Προσωρινό κείμενο
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
TAMARA ĆAPETA
της 5ης Ιουνίου 2025 (1)
Υπόθεση C‑811/23 P
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
κατά
Zippo Manufacturing Co.,
Zippo GmbH
« Αίτηση αναιρέσεως – Κοινή εμπορική πολιτική – Κανονισμός (ΕΕ) 654/2014 – Μέτρα επιβληθέντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις εισαγωγές ορισμένων παράγωγων προϊόντων αλουμινίου και χάλυβα – Μέτρα “εξισορρόπησης” με τη μορφή πρόσθετων κατ’ αξία δασμών επί ορισμένων κατηγοριών προϊόντων – Δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης »
I. Εισαγωγή
1. «Για μένα η πιο όμορφη λέξη στο λεξικό είναι “δασμός”, αυτή είναι η αγαπημένη μου λέξη» δήλωσε πρόσφατα ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald J. Trump (2).
2. Η εμμονή του Προέδρου Trump με τους δασμούς ανάγεται στην πρώτη προεδρική θητεία του, αν όχι νωρίτερα. Το 2018, με εντολή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κατ’ αξία δασμούς σε πλείονα είδη προϊόντων χάλυβα διαφόρων προελεύσεων, μεταξύ των οποίων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατόπιν τούτου, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε μέτρα εξισορρόπησης με τη μορφή πρόσθετων κατ’ αξία δασμών επί ορισμένων δασμολογικών κατηγοριών κωδικών της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (3) (στο εξής: ΣΟ).
3. Μία από τις κατηγορίες προϊόντων που αφορούσε η εν λόγω γεωπολιτικού χαρακτήρα ανταλλαγή πυρών ήταν ο κωδικός ΣΟ 9613 80 00 («Άλλοι αναπτήρες κάθε είδους»), στον οποίο ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2020/502 (4) (στο εξής: επίδικος κανονισμός) επέβαλε πρόσθετο κατ’ αξία δασμό ύψους 25 %.
4. Ο αναπτήρας Zippo, ένα πολύ χαρακτηριστικό αμερικανικό προϊόν, ταξινομείται σε αυτή την κατηγορία προϊόντων. Ως εκ τούτου, οι εταιρίες Zippo Manufacturing Co., Zippo GmbH και Zippo SAS (στο εξής, από κοινού: Zippo) (5) προσέβαλαν τον επίδικο κανονισμό ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Ένα από τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι ως άνω εταιρίες ήταν ότι έπρεπε να είχαν τύχει ακρόασης πριν από την επιβολή των εν λόγω δασμών.
5. Με την απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 2023, Zippo Manufacturing και Zippo κατά Επιτροπής (T‑402/20, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2023:640), το Γενικό Δικαστήριο συντάχθηκε με το εν λόγω επιχείρημα.
6. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άσκησε αναίρεση κατά της ως άνω αποφάσεως υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), δεν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω. Η θέση αυτή με βρίσκει σύμφωνη.
II. Το ιστορικό της διαφοράς
Α. Η διοικητική διαδικασία
7. Το ιστορικό της υπό κρίση διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 13 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Τα σημεία που πρέπει να υπομνησθούν είναι τα ακόλουθα.
8. Στις 2 Μαρτίου 2018 ο Πρόεδρος Trump ανάρτησε στο Twitter, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Πρέπει να προστατεύσουμε τη χώρα μας και τους εργαζομένους μας. Η χαλυβουργία μας δεν είναι σε καλή κατάσταση. ΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΧΑΛΥΒΑΣ, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΧΩΡΑ!» (6).
9. Στις 8 Μαρτίου 2018 οι Ηνωμένες Πολιτείες θέσπισαν μέτρα με τη μορφή κατ’ αξία δασμού ύψους 25 % επί των εισαγωγών ορισμένων προϊόντων χάλυβα και αλουμινίου, προέλευσης, μεταξύ άλλων, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με ισχύ από τις 23 Μαρτίου 2018 και για αόριστη διάρκεια (7).
10. Στις 16 Μαΐου 2018, ως απάντηση στα ως άνω μέτρα, η Επιτροπή δημοσίευσε τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/724 (8) προκειμένου να επιβάλει, σταδιακά, πρόσθετους δασμούς σε ορισμένα προϊόντα καταγωγής Ηνωμένων Πολιτειών. Στο φάσμα των επιλεγμένων προϊόντων που υπάγονται στους κωδικούς ΣΟ οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το γλυκό καλαμπόκι, το βακκίνιο (cranberries), ο καπνός, το μακιγιάζ, τα ενδύματα, τα προϊόντα σιδήρου και χάλυβα, το ουίσκι bourbon, το χαρτί, τα υποδήματα, τα είδη οικιακής χρήσης, τα πλυντήρια ρούχων, οι μπαταρίες, τα μηχανοκίνητα οχήματα, οι μοτοσικλέτες, τα αλιευτικά σκάφη και τα μηχανοκίνητα σκάφη.
11. Στις 18 Μαΐου 2018 η Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στο Συμβούλιο Εμπορευματικών Συναλλαγών του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) τη σχεδιαζόμενη αναστολή παραχωρήσεων και άλλων υποχρεώσεων, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης, όσον αφορά τους κωδικούς ΣΟ που απαριθμούνται στον εκτελεστικό κανονισμό 2018/724 (9).
12. Στις 24 Ιανουαρίου 2020, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέκτειναν τους δασμούς σε ορισμένα παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου, με ισχύ από την ημερομηνία αυτή, πάντοτε για αόριστη διάρκεια (10).
13. Στις 6 Μαρτίου 2020, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΕ) 654/2014 (11), η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των ενδιαφερομένων μέσω ανακοινώσεως που δημοσιεύθηκε στον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου της Επιτροπής (12). Η συλλογή πληροφοριών που ζήτησε ήδη σε εκείνο το χρονικό σημείο η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου αφορούσε, μεταξύ άλλων, τον κωδικό ΣΟ 9613 80 00 (13).
14. Η Zippo δεν συμμετείχε στην ως άνω διαδικασία.
15. Στις 7 Απριλίου 2020 η Επιτροπή δημοσίευσε τον επίδικο κανονισμό.
16. Στον εν λόγω κανονισμό, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι «[π]αρά τον χαρακτηρισμό των μέτρων αυτών από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως μέτρων ασφάλειας, κατ’ ουσίαν πρόκειται για μέτρα διασφάλισης» (14). Κατά συνέπεια, και λόγω του ότι οι διαβουλεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατέληξαν σε ικανοποιητική λύση, η Ευρωπαϊκή Ένωση άσκησε το δικαίωμά της για αναστολή και εξισορρόπηση των παραχωρήσεων, σύμφωνα με τη συμφωνία του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης, επί τη βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 654/2014 (15).
17. Τα ενδεδειγμένα μέτρα προς τούτο έλαβαν τη μορφή μέτρων εμπορικής πολιτικής που περιλαμβάνουν την αναστολή δασμολογικών παραχωρήσεων και την επιβολή νέων ή αυξημένων τελωνειακών δασμών (16).
18. Για τα προϊόντα που εμπίπτουν στον κωδικό ΣΟ 9613 80 00 [«Άλλοι αναπτήρες κάθε είδους» που περιλαμβάνονται στους «Αναπτήρες κάθε είδους (με εξαίρεση τα είδη ανάφλεξης της κλάσης 3603), έστω και μηχανικοί ή ηλεκτρικοί, και τα μέρη τους εκτός από τις πέτρες και τα φιτίλια»], τούτο συνεπαγόταν την επιβολή πρόσθετου κατ’ αξία δασμού ύψους 20 % (17). Κατά τον επίδικο κανονισμό, «[κ]ατά τον σχεδιασμό και την επιλογή αυτών των μέτρων, η Επιτροπή εφάρμοσε αντικειμενικά κριτήρια σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο γ) και το άρθρο 4 παράγραφος 3 του» κανονισμού 654/2014 (18).
19. Το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του εν λόγω κανονισμού εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να θεσπίζει μέτρα εμπορικής πολιτικής σε επίπεδο «ουσιαστικά ισοδύναμ[ο] με το επίπεδο των παραχωρήσεων ή των άλλων υποχρεώσεων που επηρεάζονται από το μέτρο διασφάλισης, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης».
20. Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 654/2014, τα επίμαχα μέτρα εμπορικής πολιτικής πρέπει να καθορίζονται με βάση την «α) αποτελεσματικότητα των μέτρων για την άσκηση πίεσης με σκοπό τη συμμόρφωση των τρίτων χωρών με τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες»· τη «β) δυνατότητα των μέτρων να ανακουφίσουν τους οικονομικούς φορείς της Ένωσης που πλήττονται από τα μέτρα της τρίτης χώρας»· την «γ) ύπαρξη εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού των σχετικών αγαθών ή υπηρεσιών, ώστε να αποφευχθεί ή να ελαχιστοποιηθεί ο αρνητικός αντίκτυπος στους κατάντη κλάδους παραγωγής, τις αναθέτουσες αρχές ή οντότητες ή τους τελικούς καταναλωτές της Ένωσης»· την «δ) εφαρμογή των μέτρων χωρίς δυσανάλογη διοικητική πολυπλοκότητα και κόστος»· και «ε) οποιαδήποτε ειδικά κριτήρια που είναι δυνατόν να καθορίζονται σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες σε σχέση με τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3» του κανονισμού 654/2014.
21. Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου της 26ης Μαρτίου 2020, στο πλαίσιο της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014, «η αξιολόγηση των διαφόρων ισχυρισμών των ενδιαφερομένων αντιστοιχούσε στα συναφή κριτήρια σύμφωνα με τον κανονισμό 654/2014, ήτοι τα ανωτέρω αναφερόμενα στοιχεία [βʹ] και [γʹ]. Τα εν λόγω κριτήρια καθοδήγησαν κατ’ αρχάς την Επιτροπή κατά την επιλογή των προϊόντων. Δεδομένου ότι τα σχεδιαζόμενα μέτρα αποτελούν δασμούς που εφαρμόζονται στα σύνορα, πληρούται η προϋπόθεση του στοιχείου [δʹ]. Το κριτήριο [εʹ] δεν τυγχάνει εφαρμογής, δεδομένου ότι η συμφωνία του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης δεν καθορίζει πρόσθετα ειδικά κριτήρια πέραν της ουσιαστικής ισοδυναμίας. Το κριτήριο [αʹ] δεν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω, δεδομένου ότι αφορά άλλες καταστάσεις που ρυθμίζονται στο πλαίσιο του κανονισμού 654/2014» (19).
22. Ο επίδικος κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 6 Απριλίου 2020 (20).
23. Στις 7 Απριλίου 2020 η Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στο Συμβούλιο Εμπορευματικών Συναλλαγών του ΠΟΕ τα μέτρα που επιβλήθηκαν με τον επίδικο κανονισμό δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης (21).
24. Κατόπιν της ανακοινώσεως των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 31 Οκτωβρίου 2021, περί αναστολής των μέτρων για περίοδο λήγουσα στις 31 Δεκεμβρίου 2023, η Επιτροπή επίσης ανέστειλε τα μέτρα που επιβλήθηκαν με τον επίδικο κανονισμό έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 (22).
Β. Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
25. Οι μεταλλικοί μηχανικοί «αντιανεμικοί» αναπτήρες που κατασκευάζει η εταιρία Zippo Manufacturing Co. στις Ηνωμένες Πολιτείες εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την Zippo GmbH υπό τον κωδικό ΣΟ 9613 80 00 (στο εξής: επίμαχο προϊόν). Ο εν λόγω κωδικός ΣΟ καλύπτεται από τον επίδικο κανονισμό.
26. Στις 30 Ιουνίου 2020 η Zippo άσκησε προσφυγή ζητώντας την ακύρωση του επίδικου κανονισμού.
27. Στις 18 Οκτωβρίου 2023 το Γενικό Δικαστήριο εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία ακύρωσε τον επίδικο κανονισμό κατά το μέρος που αφορά τα προϊόντα που εμπίπτουν στον κωδικό ΣΟ 9613 80 00 για τον λόγο ότι το δικαίωμα ακρόασης της Zippo δεν έγινε σεβαστό από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση του εν λόγω κανονισμού.
28. Κατ’ ουσίαν, η ως άνω απόφαση διαρθρώνεται ως εξής.
29. Όσον αφορά το παραδεκτό, το Γενικό Δικαστήριο έλαβε υπόψη μόνον την κατάσταση της Zippo Manufacturing Co (23).
30. Πρώτον, το εν λόγω δικαστήριο διευκρίνισε ότι ο επίδικος κανονισμός αφορά ατομικά τη Zippo Manufacturing Co. λόγω «[ενός συνόλου] πραγματικών και νομικών στοιχείων που συνιστούν μια ιδιαίτερη κατάσταση η οποία [τη] διακρίνει [...] έναντι οποιουδήποτε άλλου οικονομικού φορέα» (24). Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο επίδικος κανονισμός αφορά άμεσα την Zippo Manufacturing Co., ιδίως διότι θίγει το δικαίωμα πρόσβασης της εν λόγω εταιρίας στην αγορά της Ένωσης (25). Τρίτον, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι η ως άνω εταιρία διατηρεί έννομο συμφέρον –παρά την αναστολή της εφαρμογής του επίδικου κανονισμού– προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο επανάληψης των προσαπτόμενων παράνομων ενεργειών στο μέλλον (26).
31. Όσον αφορά την ουσία της προσφυγής, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αμέσως τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο η Zippo προέβαλε παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης εκ μέρους της Επιτροπής (27).
32. Κατά πρώτον, το εν λόγω δικαστήριο εξέτασε τον λόγο ακυρώσεως της Zippo υπό το πρίσμα των απαιτήσεων του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014. Έκρινε ότι η εν λόγω διάταξη δεν επέβαλε στην Επιτροπή την υποχρέωση να ενημερώσει τους ενδιαφερομένους σχετικά με τη διαδικασία συλλογής πληροφοριών μέσω δημοσιεύσεως στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ότι αρκούσε ανακοίνωση της διαδικασίας αυτής μέσω σχετικής δημοσιεύσεως στον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου (28).
33. Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι το δικαίωμα χρηστής διοίκησης περιλαμβάνει το αυτοτελές δικαίωμα κάθε προσώπου σε προηγούμενη ακρόαση πριν να ληφθεί οποιοδήποτε ατομικό μέτρο εις βάρος του. Συναφώς, στηρίχθηκε στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη (29). Κατά το εν λόγω δικαστήριο, τα μέτρα εξισορρόπησης που επιβλήθηκαν δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού 654/2014 «προορίζονται [...] να επιφέρουν αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις στη δραστηριότητα των επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών που εξάγουν προς την Ένωση τα προϊόντα επί των οποίων έχουν εφαρμογή τα εν λόγω μέτρα» (30). Κατά συνέπεια, ένα τέτοιο μέτρο, «ακόμη και αν δεν έχει ληφθεί κατόπιν ατομικής διαδικασίας σε βάρος των επιχειρήσεων εξαγωγής των προϊόντων τα οποία αφορά το οικείο μέτρο, μπορεί να συνιστά μέτρο ικανό να επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα των επιχειρήσεων αυτών», κατά τρόπο ώστε «[να μην] μπορεί να αποκλειστεί» η δυνατότητα των εν λόγω επιχειρήσεων να επικαλεστούν το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης (31).
34. Συγχρόνως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 9 του κανονισμού 654/2014 δεν συνιστά εφαρμογή του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, στο μέτρο που προβλέπει την υποχρέωση της Επιτροπής να αναζητεί πληροφορίες και απόψεις σχετικά με τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης όσον αφορά συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες και όχι πληροφορίες σχετικά με τα ιδιαίτερα συμφέροντα των επιχειρήσεων που ενδέχεται να επηρεαστούν δυσμενώς από τα προτεινόμενα από την Ένωση μέτρα (32).
35. Λαμβανομένων υπόψη των ως άνω παραδοχών και δεδομένου ότι η Επιτροπή γνώριζε ότι η Zippo ήταν πιθανό να επηρεαστεί δυσμενώς από τα μέτρα που θέσπισε ο επίδικος κανονισμός, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή όφειλε να έχει παράσχει στην εν λόγω διάδικο τη δυνατότητα να τύχει προηγούμενης ακρόασης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έκδοσης του επίδικου κανονισμού (33).
36. Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η προσβολή του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης είναι δυνατόν να επηρέασε το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Έκρινε ότι, αν είχε χορηγηθεί στη Zippo το δικαίωμα ακρόασης, «δεν αποκλείεται ο προσβαλλόμενος κανονισμός να είχε διαφορετικό περιεχόμενο» (34).
37. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως και ακύρωσε τον επίδικο κανονισμό, χωρίς να εξετάσει τους λοιπούς λόγους ακυρώσεως.
Γ. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
38. Με την αναίρεση που άσκησε στις 26 Δεκεμβρίου 2023, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, να απορρίψει τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως που αφορά την παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης και να καταδικάσει τη Zippo στα δικαστικά έξοδα.
39. Η Zippo ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και, επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο και να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
40. Τόσο η Επιτροπή όσο και η Zippo άσκησαν το δικαίωμα απαντήσεως και ανταπαντήσεως. Δεν διεξήχθη επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
III. Ανάλυση
41. Το Δικαστήριο ζήτησε να επικεντρώσω την ανάλυσή μου στον πρώτο λόγο αναιρέσεως. Με τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο έσφαλε κρίνοντας ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο είχε προσβάλει το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης της Zippo, όπως αυτό αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη (35).
42. Ο λόγος αναιρέσεως της Επιτροπή υποδιαιρείται σε τρία σκέλη. Στο πρώτο σκέλος προβάλλεται ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη δεν έχει εφαρμογή στα μέτρα γενικής ισχύος. Στη συνέχεια, στο δεύτερο σκέλος προβάλλεται ότι ο επίδικος κανονισμός δεν συνιστά «ατομικό μέτρο». Τέλος, στο τρίτο σκέλος προβάλλεται ότι, ακόμη και αν είχε η Zippo δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης όσον αφορά την έκδοση του επίδικου κανονισμού, το εν λόγω δικαίωμα θα είχε διασφαλιστεί με τη διαδικασία συλλογής πληροφοριών που διεξήχθη κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014.
43. Θα ακολουθήσω τη διάρθρωση της Επιτροπής και θα εξετάσω τα επιχειρήματα που αφορούν τα τρία σκέλη διαδοχικά (Ενότητα Α). Μολονότι θα προτείνω στο Δικαστήριο να δεχθεί και τα τρία σκέλη, θα καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η διαφορά δεν είναι ώριμη για την έκδοση οριστικής αποφάσεως και ότι, κατά συνέπεια, η υπόθεση θα πρέπει να αναπεμφθεί στο Γενικό Δικαστήριο (Ενότητα Β).
Α. Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
1. Επί του πρώτου σκέλους: το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη δεν εφαρμόζεται σε μέτρα γενικής ισχύος
44. Κατά την Επιτροπή, μολονότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διαπίστωσε ότι το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη περιορίζεται στα ατομικά μέτρα (36), εντούτοις, δεν εφάρμοσε την εν λόγω απαίτηση στη διαδικασία που κατέληξε στην έκδοση του επίδικου κανονισμού, δεδομένου ότι η εν λόγω πράξη του δικαίου της Ένωσης δεν συνιστά ατομικό μέτρο κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως (37).
45. Από την πλευρά της, η Zippo θεωρεί ότι το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως αγνόησε την απαίτηση περί ατομικού μέτρου, όπως αυτή απορρέει από το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, και ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν υποστηρίζει το αντίθετο.
46. Μολονότι συμμερίζομαι την άποψη της Zippo ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν το αναφέρει ρητώς, εντούτοις η Επιτροπή δικαίως υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο φαίνεται να ερμηνεύει και να εφαρμόζει το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη ως εάν δεν υφίστατο η προβλεπόμενη σε αυτό απαίτηση περί «ατομικού μέτρου», με αποτέλεσμα το εν λόγω δικαστήριο να καταλήγει, κατά τα φαινόμενα, στο συμπέρασμα ότι οι δυσμενείς συνέπειες σε πρόσωπο θα αρκούσαν για την ενεργοποίηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης (38).
47. Η ως άνω προσέγγιση είναι προδήλως εσφαλμένη.
48. Ήδη από τη διατύπωση του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη και τη σχετική νομολογία (39) προκύπτει ότι το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης βάσει της εν λόγω διατάξεως ισχύει υπό δύο προϋποθέσεις: πρώτον, ότι πρόκειται για ατομικό μέτρο που πρόκειται να ληφθεί στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας διεξαγόμενης σχετικά με πρόσωπο και, δεύτερον, ότι το μέτρο που πρόκειται να ληφθεί μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες για το πρόσωπο αυτό.
49. Με βάση τη λογική αυτή, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, εφαρμόζεται μόνον στο πλαίσιο διαδικασίας στην οποία η Διοίκηση λαμβάνει ατομικό μέτρο σε βάρος ενός προσώπου και όχι στο πλαίσιο διαδικασίας που καταλήγει στην έκδοση πράξης γενικής ισχύος (40).
50. Υπάρχουν σημαντικοί λόγοι πολιτικής οι οποίοι δικαιολογούν τον εν λόγω περιορισμό: η πλειονότητα, αν όχι το σύνολο των μέτρων γενικής ισχύος, ενδέχεται να έχουν ορισμένες δυσμενείς συνέπειες σε ένα τουλάχιστον φυσικό ή νομικό πρόσωπο, είτε αυτό μπορεί να προσδιοριστεί εκ των προτέρων είτε όχι. Μολονότι, όπως επίσης προβάλλει η Επιτροπή, τα θεσμικά όργανα της Ένωσης οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο που ενδέχεται να έχουν τέτοια μέτρα στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, εντούτοις δεν υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιστάσεις των εν λόγω προσώπων.
51. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι ένα πρόσωπο θα επηρεαστεί γενικώς από ένα τέτοιο μέτρο δεν αρκεί για την ενεργοποίηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, όπως αυτό αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
52. Όπως ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή, το αντίθετο, ήτοι η αναγνώριση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης σε κάθε πρόσωπο που θα μπορούσε να θιγεί από μέτρο γενικής ισχύος, θα ήταν πρακτικά ανέφικτο.
53. Εντούτοις, ακόμη και αν υποτεθεί ότι θα μπορούσε να βρεθεί ένας τρόπος για να πραγματοποιηθεί η ως άνω αναγνώριση, και πάλι θα ήταν αδύνατον να εντοπιστούν και να ενημερωθούν όλα τα πρόσωπα τα οποία αφορά ένα μέτρο γενικής ισχύος προκειμένου να τύχουν ακρόασης.
54. Στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι, όπως διευκρίνισε η Επιτροπή απαντώντας στις ερωτήσεις που απηύθυνε το Γενικό Δικαστήριο στους διαδίκους, το εν λόγω θεσμικό όργανο δεν διαθέτει καν κατάλογο των εισαγωγέων συγκεκριμένου προϊόντος. Επίσης, δεν έχει πρόσβαση σε ατομικά δεδομένα, γεγονός που θα καθιστούσε δυνατή την ταυτοποίηση των δυνητικά επηρεαζόμενων προσώπων.
55. Κατά συνέπεια, τόσο για νομικούς όσο και για πρακτικούς λόγους, το «ατομικό» δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, μπορεί να προκύψει μόνον όσον αφορά ατομικά μέτρα (41).
56. Επομένως, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτό.
2. Επί του δευτέρου σκέλους: ο επίδικος κανονισμός δεν συνιστά «ατομικό μέτρο»
57. Περαιτέρω, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι ο επίδικος κανονισμός συνιστά, έναντι της Zippo, ατομικό μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
58. Η άποψη της Επιτροπής με βρίσκει σύμφωνη.
59. Κατ’ αρχάς, η επίδικη πράξη είναι κανονισμός, ήτοι πράξη η οποία, δυνάμει του άρθρου 288, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, έχει γενική ισχύ για όλα τα υποκείμενα του δικαίου της Ένωσης.
60. Εντούτοις, ορθώς η Zippo υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι η μορφή αυτή και μόνον δεν αποκλείει τη δυνατότητα να περιέχει ο επίδικος κανονισμός ατομικές αποφάσεις για συγκεκριμένα πρόσωπα, ούτως ώστε το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, να μπορεί να έχει εφαρμογή στην περίπτωσή της (42).
61. Τούτο συμβαίνει, επί παραδείγματι, στον τομέα των μέτρων αντιντάμπινγκ και των περιοριστικών μέτρων, όπου η Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκδίδουν κανονισμούς για την επιβολή ορισμένων μέτρων σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ad nominem. Τα εν λόγω μέτρα, ακόμη και αν θεσπίζονται κατά κανόνα υπό μορφή κανονισμού, παρουσιάζουν, για ορισμένα φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα χαρακτηριστικά αποφάσεως, δεδομένου ότι απηχούν την τελική θέση των θεσμικών οργάνων της Ένωσης κατά το πέρας διοικητικής διαδικασίας σχετικής με την ιδιαίτερη κατάστασή τους (43).
62. Για τον λόγο αυτόν, τα εν λόγω φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν να επικαλεστούν το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης ως εάν ήταν εκείνα αποδέκτες του εν λόγω κανονισμού, ακόμη και όταν το σχετικό παράγωγο δίκαιο της Ένωσης δεν προβλέπει την εν λόγω δυνατότητα (44).
63. Ωστόσο, ο επίδικος κανονισμός είναι διαφορετικός.
64. Καθορίζει καταστάσεις με αντικειμενικό τρόπο και παράγει έννομα αποτελέσματα όσον αφορά κατηγορίες προσώπων που καθορίζονται κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο (45).
65. Εν προκειμένω, εφαρμόζεται σε όλες τις εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες που εμπίπτουν στον κωδικό ΣΟ 9613 80 00.
66. Προς τούτο, ο επίδικος κανονισμός δεν χρησιμοποιεί τις πληροφορίες που αφορούν τις εμπορικές δραστηριότητες οποιουδήποτε από τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία επηρεάζει.
67. Επιπλέον ο επίδικος κανονισμός δεν στρέφεται κατά της συμπεριφοράς μιας συγκεκριμένης επιχειρήσεως (46), ούτε έχει ως αποδέκτη τη Zippo (47).
68. Αντιθέτως, όπως διευκρίνισε το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο, ο επίδικος κανονισμός αποσκοπεί γενικώς στην άσκηση πιέσεως στις Ηνωμένες Πολιτείες για να μεταβάλουν τις πρακτικές τους (48).
69. Ως εκ τούτου, η Zippo δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι ο επίδικος κανονισμός αποτελεί ατομικό μέτρο του οποίου είναι αποδέκτης και ότι, επομένως, θα έπρεπε να της είχε παρασχεθεί το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης πριν από την έκδοσή του.
70. Καμία από τις αποφάσεις που επικαλέστηκε το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να στηρίξει το αντίθετο συμπέρασμα (49).
71. Το γεγονός ότι η εξέλιξη της διαδικασίας έκδοσης του επίδικου κανονισμού κατέληξε στον προσδιορισμό, από την Επιτροπή, ενός προσώπου του οποίου τα συμφέροντα ενδέχεται να επηρεαστούν δυσμενώς (50), ή ότι το θεσμικό αυτό όργανο γνώριζε ότι το οικείο προϊόν ενέπιπτε στις κατηγορίες προϊόντων που καλύπτονταν από την εν λόγω πράξη (51) –τις οποίες εξάλλου προσδιόρισε με δική του πρωτοβουλία (52)– δεν σημαίνει ότι ο επίδικος κανονισμός εκδόθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας στρεφόμενης κατά της Zippo ή σχετικής με αυτήν.
72. Τα περιστατικά αυτά και μόνον δεν καθιστούν τον επίδικο κανονισμό ατομικό μέτρο κατά την έννοια που απαιτείται για την εφαρμογή του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
73. Πράγματι, θα ήταν ανησυχητικό αν η Επιτροπή δεν γνώριζε την κατάσταση και τους κύριους παράγοντες της αγοράς των ΗΠΑ στον τομέα στον οποίο το εν λόγω θεσμικό όργανο αποφάσισε να επιβάλει μέτρα εξισορρόπησης, για τον απλούστατο λόγο ότι τα μέτρα αυτά, σύμφωνα με τον κανονισμό 654/2014, πρέπει, μεταξύ άλλων, να επιλέγονται και να σχεδιάζονται προκειμένου να ασκούν πίεση σε τρίτες χώρες για τη συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες του διεθνούς εμπορίου (53).
74. Επομένως, ορθώς η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο έσφαλε κρίνοντας ότι ο επίδικος κανονισμός συνιστά, όσον αφορά την Zippo, «ατομικό μέτρο», κατά την έννοια του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
75. Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το επιχείρημα της Zippo ότι θα ήταν αντιφατικό να κριθεί μεν παραδεκτή η επίμαχη προσφυγή, αλλά συγχρόνως να αμφισβητείται η δυνατότητα εφαρμογής του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης.
76. Συναφώς, αρκεί η επισήμανση ότι το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να διευκρινίσει ότι το γεγονός ότι μια πράξη γενικής ισχύος αφορά άμεσα και ατομικά έναν διάδικο δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρέχεται στον διάδικο αυτόν η δυνατότητα ακρόασης κατά τη διαδικασία βάσει της οποίας εκδόθηκε η πράξη (54).
77. Όπως ορθώς υποστήριξε η Επιτροπή, για να αναγνωριστεί το δικαίωμα ακρόασης δυνάμει του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, δεν αρκεί η πράξη να αφορά το πρόσωπο ατομικά. Η επίμαχη διαδικασία πρέπει επίσης να καταλήγει σε «ατομικό μέτρο».
78. Τούτο εξηγείται από τους διαφορετικούς σκοπούς των προϋποθέσεων ενεργητικής νομιμοποίησης βάσει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και των προϋποθέσεων για την αναγνώριση του (ατομικού) δικαιώματος ακρόασης δυνάμει του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη. Αφενός, η αναγνώριση της ενεργητικής νομιμοποίησης ενός φυσικού ή νομικού προσώπου ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης έχει ως σκοπό να παράσχει τη δυνατότητα στο πρόσωπο το οποίο θίγεται από πράξη να αμφισβητήσει τη νομική ισχύ της. Αφετέρου, το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης σκοπεί να παράσχει στο πρόσωπο τη δυνατότητα να εμποδίσει την έκδοση αποφάσεως που το αφορά, όταν η εν λόγω απόφαση θα έθιγε την προσωπική του κατάσταση (55).
79. Επομένως, για να παρασχεθεί σε ενδιαφερόμενο πρόσβαση στα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης, αρκεί ένα μέτρο να τον αφορά ατομικώς, ακόμη και αν το μέτρο αυτό δεν ελήφθη για το συγκεκριμένο πρόσωπο.
80. Αντιστρόφως, για να αναγνωριστεί το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας, η εν λόγω διαδικασία πρέπει να διεξάγεται για την αντιμετώπιση της ατομικής κατάστασης του ενδιαφερομένου και να περατώνεται με την έκδοση πράξεως που ενδέχεται να θίγει το πρόσωπο αυτό.
81. Επομένως, ορθώς η Επιτροπή υποστήριξε ότι η διαπίστωση ότι πράξη γενικής ισχύος αφορά ατομικά φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι το επίμαχο μέτρο συνιστά «ατομικό μέτρο» κατά την έννοια του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
82. Ως εκ τούτου, και το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτό.
3. Επί του τρίτου σκέλους: το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης τηρήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας που διεξήχθη δυνάμει του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014
83. Με το τρίτο σκέλος, η Επιτροπή υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι, ακόμη και αν το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη είχε εφαρμογή στην υπό κρίση περίπτωση, το δικαίωμα αυτό έγινε σεβαστό κατά τη διαδικασία συλλογής πληροφοριών που διεξάγεται δυνάμει του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014.
α) Επί του παραδεκτού
84. Με το υπόμνημα απαντήσεως, η Zippo αμφισβήτησε το παραδεκτό της ως άνω αιτιάσεως της Επιτροπής. Κατ’ αυτήν, η αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής στο σημείο αυτό δεν προσδιόρισε επαρκώς τις σχετικές σκέψεις της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής δεν πληροί, ως προς το σκέλος αυτό, τις απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου. Η εν λόγω διάταξη ορίζει ότι «[ο]ι προβαλλόμενοι λόγοι και επιχειρήματα προσδιορίζουν με ακρίβεια τα σημεία του σκεπτικού της αποφάσεως ή διατάξεως του Γενικού Δικαστηρίου που αμφισβητούνται».
85. Η θέση αυτή δεν με βρίσκει σύμφωνη.
86. Όπως διευκρινίζει η Επιτροπή, η ως άνω διαδικαστική απαίτηση δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο υπερβολικά τυπολατρικό ώστε να επιτάσσει, σε κάθε περίπτωση, να γίνεται μνεία των συγκεκριμένων σκέψεων της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
87. Η ratio legis του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας είναι να παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκεί τον έλεγχό του νομιμότητας πράξεως του δικαίου της Ένωσης (56).
88. Ως εκ τούτου, η ως άνω διάταξη αποτελεί έκφραση του άρθρου 256, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και του άρθρου 58 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει των οποίων απαιτείται το Δικαστήριο, κατά την άσκηση της αποστολής του στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως, να είναι σε θέση να κατανοήσει το αντικείμενο της διαφοράς.
89. Η απαίτηση αυτή πληρούται όταν η αίτηση αναιρέσεως εκθέτει, με τους λόγους και τα επιχειρήματα που προβάλλει, τα στοιχεία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως τα οποία ο αναιρεσείων ζητεί να αναιρεθούν (57).
90. Όπως έχει αναγνωρίσει το Δικαστήριο, τούτο μπορεί να γίνει με τον προσδιορισμό των σημείων του σκεπτικού της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως κατά των οποίων βάλλει η αίτηση αναιρέσεως είτε ρητώς, «είτε διά της παραθέσεως ή της επαναλήψεως των στοιχείων που περιλαμβάνονται σε αυτά, καθιστώντας έτσι δυνατό τον προσδιορισμό τους» (58).
91. Εν προκειμένω, με το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Επιτροπή όχι μόνον εξηγεί ότι αμφισβητεί, κατ’ ουσίαν, το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου ότι το άρθρο 9 του κανονισμού 654/2014 δεν αποτελεί εφαρμογή του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, όπως αυτό αποτυπώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, αλλά επισημαίνει επίσης τα συγκεκριμένα σημεία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως των οποίων ζητεί την αναίρεση (59).
92. Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, η δε αιτίαση περί απαραδέκτου που προέβαλε η Zippo πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί.
β) Επί της ουσίας
93. Στη σκέψη 67 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «όταν μια επιχείρηση, της οποίας τα συμφέροντα ενδέχεται να επηρεαστούν δυσμενώς από τα μέτρα που προβλέπει εκτελεστική πράξη εκδοθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, δεν έχει συμμετάσχει σε μια τέτοια συλλογή πληροφοριών, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το δικαίωμά της να τύχει προηγούμενης ακρόασης, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, δεν υπέστη προσβολή απλώς και μόνον λόγω του ότι η Επιτροπή εκπλήρωσε την υποχρέωσή της να οργανώσει την εν λόγω συλλογή, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 1, του συγκεκριμένου κανονισμού» (60).
94. Η Επιτροπή αμφισβητεί την ως άνω ερμηνεία του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014 θεωρώντας ότι η ερμηνεία της εν λόγω διατάξεως από το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να παρακινήσει τους ενδιαφερομένους να μη μετέχουν σε διαδικασίες συλλογής πληροφοριών όπως οι διεξαχθείσες εν προκειμένω αποκλειστικά και μόνον για να αμφισβητήσουν μεταγενέστερα το κύρος της επακόλουθης πράξεως του δικαίου της Ένωσης λόγω προσβολής των δικαιωμάτων άμυνας.
95. Όπως διευκρίνισα στο σημείο 49 των παρουσών προτάσεων, το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης στο πλαίσιο διαδικασίας που καταλήγει στη λήψη μέτρων γενικής ισχύος, όπως στην περίπτωση του επίδικου κανονισμού, δεν μπορεί να στηρίζεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
96. Τούτου δοθέντος, σε ένα σύστημα που βασίζεται στην αρχή της συμμετοχικής δημοκρατίας (61), στο πλαίσιο του οποίου τα υποκείμενα που ενδέχεται να θιγούν από μέτρα γενικής ισχύος που λαμβάνει η διοίκηση πρέπει να είναι σε θέση να εκφράζουν τα συμφέροντά τους και να εξηγούν τις ανησυχίες τους (62), η δυνατότητα αυτή μπορεί να παρέχεται μέσω κάποιας διαδικασίας συλλογής πληροφοριών που προηγείται της λήψης των εν λόγω μέτρων, όπως η προβλεπόμενη στο άρθρο 9 του κανονισμού 654/2014.
97. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο δεν διαπίστωσε κανένα ζήτημα σχετικό με τη διαφάνεια και τον ανοικτό χαρακτήρα της εν λόγω διαδικασίας, στον βαθμό που αυτή οργανώθηκε στο πλαίσιο της έκδοσης του επίδικου κανονισμού (63).
98. Επίσης, η Zippo δεν αμφισβήτησε την ως άνω διαπίστωση με ανταναίρεση.
99. Επομένως, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι, εν προκειμένω, έγινε σεβαστό το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης σε διαδικασίες που κατέληξαν στη λήψη μέτρων γενικής ισχύος, στο μέτρο που ένα τέτοιο δικαίωμα μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίσταται στο δίκαιο της Ένωσης ανεξαρτήτως του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη.
100. Το γεγονός ότι η Zippo δεν μετέσχε στην εν λόγω διαδικασία συλλογής πληροφοριών, μολονότι ενημερώθηκε για την ύπαρξή της μέσω ανακοινώσεως δημοσιευθείσας στον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου, δεν είναι ικανό να κλονίσει το ως άνω συμπέρασμα.
101. Αν η Zippo είχε μετάσχει στην εν λόγω διαδικασία, θα είχε τη δυνατότητα να προβάλει τα επιχειρήματα που υποστηρίζει ότι θα μπορούσαν να επηρεάσουν το περιεχόμενο του επίδικου κανονισμού, ήτοι ότι, «κατά τον χρόνο έκδοσης του [επίδικου] κανονισμού, τα σχεδιαζόμενα μέτρα εξισορρόπησης σχετικά με τα προϊόντα τους αποτελούσαν τα πλέον επαχθή σχεδιαζόμενα μέτρα εξισορρόπησης, τόσο ως προς το εύρος τους όσο και ως προς το ύψος τους, συγκρινόμενα με τα μέτρα που αφορούσαν άλλους κλάδους παραγωγής των Ηνωμένων Πολιτειών», ότι «[ο] ιδιαίτερα αυστηρό[ς] χαρακτήρα[ς] ενός μέτρου που επιβάλλεται εις βάρος μιας μόνον επιχείρησης, η οποία υφίσταται το σύνολο των συνεπειών τις οποίες συνεπάγονται τα επίμαχα μέτρα εξισορρόπησης, ή ακόμη το γεγονός ότι τα προϊόντα τους δεν σχετίζονται με εκείνα ως προς τα οποία επιβλήθηκαν τα μέτρα διασφάλισης που θέσπισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με αποτέλεσμα τα ληφθέντα από την Επιτροπή μέτρα να μην είναι ικανά να αντισταθμίσουν τα αποτελέσματα των εν λόγω μέτρων διασφάλισης», και ότι, «η Επιτροπή, βάλλοντας ειδικά κατά των προσφευγουσών, θέσπισε μέτρο συνεπαγόμενο δυσμενείς διακρίσεις, παρά το γεγονός ότι είχε τη δυνατότητα να επιλέξει άλλα προϊόντα, τα οποία θα αφορούσαν πλείονες επιχειρήσεις, και να κατανείμει δικαιότερα τα επίμαχα μέτρα εξισορρόπησης» (64).
102. Επομένως, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Zippo πράγματι διέθετε ένα είδος «γενικού» δικαιώματος ακρόασης πριν από την έκδοση πράξεως γενικής ισχύος από την Επιτροπή –εκτός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη– το εν λόγω δικαίωμα δεν θα είχε θιγεί από την Επιτροπή υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως.
103. Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να δεχθεί και το τρίτο σκέλος και, ως εκ τούτου, τον πρώτο λόγο αναιρέσεως στο σύνολό του.
Β. Συνέπειες
104. Κατά το άρθρο 61 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο μπορεί το ίδιο να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση.
105. Η ως άνω προϋπόθεση δεν συντρέχει εν προκειμένω.
106. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε μόνον τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως της Zippo.
107. Για τους προεκτεθέντες λόγους, φρονώ ότι ο ως άνω λόγος ακυρώσεως είναι αβάσιμος. Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί.
108. Ωστόσο, δεδομένου ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε τους τέσσερις πρώτους λόγους ακυρώσεως που προέβαλε η Zippo προς στήριξη της προσφυγής της, οι οποίοι αφορούν το βάσιμο του επίδικου κανονισμού και, εν μέρει, μια εξέταση η οποία περιλαμβάνει μια σύνθετη εκτίμηση πραγματικών περιστατικών (65), το Δικαστήριο δεν διαθέτει όλα τα αναγκαία στοιχεία για να αποφανθεί οριστικά (66).
109. Κατά συνέπεια, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί στο Γενικό Δικαστήριο προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων ακυρώσεως και αιτιάσεων που προβλήθηκαν ενώπιόν του, του Δικαστηρίου επιφυλασσομένου ως προς τα δικαστικά έξοδα.
IV. Πρόταση
110. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο:
– να αναιρέσει την απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 2023, Zippo Manufacturing και Zippo κατά Επιτροπής (T‑402/20, EU:T:2023:640),
– να απορρίψει τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως ως αβάσιμο,
– να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων ακυρώσεως και αιτιάσεων που προβλήθηκαν ενώπιόν του, και
– να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα.
1 Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
2 Βλ. Leonard, J., «In Trump’s Economic Plan, Tariff is “the Most Beautiful Word”», 15 Οκτωβρίου 2024, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.bloomberg.com/news/newsletters/2024-10-15/in-trump-s-economic-plan-tariff-the-mobeautifulmot.
3 Παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1).
4 Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής, της 6ης Απριλίου 2020, περί ορισμένων μέτρων εμπορικής πολιτικής που αφορούν ορισμένα προϊόντα καταγωγής Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΕΕ 2020, L 109, σ. 10).
5 Με το υπόμνημά της επί της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, η Zippo αναφέρει ότι η Zippo SAS έχει παύσει να υφίσταται.
6 Βλ. The American Presidency Project, Tweets of March 2, 2018, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.presidency.ucsb.edu/documents/tweets-march-2-2018.
7 Βλ. Ομοσπονδιακό Μητρώο των Ηνωμένων Πολιτειών, διάγγελμα 9705 της 8ης Μαρτίου 8, 2018 (Adjusting Imports of Steel Into the United States), FR Doc. 2018-05478. Οι εν λόγω δασμοί αναβλήθηκαν κατόπιν έως την 1η Μαΐου 2018 και εν συνεχεία έως την 1η Ιουνίου 2018· βλ. Ομοσπονδιακό Μητρώο των Ηνωμένων Πολιτειών, διάγγελμα 9711 της 22ας Μαρτίου 2018 (Adjusting Imports of Steel Into the United States), FR Doc. 2018-06425 και διάγγελμα 9740 της 30ής Απριλίου 2018 (Adjusting Imports of Steel Into the United States), FR Doc. 2018-09841.
8 Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής, της 16ης Μαΐου 2018, περί ορισμένων μέτρων εμπορικής πολιτικής που αφορούν ορισμένα προϊόντα καταγωγής Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΕΕ 2018, L 122, σ. 14). Όσον αφορά τις μοτοσικλέτες, οι εν λόγω δασμοί αποτέλεσαν το αντικείμενο της διαδικασίας επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 2024, Harley-Davidson Europe και Neovia Logistics Services International κατά Επιτροπής (C‑297/23 P, EU:C:2024:971).
9 Βλ. ΠΟΕ, Επιτροπή για τα μέτρα διασφάλισης, Άμεση κοινοποίηση, δυνάμει του άρθρου 12.5 της συμφωνίας για τα μέτρα διασφάλισης, στο Συμβούλιο Εμπορευματικών Συναλλαγών των προτάσεων αναστολής παραχωρήσεων και άλλων υποχρεώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8, παράγραφος 2, της συμφωνίας για τα μέτρα διασφάλισης, G/SG/N/12/EU/1, σ. 1.
10 Βλ. Ομοσπονδιακό Μητρώο των Ηνωμένων Πολιτειών, διάγγελμα 9980 της 24ης Ιανουαρίου 2020 (Adjusting Imporports of Derivative Aluminum Articles and Derivative Steel Articles Into the United States), FR Doc. 2020-01806.
11 Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, περί ασκήσεως των δικαιωμάτων της Ένωσης για την εφαρμογή και την επιβολή των διεθνών εμπορικών κανόνων και τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94 του Συμβουλίου που καθορίζει κοινοτικές διαδικασίες στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής για να διασφαλιστεί η άσκηση των δικαιωμάτων της Κοινότητας στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, ιδίως αυτών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΕΕ 2014, L 189, σ. 50).
12 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, σκέψη 7.
13 Στη σκέψη 7 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι, «[μ]εταξύ των μέτρων που εξετάστηκαν κατά το πέρας της εν λόγω συλλογής», η Επιτροπή επισήμανε τη δυνατότητα επιβολής πρόσθετων κατ’ αξία δασμών επί των προϊόντων που εμπίπτουν στον κωδικό ΣΟ 9613 80 00. Εντούτοις, φρονώ ότι από τη δικογραφία του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει ότι το ερωτηματολόγιο που αναρτήθηκε στον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου ανέφερε ήδη τη δυνατότητα αυξήσεως των δασμών για τα προϊόντα που εμπίπτουν στον εν λόγω κωδικό ΣΟ.
14 Βλ. επίδικο κανονισμό, αιτιολογική σκέψη 2.
15 Βλ. επίδικο κανονισμό, αιτιολογικές σκέψεις 8 και 9.
16 Βλ. επίδικο κανονισμό, αιτιολογική σκέψη 9.
17 Βλ. άρθρο 1, παράγραφος 2, του επίδικου κανονισμού.
18 Βλ. επίδικο κανονισμό, αιτιολογική σκέψη 10.
19 Το εν λόγω έγγραφο πρωτοκολλήθηκε με τον αριθμό Ares (2020)1798978 και επισυνάφθηκε από τη Zippo στο υπόμνημα απαντήσεως στη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
20 Βλ. επίδικο κανονισμό, άρθρο 3.
21 Βλ. ΠΟΕ, Επιτροπή για τα μέτρα διασφάλισης, Άμεση κοινοποίηση, δυνάμει του άρθρου 12.5 της συμφωνίας για τα μέτρα διασφάλισης, στο Συμβούλιο Εμπορευματικών Συναλλαγών των προτάσεων αναστολής παραχωρήσεων και άλλων υποχρεώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8, παράγραφος 2, της συμφωνίας για τα μέτρα διασφάλισης, G/SG/N/12/EU/2, σ. 1.
22 Άρθρο 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2021/2083 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2021, για την αναστολή των μέτρων εμπορικής πολιτικής που αφορούν ορισμένα προϊόντα καταγωγής Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, τα οποία επιβλήθηκαν με τους εκτελεστικούς κανονισμούς (ΕΕ) 2018/886 και (ΕΕ) 2020/502 (ΕΕ 2021, L 426, σ. 41).
23 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 44 και 45).
24 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 30 και 31).
25 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 41).
26 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 47).
27 Το Γενικό Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί των λοιπών τεσσάρων λόγων ακυρώσεως που προέβαλε η Zippo, ήτοι, πρώτον, επί της παραβιάσεως της αρχής της αναλογικότητας· δεύτερον, επί της παραβιάσεως των αρχών της απαγορεύσεως των διακρίσεων και της ίσης μεταχειρίσεως· τρίτον, επί της πρόδηλης πλάνης περί το δίκαιο και περί τα πράγματα, καθότι η συλλογιστική σχετικά με την επιλογή του οικείου προϊόντος δεν είχε αιτιολογηθεί επαρκώς· και, τέταρτον, επί της πρόδηλης πλάνης περί το δίκαιο όσον αφορά τις υποχρεώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΟΕ.
28 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 53 έως 58).
29 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 59 έως 63).
30 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 67 έως 71).
31 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 72 και 73).
32 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 67).
33 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 74 έως 77).
34 Πρβλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 87 έως 90).
35 Στην αρχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως η Επιτροπή προβάλλει, κατά τα φαινόμενα, ότι ο πέμπτος λόγος ακυρώσεως της Zippo δεν αφορούσε στην πραγματικότητα το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, δεδομένου ότι ο λόγος αυτός ακυρώσεως βάλλει κατά της διαδικασίας συλλογής πληροφοριών της Επιτροπής βάσει του άρθρου 9 του κανονισμού 654/2014 υπό το πρίσμα της αρχής της χρηστής διοίκησης, όπως αυτή αποτυπώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν προσάπτει ρητώς στο Γενικό Δικαστήριο ότι αποφάνθηκε ultra petita επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προέβαλε η Zippo. Εν πάση περιπτώσει, η ευρεία ερμηνεία του λόγου αυτού καθιστά δυνατή την ερμηνεία των αιτιάσεων της Zippo υπό την έννοια ότι προβάλλουν προσβολή του δικαιώματος ακρόασης, δεδομένου ότι η Zippo υποστηρίζει ότι η Επιτροπή όφειλε να τις έχει ενημερώσει σε ατομική βάση εξαιτίας των επίμαχων μέτρων που τις αφορούσαν.
36 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 61).
37 Στην αίτηση αναιρέσεως, η Επιτροπή παραπέμπει στις σκέψεις 63, 65, 73 και 91 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προς στήριξη της εν λόγω αιτιάσεως.
38 Βλ. σκέψεις 63, 65, 67 και 72 έως 74 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
39 Βλ. επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων σχετικά με το άρθρο 41, οι οποίες παραπέμπουν, μεταξύ άλλων, στις αποφάσεις της 21ης Νοεμβρίου 1991, Technische Universität München (C‑269/90, EU:C:1991:438, σκέψη 14), και της 6ης Δεκεμβρίου 1994, Lisrestal κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑450/93, EU:T:1994:290, σκέψη 42) (επικυρωθείσα κατ’ αναίρεση με την απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 1996, Επιτροπή κατά Lisrestal κ.λπ., C‑32/95 P, EU:C:1996:402, σκέψεις 21 επ.).
40 Βλ. απόφαση της 17ης Μαρτίου 2011, AJD Tuna (C‑221/09, EU:C:2011:153, σκέψη 49) (μη εφαρμογή του δικαιώματος ακρόασης δυνάμει του άρθρου 41 του Χάρτη όσον αφορά τα μέτρα γενικής ισχύος στον τομέα της κοινής αλιευτικής πολιτικής). Βλ. επίσης απόφαση της 22ας Ιουνίου 2023, Arysta LifeScience Great Britain κατά Επιτροπής (C‑259/22 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2023:513, σκέψεις 49 και 50), καθώς και, κατ’ αναλογίαν, σχετικά με κανονιστικές πράξεις, απόφαση της 14ης Οκτωβρίου 1999, Atlanta κατά Ευρωπαϊκής Κοινότητας (C‑104/97 P, EU:C:1999:498, σκέψεις 35 έως 38).
41 Ωστόσο, τούτο δεν εμποδίζει τον νομοθέτη της Ένωσης, ή ακόμη και την Επιτροπή κατά την άσκηση κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων, να επιλέξει να παράσχει το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης σε πρόσωπα τα οποία αφορά ένα μέτρο γενικής ισχύος· πρβλ. απόφαση της 22ας Ιουνίου 2023, Arysta LifeScience Great Britain κατά Επιτροπής (C‑259/22 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2023:513, σκέψη 51). Για παραδείγματα στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής, βλ. άρθρο 5, παράγραφος 10, άρθρο 6, παράγραφος 5, και άρθρο 21, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1036 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2016, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2016, L 176, σ. 21), καθώς και άρθρα 4 και 15 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 1083/2013 της Επιτροπής, της 28ης Αυγούστου 2013, για τη θέσπιση κανόνων που αφορούν τη διαδικασία προσωρινής αναστολής των δασμολογικών προτιμήσεων και τη λήψη γενικών μέτρων διασφάλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 978/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή συστήματος γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων (ΕΕ 2013, L 293, σ. 16).
42 Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 17ης Ιουλίου 2008, Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής (C‑521/06 P, EU:C:2008:422, σκέψεις 42 έως 44) (με την οποία διευκρινίζεται ότι, κατ’ αρχήν, δεν ασκεί επιρροή για τον χαρακτηρισμό μιας πράξεως το αν πληροί ή όχι ορισμένες τυπικές προϋποθέσεις, αλλά πρέπει να εξετάζεται η ουσία της προσβαλλομένης πράξεως και η πρόθεση του συντάκτη της).
43 Βλ., μεταξύ άλλων, στον τομέα του αντιντάμπινγκ, απόφαση της 29ης Μαρτίου 1979, NTN Toyo Bearing κ.λπ. κατά Συμβουλίου (113/77, EU:C:1979:91, σκέψη 8) (στην οποία διευκρινίζεται ότι ένας κανονισμός αντιντάμπινγκ «εξατομικεύεται» για τους παραγωγούς-εξαγωγείς του οικείου προϊόντος, των οποίων τα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας). Βλ. επίσης απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 1984, Allied Corporation κ.λπ. κατά Επιτροπής (239/82 και 275/82, EU:C:1984:68, σκέψεις 11 και 12) (με την οποία διευκρινίζεται, στη σκέψη 12 της αποφάσεως αυτής, ότι «[ο]ι πράξεις περί επιβολής δασμών αντιντάμπινγκ είναι τέτοιας φύσης που αφορούν άμεσα και ατομικά εκείνες τις επιχειρήσεις παραγωγής και εξαγωγής που αποδεικνύουν ότι αναφέρονται ειδικώς στις πράξεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου ή ότι τις αφορούν οι προπαρασκευαστικές έρευνες»). Στον τομέα των περιοριστικών μέτρων, βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 3ης Σεπτεμβρίου 2008, Kadi και Al Barakaat International Foundation κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (C‑402/05 P και C‑415/05 P, EU:C:2008:461, σκέψεις 241 έως 244), και της 23ης Απριλίου 2013, Gbagbo κ.λπ. κατά Συμβουλίου (C‑478/11 P έως C‑482/11 P, EU:C:2013:258, σκέψη 56) (στην τελευταία διευκρινίζεται ότι «προσιδιάζουν ταυτοχρόνως σε πράξεις γενικού περιεχομένου, στο μέτρο που απαγορεύουν σε μια κατηγορία αποδεκτών καθορισθέντων κατά τρόπο γενικό και αόριστο να θέτουν, μεταξύ άλλων, κεφάλαια και οικονομικούς πόρους στη διάθεση των προσώπων και οντοτήτων που περιλαμβάνονται στους καταλόγους των παραρτημάτων τους, και σε δέσμη ατομικών αποφάσεων οι οποίες αφορούν τα εν λόγω πρόσωπα και οντότητες»).
44 Βλ., επί παραδείγματι, απόφαση της 27ης Ιουνίου 1991, Al-Jubail Fertilizer κατά Συμβουλίου (C‑49/88, EU:C:1991:276, σκέψη 17) (με την οποία αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης ακόμη και στην περίπτωση που η επίμαχη εφαρμοστέα νομοθεσία της Ένωσης δεν προέβλεπε την εν λόγω δυνατότητα).
45 Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1982, Alusuisse Italia κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (307/81, EU:C:1982:337, σκέψη 9) (με την οποία διευκρινίζεται ότι κανονισμός αντιντάμπινγκ εφαρμόζεται γενικώς στις εισαγωγές όλων των προϊόντων από συγκεκριμένη χώρα, με την επιφύλαξη ορισμένων εξαιρέσεων όσον αφορά όλα τα πρόσωπα που δεν προσδιορίζονται ρητώς ως υποκείμενα σε ειδικό δασμό).
46 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, σκέψεις 69 (όπου διευκρινίζεται ότι τα επίμαχα μέτρα εξισορρόπησης δεν στρέφονται κατά της Zippo) και 72 (όπου διαπιστώνεται ότι τα εν λόγω μέτρα «δεν [έχουν] ληφθεί κατόπιν ατομικής διαδικασίας σε βάρος των επιχειρήσεων εξαγωγής των προϊόντων τα οποία αφορά το οικείο μέτρο»).
47 Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 1ης Οκτωβρίου 2009, Foshan Shunde Yongjian Housewares & Hardware κατά Συμβουλίου (C‑141/08 P, EU:C:2009:598, σκέψη 83 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία) (στην οποία διευκρινίζεται ότι το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης επιτάσσει να παρέχεται στους αποδέκτες αποφάσεων οι οποίες θίγουν αισθητά τα συμφέροντά τους η δυνατότητα να γνωστοποιούν λυσιτελώς την άποψή τους).
48 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 29).
49 Όπως ορθώς υπογραμμίζει η Επιτροπή, όλες οι υποθέσεις τις οποίες μνημόνευσε το Γενικό Δικαστήριο, στις σκέψεις 61 έως 65 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αφορούσαν περιστάσεις στις οποίες επίμαχες ήταν ατομικές διαδικασίες. Επομένως, καμία από τις εν λόγω αποφάσεις δεν υιοθετεί την άποψη ότι απλώς και μόνον η ύπαρξη δυσμενών συνεπειών αρκεί για την ενεργοποίηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης. Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2014, Mukarubega (C‑166/13, EU:C:2014:2336), αφορούσε ατομική διαδικασία επιστροφής παρανόμως διαμένοντος υπηκόου τρίτης χώρας· η απόφαση της 4ης Ιουνίου 2020, ΕΥΕΔ κατά De Loecker (C‑187/19 P, EU:C:2020:444), αφορούσε ατομική απόφαση σχετικά με τη μετάθεση εκτάκτου υπαλλήλου της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης προς το συμφέρον της υπηρεσίας· η απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Algebris (UK) και Anchorage Capital Group κατά ΕΣΕ (C‑934/19 P, EU:C:2021:1042), αφορούσε απόφαση σχετική με την εξυγίανση της Banco Popular και, ως εκ τούτου, πιθανώς απευθυνόμενη στο εν λόγω νομικό πρόσωπο, κατά της οποίας στράφηκε τρίτος ο οποίος, κατά συνέπεια, δεν είχε δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης· τέλος, η απόφαση της 18ης Ιουνίου 2014, Ισπανία κατά Επιτροπής (T‑260/11, EU:T:2014:555), αφορούσε απόφαση απευθυνόμενη στο Βασίλειο της Ισπανίας.
50 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 74).
51 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 75).
52 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 76).
53 Βλ. κανονισμό 654/2014, αιτιολογική σκέψη 8.
54 Βλ. απόφαση της 14ης Οκτωβρίου 1999, Atlanta κατά Ευρωπαϊκής Κοινότητας (C‑104/97 P, EU:C:1999:498, σκέψεις 34 και 35). Βλ. επίσης προτάσεις του γενικού εισαγγελέα J. Mischo στην υπόθεση Atlanta κατά Ευρωπαϊκής Κοινότητας (C‑104/97 P, EU:C:1999:234, σημεία 57 έως 70) (όπου διευκρινίζεται ότι η κατάσταση ενός ιδιώτη τον οποίο μια πράξη αφορά άμεσα και ατομικά είναι διαφορετική από εκείνη από την οποία απορρέουν τα δικαιώματα άμυνας, δεδομένου ότι, στην τελευταία περίπτωση, η σχέση με την πράξη είναι συγκεκριμένη και αφορά αποκλειστικά την ατομική κατάσταση του οικείου προσώπου) και αποφάσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2002, Pfizer Animal Health κατά Συμβουλίου (T‑13/99, EU:T:2002:209, σκέψη 487) και της 13ης Σεπτεμβρίου 2023, Βενεζουέλα κατά Συμβουλίου (T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
55 Πρβλ. απόφαση της 4ης Ιουνίου 2020, ΕΥΕΔ κατά De Loecker (C‑187/19 P, EU:C:2020:444, σκέψη 69 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία) (με την οποία διευκρινίζεται ότι «επιδιώκει, μεταξύ άλλων, να παράσχει τη δυνατότητα στην αρμόδια αρχή να διορθώσει ένα λάθος ή στον ενδιαφερόμενο να προβάλει στοιχεία της προσωπικής του καταστάσεως που συνηγορούν υπέρ του να ληφθεί η απόφαση, να μη ληφθεί ή να έχει το τάδε ή το δείνα περιεχόμενο»).
56 Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2024, Google και Alphabet κατά Επιτροπής (Google Shopping) (C‑48/22 P, EU:C:2024:726, σκέψη 63).
57 Πρβλ. απόφαση της 4ης Ιουλίου 2000, Bergaderm και Goupil κατά Επιτροπής (C‑352/98 P, EU:C:2000:361, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
58 Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Aeris Invest κατά ΕΣΕ (C‑874/19 P, EU:C:2021:1040, σκέψη 51).
59 Βλ. σημεία 73 και 74 της αιτήσεως αναιρέσεως, τα οποία βάλλουν κατά των σκέψεων 67, 85 και 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Βλ. επίσης σ. 3 του υπομνήματος απαντήσεως, όπου υποστηρίζεται ότι στην αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής αμφισβητούνται επίσης ευθέως οι σκέψεις 91 και 92 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
60 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, σκέψη 67.
61 Βλ. άρθρο 11, παράγραφος 1, ΣΕΕ, το οποίο ορίζει ότι «[τ]α θεσμικά όργανα δίδουν, με τα κατάλληλα μέσα, στους πολίτες και στις αντιπροσωπευτικές ενώσεις τη δυνατότητα να γνωστοποιούν και να ανταλλάσσουν δημόσια τις γνώμες τους σε όλους τους τομείς δράσης της Ένωσης».
62 Βλ., συναφώς, έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας [SWD(2021) 305 τελικό, κεφάλαιο 2, σημείο 1], στο οποίο η Επιτροπή διευκρινίζει ότι, δυνάμει του άρθρου 11 ΣΕΕ, «η Επιτροπή έχει καθήκον να διεξάγει ευρείες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερομένους προκειμένου να διασφαλίζεται η συνοχή και η διαφάνεια της δράσης της Ένωσης. Η διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους αποτελεί σημαντικό μέσο συλλογής στοιχείων για τη στήριξη της χάραξης πολιτικής». Βλ. επίσης ανακοίνωση της Επιτροπής, Προς ενίσχυση της διαβούλευσης και του διαλόγου – Γενικές αρχές και ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαβούλευση των ενδιαφερομένων μερών από την Επιτροπή [COM(2002) 704 τελικό, σ. 15 και 16], η οποία θεσπίζει ελάχιστα πρότυπα για τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη όταν «η Επιτροπή επιθυμεί να συγκεντρώσει τις συνεισφορές των εξωτερικών ενδιαφερομένων μερών για τη διαμόρφωση της πολιτικής πριν ληφθεί απόφαση από την Επιτροπή».
63 Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 53 έως 58).
64 Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 88).
65 Βλ., επί παραδείγματι, τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, που αφορά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας κατά την επιλογή του οικείου προϊόντος. Ο λόγος αυτός απαιτεί την πραγματοποίηση εκτιμήσεως ως προς το κατά πόσον τα μέτρα ήταν πρόσφορα, αναγκαία και δεν έβαιναν πέραν του αναγκαίου για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με τα εν λόγω μέτρα σκοπού.
66 Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 2022, Επιτροπή κατά European Food κ.λπ. (C‑638/19 P, EU:C:2022:50, σκέψη 154 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).