2Τα επίδικα πραγματικά περιστατικά περιγράφονται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ως εξής:2.Οι συμβάσεις που αποτελούν αντικείμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι δύο και συνήφθησαν στο πλαίσιο της Publishers Association (...), η οποία εκπροσωπεί τη μεγάλη πλειοψηφία (70 έως 80 %), των εγκατεστημένων στο Ηνωμένο Βασίλειο εκδοτών. Οι εκδότες που είναι συμβαλλόμενα μέρη στην πρώτη από τις δύο συμφωνίες είναι τα μέλη της ΡΑ, ενώ εκείνοι που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη δεύτερη συμφωνία δεν είναι μέλη της εν λόγω ενώσεως. Κατά την ΡΑ, τα μέλη της δεν υποχρεούνται να προσχωρήσουν στη συμφωνία.3.Η συναφθείσα μεταξύ των μελών της ΡΑ συμφωνία και η συναφθείσα μεταξύ μη μελών συμφωνία περιέχουν, στην ουσία, τις ίδιες διατάξεις. Η μόνη υφισταμένη μεταξύ αυτών διαφορά αφορά τον προβλεπόμενο εκτελεστικό μηχανισμό.<TI><P>Το περιεχόμενο των συμφωνιών Net Book Agreements</P></TI>4.Οι συμφωνίες που συνήφθησαν το 1957 υπό τον τίτλο Net Book Agreements (στο εξής: NBA) προβλέπουν ομοιόμορφους πάγιους όρους για την πώληση βιβλίων σε καθορισμένες τιμές, καλουμένων net books. Κατά τους εν λόγω πάγιους όρους πωλήσεως, απαγορεύεται, κατ' αρχήν, η πώληση, η προσφορά προς πώληση ή η παροχή δυνατότητας πωλήσεως προς το κοινό βιβλίου καθορισμένης τιμής σε τιμή μετρητοίς κατώτερη από την καθορισμένη από τον εκδότη. Οι εξαιρέσεις από την εν λόγω απαγόρευση (βιβλία αποθεματοποιημένα και μεταχειρισμένα) ρυθμίζονται ρητώς με τους τυποποιημένους όρους πωλήσεως που επιτρέπουν, εξ άλλου, την πώληση βιβλίου καθορισμένης τιμής με έκπτωση στις βιβλιοθήκες, στους μεταπωλούντες βιβλία μη εμπόρους (book agents) και στους αγοραστές μεγάλων ποσοτήτων, κατόπιν προηγουμένης σχετικής αδείας της ενώσεως. Το ποσό της εκπτώσεως και οι όροι χορηγήσεως της καθορίζονται με την άδεια αυτή.5.Οι όροι αυτοί εφαρμόζονται σε όλες τις πωλήσεις προς το κοινό που πραγματοποιούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στην Ιρλανδία από έμπορο χονδρικής ή λιανικής πωλήσεως, οσάκις ο εκδότης που εξασφαλίζει την έκδοση ή τη διανομή του εν λόγω βιβλίου επιλέγει τη διάθεση του στο εμπόριο σε καθορισμένη τιμή λιανικής πωλήσεως. Αντιθέτως, οι τυποποιημένοι όροι πωλήσεως δεν εφαρμόζονται στις απευθείας πωλήσεις του εκδότη προς πελάτη μη έμπορο.6.Εξ άλλου, οι συμφωνίες προβλέπουν ένα εκτελεστικό μηχανισμό. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις ανέθεσαν στο συμβούλιο της ΡΑ, ως αντιπρόσωπο τους, να συλλέγει τις πληροφορίες που αφορούν τις παραβάσεις των συμβάσεων από τους βιβλιοπώλες και, κατά γενικό κανόνα, οποιαδήποτε παράβαση των όρων εμπορίας που έχουν επιβληθεί στα net books (...).7.Κατ' εφαρμογήν της ρήτρας iv των συμφωνιών, το συμβούλιο της ενώσεως θέσπισε κανονιστική ρύθμιση που επιτρέπει, με τη μορφή τυποποιημένων αδειών, στους βιβλιοπώλες να χορηγούν εκπτώσεις στις βιβλιοθήκες, στους μεταπωλούντες βιβλία μη εμπόρους (book agents) και στους αγοραστές μεγάλων ποσοτήτων. Η άδεια χορηγείται ειδικά για κάθε βιβλιοθήκη, μη έμπορο μεταπωλητή βιβλίων ή αγοραστή μεγάλων ποσοτήτων για τον οποίο πρόκειται.(...)
12.Ο Code of Allowances, που δημοσιεύθηκε από την ΡΑ υπό τη μορφή memorandum, απηχεί τη γενική εμπορική πρακτική που ακολουθείται στον τομέα των χορηγουμένων επί των βιβλίων καθορισμένης τιμής εκπτώσεων. Οι εκπτώσεις, οι νέες εκδόσεις, οι φθηνές εκδόσεις και τα απώλητα βιβλία ανακοινώνονται συνήθως προηγουμένως από τον εκδότη στον ειδικευμένο τύπο. Εκπτώσεις ή άλλα πλεονεκτήματα, σε χρήμα ή σε είδος, χορηγούνται συχνά σε συνάρτηση με τη διάρκεια της αποθεματοποιήσεως. Ο κώδικας εφαρμόζεται μόνο στην εγχώρια αγορά.13.Οι εκδόσεις για τις λέσχες βιβλίου αποτελούν αντικείμενο ειδικών κανόνων (Book Club Regulations), που εφαρμόζονται στις πραγματοποιούμενες στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου πράξεις, οι οποίες αφορούν τις λέσχες βιβλίου. Κατ' αυτούς, οι εκδότες μπορούν να χορηγούν ειδικά δικαιώματα μόνο στις λέσχες βιβλίου που είναι εγγεγραμμένες στην ένωση, μετά την υπογραφή και αποδοχή των εν λόγω κανόνων. Οι κανόνες αυτοί περιέχουν ιδίως διατάξεις που αφορούν τη συμμετοχή στις λέσχες βιβλίου, καθορίζουν τους όρους που πρέπει να πληρούν οι εν λόγω λέσχες, για να προτείνουν και πωλούν βιβλία, και προβλέπουν ορισμένους περιορισμούς στη διαφήμιση. Το πλεονάζον απόθεμα εκδόσεως μπορεί να πωληθεί από λέσχη βιβλίου μόνο με τη συγκατάθεση του εκδότη που χορήγησε την άδεια. Κατά την ΡΑ, οι κανόνες που αφορούν τις λέσχες βιβλίου εφαρμόζονται αποκλειστικά στο Ηνωμένο Βασίλειο.14.Από το 1955, η ΡΑ επιτρέπει την ετησία διοργάνωση εθνικής προωθήσεως του βιβλίου. Αυτή παρέχει την ευκαιρία στους βιβλιοπώλες και στους εκδότες, εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει η ΡΑ, να πωλούν σε τιμή κατώτερη της καθορισμένης βιβλία των οποίων η διάθεση είναι δυσχερής και να χρηματοδοτούν μ' αυτό τον τρόπο την ανανέωση του αποθέματος τους.15.Τέλος, η ένωση δημοσιεύει κατάλογο των βιβλιοπωλών (Directory of Booksellers), που ενημερώνεται ανά δίμηνο, στον οποίο αναγράφονται οι βιβλιοπώλες που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις και αναλαμβάνουν την υποχρέωση τηρήσεως των παγίων όρων πωλήσεως των βιβλίων καθορισμένης αξίας.(...)
<TI><P>Μη αμφισβητούμενα στατιστικά στοιχεία</P></TI>17.Σύμφωνα με τα παρατιθέμενα στην προσβαλλομένη απόφαση στοιχεία, τα οποία και δεν αμφισβητούνται από την ΡΑ, η βρετανική εκδοτική βιομηχανία είναι μία από τις κυριότερες του κόσμου και της Κοινότητας. Τα κύρια αριθμητικά στοιχεία της αγοράς έχουν περίπου ως εξής: Ο αριθμός των νέων βιβλίων που εκδίδονται ετησίως ανέρχεται σε 40000, το 80 % των οποίων εκδίδεται από μέλη της ΡΑ το 65 % των εκδιδομένων βιβλίων πωλούνται στη βρετανική αγορά, ενώ το υπόλοιπο εξάγεται το 25 % των εξαγωγών προορίζεται για άλλα κράτη μέλη, ενώ το 4,5 % εξάγεται στην Ιρλανδία. Όσον αφορά τις εισαγωγές σ' αυτή τη χώρα, παρατηρείται ότι το 80 % προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και ότι αυτές οι εισαγωγές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 50 % των συνολικών πωλήσεων βιβλίων.18.Δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ούτε το ότι το 75 % περίπου των πωλουμένων στο Ηνωμένο Βασίλειο βιβλίων ή εξαγομένων από Βρετανούς εκδότες στην Ιρλανδία διατίθενται στο εμπόριο ως βιβλία καθορισμένης τιμής.<TI><P>Η εκτίμηση τον εθνικού δικαστηρίου για τη νομιμότητα των NBA</P></TI>19.To Restrictive Practices Court (αρμόδια αρχή στο Ηνωμένο Βασίλειο για θέματα ανταγωνισμού) προέβη επανειλημμένα στην εξέταση της νομιμότητας των NBA έναντι της βρετανικής νομοθεσίας και αποφάνθηκε ευνοϊκά γι' αυτές, για πρώτη φορά το 1962. Το εν λόγω δικαιοδοτικό όργανο έκρινε, πράγματι, σε σχέση με τη συναφθείσα μεταξύ των μελών της ΡΑ συμφωνία ότι: i) η κατάργηση των NBA θα στερούσε το κοινό από ειδικά οφέλη ή πλεονεκτήματα, διότι θα συνεπαγόταν άνοδο των τιμών, μείωση του αριθμού βιβλιοπωλείων διαθετόντων αποθέματα και μείωση του αριθμού και της ποικιλίας των εκδιδομένων βιβλίων ii) το κοινό δεν υφίσταται καμμία αισθητή ζημία από τη διατήρηση των NBA σε σχέση με τα μειονεκτήματα που θα προέκυπταν από την κατάργηση τους και, iii) κατά συνέπεια, οι NBA δεν είναι αντίθετες προς το δημόσιο συμφέρον.20.To 1964, το Restrictive Practices Court έκρινε, στο πλαίσιο συνοπτικής διαδικασίας (summary proceeding), ότι η συναφθείσα μεταξύ των μη μελών συμφωνία δεν ήταν αντίθετη προς το δημόσιο συμφέρον και αυτό για τους ίδιους λόγους που επισημάνθηκαν στην απόφαση του του 1962.21.Το 1968, η νομιμότητα των NBA εξετάσθηκε εκ νέου από το Restrictive Practices Court εν όψει των νέων διατάξεων του Resales Practices Act 1964. To Court, ακολουθώντας την ίδια συλλογιστική που ακολούθησε και στην απόφαση του 1962, ενέκρινε εξαίρεση από τη γενική απαγόρευση των καθορισμένων τιμών που επιβάλλει ο Resales Practices Act 1964.
7Όσον αφορά την απόφαση της Επιτροπής, κατά της οποίας προσέφυγε η εδώ αναιρεσείουσα, από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:72.Η απόφαση, στις αιτιολογικές της σκέψεις 71 έως 86, εξετάζει το ζήτημα του κατά πόσον ένα συλλογικό σύστημα καθορισμένων τιμών στο εμπόριο του βιβλίου είναι απαραίτητο για την επίτευξη των προβαλλομένων από την αιτούσα ένωση στόχων. Η Επιτροπή, παρ' όλον ότι αναφέρει τους επιδιωκόμενους με το σύστημα των NBA στόχους, ήτοι την αποφυγή μειώσεως των αποθεμάτων, που θα συνεπαγόταν εκδόσεις σε ολιγότερα αντίτυπα, αύξηση της τιμής των βιβλίων και την εξαφάνιση βιβλίων εκδιδομένων σε ολίγα αντίτυπα, δεν λαμβάνει θέση επί του ζητήματος εάν οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται στην πράξη και εάν το σύστημα διανομής είναι το καταλληλότερο για την επίτευξη των εν λόγω στόχων στην εθνική αγορά. Αντιθέτως, η απόφαση τονίζει ότι αντικείμενο της υπό κρίση υποθέσεως είναι να εκτιμηθεί ένα σύστημα καθορισμού τιμών που, εκτεινόμενο στις εξαγωγές προς άλλα κράτη μέλη και ειδικότερα προς την Ιρλανδία, καθώς και στις εισαγωγές και (επαν)εισαγωγές από άλλα κράτη μέλη, περιλαμβανομένης της Ιρλανδίας, εμποδίζει τον ανταγωνισμό επί των τιμών που απορρέει από το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο σε επίπεδο διανομής (αιτιολογική σκέψη 75). Η απόφαση διευκρινίζει ότι η ΡΑ, προς επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων, θέσπισε συλλογικό σύστημα που επιβάλλει, για ορισμένο βιβλίο, την ίδια τιμή σε όλους τους βιβλιοπώλες, ώστε να μην υπάρχει ανταγωνισμός τιμών για το ίδιο βιβλίο (σκέψη 73, τρίτο εδάφιο). Σ' αυτό το στάδιο, όπως προκύπτει από την απόφαση, παραπέμπει στη σημασία των προβλεπομένων με το σύστημα NBA περιορισμών, όπως εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 50 έως 59. Λαμβανομένων υπόψη της φύσεως των προβλεπομένων με το σύστημα NBA περιορισμών και της επιπτώσεως τους επί του ενδοκοινοτικού εμπορίου, η απόφαση θεωρεί ότι η ΡΑ οφείλει να αποδείξει ότι η επίτευξη των στόχων των συμφωνιών απαιτεί συλλογικό σύστημα και όχι ατομικό κάθετο σύστημα διατηρήσεως των τιμών λιανικής (αιτιολογική σκέψη 74).