal-informatika ma kinux impjegati mir-rikorrenti, lanqas ma jintlaqa’. Il-fatt li l-membri tad-dipartiment tal-informatika kienu mħallsa minn J&T Banka u kienu jfornu s-servizzi tagħhom lir-rikorrenti b’mod temporanju jew il-fatt li s-Sur H kien impjegat minn kumpannija indipendenti ma jipprekludix li l-Kummissjoni tista’ tikkunsidra li huma jwettqu xogħlijiet favur u taħt it-tmexxija tar-rikorrenti (ara l-punt 46 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, is-Sur J bħala rappreżentant legali tar‑rikorrenti, kien indika lill-ispetturi lis-Sur H bħala l-persuna responsabbli mis-servizzi tagħhom tal-informatika mill-bidu tal-ispezzjoni.

81

Fir-rigward tal-fatt allegat li s-Sur H ma kellux il-ħin jinforma lill-membri tad-dipartiment tal-informatika u li jagħtihom struzzjonijiet dwar l-ibblukkar ta’ erba’ kontijiet tal-posta elettronika, dan ma huwiex sostnut minn ebda prova. Barra minn hekk, l-ittra tar-rikorrenti indirizzata fit-30 ta’ Novembru 2009 lill-Kummissjoni, intitolata “Komunikazzjoni tal-ispjegazzjonijiet waqt l-ispezzjoni bis-saħħa tal-Artikolu 20(4), tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003”, ma tagħmel ebda referenza għal tali limitazzjoni.

82

Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li hemm lok li l-ewwel motiv jiġi miċħud.

Fuq it-tielet motiv

83

Ir-rikorrenti jsostnu li fil-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni kienet parzjali fir-rigward tagħhom, b’mod partikolari meta rrapurtat telf ta’ dokumenti fl-ispezzjoni, annunċjat permezz tal-istampa Ċeka u allegatament relatati mal-EPH, b’mod li kisret il-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza. Huma jfakkru li l-Kummissjoni kienet insistiet fuq ċerti fatti waqt l-ispezzjoni u l-proċedura amministrattiva mingħajr ebda raġuni evidenti. B’hekk jirriżulta li hija kienet konvinta li r-rikorrenti kienu jafu dwar din l-ispezzjoni u kienu ppreparaw ruħhom, ħaġa li tmur kontra l-obbligu li tanalizza l-fatti b’imparzjalità sħiħa.

84

Għandu jingħad li b’dan l-argument, ir-rikorrenti ma humiex qed jirreferu għad-deċiżjoni kkontestata, iżda għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tas-17 ta’ Diċembru 2010 adottata fir-rigward tagħhom, li ġiet innotifikata lilhom fit-22 ta’ Diċembru 2010 (ara l-punt 19 iktar ’il fuq). Fir-rikors, huma jikkritikaw “id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħmel referenza għaliha fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet”.

85

Għandu l-ewwel nett jitfakkar li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha, skont ġurisprudenza stabbilita, tikkontjeni espożizzjoni tal-ilmenti fi kliem suffiċjentement ċari, possibbilment imqassra, sabiex tippermetti lill-partijiet ikkonċernati li jsiru jafu b’mod effettiv l-aġir attribwit lilhom mill-Kummissjoni u, b’hekk, li tippermettilhom li jsostnu b’mod effettiv id-difiża tagħhom qabel mal-Kummissjoni tadotta deċiżjoni definittiva. Min-naħa l-oħra, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li dan ir-rekwiżit ikun rispettat peress li d-deċiżjoni ma tattribwixxix responsabbiltà lill-persuni kkonċernati, ta’ ksur differenti ta’ dak imsemmi fl-espożizzjoni tal-ilmenti u tirreferi biss għall-fatti li fuqhom il-partijiet kkonċernati kellhom l-okkażjoni li jispjegaw ruħhom (ara s-sentenza tat-28 ta’ Frar 2002, Compagnie générale maritime et vs Il-Kummissjoni, T‑86/95, Ġabra, EU:T:2002:50, punt 442 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-Kummissjoni tista’, fid-dawl tal-proċeduri amministrattivi, tirrevedi jew iżżid argumenti ta’ fatt jew ta’ dritt insostenn tal-ilmenti li hija tagħmel (sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2002, Schneider Electric vs Il-Kummissjoni, T‑310/01, Ġabra, EU:T:2002:254, punt 438).

86

Huwa fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal li għandu jiġi evalwat l-argument preżenti.

87

Fil-punt 13 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tas-17 ta’ Diċembru 2010, fil-qafas fattwali, il-Kummissjoni tesponi dan li ġej:

“Għandu jingħad li t-theddida ta’ spezzjonijiet imminenti mill-Kummissjoni kienet ġiet irrappurtata minn Euro.cz (li huwa konness ma’ EPH) fit-23 ta’ Novembru 2009, jiġifieri jum qabel il-bidu tal-ispezzjoni. L-artikolu tal-istampa kien jikkontjeni dikjarazzjoni tas-Sur [M] (espert estern fir-relazzjonijiet pubbliċi li jaħdem kemm għal J&T IA kif ukoll għal EPH), li kien intervistat ukoll bħala kelliem tal-EPH. Is-Sur [M] iddikjara li, hekk kif jirriżulta minn naħa tas-suq tal-kumpannija u tas-sitwazzjoni reali tas-suq, il-ftuħ ta’ proċeduri kontra l-kumpannija tkun sorprendenti ħafna, iżda li l-kumpannija ma topponix tali proċeduri. Fit-23 ta’ Novembru 2009, fil-17.47, is-Sur [M] informa, permezz tal-posta elettronika, b’mod partikolari lis-Sur [K] (direttur eżekuttiv tal-J&T IA u president tal-bord tad-diretturi ta’ EPH), lis-Sur [S] (konsulent legali tal-J&T IA u tal-EPH) u lis-Sur [J] dwar l-intervista u għamel link lejn l-artikolu fuq is-sit internet Euro.cz.”

88

L-ewwel nett, għandu jiġi miċħud l-argument ibbażat fuq il-kliem tal-punt 13 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, sa fejn dan huwa bbażat fuq qari żbaljat ta’ dan. Ma jirriżultax minn dan il-punt li l-Kummissjoni attribwiet lill-EPH jew lis-Sur M li kienu huma li wasslu għar-rilaxx, minkejja li hija rreferiet għal rabta bejn il-kumpannija li għamlet ir-rapport fuq l-ispezzjonijiet eventwali u l-EPH. Barra minn hekk, mill-punt 14 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li fiha l-Kummissjoni tirreferi għas-“sitwazzjoni partikolari fejn it-theddida ta’ spezzjonijiet mill-Kummissjoni ġiet rappurtata [mill-istampa nazzjonali]”, jirriżulta li l-Kummissjoni tenfasizza l-avviż mogħti mill-ispetturi lis-Sur J fir-rigward tad-dmir tal-kooperazzjoni fl-ispezzjoni fil-kuntest tad-diffikultajiet sussegwenti inkwistjoni.

89

It-tieni nett, il-Kummissjoni, f’kull każ, ma sostniet la fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet supplementari tal-15 ta’ Lulju 2011 u lanqas fid-deċiżjoni kkontestata li r-rikorrenti kienu wasslu għar-rilaxx. Huwa min-naħa l-oħra stabbilit bejn il-partijiet li r-rilaxx ma ssemmiex fid-deċiżjoni kkontestata. L-unika referenza għall-artikolu tal-istampa inkwistjoni jidher fil-premessa 101 tad-deċiżjoni kkontestata, li twieġeb għall-argumenti mqajma mir-rikorrenti dwar iċ-ċirkustanzi partikulari, u li jaqra hekk:

“Is-Sur [M], espert fir-relazzjonijiet pubbliċi tal-partijiet, kien ukoll il-kelliem tagħhom. Anki jekk huwa stess ma jiħux id-deċiżjonijiet kummerċjali, hemm probabbiltà kbira li jkun infurmat b’kwistjonijiet kummerċjali importanti. Min-naħa l-oħra, fil-kwalità tiegħu ta’ kelliem tal-partijiet, huwa għamel, ġurnata qabel l-ispezzjoni, dikjarazzjoni lill-istampa li fiha huwa wera tħassib dwar investigazzjoni futura fil-qasam tal-akkordji u ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti fis-suq Ċek tal-elettriku.”

90

Konsegwentement, il-Kummissjoni ċaħdet l-argument li skont dan, is-Sur M ma kienx assoċjat mal-attivitajiet kummerċjali tar-rikorrenti u hija ma tagħmel l-ebda referenza għar-rilaxx li jirrigwarda l-ispezzjoni. Ir-rilaxx b’hekk ma jidhirx fost l-elementi kkunsidrati mill-Kummissjoni fl-iffissar tal-ammont tal-multa. Barra minn hekk, ma huwiex allegat fid-deċiżjoni kkontestata li r-rikorrenti kienu ġew notifikati dwar l-ispezzjoni. Fil-fatt, il-fatt li l-iżblukkar tal-kont tas-Sur M ġie kkunsidrat bħala ksur imwettaq b’negliġenza (premessa 70 tad-deċiżjoni kkontestata) juri li l-Kummissjoni ma kkunsidratx l-allegat għarfien ta’ dan l-aħħar imsemmi dwar l-ispezzjoni.

91

It-tielet nett, l-argument li skont dan, il-preġudizzju tal-Kummissjoni kontra r-rikorrenti jispjega li hija “kompliet tinsisti fl-ispezzjoni u l-proċedura amministrattiva mingħajr ebda raġuni evidenti” jammonta biss għal sempliċi affermazzjoni, li ma hijiex sostnuta minn ebda prova.

92

Ir-raba’ nett, l-argumenti dwar in-nuqqas ta’ diliġenza tal-Kummissjoni u tal-effetti limitati tal-allegat rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni kif ukoll għal proċeduri amministrattivi oħra ma jintlaqgħux. Fil-fatt, huma jingħaqdu, essenzjalment, ma’ argumenti diġà miċħuda fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv. Għandu jitfakkar f’dan ir-rigward li l-Kummissjoni stabbiliet li kien hemm żewġ inċidenti li jammontaw għal ksur tal-proċeduri li l-fatti dwarhom ma ġewx ikkontestati mir-rikorrenti quddiem il-Qorti Ġenerali.

93

Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-Kummissjoni ma kisritx il-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza fil-proċedura amministrattiva. Għalhekk, hemm lok li t-tielet motiv jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju tal-proporzjonalità fl-iffissar tal-ammont tal-multa

94

Peress li l-ewwel tlett motivi ġew miċħuda, għandu jiġi eżaminat ir-raba’ motiv, invokat sussidjarjament.

95

Sa fejn ir-rikorrenti jsostnu li ma jistgħux jifhmu kif ġie kkalkulat l-ammont tal-multa fid-deċiżjoni kkontestata, fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali tikkunsidra li jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk id-deċiżjoni kkontestata hijiex ivvizzjata minn nuqqas ta’ motivazzjoni f’dan ir-rigward.

96

Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni rikjesta mill-Artikolu 296 TFUE għandha tkun adatta għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament segwit mill-istituzzjoni li tkun adottat l-att b’tali mod li tippermetti lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut tal-att, tan-natura tal-motivi invokati u tal-interess li jista’ jkollhom id-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament jew individwalment mill-att li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti, peress li l-kwistjoni jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi evalwata mhux biss fid-dawl tad-diċitura tagħha, iżda wkoll fid-dawl tal-kuntest tagħha u tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (ara s-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 39 iktar ’il fuq, EU:T:2010:516, punt 277 u l-ġurisprudenza ċċitata).

97

F’din il-kawża, il-kriterji li fuqhom, il-Kummissjoni bbażat ruħha sabiex tiddetermina l-ammont tal-multa kontenzjuż kienu b’mod partikolari l-gravità u t-tul tal-ksur. Hija ċaħdet l-argumenti mqajma mir-rikorrenti bil-għan li tintwera l-eżistenza ta’ ċirkustanzi attenwanti (premessi 83 sa 103 tad-deċiżjoni kkontestata).

98

L-ewwel nett, il-Kummissjoni b’hekk sostniet l-importanza li tiġi imposta multa li jkollha effett dissważiv sabiex ma tkunx iktar vantaġġuża, għall-impriża li hija s-suġġett ta’ spezzjoni, li tiffalsifika posta elettronika sabiex tiġi evitata multa għolja għall-ksur tad-dritt materjali (premessa 83). It-tieni nett, hija ssostni n-natura partikolari tad-dokumenti elettroniċi li, skont din, huma iktar suxxettibbli li jiġu mmanipulati milli dokumenti fuq il-karta (premessi 83 u 87). It-tielet nett, hija sostniet li l-ksur kontenzjuż kien kompost minn żewġ inċidenti separati (premessa 88) u li jiġi kkunsidrat li, anki kieku wieħed minnhom kien twettaq b’negliġenza, dan ma jbiddel xejn rigward il-gravità ta’ dan il-ksur (premessa 89). Ir-raba’ nett, hija kkunsidrat li l-ksur kien seħħ matul parti kunsiderevoli tal-ispezzjoni (premessa 90).

99

Il-Kummissjoni, barra minn hekk, ċaħdet l-argumenti tar-rikorrenti mqajma abbażi ta’ ċirkustanzi attenwanti. F’dan ir-rigward, minn naħa, hija ddefendiet il-pożizzjoni li skont din, ir-rikorrenti kellhom xi għarfien tad-dritt tal-kompetizzjoni u li l-EPH kienet attriċi importanti fis-settur enerġetiku (premessi 92 sa 98 tad-deċiżjoni kkontestata). Min-naħa l-oħra, hija ċaħdet bħala irrilevanti l-argument tar-rikorrenti li skont dan la s-Sur J. u lanqas is-Sur M ma għandhom rwol marbut mal-attività kummerċjali tar-rikorrenti (premessi 99 sa 101 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, hija qajmet il-portata limitata tal-kooperazzjoni tar-rikorrenti fir-rigward tal-istabbiliment tal-ksur kontenzjuż (premessa 102 tad-deċiżjoni kkontestata).

100

Konsegwentement, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li skont dan, il-Kummissjoni ma spjegatx, fid-deċiżjoni kkontestata, għaliex hija kienet tikkunsidra li ma kienx hemm lok li jiġu kkunsidrati elementi li hija kienet ressqet.

101

Minħabba li, fir-rigward tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni ma adottatx linji gwida li jsemmu l-metodu ta’ kalkolu li hija marbuta li tapplika fil-kuntest tal-iffissar tal-multi skont din id-dispożizzjoni u minħabba li r-raġunament tal-Kummissjoni jidher b’mod ċar u mhux ekwivoku fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma kinitx marbuta li tagħti f’ċifri, f’valur assolut jew f’perċentwali, l-ammont bażiku tal-multa u l-eventwali ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti. B’hekk jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq l-allegata motivazzjoni insuffiċjenti tad-deċiżjoni kkontestata għandu jiġi miċħud.

102

Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-multa li ġiet imposta fuqhom hija sproprozjonata. Fl-ewwel parti, huma jikkuntestaw l-evalwazzjoni tal-gravità u tat-tul tal-ksur imwettaq mill-Kummissjoni. Fit-tieni parti, huma jsostnu l-eżistenza ta’ ċirkustanzi attenwanti li l-Kummissjoni ma kkunsidrathomx debitament. F’tielet parti, huma jesponu r-raġunijiet li għalihom il-livell tal-multa jkun eċċessiv.

103

Il-Kummissjoni titlob iċ-ċaħda tal-argumenti tar-rikorrenti.

104

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju tal-proporzjonalità jeżiġi li l-atti tal-istituzzjonijiet ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimi tal-leġiżlazzjoni in kwistjoni, bil-kundizzjoni li meta jkun hemm possibbiltà ta’ għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel l-inqas waħda restrittiva u li l-iżvantaġġi li jinħolqu ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija (ara s-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 39 iktar ’il fuq, EU:T:2010:516, punt 286 u l-ġurisprudenza ċċitata).

105

B’hekk jirriżulta li l-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati fir-rigward tal-għanijiet previsti, jiġifieri fir-rigward tar-rispett tar-regoli tal-kompetizzjoni, u li l-ammont tal-multa impost fuq impriża għall-ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu jkun proporzjonat għall-ksur, evalwat kollu kemm hu, b’kunsiderazzjoni b’mod partikolari, tal-gravità ta’ dan. F’dan ir-rigward, skont ġurisprudenza stabbilita, il-gravità ta’ ksur hija stabbilità b’kunsiderazzjoni tal-varji elementi, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni (ara s-sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 39 iktar ’il fuq, EU:T:2010:516, punt 287 u l-ġurisprudenza ċċitata).

106

Fil-premessi 85 sa 89 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni esponiet ir-raġunijiet li għalihom hija kienet ikkunsidrat li l-ksur inkwisjtoni kien, fih innifsu, ksur globalment serju.

107

L-ewwel nett, u bħal fil-każ tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija fil-punt 66 iktar ’il fuq, għandu jiġi kkonstatat li s-setgħa li jsiru spezzjonijiet hija ta’ importanza partikolari sabiex jinstab ksur skont l-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE. B’hekk, il-Kummissjoni ġustament sostniet, fil-premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-leġiżlatur kien, fir-Regolament Nru 1/2003, stabbilixxa sanzjonijiet iktar severi minn dawk li kienu previsti fis-sistemi preċedenti għar-rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni, sabiex tikkunsidra n-natura partikolarment serja ta’ dan il-ksur proċedurali. Hija kienet ukoll ġustifikata tikkunsidra n-neċessità li tiżgura effett suffiċjentement dissważiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-7 ta’ Ġunju 1983 Musique Diffusion française et vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra, EU:C:1983:158, punt 108), sabiex impriżi ma jikkunsidrawx li huwa ta’ vantaġġ għalihom li jipproduċu biss parzjalment dokumenti elettroniċi fil-kuntest ta’ spezzjoni sabiex iwaqqfu lill-Kummissjoni milli tistabbilixxi, fuq il-bażi ta’ tali provi, ksur tad-dritt materjali.

108

Kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti, dan l-effett dissważiv huwa iktar importanti għall-fajls elettroniċi milli għal dawn tal-aħħar, minħabba n-natura partikolari tagħhom, li jistgħu jintbagħtu iktar faċilment u jistgħu jiġu mmanipulati b’iktar ħeffa mill-fajls fuq il-karta. Anki jekk, hekk kif sostnew ir-rikorrenti, id-distruzzjoni tal-fajls elettroniċi f’kont tal-posta elettronika mhux dejjem hija irriversibbli sa fejn huma jistgħu jiġu rkuprati permezz ta’ mezzi informatiċi oħra – ħaġa li hija, min-naħa l-oħra, ukoll possibbli għal ċerti dokumenti fiżiċi mqattajn bi xredder –, huwa madankollu inkontestabbli li l-faċilità tal-manipulazzjoni tagħhom tikkawża diffikultajiet partikolari f’termini ta’ effettività ta’ spezzjoni. Il-fajls fuq il-karta, meta huma sekwestrati mill-ispetturi, jibqgħu, fiżikament, taħt il-kontroll tagħhom tul l-ispezzjoni. Min-naħa l-oħra, il-fajls elettroniċi jistgħu jkunu moħbija malajr anki fil-preżenza ta’ spetturi. Dawn tal-aħħar b’hekk jinjoraw jekk huma jaċċedux għal data elettronika kompluta u intatta. F’din il-kawża, meta l-ispetturi jistħarrġu l-kont tal-posta elettronika tas-Sur J, allegatament ibblukkat, huma jinjoraw li l-posta elettronika riċevuta kienet ġiet iddevjata lejn server sal-aħħar jum tal-ispezzjoni. Huwa b’hekk mingħajr ma wettqet żball li l-Kummissjoni kkonstatat, fil-premessa 87 tad-deċiżjoni kkontestata, li, meta impriża ma tirrispettax l-istruzzjonijiet tal-ispetturi li skont dawn, matul l-ispezzjoni, xi kontijiet tal-posta elettronika għandhom ikunu inaċċessibbli lit-titolari tagħhom u totalment aċċessibbli lill-ispetturi, għandu jiġi kkunsidrat li dan in-nuqqas ta’ osservanza, min-natura stess tagħha, tammonta għal ksur gravi tal-obbligi proċedurali li jaqgħu fuq impriżi f’ispezzjoni.

109

It-tieni nett, peress li r-rikorrenti ma stabbilixxietx l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ diliġenza fil-kuntest tal-motivi preċedenti, hija ma tallegax, fil-kuntest tal-motiv preżenti, li l-Kummissjoni kellha tikkunsidra n-nuqqas tagħha ta’ għarfien tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jew tar-riżorsi limitati tagħhom. L-argument tagħhom li skont dawn, id-deċiżjoni kkontestata, bħala l-ewwel deċiżjoni dwar rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni li timplika tfittxija ġo fajls elettroniċi, ma sservix ta’ preċedent minħabba dan l-istess allegat nuqqas ta’ diliġenza għandu wkoll jiġi miċħud.

110

Fil-fatt, l-ewwel nett, u hekk kif ġie kkonstatat fil-punti 70 u 73 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti kienu infurmati b’mod ċar, mill-bidu tal-ispezzjoni, tad-dmir tagħhom ta’ kooperazzjoni u tad-dritt tagħhom li jirrikorru għas-servizzi ta’ avukat. Issa, xi avukati esterni speċjalizzati fil-qasam kienu preżenti fl-uffiċċji tagħhom sa minn wara nofsinhar tat-tieni jum ta’ spezzjoni (premessi 97 u 98 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, anki jekk tkun stabbilita, l-elementi mressqa mir-rikorrenti dwar id-daqs żgħir tagħhom, għall-attivitajiet internazzjonali negliġibbli tagħhom u għall-kreazzjoni tagħhom ftit żmien qabel l-ispezzjoni, ma setgħux jinfluwenzaw il-produzzjoni inkompleta tal-kontijiet tal-posta elettronika f’din il-kawża, bi ksur tal-istruzzjonijiet mhux ekwivoċi tal-ispetturi. B’hekk, il-Kummissjoni ġustament ċaħdet dawn l-argumenti kollha (premessa 93 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, l-argumenti bbażati fuq in-natura allegatament ġdida tal-ksur tagħhom lanqas ma jintlaqgħu, peress li n-nota ta’ spjega kienet tindika speċifikament il-possibbiltà tar-riċerka ta’ fajls elettroniċi (ara l-punt 73 iktar ’il fuq) u d-deċiżjoni ta’ spezzjoni speċifikament id-dmir ta’ kooperazzjoni fil-kuntest ta’ tali riċerka.

111

It-tielet nett, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, multa ta’ EUR 2 500 000 ma tkunx ikkunsidrata sproporzjonata fir-rigward tad-daqs tagħhom fiċ-ċirkustanzi tal-kawża. Skont l-Artikolu 23(1) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni għandha s-setgħa timponi fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta’ impriżi multi sa’ 1 % tad-dħul mill-bejgħ totali mwettaq fis-sena finanzjarja preċedenti meta huma jwettqu ksur proċedurali. Hekk kif ġie kkonstatat fil-premessa 103 tad-deċiżjoni kkontestata, il-multa imposta fuq ir-rikorrenti tikkorrispondi għal 0.25 % tad-dħul mill-bejgħ annwali ta’ EPH fl-2010. Għandu jiġi osservat li dan l-aħħar imsemmi dħul mill-bejgħ, li jitla’ għal EUR 990 700 000 (premessa 3 tad-deċiżjoni kkontestata), ġie fornut mir-rikorrenti fil-proċedura amministrattiva. Ir-rikorrenti ma ressqu l-ebda argument ta’ natura li turi li l-ammont tal-multa tagħhom kien sproporzjonat meta kkomparat mad-daqs tagħhom fihom innifishom.

112

Minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li l-argument li permezz tiegħu, ir-rikorrenti jikkontestaw is-sehem tagħhom tas-suq ta’ 6.9 % f’termini ta’ produzzjoni adottatat fid-deċiżjoni kkontestata (premessa 95) ma huwiex sostnut minn xi prova konvinċenti. Huma jiċċitaw preżentazzjoni li huma kienu ffurmaw parti minnha fil-proċedura amministrattiva, li tindika persentaġġ ta’ 1.7 % ta’ “kapaċità installata” fid-data tal-ispezzjoni, u persentaġġ ta’ 6.7 % għall-2012, iżda mingħajr ma tiġi fornuta d-data li tippermetti l-istħarriġ tal-kalkolu u s-sors tagħhom. Huma sempliċement isostnu li huma ma kinux jammontaw “diġà għal attur importanti tas-settur enerġetiku fil-mument tal-ispezzjoni” (premessa 95 tad-deċiżjoni kkontestata). F’kull każ, id-daqs tar-rikorrenti huwa kkunsidrat sa fejn l-Artikolu 23(1) tar-Regolament Nru 1/2003 stabbilixxa limitu massimu ta’ 1 % tad-dħul mill-bejgħ tagħhom.

113

Min-naħa l-oħra, għandha tiġi miċħuda l-affermazzjoni li skont din, il-multa imposta, li tikkorrispondi għal 0.25 % tad-dħul mill-bejgħ rilevanti, hija għolja u sproporzjonata kkomparata mal-multa imposta mill-Kummissjoni fuq E.ON Enerġija AG (Każ COMP/B-1/39.326 – E.ON Enerġija AG), li tikkorrispondi biss għal 0.14 % tad-dħul mill-bejgħ rilevanti u tkun iktar baxxa milli f’din il-kawża, u dan minkejja l-eżistenza taċ-ċirkustanzi aggravanti u l-fatt li hija tkun tirrigwarda ksur iktar manifest u iktar serju, jiġifieri tkissir ta’ siġill. F’dan l-aħħar imsemmi kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li ksur kompost minn ksur ta’ siġill, li jagħti lok għal dubju fir-rigward tal-integrità tal-provi fil-post isiġġillat, ikun partikolarment gravi minn natura tiegħu stess (sentenza E.ON Enerġija vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar ’il fuq, EU:C:2012:738, punti 128 u 129). Kunsiderazzjonijiet simili japplikaw fil-kawża preżenti sa fejn l-għan tal-Artikolu 20(2)(b) u tal-Artikolu 23(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1/2003 huwa li jiġu protetti l-ispezzjonijiet mit-theddida li tirriżulta minn nuqqas ta’ integrità tad-data professjonali miġbura mill-ispetturi. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, bid-differenza tas-sitwazzjoni li tirrigwarda l-E.ON, iċ-ċirkustanzi li wasslu għad-deċiżjoni kkontestata kienu jikkonċernaw żewġ inċidenti separati, li wieħed minnhom kien imwettaq b’mod intenzjonat.

114

Għalhekk, il-fatt li l-Kummissjoni applikat fil-passat, multi ta’ ċertu livell għal ċertu tip ta’ ksur ma jċaħħadhiex mill-possibbiltà li tgħolli dan il-livell fil-limiti stabbiliti mir-Regolament Nru 1/2003 jekk dan huwa neċessarju sabiex tiġi żgurata l-implementazzjoni tal-politika tal-Unjoni tal-kompetizzjoni. L-applikazzjoni effettiva ta’ dawn ir-regoli teħtieġ, fil-fatt, li l-Kummissjoni tista’ fi kwalunkwe mument tadatta l-livell tal-multi għall-bżonnijiet ta’ din il-politika (ara, fir-rigward tar-Regolament Nru 17, sentenza Musique Diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, EU:C:1983:158, punt 109).

115

Ir-raba’ nett, fir-rigward tat-teħid inkunsiderazzjoni tat-tul tal-ksur kontenzjuż, il-Kummissjoni kkunsidrat, fil-premessa 90 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ksur “kien seħħ matul parti kunsiderevoli tal-ispezzjoni li kienet seħħet fl-uffiċċji tal-EPIA u tal-EPH [, li] l-kont tal-posta elettronika tas-Sur [M] kien ġie żblukkat mill-ewwel sat-tieni jum u l-posta elettronika tas-Sur [J] iddevjata mit-tieni sat-tielet jum [u li, iktar mal-iżblukkar ta’ kont tal-posta elettronika jew tal-iddevjar tal-posta elettronika ma jdum fit-tul, ikun hemm riskju ikbar ta’ falsifikazzjoni tal-posta elettronika”.

116

L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003 jiddisponi li, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, hemm lok li jittieħed inkunsiderazzjoni, minbarra l-gravità tal-ksur, it-tul tiegħu. Din id-dispożizzjoni ma tagħmel ebda distinzjoni bejn il-multi imposti għall-ksur tad-dritt materjali jew tal-ksur proċedurali. B’hekk jirriżulta, kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti, li l-Kummissjoni kellha dritt tikkunsidra t-tul tal-ksur proċedurali kkontenzjuż fl-iffissar tal-ammont tal-multa.

117

Barra minn hekk, għandu jiġi miċħud l-argument li skont dan, il-Kummissjoni ma mmotivatx l-evalwazzjoni tagħha li skont din, il-ksur kien seħħ matul parti kunsiderevoli tal-ispezzjoni. Hekk kif jirriżulta mill-punti 101 u 115 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni mmotivat b’mod suffiċjenti skont il-liġi r-raġunament tagħha għall-iffissar tal-multa kontenżjuza fejn ippreċiżat b’mod partikolari li t-tul kien iżid ir-riskju ta’ falsifikazzjoni tad-data elettronika. Bħala risposta għal domanda magħmula mill-Qorti Ġenerali fis-seduta, il-Kummissjoni, mill-ġdid, sostniet li t-tul taż-żewġ inċidenti kien jinfluwenza direttament il-ksur inkwistjoni peress li iktar ma jseħħ fit-tul, ikun ikbar ir-riskju li l-ispetturi ma jkunux jistgħu jsibu l-fajls li jkunu qed ifittxu fil-kontijiet tal-posta elettronika.

118

Fl-aħħar nett, għandu jiġi miċħud l-argument li skont dan, il-Kummissjoni setgħet tikkunsidra l-kooperazzjoni sħiħa tar-rikorrenti mal-ispetturi meta hija ddeterminat it-tul tal-ksur. Mill-eżami tat-tieni motiv jirriżulta li dan il-ksur ġie stabbilit mill-Kummissjoni fuq il-bażi tal-provi oġġettivi u mhux ikkontestati quddiem il-Qorti Ġenerali. Il-fatt li r-rikorrenti kienu kkollaboraw mal-ispezzjoni, hekk kif huma jsostnu fil-punt 57 tar-replika, ma huwiex ta’ natura li jaffettwa la l-evalwazzjoni tat-tul taż-żewġ inċidenti li jammontaw għall-ksur, u lanqas it-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti. Għandu jiġi kkostatat li tali kollaborazzjoni ma kinitx teċċedi l-obbligu tagħhom ta’ sottomissjoni għal spezzjoni (ara l-punt 40 iktar ’il fuq).

119

Fit-tielet lok, fir-rigward taċ-ċirkustanzi attenwanti li jsostnu r-rikorrenti, huwa suffiċjenti li jiġi kkonstatat, l-ewwel nett, li l-argumenti identiċi fir-rigward tad-daqs tagħhom u tal-importanza tagħhom fis-settur enerġetiku fiż-żmien meta seħħew il-fatti diġà ġew miċħuda fil-punti 111 u 112 iktar ’il fuq. Peress li d-daqs tar-rikorrenti ġie kkunsidrat mil-limitu massimu ta’ 1 % tad-dħul mill-bejgħ tagħhom, dan fih innifsu ma jiġġustifikax tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta.

120

Barra minn hekk, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li skont dan, il-kollaborazzjoni tagħhom kienet ippermettiet lill-ispetturi jistabbilixxu ċ-ċirkustanzi li fihom il-ksur kien twettaq, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni kkunsidrat din iċ-ċirkustanza fid-deċiżjoni kkontestata, iżda li r-rikorrenti jsostnu li dan it-teħid inkunsiderazzjoni ma kienx adegwat.

121

Skont il-premessa 102 tad-deċiżjoni kkonestata:

“[… S]abiex tistabbilixxi l-ammont tal-multa, il-Kummissjoni tikkunsidra l-fatt li l-partijiet ikkollaboraw b’mod li jippermetti li jiġu stabbiliti ċ-ċirkustanzi tar-rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni f’dak li jirrigwarda l-posta elettronika: il-persuna responsabbli mill-informatika li aġixxiet għan-nom tal-partijiet iffirmat il-minuti li jiddeskrivu l-iżblukkar tal-kont tal-posta elettronika u l-iddevjar tal-posta elettronika u, wara l-ispezzjoni, il-partijiet bagħtu wkoll ittra li fiha huma jirrikonoxxu li kemm l-iddevjar tal-posta elettronika kif ukoll l-iżblukkar ta’ kont tal-posta elettronika kienu seħħew fl-ispezzjoni. Għandu jiġi nnutat wkoll li s-Sur [H] ma rrikonoxxiex spontanjament il-ksur proċedurali mwettaq fil-qasam tal-informatika. Huwa għamel dan biss meta l-ispetturi sabu provi ta’ rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni (jiġifieri l-fatt li l-kont tas-Sur [M] ma setax jiġi kkonsultat aktar u li l-posta elettronika ma kinitx qed tasal iktar fil-mailbox tas-Sur [J]). Barra minn hekk, jekk huwa minnu li l-partijiet ma kkontestawx ċerti fatti, huma kkontestaw is-saħħa probatorja tal-minuti ffirmati u, b’mod ġenerali, ippruvaw jikkontestaw l-eżistenza ta’ ksur proċedurali.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

122

Għandu jiġi osservat li ż-żewġ inċidenti li jammontaw għall-ksur f’din il-kawża ma tressqux għall-attenzjoni tal-ispetturi mir-rikorrenti. Fiż-żewġ każijiet, l-ispetturi għarfu irregolarità fil-mailboxes allegatament taħt il-kontroll tagħhom u kellhom jinvestigaw ir-raġunijiet li għalihom l-aċċess tagħhom għall-posta elettronika kien ġie ddisturbat (ara l-punti 11 u 14 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, ir-rikorrenti kkontestaw il-valur probatorju tal-minuti (ara l-punt 12 iktar ’il fuq), iżda mhux quddiem il-Qorti Ġenerali (ara l-punt 34 iktar ’il fuq). Peress li fil-preżent ma jeżistux linji gwida għall-iffissar tal-ammont tal-multi ta’ natura proċedurali, peress li d-deċiżjoni kkontestata hija motivata b’mod suffiċjenti skont il-liġi (ara l-punt 101 iktar ’il fuq) u fir-rigward tal-kondotta ekwivoka tar-rikorrenti fl-istabbiliment taċ-ċirkustanzi tar-rifjut ta’ sottomissjoni għal spezzjoni, il-Qorti Ġenerali tikkunsidra li l-Kummissjoni kkunsidrat b’mod suffiċjenti l-kollaborazzjoni tagħhom fl-iffissar tal-ammont tal-multa.

123

Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument li skont dan l-ispezzjoni la kienet neċessarja u lanqas ġustifikata peress li ma teżisti ebda prova materjali tal-fondatezza tal-kawża, għandha ssir referenza għall-kunsiderazzjonijiet li jidhru fil-punt 55 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, hekk kif kkonfermaw ir-rikorrenti bħala risposta għal domanda tal-Qorti Ġenerali li saret fis-seduta, huma ma opponewx id-deċiżjoni ta’ spezzjoni la fil-proċedura amministrativa u lanqas quddiem il-Qorti Ġenerali (ara l-punt 4 iktar ’il fuq).

124

Minn dak kollu li ssemma iktar ’il fuq jirriżulta li l-multa imposta fuq ir-rikorrenti ma hijiex sproporzjonata.

125

Isegwi, li r-raba’ motiv, kif ukoll ir-rikors kollu kemm hu, għandhom jiġu miċħuda.

Fuq l-ispejjeż

126

Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.

127

Peress li r-rikorrenti tilfu, hemm lok li huma jiġu kkundannati għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.

 

Għal dawn il-motivi,

IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)

taqta’ u tiddeċiedi:

 

1)

Ir-rikors huwa miċħud.

 

2)

Energetický a průmyslový holding a.s. u EP Investment Advisors s.r.o. huma kkundannati għall-ispejjeż.

 

Frimodt Nielsen

Dehousse

Collins

Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-26 ta’ Novembru 2014.

Firem

Werrej

 

Il-kuntest ġuridiku

 

Il-fatti li wasslu għall-kawża

 

Proċedura u t-talbiet tal-partijiet

 

Id-dritt

 

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 23(1)(c) tar-Regolament Nru 1/2003

 

Fuq l-awtorizzazzjoni ta’ aċċess, mogħtija b’negliġenza, għal kont tal-posta elettrokika bblukkat

 

Fuq id-devjazzjoni, b’mod intenzjonat tal-posta elettronika riċevuta lejn server

 

Fuq l-ewwel u t-tielet motivi, ibbażati, rispettivament, fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża u tal-ksur tal-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza

 

Fuq l-ewwel motiv

 

Fuq it-tielet motiv

 

Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju tal-proporzjonalitŕ fl-iffissar tal-ammont tal-multa

 

Fuq l-ispejjeż


( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.