<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-12-202512C118202403250-00-TRA-DOC-NL-CONCL-C-0325-24-202505731-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="13/08/2025 10:15:52" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="LdszPBSWPaugq8V7KQmPwBFpoVFkGIDuHPTrA9V4et6YSaA+u7RMcJ7+PEJFgKUM2TIb5QWPQpgTRd5/YbblrDxZOCJH8gHPaPicBTW9/eho7whOM1YB6P1j0qkvp9DgjvYnonPcCg8/HryEIYNiqLVod2a4CbTGTW26CHiQ6Qs=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="douilti" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0325" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2024" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="douilti" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 18-06-25 07:35:44" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="e00a3e2af99b496eb222977f40d51fca" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0325" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId25" style="first"/>
      <div id="rId21" style="even">Conclusie van adv.-gen. Rantos – Zaak C‑325/24</div>
      <div id="rId22" style="default">Bissilli</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      CONCLUSIE VAN ADVOCAAT‑GENERAAL
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      A. RANTOS
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      van 26 juni 2025  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Zaak C‑325/24 [Bissilli]  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">i</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      HG
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      Strafzaak
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      in tegenwoordigheid van:
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      Procura della Repubblica presso il Tribunale di Firenze
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-9" title="page-1">
      [verzoek van de Tribunale ordinario di Firenze (rechter in eerste aanleg Florence, Italië) om een prejudiciële beslissing]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-10" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Justitiële samenwerking in strafzaken – Richtlijn 2014/41/EU – Europees onderzoeksbevel in strafzaken – Materiële werkingssfeer – Begrip ‚onderzoeksmaatregel’ – Artikel 24 – Verhoor van de beschuldigde persoon per videoconferentie – Artikel 10 – Gebruikmaking van een alternatieve onderzoeksmaatregel – Artikel 11, lid 1, onder f) – Gronden voor weigering van erkenning of tenuitvoerlegging – Fundamentele rechten – Artikel 24, lid 2, onder b) – Beginselen van fundamenteel recht van de uitvoerende lidstaat – Artikel 22 – Tijdelijke overbrenging van de gedetineerde naar de uitvaardigende lidstaat ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een onderzoeksmaatregel – Handvest van de grondrechten van de Europese Unie – Artikel 47 – Recht op een eerlijk proces”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inleiding</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van de artikelen 3 en 10, artikel 11, lid 1, onder f), artikel 22, lid 1, en artikel 24 van richtlijn 2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken (hierna: „EOB”) (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">2</a>
</span>) en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze verwijzing is gedaan in het kader van een verzoek om tenuitvoerlegging in België van een EOB dat door de Tribunale ordinario di Firenze (rechter in eerste aanleg Florence, Italië), de verwijzende rechter, was uitgevaardigd met betrekking tot HG, een persoon die in België was gedetineerd, in het kader van een strafprocedure (hierna: „in het geding zijnde EOB”). Meer in het bijzonder heeft deze rechterlijke instantie bij dit EOB overeenkomstig artikel 24 van richtlijn 2014/41 de Belgische gerechtelijke autoriteiten verzocht om, in samenwerking met deze rechterlijke instantie, HG als beschuldigde persoon per videoconferentie te verhoren teneinde, om te beginnen, bewijsmateriaal te verkrijgen door middel van zijn verhoor, en voorts, deze persoon in staat te stellen deel te nemen aan zijn proces, ervan uitgaande dat voornoemd EOB een doeltreffend alternatief vormde voor een Europees aanhoudingsbevel (hierna: „EAB”), aangezien de voorwaarden voor de uitvaardiging van laatstgenoemd bevel niet langer waren vervuld. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">3</a>
</span>) Bovendien heeft dezelfde rechter, als alternatief voor een verhoor per videoconferentie, verzocht om een tijdelijke overbrenging naar Italië op grond van artikel 22 van deze richtlijn. De Belgische gerechtelijke autoriteiten hebben geweigerd om dit EOB ten uitvoer te leggen op grond dat de gevraagde onderzoeksmaatregel niet bestaat in het Belgische recht en de verschijning van de beschuldigde persoon per videoconferentie volgens datzelfde nationale recht in strijd is met het fundamentele recht op een eerlijk proces. Het subsidiaire verzoek tot tijdelijke overbrenging werd eveneens afgewezen op grond dat het horen van de beschuldigde persoon ter terechtzitting naar Belgisch recht geen onderzoeksmaatregel vormt. De verwijzende rechter die van mening is dat het standpunt van de Belgische gerechtelijke autoriteiten niet overeenstemt met de bepalingen van de richtlijn waarin de gronden voor de weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging van een EOB uitputtend worden opgesomd, heeft het Hof een reeks prejudiciële vragen over de verenigbaarheid van deze weigeringen voorgelegd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is juist dat het Hof reeds in de gelegenheid is geweest om verduidelijkingen aan te brengen over de materiële werkingssfeer van het EOB en, in het bijzonder, over de draagwijdte van het begrip „onderzoeksmaatregel” waarvan de tenuitvoerlegging kan worden gevraagd in het kader van een dergelijk EOB (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">4</a>
</span>), maar in de onderhavige zaak wordt het Hof voor het eerst in staat gesteld om, ten eerste, het verband te onderzoeken tussen de verschillende weigeringsgronden waarin richtlijn 2014/41 voorziet, en ten tweede, de vraag te beantwoorden of het verhoor van een beschuldigde persoon per videoconferentie verenigbaar is, in strafzaken, met de fundamentele rechten, zijnde een vraag waarover het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) overigens reeds talrijke arresten heeft gewezen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">5</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2014/41</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De overwegingen 6 tot en met 8 en 10, 12, 19, 24 tot en met 26 en 34 van richtlijn 2014/41 luiden:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-19" title="page-4">
      „(6) In het programma van Stockholm dat door de Europese Raad van 10 en 11 december 2009 is vastgesteld, heeft de Europese Raad besloten dat verder moet worden gewerkt aan de totstandkoming van een op wederzijdse erkenning gebaseerd alomvattend systeem voor de bewijsverkrijging in zaken met een grensoverschrijdende dimensie. [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-20" title="page-4">
      (7) Deze nieuwe aanpak is gebaseerd op één enkel instrument, dat de naam [EOB] zal dragen. Een EOB moet worden uitgevaardigd met het doel één of meer specifieke onderzoeksmaatregelen in de staat die het EOB ten uitvoer legt [...] ten uitvoer te doen leggen met het oog op bewijsgaring.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-21" title="page-4">
      (8) Het EOB moet een horizontale werkingssfeer hebben en moet derhalve van toepassing zijn op alle onderzoeksmaatregelen die tot doel hebben bewijs te vergaren. [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-22" title="page-4">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-23" title="page-5">
      (10) Het EOB moet gericht zijn op de onderzoeksmaatregel die ten uitvoer moet worden gelegd. De uitvaardigende autoriteit is de meest aangewezen autoriteit om op basis van haar kennis van de nadere gegevens betreffende het betrokken onderzoek te beslissen welke onderzoeksmaatregel moet worden gekozen. De uitvoerende autoriteit moet voor zover mogelijk evenwel een ander soort onderzoeksmaatregel toepassen indien de aangegeven maatregel in het nationale recht niet bestaat of in een soortgelijke binnenlandse zaak niet beschikbaar zou zijn. [...] De uitvoerende autoriteit kan tevens een ander soort onderzoeksmaatregel dan de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel toepassen indien dit hetzelfde resultaat zou opleveren en de fundamentele rechten van de betrokkene minder worden aangetast.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-24" title="page-5">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-25" title="page-5">
      (12) Bij het uitvaardigen van een EOB moet de uitvaardigende autoriteit er in het bijzonder op letten dat de rechten die zijn neergelegd in artikel 48 van het [Handvest], volledig worden geëerbiedigd. Het vermoeden van onschuld en de rechten van de verdediging in strafzaken zijn een hoeksteen van de grondrechten die op het gebied van strafvordering en strafrecht in het Handvest zijn erkend. Iedere inperking van deze rechten door een overeenkomstig deze richtlijn gelaste onderzoeksmaatregel moet volledig stroken met de eisen in artikel 52 van het Handvest waar het gaat om de noodzaak, evenredigheid en doelstellingen die met de maatregel worden nagestreefd, in het bijzonder de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-26" title="page-5">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-27" title="page-5">
      (19) Het scheppen van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht binnen de Unie is gebaseerd op wederzijds vertrouwen en een vermoeden van naleving door de andere lidstaten van het recht van de Unie, en met name van de grondrechten. Dat vermoeden is evenwel weerlegbaar. Derhalve, indien er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de uitvoering van een in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel tot een inbreuk op een grondrecht van de betrokkene zou resulteren, en dat de tenuitvoerleggingsstaat zijn verplichtingen betreffende de bescherming van de grondrechten die zijn vervat in het Handvest niet zou nakomen, dient de tenuitvoerlegging van het EOB te worden geweigerd.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-28" title="page-5">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-29" title="page-5">
      (24) Met het EOB wordt één enkele regeling voor bewijsverkrijging vastgesteld. Er zijn evenwel bijkomende voorschriften nodig voor bepaalde soorten onderzoeksmaatregelen die in het EOB moeten worden aangegeven, zoals de tijdelijke overbrenging van personen in hechtenis, verhoor via video‑ of teleconferentie, [...].
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-30" title="page-6">
      (25) In deze richtlijn worden regels bepaald voor het ten uitvoer leggen van een onderzoeksmaatregel, in elke fase van de strafprocedure, dus ook op het proces zelf, indien nodig met deelname van de betrokkene, met als doel bewijsmateriaal te verzamelen. Er kan bijvoorbeeld een EOB worden uitgevaardigd voor de tijdelijke overbrenging van de betrokkene naar de uitvaardigende staat of met het oog op een verhoor per videoconferentie. Indien de betrokkene echter naar een andere lidstaat wordt overgebracht om er te worden vervolgd en ook te worden berecht, dient er een [EAB] te worden uitgevaardigd overeenkomstig [kaderbesluit 2002/584].
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-31" title="page-6">
      (26) De uitvaardigende autoriteit zou, met het oog op een proportionele toepassing van een EAB, moeten nagaan of een EOB een effectief en evenredig middel is voor het voeren van een strafprocedure. De uitvaardigende autoriteit zou met name moeten nagaan of het uitvaardigen van een EOB voor het horen van een verdachte of een beschuldigde persoon middels een videoconferentie een effectief alternatief kan zijn.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-32" title="page-6">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-33" title="page-6">
      (34) Deze richtlijn heeft, gelet op het toepassingsgebied ervan, betrekking op voorlopige maatregelen uitsluitend met het oog op bewijsverkrijging. [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1, lid 1, van deze richtlijn bepaalt het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-35" title="page-6">
      „Een [EOB] is een door een rechterlijke autoriteit van een lidstaat (‚de uitvaardigende staat’) uitgevaardigde of erkende rechterlijke beslissing die ertoe strekt in een andere lidstaat (‚de uitvoerende staat’) één of meer specifieke onderzoeksmaatregelen te laten uitvoeren met het oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal conform het bepaalde in deze richtlijn.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-6">
      Het EOB kan tevens worden uitgevaardigd om bewijsmateriaal te verkrijgen dat reeds in het bezit is van de bevoegde autoriteiten van de uitvoerende staat.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 3 van deze richtlijn luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-6">
      „Het EOB omvat alle onderzoeksmaatregelen met uitzondering van het instellen van een gemeenschappelijk onderzoeksteam en de bewijsgaring in het kader van een dergelijk onderzoeksteam [...].”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 9, lid 2 van deze richtlijn luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-6">
      „Tenzij in deze richtlijn anders is bepaald, neemt de uitvoerende autoriteit de door de uitvaardigende autoriteit uitdrukkelijk aangegeven vormvoorschriften en procedures in acht, mits deze niet strijdig zijn met de fundamentele rechtsbeginselen van de uitvoerende staat.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10 van richtlijn 2014/41 bepaalt het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-7">
      „1. De uitvoerende autoriteit past, indien mogelijk, een andere dan de in het EOB genoemde onderzoeksmaatregel toe indien:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-43" title="page-7">
      a) de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel niet bestaat in het recht van de uitvoerende staat, of
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-44" title="page-7">
      b) de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel in een vergelijkbare binnenlandse zaak niet zou kunnen worden toegepast.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-7">
      2. Onverminderd artikel 11 is lid 1 niet van toepassing op de volgende onderzoeksmaatregelen, die altijd krachtens het nationale recht van de uitvoerende staat beschikbaar dienen te zijn:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-46" title="page-7">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-47" title="page-7">
      c) het horen van een getuige, deskundige, slachtoffer, verdachte of beschuldigde persoon of derde op het grondgebied van de uitvoerende staat;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-48" title="page-7">
      [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-7">
      3. Voorts kan de uitvoerende autoriteit besluiten een andere onderzoeksmaatregel dan die welke is aangegeven in het EOB toe te passen, indien de door de uitvoerende autoriteit geselecteerde onderzoeksmaatregel met minder indringende middelen tot hetzelfde resultaat zou leiden als de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-50" title="page-7">
      [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-7">
      5. Indien de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel, overeenkomstig lid 1, in het nationale recht van de uitvoerende staat niet bestaat of in een vergelijkbare binnenlandse zaak niet zou kunnen worden toegepast, en indien er geen andere onderzoeksmaatregel is die tot hetzelfde resultaat zou leiden als de gevraagde onderzoeksmaatregel, stelt de uitvoerende autoriteit de uitvaardigende autoriteit ervan in kennis dat de gevraagde bijstand niet verleend is kunnen worden.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 11, lid 1, van deze richtlijn luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-53" title="page-7">
      „1. Onverminderd artikel 1, lid 4, kan de erkenning of tenuitvoerlegging van een EOB in de uitvoerende staat worden geweigerd indien:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-54" title="page-7">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-55" title="page-7">
      f) er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de uitvoering van de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel niet verenigbaar zou zijn met de verplichtingen die overeenkomstig artikel 6 VEU en het Handvest op de uitvoerende staat rusten;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-56" title="page-7">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 22, leden 1 en 2, van deze richtlijn bepaalt het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-8">
      „1. Een EOB kan worden uitgevaardigd met het oog op de tijdelijke overbrenging van een persoon in hechtenis in de uitvoerende staat, ter uitvoering van een onderzoeksmaatregel voor het verzamelen van bewijs, waarvoor de aanwezigheid van die persoon op het grondgebied van de uitvaardigende staat is vereist, mits de betrokkene binnen de door de uitvoerende staat bepaalde termijn wordt teruggezonden.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-8">
      2. Behalve op de in artikel 11 genoemde gronden voor weigering van erkenning of tenuitvoerlegging kan de tenuitvoerlegging van het EOB worden geweigerd indien:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-60" title="page-8">
      a) de persoon in hechtenis er niet in toestemt, of
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-61" title="page-8">
      b) de overbrenging de detentie van de persoon in hechtenis kan verlengen.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 24, leden 1 tot en met 5, van richtlijn 2014/41 luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-63" title="page-8">
      „1. Indien een persoon zich op het grondgebied van de uitvoerende staat bevindt en door de bevoegde autoriteiten van de uitvaardigende staat als getuige of deskundige moet worden gehoord, kan de uitvaardigende autoriteit een EOB uitvaardigen om de getuige of deskundige per videoconferentie of andere audiovisuele transmissie te doen verhoren, overeenkomstig de leden 5 tot en met 7.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-64" title="page-8">
      De uitvaardigende autoriteit kan tevens een EOB uitvaardigen voor het verhoren van een verdachte of een beschuldigde persoon per videoconferentie of met andere audiovisuele transmissiemiddelen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-8">
      2. In aanvulling op de in artikel 11 genoemde gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging kan de tenuitvoerlegging van het EOB worden geweigerd indien:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-66" title="page-8">
      a) de verdachte of beschuldigde persoon er niet in toestemt, of
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-8">
      b) de tenuitvoerlegging van een dergelijke onderzoeksmaatregel in een bepaalde zaak strijdig is met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-68" title="page-8">
      3. De praktische regeling wordt overeengekomen tussen de uitvaardigende autoriteit en de uitvoerende autoriteit. [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-69" title="page-8">
      4. Indien in de omstandigheden van een specifiek geval de uitvoerende autoriteit niet over de technische middelen voor een verhoor per videoconferentie beschikt, kunnen deze na overleg ter beschikking worden gesteld door de uitvaardigende staat.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-70" title="page-9">
      5. Met betrekking tot verhoor per videoconferentie of met andere audiovisuele transmissiemiddelen gelden de volgende regels:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-71" title="page-9">
      a) de bevoegde autoriteit van de uitvoerende staat is aanwezig tijdens het verhoor, indien nodig bijgestaan door een tolk, en heeft tot taak de identiteit van de te verhoren persoon te laten vaststellen en erop toe te zien dat de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat in acht worden genomen.
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-72" title="page-9">
      Indien de uitvoerende autoriteit van oordeel is dat de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat tijdens het verhoor worden geschonden, treft zij onverwijld de nodige maatregelen opdat het verhoor verder met inachtneming van deze beginselen verloopt;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-73" title="page-9">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-74" title="page-9">
      c) het verhoor wordt rechtstreeks door of onder leiding van de bevoegde autoriteit van de uitvaardigende staat overeenkomstig het recht van die staat afgenomen;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-75" title="page-9">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2016/343</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 8, leden 1 en 2, van richtlijn (EU) 2016/343 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">6</a>
</span>) luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-78" title="page-9">
      „1. De lidstaten zorgen ervoor dat verdachten en beklaagden het recht hebben om aanwezig te zijn bij hun terechtzitting.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-79" title="page-9">
      2. De lidstaten kunnen voorzien in de mogelijkheid dat een proces, dat kan leiden tot een beslissing over schuld of onschuld van een verdachte of beklaagde, kan plaatsvinden in zijn afwezigheid, op voorwaarde dat:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-80" title="page-9">
      a) de verdachte of beklaagde tijdig in kennis is gesteld van de terechtzitting en van de gevolgen van zijn afwezigheid; of
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-81" title="page-9">
      b) de verdachte of beklaagde, die van het proces in kennis is gesteld, wordt vertegenwoordigd door een gemachtigde advocaat die ofwel door de verdachte of de beklaagde dan wel door de staat werd aangesteld.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tegen HG is in Italië strafvervolging ingesteld wegens deelneming aan een criminele organisatie en handel in verdovende middelen. Hij wordt er met name van verdacht vanuit België een criminele organisatie met operationele vertakkingen in verschillende lidstaten, waaronder Italië, te hebben opgezet en geleid, en in het kader daarvan een rol te hebben gespeeld bij de verhandeling van verdovende middelen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">7</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De tegen HG ingeleide strafzaak werd aangebracht bij de verwijzende rechter.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Omdat HG niet voor deze rechter in persoon ter strafrechtelijke terechtzitting is verschenen, is tegen hem verstek verleend, aangezien hij van het proces op de hoogte was en werd vertegenwoordigd door een door hemzelf aangewezen advocaat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vervolgens heeft deze advocaat verzocht om HG te laten horen door deze rechter, die de hoorzitting heeft bevolen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 24 mei 2022, toen alleen de ondervraging van HG en de eindberaadslaging nog moesten plaatsvinden, heeft het openbaar ministerie aan dezelfde rechter medegedeeld dat HG sinds 15 februari 2022 in voorlopige hechtenis zat in de gevangenis van Brugge (België) in verband met een lopende procedure in die lidstaat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden heeft de verwijzende rechter, met instemming van HG, een EOB uitgevaardigd waarin de Belgische autoriteiten werd verzocht om, in samenwerking met die rechter, HG als beschuldigde persoon per videoconferentie te verhoren. Deze hoorzitting met bijstand van een tolk zou met name de mogelijkheid hebben geboden om HG te ondervragen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij schrijven van 17 februari 2023 heeft het openbaar ministerie van Brugge deze rechter medegedeeld dat, om te beginnen, HG niet alleen in voorlopige hechtenis was genomen maar ook gedetineerd was voor de tenuitvoerlegging van een straf en dat, voorts, het EOB dat was uitgevaardigd om HG per videoconferentie te verhoren, niet zou worden uitgevoerd. Zonder te verwijzen naar een van de in richtlijn 2014/41 genoemde specifieke weigeringsgronden heeft het openbaar ministerie gepreciseerd dat, om te beginnen, het naar Belgisch recht voor een beschuldigde persoon niet mogelijk is om per videoconferentie te worden verhoord, aangezien hij in persoon voor de rechter moet verschijnen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">8</a>
</span>) Verder heeft het openbaar ministerie van Brugge eraan herinnerd dat de Belgische regeling waarbij richtlijn 2014/41 in nationaal recht is omgezet het verhoor van een beschuldigde persoon per videoconferentie onderwerpt aan de dubbele voorwaarde dat, om te beginnen, de beschuldigde persoon daarin toestemt en dat, voorts, de tenuitvoerlegging van een dergelijke onderzoeksmaatregel niet strijdig is met de fundamentele beginselen van het Belgisch recht. Ten slotte heeft het openbaar ministerie van Brugge, onder verwijzing naar een arrest van het Belgisch Grondwettelijk Hof (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">9</a>
</span>) en naar de door het Belgisch College van procureurs‑generaal vastgestelde richtlijnen (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">10</a>
</span>), opgemerkt dat de verschijning ter terechtzitting van een beschuldigde persoon per videoconferentie in de huidige situatie in strijd is met het recht op een eerlijk proces.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gegeven de onmogelijkheid om HG te berechten, aangezien zijn detentie in het buitenland hem rechtmatig belette te verschijnen, werd het proces uitgesteld tot een latere datum. Teneinde deze lastige situatie het hoofd te bieden, heeft de verwijzende rechter zich tot Eurojust gewend met een verzoek om bijstand in de procedure voor justitiële samenwerking, wat evenwel zonder resultaat bleef, aangezien, om te beginnen, de Belgische gerechtelijke autoriteiten bleven weigeren om HG per videoconferentie te laten verhoren en, voorts, gekant waren, in november 2022, tegen de mogelijkheid van een tijdelijke overbrenging van de gedetineerde naar Italië overeenkomstig een verzoek van Eurojust om een onderzoeksmaatregel als alternatief voor de terechtzitting per videoconferentie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In deze samenhang geeft deze rechter aan te moeten nagaan of deze beslissing tot weigering van tenuitvoerlegging in overeenstemming is met het Unierecht met het oog op een beslissing over de vraag of het passend is om een nieuw EOB uit te vaardigen ter voortzetting van het proces tegen HG.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats wijst deze rechter erop dat het Italiaanse recht niet vereist dat de beschuldigde persoon het proces bijwoont, aangezien het stelsel van berechting bij verstek sinds de invoering ervan in 2014 van toepassing is. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">11</a>
</span>) Bijgevolg kan het proces plaatsvinden in afwezigheid van de beschuldigde persoon, mits vaststaat dat deze persoon op de hoogte is van het proces en zijn afwezigheid vrijwillig is. Heeft de beschuldigde persoon het recht om het proces bij te wonen en is hij om een wettige reden – zoals detentie in het buitenland – niet in staat om ter terechtzitting te verschijnen, dan is de rechter evenwel verplicht om het proces uit te stellen totdat de deelname van die persoon opnieuw mogelijk is, tenzij de rechter een formele en uitdrukkelijke afstand van verschijning van die persoon verkrijgt. Bovendien kan de deelname aan het proces van de in het buitenland gedetineerde beschuldigde persoon plaatsvinden in zijn aanwezigheid, door tijdelijke overbrenging naar Italiaans grondgebied (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">12</a>
</span>), of, indien internationale overeenkomsten daarin voorzien en overeenkomstig de daarin vervatte voorschriften, per videoconferentie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien wordt in het Italiaanse stelsel van strafvordering dat is gebaseerd op het beginsel van een accusatoir proces, bewijsmateriaal alleen vergaard en in het dossier opgenomen tijdens de procesfase die voor de rechter plaatsvindt met inachtneming van het beginsel van hoor en wederhoor. Bijgevolg dient het horen van de beschuldigde persoon die daarom verzoekt of ermee instemt tijdens het proces ook de bewijsvoering.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter is ook van mening dat het beginsel van wederzijdse erkenning wordt geschonden wanneer de uitvoerende lidstaat het bewijsdoeleinde van de gevraagde onderzoeksmaatregel op basis van zijn nationale recht in twijfel zou kunnen trekken en de tenuitvoerlegging van een EOB zou kunnen weigeren op grond van het feit dat hiermee geen bewijsdoeleinde wordt nagestreefd. In toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning is het namelijk uitsluitend aan de uitvaardigende autoriteit om te beoordelen of de in het EOB gevraagde maatregel een bewijsdoeleinde heeft naar nationaal recht. Niettemin vraagt hij zich af of het nog steeds mogelijk is een EOB uit te vaardigen wanneer, zoals in het onderhavige geval, het doel van het verhoor per videoconferentie ook is om de deelname van de beschuldigde persoon aan het proces te waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats blijkt, volgens deze rechter, uit de toelichting van het openbaar ministerie van Brugge dat de weigering om het in het geding zijnde EOB ten uitvoer te leggen is gebaseerd op, om te beginnen, het feit dat de betrokken opsporingshandeling in het kader van soortgelijke nationale procedures niet bestaat, en voorts, het feit dat deze handeling niet te verenigen is met de fundamentele beginselen van het Belgische recht. Wat de eerste grond tot weigering van de tenuitvoerlegging van het EOB betreft, is die rechter van oordeel dat het verhoor per videoconferentie van een beschuldigde persoon deel uitmaakt van de in hoofdstuk IV van richtlijn 2014/41 bedoelde specifieke onderzoeksmaatregelen. Anders dan de regeling die deze richtlijn voor sommige van deze maatregelen bevat, zoals infiltratieoperaties, voorziet artikel 24 van deze richtlijn, dat betrekking heeft op verhoren per videoconferentie, echter niet in een weigeringsgrond wegens het feit dat de onderzoeksmaatregel in het kader van soortgelijke nationale procedures niet bestaat. Wat de tweede weigeringsgrond betreft, merkt de verwijzende rechter op dat de Belgische gerechtelijke autoriteiten, gelet op artikel 24, lid 2, onder b), van deze richtlijn, niet hebben aangegeven waarom zij, met name gelet op de specifieke procedurele waarborgen waarin het Italiaanse recht voorziet, van mening zijn dat een dergelijke maatregel in strijd is met de fundamentele beginselen die uit het Belgische recht voortvloeien. Deze rechter voegt daaraan toe dat de tenuitvoerlegging van het door hem uitgevaardigde EOB niet had kunnen worden geweigerd op grond van de onverenigbaarheid van een dergelijk bevel met de fundamentele rechten van de Unie, op basis van artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41, zonder voorafgaande toetsing van de verenigbaarheid van de relevante bepalingen van het Italiaanse recht met de rechtspraak van het EHRM.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter preciseert, in de derde en laatste plaats, dat hij, als alternatieve onderzoeksmaatregel, overweegt een EOB uit te vaardigen voor de tijdelijke overbrenging van HG naar Italië met het oog op zijn verhoor voor hem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In deze omstandigheden heeft de Tribunale ordinario di Firenze de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen voorgelegd:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-98" title="page-13">
      „1) Laat artikel 24 van richtlijn [2014/41], gelezen in onderlinge samenhang met artikel 3 van [deze] richtlijn, toe dat een EOB wordt uitgevaardigd om een in de uitvoerende staat gedetineerde beschuldigde persoon ter terechtzitting per videoconferentie te verhoren, met het doel bewijs te verzamelen door middel van zijn verhoor en met het bijkomende doel zijn deelname aan het proces te verzekeren, in het licht van het bepaalde in artikel 24 en de overwegingen 25 en 26 [van deze richtlijn, indien in het bijzonder niet is voldaan aan de voorwaarden voor de uitvaardiging van een [EAB] en het recht van de beschuldigde persoon om aan het proces deel te nemen en ook per videoconferentie te worden verhoord om verklaringen met bewijskracht af te leggen, in het nationale recht van de uitvaardigende staat is verankerd?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-99" title="page-13">
      2) Indien de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, kan de bepaling van artikel 10 van richtlijn [2014/41], op grond waarvan de uitvoerende staat de tenuitvoerlegging van een EOB kan weigeren indien de onderzoeksmaatregel in een vergelijkbare binnenlandse zaak niet zou worden toegestaan, aldus worden uitgelegd dat de uitvoerende staat het recht heeft om de tenuitvoerlegging te weigeren van een EOB voor het verhoor ter terechtzitting van een in het buitenland gedetineerde beschuldigde persoon per videoconferentie, in het licht van artikel 24 van die richtlijn, dat de specifieke regeling voor terechtzittingen per videoconferentie bevat waarin de onderzochte weigeringsgrond niet is opgenomen?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-100" title="page-14">
      3) Moet artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn [2014/41], in het licht van artikel 47 van het Handvest, aldus worden uitgelegd dat de tenuitvoerlegging van een EOB voor het verhoor ter terechtzitting van een in het buitenland gedetineerde beschuldigde persoon per videoconferentie niet kan worden geweigerd indien de procedurele waarborgen die volgens het recht van de uitvaardigende staat op die videoconferentie van toepassing zijn, in het specifieke geval kunnen garanderen dat de beschuldigde persoon zijn rechten van verdediging en het grondrecht op een eerlijk proces, bedoeld in artikel 47 van het Handvest, daadwerkelijk kan uitoefenen?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-101" title="page-14">
      4) Kan het begrip ‚fundamentele beginselen [van het recht] van de uitvoerende staat’, dat overeenkomstig artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn [2014/41] een speciale weigeringsgrond kan vormen, een beperking stellen aan de uitvoering van elk verzoek om de beschuldigde persoon ter terechtzitting per videoconferentie te verhoren, op grond van een algemene nationale richtlijn die bindend is voor alle uitvoerende autoriteiten, waarbij de bijzonderheden van de specifieke zaak en de op die zaak toepasselijke voorschriften in het nationale recht van de uitvaardigende staat ter waarborging van de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon niet worden beoordeeld, of moet de weigering van tenuitvoerlegging daarentegen worden opgevat als een uitzondering die strikt moet worden uitgelegd, met betrekking tot de specifieke procedurele aspecten van het nationale recht van de uitvaardigende staat of specifieke relevante elementen van de betreffende zaak?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-102" title="page-14">
      5) Laat artikel 22, lid 1, van richtlijn [2014/41], gelezen in samenhang met artikel 3 van [deze] richtlijn, toe dat een EOB wordt uitgevaardigd voor de tijdelijke overbrenging van de in het buitenland gedetineerde beschuldigde persoon om hem ter terechtzitting te kunnen verhoren, indien dat verhoor volgens het nationale recht van de uitvaardigende staat geldt als een onderzoekshandeling?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij het Hof zijn schriftelijke opmerkingen ingediend door de Italiaanse, de Belgische, de Nederlandse en de Oostenrijkse regering alsmede door de Europese Commissie. Met uitzondering van de Belgische regering hebben die partijen eveneens deelgenomen aan de mondelinge behandeling ter terechtzitting van 2 april 2025.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analyse</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ontvankelijkheid van de prejudiciële vragen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De Belgische regering wijst er in haar schriftelijke opmerkingen op dat de tweede en de derde prejudiciële vraag hypothetisch van aard zijn – overigens zonder formeel een exceptie van niet‑ontvankelijkheid op te werpen –, aangezien zij betrekking hebben op andere weigeringsgronden dan die waarop de weigering tot tenuitvoerlegging van het in het geding zijnde EOB is gebaseerd. Deze regering wijst er in dit verband namelijk op dat uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat de weigering om het door de verwijzende rechter uitgevaardigde EOB ten uitvoer te leggen, was gebaseerd op het feit dat de gevraagde onderzoeksmaatregel in strijd was met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende lidstaat. De tweede en de derde vraag hebben echter betrekking op andere weigeringsgronden die in respectievelijk artikel 10 en artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41 zijn neergelegd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dat verband breng ik in herinnering dat volgens vaste rechtspraak van het Hof voor een prejudiciële vraag die het Unierecht betreft een vermoeden van relevantie geldt. Het Hof kan slechts weigeren uitspraak te doen over een dergelijke vraag wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het Unierecht geen enkel verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is, of wanneer het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die het nodig heeft om een nuttig antwoord te geven op de gestelde vragen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">13</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu stel ik, om te beginnen, vast dat uit de door het openbaar ministerie van Brugge aangevoerde gronden voor de weigering van de tenuitvoerlegging van het in het geding zijnde EOB (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">14</a>
</span>) blijkt dat het openbaar ministerie die weigering heeft gebaseerd op het feit dat de onderzoeksmaatregel in het Belgisch recht niet bestaat, wat een algemene weigeringsgrond is die duidelijk binnen de werkingssfeer van artikel 10 van richtlijn 2014/41 valt, en dat strijdigheid van de gevraagde onderzoeksmaatregel met de grondbeginselen van het Belgische recht intrinsiek verbonden is met de weigeringsgrond betreffende het bestaan van gegronde redenen om aan te nemen dat de tenuitvoerlegging van de onderzoeksmaatregel onverenigbaar is met de grondrechten, welke grond onder artikel 11, lid 1, onder f), van die richtlijn valt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden acht ik alle prejudiciële vragen van de verwijzende rechter ontvankelijk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten gronde</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eerste prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 24 van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 3 en in het licht van de overwegingen 25 en 26 van deze richtlijn, een rechterlijke autoriteit van een lidstaat toestaat een EOB uit te vaardigen dat tot doel heeft de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat in staat te stellen een beschuldigde persoon ter terechtzitting per videoconferentie te verhoren teneinde, om te beginnen, door middel van zijn ondervraging bewijsmateriaal te verkrijgen en, voorts, deze persoon in de gelegenheid te stellen aan dit proces deel te nemen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij wijze van inleiding wijs ik erop dat overeenkomstig artikel 1, lid 1, eerste alinea, van richtlijn 2014/41 het EOB een door een rechterlijke autoriteit van een lidstaat uitgevaardigde of erkende rechterlijke beslissing is die ertoe strekt in een andere lidstaat één of meer specifieke onderzoeksmaatregelen te laten uitvoeren met het oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">15</a>
</span>) Voorts bepaalt artikel 3 van deze richtlijn dat het EOB in beginsel alle onderzoeksmaatregelen omvat. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">16</a>
</span>) Ingevolge overweging 8 van deze richtlijn moet het EOB namelijk met name „een horizontale werkingssfeer hebben en moet [het] derhalve van toepassing zijn op alle onderzoeksmaatregelen die tot doel hebben bewijs te vergaren” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">17</a>
</span>). Tot slot staat in overweging 25 van deze richtlijn te lezen dat hierin regels worden bepaald voor het ten uitvoer leggen van een onderzoeksmaatregel, in elke fase van de strafprocedure, dus ook op het proces zelf, indien nodig met deelname van de betrokkene, met als doel bewijsmateriaal te verzamelen. Bij wijze van voorbeeld vermeldt deze overweging dat een EOB kan worden uitgevaardigd voor de tijdelijke overbrenging van de betrokkene naar de uitvaardigende staat of met het oog op een verhoor per videoconferentie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit een gecombineerde lezing van deze bepalingen blijkt mijns inziens dat de werkingssfeer van richtlijn 2014/41 zeer ruim is, zowel wat betreft het soort maatregelen waarvan de tenuitvoerlegging kan worden verzocht door middel van een EOB als wat betreft de fase van de strafprocedure waarin een dergelijke stap kan worden genomen, waaronder die van het proces. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">18</a>
</span>) De richtlijn is evenwel enkel van toepassing op maatregelen die ertoe strekken dat de uitvaardigende staat bewijsmateriaal verkrijgt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">19</a>
</span>) Hieruit volgt dat het doel van de maatregel om de tenuitvoerlegging waarvan wordt verzocht van doorslaggevend belang is om te bepalen of een uitvaardigende autoriteit voor dat doel een EOB kan uitvaardigen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dienaangaande moet, om te beginnen, worden opgemerkt dat het Hof in het arrest Delda reeds heeft geoordeeld dat wanneer de maatregel waarop een EOB betrekking heeft enkel een ander doel nastreeft dan bewijzen te vergaren, zoals een procedurele verplichting om de reeds tegen de betrokkene ingeleide strafprocedure te kunnen voortzetten, deze maatregel niet binnen de werkingssfeer van richtlijn 2014/41 valt. In die zin heeft het Hof voor recht verklaard dat een beslissing waarbij een rechterlijke autoriteit van een lidstaat een rechterlijke autoriteit van een andere lidstaat verzoekt om een persoon in kennis te stellen van een jegens hem uitgevaardigde tenlastelegging als zodanig geen EOB in de zin van die richtlijn vormt. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">20</a>
</span>) Een onderzoeksmaatregel kan namelijk slechts binnen de werkingssfeer van deze richtlijn vallen indien deze tot doel heeft bewijsmateriaal te verkrijgen in de zin van deze richtlijn. Bijgevolg kan een beslissing waarbij een rechterlijke autoriteit van een lidstaat een rechterlijke autoriteit van een andere lidstaat verzoekt om een persoon in staat te stellen zijn opmerkingen te maken over de feiten die in de jegens hem uitgevaardigde tenlastelegging zijn vermeld een EOB in de zin van richtlijn 2014/41 vormen, voor zover dit verzoek tot verhoor ertoe strekt bewijsmateriaal te vergaren. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">21</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts volgt uit dat arrest dat wanneer een EOB talrijke uitvoeringsmaatregelen bevat, waaronder een maatregel die op zichzelf niet op bewijsvergaring is gericht, maar die vanuit het oogpunt van de strafvordering van de uitvaardigende staat bijkomend of essentieel is voor een andere in hetzelfde EOB genoemde maatregel die op zijn beurt op bewijsvergaring is gericht, deze maatregelen in dat geval moeten worden behandeld als een onlosmakelijk verbonden geheel dat binnen de werkingssfeer van richtlijn 2014/41 valt. Als bijvoorbeeld in het in het vorige punt bedoelde geval vaststaat dat het verzoek tot verhoor tot doel heeft bewijs te vergaren en als de uitvaardigende autoriteiten in het EOB hadden vermeld dat volgens hun nationale recht, de terechtzitting pas kon plaatsvinden na kennisgeving van de tenlastelegging – een maatregel die als zodanig niet gericht is op bewijsverkrijging – moet ervan worden uitgegaan dat in afwijking van wat in het vorige punt van deze conclusie is opgemerkt, om een dergelijke kennisgeving kon worden verzocht door middel van een EOB. Uit artikel 9, lid 2, van richtlijn 2014/41 volgt namelijk dat de uitvoerende autoriteit in beginsel gehouden is de door de uitvaardigende autoriteit uitdrukkelijk aangegeven vormvoorschriften en procedures in acht te nemen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">22</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het licht van deze inleidende opmerkingen moet artikel 24 van richtlijn 2014/41 worden uitgelegd om vast te stellen of een EOB kan worden uitgevaardigd om een beschuldigde persoon per videoconferentie te horen, niet alleen om bewijsmateriaal te verkrijgen door middel van zijn ondervraging tijdens het proces, maar ook om zijn deelname aan het proces te waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband herinner ik eraan dat artikel 24 van richtlijn 2014/41 voorziet in „specifieke bepalingen” voor „verhoor per videoconferentie of met andere audiovisuele transmissiemiddelen”. Ingevolge lid 1, tweede alinea, van deze bepaling kan, wanneer een verdachte of een beschuldigde persoon zich op het grondgebied van de uitvaardigende staat bevindt, „[d]e uitvaardigende autoriteit [...] een EOB uitvaardigen voor het verhoren van [deze] verdachte of [deze] beschuldigde persoon per videoconferentie of met andere audiovisuele transmissiemiddelen”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit de bewoordingen van die bepaling, en meer in het bijzonder uit de zinsnede „voor het verhoren van een verdachte of een beschuldigde persoon”, volgt dat een dergelijke onderzoeksmaatregel kan worden uitgevaardigd met als enig doel ervoor te zorgen dat die persoon aan het proces deelneemt. Een dergelijke uitlegging zou echter veel verder gaan dan de werkingssfeer van genoemd artikel 24, zowel wat betreft de context van de bepaling als het doel dat ermee wordt nagestreefd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om te beginnen blijkt namelijk, wat betreft de context, uit overweging 24 van richtlijn 2014/41 dat deze onderzoeksmaatregel weliswaar, net als de andere in hoofdstuk IV ervan bedoelde soorten maatregelen, onderworpen is aan „specifieke bepalingen”, aangezien hiervoor „bijkomende voorschriften nodig [zijn] die in het EOB moeten worden aangegeven”, maar niettemin binnen het kader van één regeling voor bewijsverkrijging valt. De zinsnede „voor het verhoren van een verdachte of een beschuldigde persoon” kan derhalve niet worden opgevat als een algemene verzekering van de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon door het recht te waarborgen om deel te nemen aan gerechtelijke procedures en terechtzittingen waarbij een beschuldigde persoon moet worden gehoord. Een verhoor per videoconferentie valt immers, net als elk ander soort specifieke onderzoeksmaatregel die het voorwerp kan zijn van een EOB, overeenkomstig artikel 1, lid 1, van richtlijn 2014/41 slechts binnen de werkingssfeer ervan indien het plaatsvindt „met het oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal”. Zoals blijkt uit punt 36 van deze conclusie is deze uitlegging door het Hof bevestigd. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">23</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts breng ik, wat betreft het met richtlijn 2014/41 nagestreefde doel, in herinnering dat deze richtlijn het vorige gefragmenteerde en ingewikkelde kader voor de bewijsgaring in zaken met een grensoverschrijdende dimensie heeft vervangen door de invoering van een vereenvoudigde en efficiëntere regeling met één instrument, namelijk het EOB. Die regeling is bedoeld om de justitiële samenwerking te vergemakkelijken en te bespoedigen, en daardoor bij te dragen tot de verwezenlijking van de opdracht van de Unie om een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te worden die berust op de hoge mate van vertrouwen die tussen de lidstaten moet bestaan. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">24</a>
</span>) Bijgevolg zou een uitlegging volgens welke artikel 24 van die richtlijn kan worden ingeroepen met als enig doel het waarborgen van de rechten van een beschuldigde persoon tijdens zijn proces, losstaan van de bewijsverkrijging en ver buiten de werkingssfeer van die richtlijn vallen. Dit wordt impliciet bevestigd door overweging 25 ervan, waarin staat te lezen dat „[i]ndien de betrokkene [...] naar een andere lidstaat wordt overgebracht om er te worden vervolgd en ook te worden berecht, [...] er een [EAB] [dient] te worden uitgevaardigd overeenkomstig [kaderbesluit 2002/584]”. Bovendien zou een te ruime uitlegging van de werkingssfeer van de richtlijn leiden tot het risico dat het EOB wordt gebruikt voor andere doeleinden dan de verkrijging van bewijsmateriaal.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Concreet betekent dit dat artikel 24 van richtlijn 2014/41 niet aldus kan worden uitgelegd dat het beoogt te waarborgen dat de beschuldigde persoon het recht heeft om deel te nemen aan de verschillende fasen van de strafprocedure met inbegrip van de fase van het proces waarin deze persoon niet wordt gehoord voor de verkrijging van bewijsmateriaal, zoals de inbeschuldigingstelling of het onderzoek van procedurele verzoeken. Een EOB dat „uitsluitend of hoofdzakelijk” is afgegeven om de deelname van een beschuldigde persoon aan het proces mogelijk te maken, kan dus niet binnen de werkingssfeer van deze richtlijn vallen, en de uitvoerende staat is dus niet verplicht om het EOB uit te voeren en zulks ook bij gebreke van een weigeringsgrond waarin deze richtlijn uitdrukkelijk voorziet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evenzo valt, in een situatie waarin het EOB wordt uitgevaardigd om zowel bewijsmateriaal te verkrijgen als de deelname aan een van de verschillende fasen van de strafprocedure te waarborgen, alleen het deel van het verzoek dat beoogt de beschuldigde persoon te doen horen met het oog op onderzoek of het verkrijgen van bewijsmateriaal binnen de werkingssfeer van de richtlijn. Dit geldt zelfs wanneer de autoriteit van de uitvaardigende staat uitdrukkelijk verklaart dat het verzoek als bijkomend doel heeft de beschuldigde persoon in staat te stellen deel te nemen aan een fase van de strafprocedure.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals aangegeven in punt 37 van deze conclusie kan, aangezien het Hof reeds heeft geoordeeld dat een EOB maatregelen kan omvatten die geen onderzoeksmaatregelen zijn maar waarvan de uitvoering noodzakelijk is om de gevraagde onderzoeksmaatregel te kunnen uitvoeren, een maatregel die als zodanig niet gericht is op het verkrijgen van bewijsmateriaal, zoals in casu de deelneming aan het proces, daarentegen wel binnen de werkingssfeer van richtlijn 2014/41 vallen wanneer deze uit het oogpunt van het strafprocesrecht van de uitvaardigende staat een fase vormt die eenvoudigweg onontbeerlijk is voor de uitvoering van een andere onderzoeksmaatregel die wel op het verkrijgen van bewijsmateriaal is gericht. In een dergelijk geval moeten deze maatregelen immers worden beschouwd als een onlosmakelijk verbonden geheel dat binnen de werkingssfeer van deze richtlijn valt en is de uitvoerende staat verplicht het EOB uit te voeren, tenzij er een of meer in artikel 24 of artikel 11 van deze richtlijn bedoelde gerechtvaardigde weigeringsgronden zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens dezelfde gedachtegang volstaat het, wanneer met één enkele maatregel overeenkomstig het nationale recht van de uitvaardigende staat twee verschillende doelstellingen worden nagestreefd, dat een van deze doelstellingen de verkrijging van bewijsmateriaal is teneinde een EOB aan die maatregel te kunnen verbinden. In dit verband lijkt in casu de doelstelling om de deelname van de beschuldigde persoon aan de procedure te waarborgen, hoofdzakelijk met het oog op de verkrijging van bewijsmateriaal, niet louter bijkomstig te zijn, maar veeleer de reden om het in het geding zijnde EOB uit te vaardigen. Hoe dan ook is het aan de verwijzende rechter om in casu het hoofddoel van het EOB te motiveren en verifiëren. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">25</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik in overweging om de eerste prejudiciële vraag in die zin te beantwoorden dat artikel 24 van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 3 en in het licht van de overwegingen 25 en 26 van deze richtlijn, aldus moet worden uitgelegd dat een EOB kan worden uitgevaardigd met het oog op het verhoor per videoconferentie ter terechtzitting van een beschuldigde persoon die in de uitvoerende staat is gedetineerd, mits dit EOB strekt tot de verkrijging van bewijsmateriaal, waarbij het feit dat de uitvaardigende autoriteit met dit bevel tevens beoogt de beschuldigde persoon in staat te stellen om de terechtzitting per videoconferentie bij te wonen op zich niet in de weg staat aan de uitvaardiging van dit bevel.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tweede prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn tweede vraag, die wordt gesteld voor het geval de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 10 juncto artikel 24 van richtlijn 2014/41 aldus moet worden uitgelegd dat een uitvoerende rechterlijke autoriteit de tenuitvoerlegging kan weigeren van een EOB dat een verhoor per videoconferentie van een persoon in zijn hoedanigheid van beschuldigde persoon ter terechtzitting tot doel heeft, op grond dat een dergelijke maatregel niet is toegestaan in het kader van soortgelijke nationale procedures.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband wijs ik er allereerst op dat artikel 10 van richtlijn 2014/41, zoals het opschrift aangeeft, het gebruik door de uitvoerende autoriteit van „een andere soort onderzoeksmaatregel” regelt, en niet de gronden voor weigering van de tenuitvoerlegging die op hun beurt limitatief zijn opgesomd in artikel 11 van die richtlijn. Deze bepaling heeft dus niet als oogmerk de uitvoerende staat de bevoegdheid te geven om de tenuitvoerlegging van een EOB te weigeren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats merk ik op dat artikel 10, lid 1, van richtlijn 2014/41 namelijk bepaalt dat de uitvoerende autoriteit, indien mogelijk, een andere dan de in het EOB genoemde onderzoeksmaatregel toepast indien de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel niet bestaat in het recht van de uitvoerende staat, of indien de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel in een vergelijkbare binnenlandse zaak niet zou kunnen worden toegepast. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">26</a>
</span>) Artikel 10, lid 2, van dezelfde richtlijn bepaalt echter dat deze mogelijkheid niet geldt voor de in de richtlijn genoemde onderzoeksmaatregelen, die altijd beschikbaar moeten zijn volgens het recht van de uitvoerende lidstaat. Dergelijke maatregelen omvatten, in artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2014/41, „het horen van een getuige, deskundige, slachtoffer, verdachte of beschuldigde persoon of derde op het grondgebied van de uitvoerende staat”. In casu zouden de Belgische gerechtelijke autoriteiten zich dus in beginsel niet op artikel 10, lid 1, van de richtlijn kunnen beroepen om een andere dan de in de richtlijn vastgestelde maatregel toe te passen, zelfs indien het verhoren van een beschuldigde persoon per videoconferentie niet bestaat in het kader van soortgelijke nationale procedures, aangezien lid 2, onder c), van deze bepaling de toepassing van lid 1, onder andere op het horen van beschuldigde personen, uitsluit. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">27</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats merk ik op dat, overeenkomstig artikel 10, lid 5, van deze richtlijn, indien aan de voorwaarden voor toepassing van artikel 10, lid 1, ervan is voldaan en er geen andere onderzoeksmaatregel is die tot hetzelfde resultaat zou leiden als de gevraagde onderzoeksmaatregel, de uitvoerende autoriteit de uitvaardigende autoriteit ervan in kennis stelt dat de gevraagde bijstand niet verleend is kunnen worden. Uit deze bepaling volgt mijns inziens dat artikel 10, lid 5, de uitvoerende autoriteit de mogelijkheid biedt om de gevraagde bijstand niet ten uitvoer te leggen wanneer er geen andere onderzoeksmaatregel is waarmee hetzelfde resultaat kan worden bereikt dan de gevraagde onderzoeksmaatregel, hetgeen wat betreft de gevolgen ervan zou kunnen worden gelijkgesteld met een weigering tot tenuitvoerlegging door de uitvoerende autoriteit.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ik ben er evenwel niet van overtuigd dat de uitvoerende autoriteit zich in casu op deze bepaling had kunnen beroepen. Om te beginnen moet worden opgemerkt dat een alternatieve maatregel voor het verhoor per videoconferentie gemakkelijk denkbaar is, zoals de tijdelijke overbrenging van de beschuldigde persoon in de zin van artikel 22 van richtlijn 2014/41 om in de uitvaardigende staat ter terechtzitting te worden gehoord of ondervraagd. Met deze maatregel zou zeker hetzelfde resultaat zijn bereikt als met de in het EOB genoemde onderzoeksmaatregel. Voorts merk ik op dat artikel 24, lid 2, van de richtlijn bepaalt dat in aanvulling op de in artikel 11 van deze richtlijn genoemde gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging de tenuitvoerlegging van het EOB ter zake van een verhoor per videoconferentie kan worden geweigerd indien de verdachte of beschuldigde persoon er niet in toestemt, of de tenuitvoerlegging van een dergelijke onderzoeksmaatregel in een bepaalde zaak strijdig is met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat. Het lijkt mij dat deze bepaling, zoals zij is geformuleerd, bedoeld is om alle gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging te specificeren die kunnen worden ingeroepen in de context van de tenuitvoerlegging van een EOB met het oog op het horen van een persoon per videoconferentie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de derde en laatste plaats wil ik er volledigheidshalve op wijzen dat artikel 10, lid 3, van richtlijn 2014/41 bepaalt dat de uitvoerende autoriteit „[v]oorts” kan besluiten een andere onderzoeksmaatregel dan die welke is aangegeven in het EOB toe te passen, indien de door de uitvoerende autoriteit geselecteerde onderzoeksmaatregel tot hetzelfde resultaat zou leiden als de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel met minder indringende middelen, met name wat betreft de aantasting van de fundamentele rechten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">28</a>
</span>) Ook al lijken de Belgische gerechtelijke autoriteiten in casu niet de mogelijkheid van andere onderzoeksmaatregelen te hebben overwogen, een dergelijke mogelijkheid kan niet worden uitgesloten. Met name een tijdelijke overbrenging in de zin van artikel 22 van die richtlijn, zoals hierboven aangegeven, had wellicht hetzelfde resultaat kunnen opleveren. Volgens de logica van het nationale recht, die echter niet vanzelfsprekend is, zou dat bovendien minder inbreuk op de fundamentele rechten van de beschuldigde persoon hebben gemaakt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik in overweging om de tweede prejudiciële vraag in die zin te beantwoorden dat artikel 10 van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 24 ervan, aldus moet worden uitgelegd dat een uitvoerende rechterlijke autoriteit de tenuitvoerlegging van een EOB dat een verhoor per videoconferentie van een persoon in zijn hoedanigheid van beschuldigde persoon ter terechtzitting tot doel heeft, niet kan weigeren op grond dat een dergelijke maatregel niet is toegestaan in het kader van soortgelijke nationale procedures.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Derde prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41, gelezen in het licht van de artikelen 47 en 48 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat deze bepaling eraan in de weg staat dat een uitvoerende autoriteit de tenuitvoerlegging weigert van een EOB dat een verhoor per videoconferentie van een persoon, in zijn hoedanigheid van beschuldigde persoon, ter terechtzitting tot doel heeft, wanneer de op deze videoconferentie toepasselijke procedurele waarborgen waarin het recht van de uitvaardigende lidstaat voorziet, de eerbiediging van de rechten van de verdediging in de zin van artikel 48 van het Handvest en van het grondrecht op een eerlijk proces in de zin van artikel 47 van het Handvest waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In herinnering zij gebracht dat artikel 11 van richtlijn 2014/41 betreffende de gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging van een EOB preciseert in welke gevallen de tenuitvoerlegging van een EOB kan worden geweigerd. In beginsel geven de bewoordingen van dit artikel aan dat deze gronden uitputtend zijn. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">29</a>
</span>) In dit verband kan de uitvoerende staat op grond van artikel 11, lid 1, onder f), van de richtlijn de tenuitvoerlegging van een EOB weigeren indien „er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de uitvoering van de in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel niet verenigbaar zou zijn met de verplichtingen die overeenkomstig artikel 6 VEU en het Handvest op de uitvoerende staat rusten” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">30</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hieruit volgt dat, hoewel de uitvaardigende autoriteit bij de uitvaardiging van een EOB bijzondere aandacht moet besteden aan de volledige eerbiediging van de in artikel 48 van het Handvest neergelegde rechten en, in het bijzonder, het vermoeden van onschuld en de rechten van de verdediging (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">31</a>
</span>), het niettemin aan de uitvoerende autoriteit staat om op basis van materiële en dus objectieve en specifieke elementen te beoordelen of het in het geding zijnde EOB een schending van artikel 6 VEU of van de artikelen 47 en 48 van het Handvest oplevert. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">32</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband lijkt het mij nuttig eraan te herinneren dat het Hof herhaaldelijk heeft geoordeeld dat het EOB een instrument van justitiële samenwerking in strafzaken is krachtens artikel 82, lid 1, VWEU dat gebaseerd is op het beginsel van de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken en beslissingen. Dit beginsel, dat de „hoeksteen” van de justitiële samenwerking in strafzaken vormt, is zelf gebaseerd op wederzijds vertrouwen en op het weerlegbare vermoeden dat andere lidstaten het recht van de Unie en met name de grondrechten eerbiedigen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">33</a>
</span>) Volgens overweging 19 van richtlijn 2014/41 is het scheppen van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht binnen de Unie immers gebaseerd op wederzijds vertrouwen en een vermoeden van naleving door de andere lidstaten van het recht van de Unie, en met name van de grondrechten. Dat vermoeden is evenwel weerlegbaar. Zijn er gegronde redenen om aan te nemen dat de uitvoering van een in het EOB aangegeven onderzoeksmaatregel in een inbreuk op een grondrecht van de betrokkene resulteert en dat de uitvoerende staat zijn verplichtingen betreffende de bescherming van de grondrechten die zijn vervat in het Handvest niet nakomt, dan dient de tenuitvoerlegging van het EOB dus te worden geweigerd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hieruit volgt dat de drempel voor een vermeende schending van de grondrechten in de uitvaardigende staat die een weigering van tenuitvoerlegging in de uitvoerende staat rechtvaardigt, zeer hoog is. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">34</a>
</span>) In dit verband lijkt het mij nuttig te verwijzen naar de rechtspraak die het Hof heeft ontwikkeld in het kader van de uitlegging van artikel 1, lid 3, van kaderbesluit 2002/584 met betrekking tot de weigering om een EAB ten uitvoer te leggen om redenen die verband houden met een schending van de grondrechten. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">35</a>
</span>) Het analysekader dat het Hof heeft opgesteld op het gebied van EAB’s kan – ook al is het niet rechtstreeks van toepassing – namelijk naar analogie ook worden toegepast op de weigering om een EOB ten uitvoer te leggen om redenen die verband houden met een schending van de grondrechten, aangezien het EOB eveneens is gebaseerd op het beginsel van wederzijds vertrouwen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">36</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Overeenkomstig de door het Hof ontwikkelde zogenoemde „tweestappentoets” moet de uitvoerende rechterlijke autoriteit in het kader van de eerste stap nagaan of er sprake is van objectieve, betrouwbare, nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens die erop kunnen wijzen dat er een reëel gevaar bestaat van schending van het door artikel 47, tweede alinea, van het Handvest gewaarborgde grondrecht op een eerlijk proces in de uitvaardigende lidstaat „wegens structurele of fundamentele gebreken in die lidstaat of wegens gebreken die een objectief identificeerbare groep personen raken waartoe de betrokkene behoort”. In het kader van de tweede stap moet de uitvoerende rechterlijke autoriteit concreet en nauwkeurig onderzoeken in hoeverre de gebreken die in de eerste stap van de toets zijn geïdentificeerd, gevolgen kunnen hebben voor de procedures waaraan de persoon zal worden onderworpen tegen wie een EOB is uitgevaardigd, en of er, gelet op de persoonlijke situatie van die persoon, de aard van het strafbare feit waarvoor hij wordt vervolgd en de feitelijke context van de uitvaardiging van dat EOB sprake is van zwaarwegende en op feiten berustende gronden om aan te nemen dat die persoon een reëel gevaar zal lopen dat het grondrecht op een eerlijk proces zal worden geschonden. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">37</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing niet dat de weigering van de Belgische gerechtelijke autoriteiten om het door de verwijzende rechter uitgevaardigde EOB ten uitvoer te leggen, verband hield met „gegronde redenen [...] om aan te nemen” dat er gevaar bestond voor schending van artikel 47 van het Handvest. De verwijzende rechter heeft geen aanwijzingen voor een dergelijk gevaar gevonden, met name wat betreft de in het recht van de uitvaardigende staat erkende waarborgen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">38</a>
</span>) Voorts heeft het openbaar ministerie van Brugge enkel verklaard dat de verschijning van een beschuldigde persoon ter terechtzitting per videoconferentie in strijd zou zijn met het recht op een eerlijk proces, maar dan wel in de zin van het nationale recht. In het kader van het onderzoek naar de verenigbaarheid van de tenuitvoerlegging van een EOB met het Unierecht kan de uitvoerende staat mijns inziens echter niet de naleving van zijn nationale recht opleggen en de tenuitvoerlegging van dat EOB weigeren, aangezien dit in strijd zou zijn met het beginsel van wederzijds vertrouwen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">39</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoe dan ook lijkt het mij om de volgende redenen moeilijk voorstelbaar dat artikel 47 van het Handvest wordt geschonden wanneer een beschuldigde persoon per videoconferentie ter terechtzitting verschijnt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om te beginnen moet worden opgemerkt dat artikel 24 van richtlijn 2014/41 het verhoor per videoconferentie van een verdachte of beschuldigde persoon die zich in de uitvoerende staat bevindt, enkel onder bepaalde voorwaarden mogelijk maakt en de naleving voorschrijft van bepaalde voorschriften met betrekking tot het verhoor, waarbij het doel juist is het recht van eenieder om te worden gehoord te beschermen, bijvoorbeeld wanneer het gaat om een verdachte of beschuldigde persoon. De bij dit artikel 24 vastgestelde voorwaarden en vereisten, en met name de in lid 2, onder a), ervan voorgeschreven toestemming van de te horen persoon, zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat de tenuitvoerlegging van het EOB verenigbaar is met de bescherming van de in het Handvest verankerde grondrechten. Wanneer een beschuldigde persoon in de procedure wordt vertegenwoordigd door een gemachtigde advocaat, kan er immers van worden uitgegaan dat die persoon geen toestemming zal geven indien hij vreest dat zijn rechten niet zullen worden geëerbiedigd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts is, volgens vaste rechtspraak van het EHRM, een dergelijke vorm van deelname – ook al staat volgens deze rechter deelname aan hoorzittingen per videoconferentie door een beschuldigde persoon niet gelijk aan zijn fysieke aanwezigheid ter terechtzitting – op zich niet onverenigbaar met het recht op een openbare terechtzitting bij een onpartijdige rechter (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">40</a>
</span>), op voorwaarde dat deze persoon in staat wordt gesteld de procedure te volgen, de aanwezigen te zien en te horen wat er wordt gezegd, maar ook om gezien en gehoord te worden door de andere partijen, de rechter en de getuigen, zonder technische belemmeringen (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">41</a>
</span>), en om effectief en vertrouwelijk te communiceren met zijn advocaat. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">42</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten slotte biedt artikel 8, lid 2, van richtlijn 2016/343 de mogelijkheid van een verstekprocedure, mits de betrokkene in kennis is gesteld van de terechtzitting en wordt vertegenwoordigd door een gemachtigde advocaat. In casu lijkt in de procedure in de uitvaardigende staat aan deze voorwaarden te zijn voldaan. Indien de verstekprocedure ten aanzien van de beschuldigde persoon in overeenstemming is met het Unierecht, kan bezwaarlijk tot de slotsom worden gekomen dat het verhoor van die persoon per videoconferentie in strijd is met zijn rechten van verdediging of met het beginsel van een eerlijk proces.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik in overweging om de derde prejudiciële vraag in die zin te beantwoorden dat artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41, gelezen in het licht van de artikelen 47 en 48 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat de tenuitvoerlegging van een EOB dat is uitgevaardigd voor het verhoor per videoconferentie van een beschuldigde persoon die in de uitvoerende staat gedetineerd is, door de uitvoerende autoriteit niet mag worden geweigerd, tenzij er ernstige redenen zijn om aan te nemen, op basis van concrete en specifieke aanwijzingen, dat een dergelijke hoorzitting de grondrechten van de beschuldigde persoon zou schenden, in het bijzonder zijn recht op een eerlijk proces en zijn rechten van verdediging in de zin van artikel 47, tweede alinea, en artikel 48, lid 2, van het Handvest.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vierde prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn vierde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41 aldus moet worden uitgelegd dat de toepassing van de in die bepaling genoemde weigeringsgrond, namelijk strijdigheid met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat, kan worden gebaseerd op algemene richtlijnen die in de uitvoerende staat zijn uitgevaardigd en die bindend zijn voor alle uitvoerende autoriteiten, of dat daarvoor een concreet onderzoek vereist is waarbij rekening wordt gehouden met alle relevante omstandigheden van het geval, waaronder de bepalingen van het nationale recht van de uitvaardigende staat die de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dienaangaande herinner ik eraan dat artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41 bepaalt dat, naast de in artikel 11 van die richtlijn genoemde gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging, de tenuitvoerlegging van een EOB dat tot doel heeft een persoon per videoconferentie te verhoren, kan worden geweigerd indien deze tenuitvoerlegging in een bepaalde zaak strijdig is met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit de bewoordingen van deze bepaling, en meer bepaald uit de woorden „in een bepaalde zaak”, blijkt vrij duidelijk dat de toepassing van de in deze bepaling geregelde weigeringsgrond vereist dat de uitvoerende autoriteit een onderzoek verricht dat rekening houdt met alle relevante omstandigheden van het geval. Deze weigeringsgrond moet dus gebaseerd zijn op een specifieke beoordeling van de betrokken situatie, waarbij rekening wordt gehouden met alle omstandigheden, waaronder de bepalingen van de nationale wetgeving van de uitvaardigende staat die de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon waarborgen. Een dergelijke uitlegging vindt mijns inziens steun in het vereiste van een strikte uitlegging van de in richtlijn 2014/41 vastgestelde gronden voor de weigering van tenuitvoerlegging. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">43</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat de Belgische gerechtelijke autoriteiten zich bij de weigering van het in het geding zijnde EOB zowel op de rechtspraak van het Belgische Grondwettelijk Hof als op de richtlijnen van het College van procureurs‑generaal van België hebben gebaseerd. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">44</a>
</span>) Deze algemene overwegingen lijken evenwel niet te volstaan om een beroep te doen op de weigeringsgrond van artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41 die een specifieke beoordeling door de autoriteiten van de uitvoerende staat vereist om vast te stellen of in casu de deelneming aan het verhoor per videoconferentie een inbreuk op de algemene beginselen van het Belgische recht kon vormen, temeer daar het arrest van het Belgische Grondwettelijk Hof zelf uitdrukkelijk verwijst naar de rechtspraak van het EHRM volgens welke de deelneming aan een verhoor per videoconferentie niet noodzakelijk een schending van de rechten van de verdediging meebrengt, mits aan een aantal voorwaarden en waarborgen is voldaan. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">45</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit gezegd zijnde, lijkt het vereiste om een onderzoek in te stellen waarbij rekening wordt gehouden met alle relevante omstandigheden van het geval, er op zich niet aan in de weg te staan dat de lidstaten algemene richtlijnen vaststellen om de toepassing van de fundamentele beginselen van hun nationale recht te vergemakkelijken. Voor het geval dat de fundamentele rechtsbeginselen van een lidstaat zich verzetten tegen het verhoren van een beschuldigde persoon per videoconferentie ter terechtzitting, lijkt het bestaan van algemene richtlijnen die in die lidstaat zijn uitgevaardigd om de inhoud van die fundamentele beginselen in herinnering te brengen en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de nationale autoriteiten van die lidstaat in het kader van de tenuitvoerlegging van een EOB te specificeren, mij niet in strijd met artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41, mits die autoriteiten die algemene richtlijnen toepassen in het licht van alle relevante omstandigheden van het geval, zonder dat die algemene richtlijnen juridisch bindend of absoluut zijn. In dit verband zou het te verrichten individuele onderzoek kunnen inhouden dat wordt nagegaan of het betrokken geval beantwoordt aan het geval waarnaar in diezelfde algemene richtlijnen wordt verwezen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik in overweging om de vierde prejudiciële vraag in die zin te beantwoorden dat artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41 aldus moet worden uitgelegd dat de toepassing van de in die bepaling genoemde weigeringsgrond, namelijk strijdigheid met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat, kan worden gebaseerd op algemene niet‑bindende of absolute richtlijnen die in de uitvoerende staat zijn uitgevaardigd, mits de uitvoerende autoriteit een onderzoek verricht dat rekening houdt met alle relevante omstandigheden van het geval, met inbegrip van de bepalingen van het nationale recht van de uitvaardigende staat die de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon waarborgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vijfde prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn vijfde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 22, lid 1, van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 3 ervan, aldus moet worden uitgelegd dat deze bepaling een rechterlijke autoriteit van een lidstaat toestaat een EOB uit te vaardigen om een persoon die in de uitvoerende lidstaat is gedetineerd, tijdelijk over te brengen naar de uitvaardigende lidstaat om hem ter terechtzitting te kunnen verhoren, teneinde, in de eerste plaats, bewijsmateriaal te verkrijgen, en in de tweede plaats, deze persoon in staat te stellen deel te nemen aan de terechtzitting.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dienaangaande breng ik in herinnering dat overeenkomstig artikel 22, lid 1, van richtlijn 2014/41 een EOB kan worden uitgevaardigd met het oog op de tijdelijke overbrenging van een persoon in hechtenis in de uitvoerende staat, ter uitvoering van een onderzoeksmaatregel voor het verzamelen van bewijs, waarvoor de aanwezigheid van die persoon op het grondgebied van de uitvaardigende staat vereist is, mits de betrokkene binnen de door de uitvoerende staat bepaalde termijn wordt teruggezonden. Uit de bewoordingen van deze bepaling volgt derhalve dat een dergelijk EOB kan worden uitgevaardigd wanneer, zoals in het onderhavige geval, een persoon moet worden ondervraagd of gehoord ter terechtzitting ter verkrijging van bewijsmateriaal, waarbij tevens wordt gewaarborgd dat het beginsel van een eerlijk proces en de rechten van verdediging van de betrokkene worden geëerbiedigd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien deze vijfde prejudiciële vraag, evenals de eerste vraag, in wezen tot doel heeft na te gaan of het feit dat de maatregel die de uitvaardigende autoriteit door de uitvoerende lidstaat ten uitvoer wil laten leggen, andere doelstellingen nastreeft, in de weg staat aan de mogelijkheid om daartoe een EOB uit te vaardigen, verwijs ik naar mijn overwegingen dienaangaande in de punten 34 tot en met 47 van deze conclusie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien een tijdelijke overbrenging niet kan worden bevolen door middel van een EAB, staat het in dit geval aan de uitvaardigende autoriteit om te beslissen welke onderzoeksmaatregel het meest geschikt is om de bewijsdoelstelling van het in het geding zijnde EOB na te streven. In de praktijk zou de uitvaardigende autoriteit er dus voor kunnen kiezen om het eerste EOB te herhalen om de betrokkene per videoconferentie te horen overeenkomstig artikel 24 van richtlijn 2014/41, of om een nieuw EOB uit te vaardigen waarin, zoals voorgesteld in het juridisch advies van Eurojust, wordt verzocht om de tijdelijke overbrenging van HG overeenkomstig artikel 22 van die richtlijn, mits ook aan de voorwaarden voor de toepassing daarvan is voldaan. In dit verband moet echter worden opgemerkt dat, mits alle procedurele waarborgen van het Italiaanse recht worden geboden, een verhoor per videoconferentie een even doeltreffende, evenredige en minder kostbare maatregel zou kunnen zijn dan een tijdelijke overbrenging. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-47" href="#t-47">46</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volledigheidshalve acht ik het nuttig eraan te herinneren dat artikel 22, lid 2, van richtlijn 2014/41 bepaalt dat, behalve op de in artikel 11 ervan genoemde gronden voor weigering van de erkenning of de tenuitvoerlegging, de tenuitvoerlegging van het EOB kan worden geweigerd indien i) de persoon in hechtenis er niet in toestemt, of ii) de overbrenging de detentie van de persoon in hechtenis kan verlengen. Niettemin zij erop gewezen dat artikel 22 geen weigeringsgrond bevat die vergelijkbaar is met de in artikel 24, lid 2, onder b), van die richtlijn bedoelde weigeringsgrond, die gebaseerd is op de eerbiediging van de „fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu blijkt uit de door de verwijzende rechter verstrekte informatie dat de Belgische gerechtelijke autoriteiten het voorstel voor een tijdelijke overbrenging in het juridisch advies van Eurojust hebben geweigerd op de enkele grond dat het horen van de beschuldigde persoon ter terechtzitting geen onderzoeksmaatregel zou vormen. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-48" href="#t-48">47</a>
</span>) Zoals uit het vorige punt blijkt, kan deze reden echter geen grond voor weigering van de tenuitvoerlegging vormen. Ik stel bovendien vast dat deze autoriteiten de tijdelijke overbrenging slechts op grond van overwegingen die verband houden met de eerbiediging van de grondrechten hadden kunnen weigeren, indien zij zich na onderzoek van alle feiten en omstandigheden van het geval op artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41 hadden beroepen en gegronde redenen hadden aangevoerd om aan te nemen dat de tenuitvoerlegging van een beslissing waarbij de tijdelijke overbrenging van de gedetineerde wordt gelast, onverenigbaar is met de nakoming van de uit artikel 6 VEU en het Handvest voortvloeiende verplichtingen. Een dergelijke onverenigbaarheid is echter verre van evident, met name omdat deze richtlijn uitdrukkelijk in de overbrenging voorziet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op het voorgaande geef ik in overweging om de vijfde prejudiciële vraag in die zin te beantwoorden dat artikel 22, lid 1, van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 3 daarvan, aldus moet worden uitgelegd dat op grond van dit artikel een EOB kan worden uitgevaardigd om een in de uitvoerende staat gedetineerde beschuldigde persoon tijdelijk over te brengen naar de uitvaardigende lidstaat met het oog op het horen van deze persoon ter terechtzitting, mits dit EOB dient ter verkrijging van bewijsmateriaal, waarbij het feit dat de uitvaardigende autoriteit met dat EOB tevens beoogt die persoon in staat te stellen om deel te nemen aan de terechtzitting, op zich niet in de weg staat aan de uitvaardiging van dat EOB.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Conclusie</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging de prejudiciële vragen van de Tribunale ordinario di Firenze te beantwoorden als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-165" title="page-32">
      „1) Artikel 24 van richtlijn 2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken, gelezen in samenhang met artikel 3 en in het licht van de overwegingen 25 en 26 van deze richtlijn
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-166" title="page-32">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-167" title="page-32">
      een Europees onderzoeksbevel kan worden uitgevaardigd met het oog op het verhoor per videoconferentie ter terechtzitting van een beschuldigde persoon die in de uitvoerende staat is gedetineerd, mits dit bevel strekt tot de verkrijging van bewijsmateriaal, waarbij het feit dat de uitvaardigende autoriteit met dit bevel tevens beoogt de beschuldigde persoon in staat te stellen om de terechtzitting per videoconferentie bij te wonen op zich niet in de weg staat aan de uitvaardiging van dit bevel.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-168" title="page-32">
      2) Artikel 10 van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 24 daarvan
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-169" title="page-32">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-170" title="page-32">
      een uitvoerende rechterlijke autoriteit de tenuitvoerlegging van een Europees onderzoeksbevel dat een verhoor per videoconferentie van een persoon in zijn hoedanigheid van beschuldigde persoon ter terechtzitting tot doel heeft, niet kan weigeren op grond dat een dergelijke maatregel niet is toegestaan in het kader van soortgelijke nationale procedures.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-171" title="page-32">
      3) Artikel 11, lid 1, onder f), van richtlijn 2014/41, gelezen in het licht van de artikelen 47 en 48 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-172" title="page-32">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-173" title="page-33">
      de tenuitvoerlegging van een Europees onderzoeksbevel dat is uitgevaardigd voor het verhoor per videoconferentie van een beschuldigde persoon die in de uitvoerende staat gedetineerd is, door de uitvoerende autoriteit niet mag worden geweigerd, tenzij er ernstige redenen zijn om aan te nemen, op basis van concrete en specifieke aanwijzingen, dat een dergelijke hoorzitting de grondrechten van de beschuldigde persoon zou schenden, in het bijzonder zijn recht op een eerlijk proces en zijn rechten van verdediging in de zin van artikel 47, tweede alinea, en artikel 48, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-174" title="page-33">
      4) Artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-175" title="page-33">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-176" title="page-33">
      de toepassing van de in die bepaling genoemde weigeringsgrond, namelijk strijdigheid met de fundamentele beginselen van het recht van de uitvoerende staat, kan worden gebaseerd op algemene niet‑bindende of absolute richtlijnen die in de uitvoerende staat zijn uitgevaardigd, mits de uitvoerende autoriteit een onderzoek verricht dat rekening houdt met alle relevante omstandigheden van het geval, met inbegrip van de bepalingen van het nationale recht van de uitvaardigende staat die de rechten van verdediging van de beschuldigde persoon waarborgen.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-177" title="page-33">
      5) Artikel 22, lid 1, van richtlijn 2014/41, gelezen in samenhang met artikel 3 van die richtlijn
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-178" title="page-33">
      moet aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-179" title="page-33">
      op grond van dit artikel een Europees onderzoeksbevel kan worden uitgevaardigd om een in de uitvoerende staat gedetineerde beschuldigde persoon tijdelijk over te brengen naar de uitvaardigende lidstaat met het oog op het horen van deze persoon ter terechtzitting, mits dit EOB dient ter verkrijging van bewijsmateriaal, waarbij het feit dat de uitvaardigende autoriteit met dat EOB tevens beoogt die persoon in staat te stellen om deel te nemen aan de terechtzitting, op zich niet in de weg staat aan de uitvaardiging van dat EOB.”
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Oorspronkelijke taal: Frans.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">i</a>
</span>) Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">2</a>
</span>) PB 2014, L 130, blz. 1.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">3</a>
</span>) Overeenkomstig kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (PB 2002, L 190, blz. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">4</a>
</span>) Zie onder andere arrest van 9 januari 2025, Delda (C‑583/23, EU:C:2025:6; hierna: „arrest Delda”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">5</a>
</span>) Zie onder andere EHRM, 5 oktober 2006, Marcello Viola tegen Italië (CE:ECHR:2006:1005JUD004510604; hierna: „arrest Marcello Viola”); 9 november 2006, Golubev tegen Rusland (CE:ECHR:2006:1109DEC002626002); 27 november 2007, Zagaria tegen Italië (CE:ECHR:2007:1127JUD005829500); 27 november 2007, Asciutto tegen Italië (CE:ECHR:2007:1127JUD003579502); 2 november 2010, Sakhnovski tegen Rusland (CE:ECHR:2010:1102JUD002127203); 16 februari 2016, Yevdokimov e.a. tegen Rusland (CE:ECHR:2016:0216JUD002723605); 2 oktober 2018, Bivolaru tegen Roemenië (CE:ECHR:2018:1002JUD006658012), en 8 juni 2021, Dijkhuizen tegen Nederland (CE:ECHR:2021:0608JUD0061591160).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">6</a>
</span>) Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende de versterking van bepaalde aspecten van het vermoeden van onschuld en van het recht om in strafprocedures bij de terechtzitting aanwezig te zijn (PB 2016, L 65, blz. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">7</a>
</span>) Op 26 februari 2015 werd de zaak tegen HG voorgelegd aan de verwijzende rechter, opdat hij zich zou verantwoorden voor een aantal strafbare feiten in verband met zijn betrokkenheid bij een organisatie voor drugshandel. Volgens de tenlastelegging was HG van 2007 tot 2009 een van de leiders van de organisatie die de illegale activiteiten coördineerde vanuit Antwerpen (België), waar hij woonde. Tijdens het strafrechtelijk onderzoek had HG het einde bereikt van de voorlopige hechtenis die was bevolen bij EAB en, tegelijkertijd, van de hechtenis die was bevolen ter uitvoering van een in België uitgesproken vonnis, zodat hij, toen werd beslist om de zaak aan de verwijzende rechter voor te leggen, reeds in vrijheid was gesteld vanwege het verstrijken van de periode van voorlopige hechtenis.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">8</a>
</span>) Dit recht kent daarentegen wel de mogelijkheid dat bepaalde getuigen (bedreigde of in het buitenland wonende getuigen) en in het buitenland wonende deskundigen per videoconferentie worden gehoord.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">9</a>
</span>) Arrest nr. 76/2018 van 21 juni 2018.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">10</a>
</span>) Omzendbrief van 16 juli 2021, 880/2021.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">11</a>
</span>) Legge (wet) nr. 67 van 28 april 2014, zoals gewijzigd bij decreto legislativo (wetsbesluit) nr. 150 van 10 oktober 2022, onder de aanduiding „herziening Carbabia”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">12</a>
</span>) Een dergelijke overbrenging kan worden bewerkstelligd door de uitvaardiging van een EAB. In het onderhavige geval is echter niet aan alle wettelijke voorwaarden voor de uitvaardiging van een dergelijk bevel voldaan, aangezien het bevel tot voorlopige hechtenis of de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf niet in de loop van de strafprocedure is uitgevaardigd (zie de artikelen 28 en 29, lid 1, van wet 69/2005, aangenomen ter uitvoering van kaderbesluit 2002/584).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">13</a>
</span>) Zie arrest van 20 maart 2025, Arce (C‑365/23, EU:C:2025:192, punt 38).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">14</a>
</span>) Zie punt 19 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">15</a>
</span>) Zie in die zin arrest Delda (punt 26) en overweging 34 van richtlijn 2014/41.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">16</a>
</span>) Met uitzondering van de instelling van een gemeenschappelijk onderzoeksteam en de bewijsvergaring in het kader van dat team. Bovendien volgt uit overweging 9 van richtlijn 2014/41 dat zij niet van toepassing is op grensoverschrijdende observaties als bedoeld in de Overeenkomst ter uitvoering van het te Schengen gesloten akkoord.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">17</a>
</span>) Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">18</a>
</span>) Het Hof heeft ook gewezen op de mogelijkheid om een EOB uit te vaardigen met het oog op een verhoor van een beschuldigde persoon per videoconferentie in het kader van procedurele stappen na het tegen hem gewezen vonnis [zie 11 maart 2020, SF (Europees aanhoudingsbevel – Garantie van terugzending naar de tenuitvoerleggingsstaat) (C‑314/18, EU:C:2020:191, punten 56, 61 en 62)].</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">19</a>
</span>) Zie arrest Delda (punten 27‑35).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">20</a>
</span>) Zie arrest Delda (punten 37 en 49). Meer in het bijzonder heeft het Hof overwogen dat het EOB dat de Spaanse rechterlijke autoriteiten tot de Franse autoriteiten hadden gericht waarbij zij deze, onder andere, verzochten om AK, die op dat moment een gevangenisstraf in Frankrijk uitzat, in kennis te stellen van de tenlasteleggingsbeslissing die was genomen door een Spaanse rechter om haar in aanwezigheid van haar advocaat in de gelegenheid te stellen „haar standpunt over de betrokken feiten kenbaar te maken” niet tot doel had bewijzen te vergaren maar een procedurele verplichting vormde om de reeds tegen de betrokkene ingeleide strafprocedure te kunnen voortzetten en dat de kennisgeving van een dergelijk stuk in beginsel dus niet geregeld is door richtlijn 2014/41, maar door artikel 5 van de Overeenkomst, door de Raad vastgesteld overeenkomstig artikel 34 [VEU], betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de [Unie] (PB 2000, C 197, blz. 3).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">21</a>
</span>) Zie arrest Delda (punten 42‑44, en 49). In het bijzonder heeft het Hof verklaard dat – hoewel uitdrukkelijk genoemd in artikel 10, lid 2, onder c), en artikel 24, lid 1, tweede alinea, van richtlijn 2014/41 als een maatregel die het voorwerp kan zijn van een EOB – een verzoek om een persoon tegen wie kennisgeving van een tenlastelegging is uitgebracht te horen slechts binnen de werkingssfeer van richtlijn 2014/41 kan vallen indien het „tot doel heeft bewijsmateriaal te verkrijgen”. Omgekeerd kan een verhoor dat er louter toe strekt de beschuldigde persoon in staat te stellen zijn opmerkingen te maken over de tegen hem ingeleide procedure van tenlastelegging, niet worden aangemerkt als een onderzoeksmaatregel in de zin van die richtlijn.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">22</a>
</span>) Zie arrest Delda (punt 44).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">23</a>
</span>) Bovendien wordt aan deze uitlegging, anders dan de nationale rechter redeneert, niet afgedaan door overweging 26 van richtlijn 2014/41. Ter herinnering, deze overweging bepaalt dat „[d]e uitvaardigende autoriteit [...], met het oog op een proportionele toepassing van een EAB, [zou] moeten nagaan of een EOB een effectief en evenredig middel is voor het voeren van een strafprocedure. De uitvaardigende autoriteit zou met name moeten nagaan of het uitvaardigen van een EOB voor het horen van een verdachte of een beschuldigde persoon middels een videoconferentie een effectief alternatief kan zijn.” Een dergelijk onderzoek door de uitvaardigende autoriteit wordt uitgevoerd om rekening te houden met een alternatieve mogelijkheid om de persoon op afstand te horen, maar altijd voor de verkrijging van bewijsmateriaal.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">24</a>
</span>) Zie onder andere overwegingen 5‑8, 21 en 38 van richtlijn 2014/41, alsmede mijn conclusie in de zaak WBS (C‑635/23, EU:C:2025:95, punt 25 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">25</a>
</span>) Zoals de Commissie heeft opgemerkt, heeft de uitvaardigende staat deel H2 van het EOB-formulier ingevuld door het vakje „Verhoor verdachte of beschuldigde persoon” aan te kruisen. Dit zou kunnen bevestigen dat het EOB in de eerste plaats bedoeld was om de betrokkene te horen en niet alleen om hem deel te laten nemen aan de terechtzitting.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">26</a>
</span>) In overweging 10 van richtlijn 2014/41 staat te lezen dat de beschikbaarheid betrekking dient te hebben op de gevallen waarin de aangegeven onderzoeksmaatregel bestaat in het recht van de uitvoerende staat, maar er wettelijk alleen in bepaalde situaties gebruik van kan worden gemaakt, bijvoorbeeld voor strafbare feiten van enigszins ernstige aard; tegen personen tegen wie al enige verdenking bestaat; of met instemming van de betrokkene.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">27</a>
</span>) Dienaangaande wijs ik erop dat – ook al verwijst de formulering van artikel 10, lid 2, van richtlijn 2014/41 slechts naar het „horen” zonder te specificeren dat het gaat om een verhoor per videoconferentie of met een ander audiovisueel transmissiemiddel in de zin van artikel 24, lid 1, tweede alinea, van die richtlijn, aangezien het horen van een verdachte of een beschuldigde persoon per videoconferentie bedoeld is om plaats te vinden op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat – ervan zou kunnen worden uitgegaan dat dit slechts een van de verschillende middelen is om deze persoon op dit grondgebied te horen in de zin van artikel 10, lid 2, van deze richtlijn. Het Hof lijkt ook in punt 41 van het arrest Delda de in die twee bepalingen bedoelde onderzoeksmaatregel gelijk te stellen. Bovendien maakt die richtlijn geen melding van andere maatregelen van verhoor dan die per videoconferentie of andere audiovisuele middelen (zie in die zin overwegingen 24‑26 alsmede de artikelen 24 en 25 ervan).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">28</a>
</span>) Zie overweging 10 van richtlijn 2014/41.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">29</a>
</span>) Zie in die zin arrest van 16 december 2021, Spetsializirana prokuratura (Verkeers‑ en locatiegegevens) (C‑724/19, EU:C:2021:1020, punt 49).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">30</a>
</span>) Cursivering van mij.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">31</a>
</span>) Zie overweging 12 van richtlijn 2014/41.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">32</a>
</span>) Artikel 11, lid 4, van richtlijn 2014/41 bepaalt namelijk dat onder andere in het onder f) van genoemd lid 4 bedoelde geval de uitvoerende autoriteit, alvorens te besluiten dat zij een EOB, geheel of gedeeltelijk, niet erkent of ten uitvoer legt, op iedere gepaste wijze overlegt met de uitvaardigende autoriteit; en verzoekt de uitvoerende autoriteit, indien nodig, de uitvaardigende autoriteit onverwijld alle benodigde gegevens te verstrekken.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">33</a>
</span>) Zie onder andere overwegingen 2, 6 en 19 van richtlijn 2014/41. Overeenkomstig artikel 1, lid 2, van deze richtlijn verbinden de lidstaten zich ertoe om, op grond van het beginsel van wederzijdse erkenning en overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn, een EOB ten uitvoer te leggen. Evenzo erkent de uitvoerende autoriteit krachtens artikel 9, lid 1, van die richtlijn het overeenkomstig deze richtlijn toegezonden EOB zonder verdere formaliteiten en zorgt voor de tenuitvoerlegging ervan op dezelfde wijze en onder dezelfde voorwaarden als waren de betrokken onderzoeksmaatregelen bevolen door een autoriteit van de uitvoerende staat.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">34</a>
</span>) Het Hof heeft bijvoorbeeld geoordeeld dat het ontbreken van „enig rechtsmiddel” om in de uitvaardigende staat op te komen tegen een EOB een schending vormt van het in artikel 47 van het Handvest neergelegde recht op een doeltreffende voorziening in rechte die de tenuitvoerlegging van dat bevel door de uitvoerende lidstaat uitsluit (zie arrest van 11 november 2021, Gavanozov II, C‑852/19, EU:C:2021:902, punten 56‑62).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">35</a>
</span>) Zie onder andere arresten van 31 januari 2023, Puig Gordi e.a. (C‑158/21, EU:C:2023:57; hierna: „arrest Puig Gordi”, punten 97, 102 en 106 en aldaar aangehaalde rechtspraak), en 29 juli 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, punten 38 en 77‑79 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Deze rechtspraak vindt haar oorsprong in het arrest van 21 december 2011, N. S. e.a. (C‑411/10 en C‑493/10, EU:C:2011:865, punten 81‑94), betreffende het risico van onmenselijke of vernederende behandelingen, in de zin van artikel 4 van het Handvest, in het kader van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">36</a>
</span>) Ik breng in herinnering dat het Hof van Justitie in zijn arrest van 9 november 2023, Staatsanwaltschaft Aachen (C‑819/21, EU:C:2023:841, punten 28‑30), heeft geoordeeld dat deze rechtspraak kon worden toegepast op kaderbesluit 2008/909/JBZ van de Raad van 27 november 2008 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op strafvonnissen waarbij vrijheidsstraffen of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen zijn opgelegd, met het oog op de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie (PB 2008, L 327, blz. 27), zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299/JBZ van de Raad van 26 februari 2009 (PB 2009, L 81, blz. 24), dat een instrument is voor samenwerking in strafzaken dat nauw samenhangt met kaderbesluit 2002/584, met dien verstande dat beide kaderbesluiten betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van beslissingen die vrijheidsbeneming met zich brengen; het Hof heeft dit arrest gewezen in een zaak waarin structurele of fundamentele gebreken in het gerechtelijke apparaat van de uitvaardigende staat, met name wat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht betreft, werden aangevoerd op grond van artikel 47 van het Handvest.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">37</a>
</span>) Zie naar analogie arrest Puig Gordi (punten 102 en 106 en aldaar aangehaalde rechtspraak), en arrest van 29 juli 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, punten 78 en 79). Zie echter de conclusie van advocaat-generaal Richard de la Tour in de zaak D. (C‑8/24, EU:C:2025:430, punten 37‑116), waarin hij stelt dat het analysekader kan variëren naargelang van de specifieke kenmerken van de betrokken instrumenten (het arrest was nog niet gewezen ten tijde van het schrijven van deze conclusie).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">38</a>
</span>) Uit de bewoordingen van de derde prejudiciële vraag en de motivering van deze vraag kan zelfs veeleer worden afgeleid dat de verwijzende rechter van mening is dat een dergelijk risico in casu niet bestaat. Deze rechter stelt immers in wezen dat het in het Italiaanse recht vastgestelde rechtskader betreffende de deelneming aan de terechtzitting per videoconferentie van de beschuldigde persoon niet alleen voldoet aan de vereisten van artikel 24, lid 5, van richtlijn 2014/41, maar ook aan die van de rechtspraak van het EHRM.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">39</a>
</span>) Bovendien kan de autoriteit van de uitvoerende staat, indien zij betwijfelt of de grondrechten naar nationaal recht worden geëerbiedigd, altijd een beroep doen op de aanvullende weigeringsgrond van artikel 24, lid 2, onder b), van richtlijn 2014/41, zijnde de bepaling waarop de vierde prejudiciële vraag betrekking heeft.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">40</a>
</span>) Zie EHRM, 2 oktober 2018, Bivolaru tegen Roemenië (CE:ECHR:2018:1002JUD006658012, §§ 138 en 139 en aldaar aangehaalde rechtspraak), waarin het EHRM het verhoren per videoconferentie duidelijk heeft beschouwd als een maatregel om de effectieve deelname van de verdachte/beschuldigde persoon aan het proces te waarborgen. In het bijzonder kan volgens § 139 van dit arrest „[d]eze methode van verhoor [...] een geschikt middel zijn om ervoor te zorgen dat de betrokkene rechtstreeks en snel door de [Înaltă Curte de Casaţie şi Justiţie (hoogste rechterlijke instantie, Roemenië)] wordt gehoord” (cursivering van mij). In dit geval klaagde de verzoeker dat hij niet persoonlijk was gehoord, maar het Hof stelde geen schending vast van het recht op een eerlijk proces op grond van artikel 6, lid 1, van het op 4 november 1950 te Rome ondertekende Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), aangezien de bevoegde rechter alle maatregelen had genomen die redelijkerwijs van hem konden worden verwacht binnen het toepasselijke rechtskader om de deelname van de beschuldigde persoon aan het proces te waarborgen. Evenzo heeft het EHRM in de zaak Marcello Viola (§§ 65‑67) geoordeeld dat de deelname van de beschuldigde persoon aan het proces per videoconferentie op zichzelf niet in strijd is met het EVRM, mits daarin bij wet is voorzien en in elk individueel geval wordt gewaarborgd dat met de videoconferentie een legitiem doel wordt nagestreefd en dat de toepassing ervan verenigbaar is met de vereisten van eerbiediging van het recht op een eerlijk proces, zoals vastgesteld in artikel 6 van het EVRM. Zie ook EHRM van 27 november 2007, Asciutto tegen Italië (CE:ECHR:2007:1127JUD003579502, §§ 64 en 72).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">41</a>
</span>) EHRM van 16 februari 2016, Yevdokimov e.a. tegen Rusland (CE:ECHR:2016:0216JUD002723605, § 43 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">42</a>
</span>) Zie EHRM van 2 november 2010, Sakhnovski tegen Rusland (CE:ECHR:2010:1102JUD002127203, § 98 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">43</a>
</span>) Zie in die zin arrest van 8 december 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Vervalste overschrijvingsopdrachten) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, punt 64 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Zie ook naar analogie arrest Puig Gordi (punt 68 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">44</a>
</span>) Zie punt 19 van deze conclusie.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">45</a>
</span>) Zie arrest nr. 76/2018 van 21 juni 2018, punt B.10.4.1, waarin met name wordt verwezen naar het arrest Marcello Viola (§ 67).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-47" href="#c-47">46</a>
</span>) Hoewel niet relevant in de onderhavige zaak, aangezien het volgens de verwijzende rechter niet langer mogelijk was om een EAB uit te vaardigen, wijs ik er bovendien op dat een verhoor per videoconferentie een alternatieve, minder ingrijpende maatregel zou kunnen zijn dan een tijdelijke overbrenging door middel van een EAB, die een ontneming van de persoonlijke vrijheid met zich brengt.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-48" href="#c-48">47</a>
</span>) Opgemerkt zij dat de Belgische regering in haar opmerkingen geen enkel ander relevant element in dit verband heeft vermeld en er de voorkeur aan heeft gegeven zich niet uit te spreken over deze vijfde prejudiciële vraag.</p>
</body>
</html>
