<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-96/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CC0096</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:43">EU:C:2018:43</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>18</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>18</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia J. Kokott – Sprawa C‑96/17</HT></P><P><HT TYPE="SC">Vernaza Ayovi</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Juliane Kokott</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20180125">25 stycznia 2018 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: niemiecki.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑96/17</HT></P><P>Gardenia Vernaza Ayovi</P><P>przeciwko</P><P>Consorci Sanitari de Terrassa</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado de lo Social n<HT TYPE="SUP">o</HT> 2 de Terrassa (sąd pracy nr 2 w Terrassie, Hiszpania)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym</KEYWORD><KEYWORD>Polityka społeczna</KEYWORD><KEYWORD>Praca na czas określony</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 1999/70/WE</KEYWORD><KEYWORD>Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC</KEYWORD><KEYWORD>Zasada niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie warunków pracy</KEYWORD><KEYWORD>Prawo pracownika do przywrócenia do pracy w przypadku naruszającego prawo rozwiązania stosunku pracy ze względów dyscyplinarnych</KEYWORD><KEYWORD>Umowa o pracę na czas określony w formie umowy o zastępstwo</KEYWORD><KEYWORD>Umowa o pracę w sektorze publicznym</KEYWORD><KEYWORD>Odmienne traktowanie w porównaniu do osób zatrudnionych na stałe</KEYWORD><KEYWORD>Umowa o pracę na czas nieokreślony, ale nie na stałe w rozumieniu prawa hiszpańskiego</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Czy dochodzi do dyskryminacji, jeżeli pracownikowi zatrudnionemu w sektorze publicznym na czas określony w wypadku naruszającego prawo wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę nie przysługuje prawo do przywrócenia do pracy, podczas gdy pracownikowi sektora publicznego zatrudnionemu na stałe ustawa gwarantuje właśnie takie prawo?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Taka jest istota zagadnienia prawnego, którym musi się zająć Trybunał w niniejszym postępowaniu prejudycjalnym. Po raz kolejny przedmiotem zainteresowania jest pozycja prawna pracowników zatrudnionych na czas określony w Hiszpanii, a mianowicie w kontekście szczególnego rodzaju zatrudnienia na czas określony: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>umowy o pracę o zastępstwo<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>W języku hiszpańskim: contrato de trabajo de interinidad.</P></NOTE> w sektorze publicznym, przekształconej następnie w <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>umowę o pracę na czas nieokreślony, ale nie na stałe<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Konkretnie chodzi o przypadek hiszpańskiej pielęgniarki, Gardenii Yolandy Vernazy Ayovi, zwolnionej ze względów dyscyplinarnych, która dochodzi obecnie przed sądami krajowymi przywrócenia do pracy w szpitalu. Przedmiotem sporu jest to, czy G. Vernazie Ayovi, tak samo jak pracownikom sektora publicznego zatrudnionym na stałe, przysługuje prawo do przywrócenia do pracy, jeżeli okaże się, że jej zwolnienie nastąpiło z naruszeniem prawa. Przy ocenie tego zagadnienia znaczenie mają między innymi także cechy szczególne zatrudniania w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Niniejsza sprawa zalicza się do serii postępowań w sprawie wydania orzeczeń w trybie prejudycjalnym dotyczących zasady niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony, z których pewne dotyczą zagadnień prawnych związanych z hiszpańską umową o pracę o zastępstwo, natomiast kilka dalszych spraw dotyczy innych typów umów o pracę na czas określony występujących w Hiszpanii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>W szczególności umowy o zastępstwo dotyczą wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, zwany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>wyrokiem de Diego Porras I<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) oraz jeszcze zawisła sprawa de Diego Porras (C‑619/17, zwana <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>sprawą de Diego Porras II<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>), a także zawisła sprawa Montero Mateos (C‑677/16). W drugiej z tych spraw (<REF.DOC.ECR><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1022">EU:C:2017:1022</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) oraz w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grupo Norte Facility</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑574/16.</NO.CASE> <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1021">EU:C:2017:1021</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) przedstawiłam opinie w dniu <DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE> Ponadto należy wskazać na zawisłą sprawę Rodríguez Otero (C‑212/17).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Wyrok Trybunału w niniejszej sprawie może stanowić dalszy element w orzecznictwie dotyczącym ochrony pracowników zatrudnionych na czas określony przed nadużyciami i dyskryminacją, która to ochrona jest od dłuższego czasu społecznym celem Unii Europejskiej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie unijne ramy prawne tworzy dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia <DATE ISO="19990628">28 czerwca 1999 r.</DATE> dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="175" PAGE.FIRST="43" DATE.PUB="1999">Dz.U. 1999, L 175, s. 43</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>dyrektywą 1999/70<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>). Zgodnie z art. 1 tej dyrektywy jej celem jest wykonanie rzeczonego porozumienia ramowego (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>porozumieniem ramowym<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>), zawartego dnia <DATE ISO="19990318">18 marca 1999 r.</DATE> między trzema głównymi organizacjami międzybranżowymi (UNICE, CEEP oraz ETUC) i stanowiącego załącznik do tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Ogólnym celem porozumienia ramowego jest ustalenie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>ogólnych zasad i minimalnych wymogów dotyczących umów o pracę na czas określony, a przy tym między innymi poprawa jakości pracy na czas określony poprzez wprowadzenie zasady niedyskryminacji […]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Motyw 14 dyrektywy 1999/70.</P></NOTE>. Stanowi ono odzwierciedlenie woli partnerów społecznych <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>ustanowienia ogólnych ram, w celu zagwarantowania równego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony, poprzez zapewnienie im ochrony na wypadek dyskryminującego traktowania<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Akapit trzeci preambuły porozumienia ramowego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Porozumienie ramowe jest oparte przy tym na założeniu, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>że umowy zawarte na czas nieokreślony są i pozostaną powszechną formą stosunków pracy między pracodawcami a pracownikami<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Akapit drugi preambuły porozumienia ramowego; zob. również pkt 6 jego postanowień ogólnych.</P></NOTE>. Jednocześnie porozumienie ramowe uznaje, że umowy o pracę na czas określony <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>stanowią cechę zatrudnienia w niektórych gałęziach, zawodach i pracach [i] mogą odpowiadać jednocześnie tak pracodawcom, jak i pracownikom<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Punkt 8 postanowień ogólnych porozumienia ramowego; zob. również akapit drugi preambuły tego porozumienia.</P></NOTE>. Jest ono rozumiane jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>wkład w tworzenie lepszej równowagi między <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>elastycznością czasu pracy a bezpieczeństwem pracowników<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00AB" ID="QE0012"/><QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Akapit pierwszy preambuły porozumienia ramowego; zob. także pkt 3 i 5 jego postanowień ogólnych.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Klauzula 1 porozumienia ramowego określa jego przedmiot w następujący sposób:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>Celem niniejszego porozumienia jest:</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>poprawa warunków pracy na czas określony, poprzez zagwarantowanie przestrzegania zasady niedyskryminacji;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ustanowienie ram dla zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów lub stosunków pracy zawieranych na czas określony<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Co się tyczy zakresu stosowania porozumienia ramowego, jego klauzula 2 pkt 1 stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Niniejsze porozumienie ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony, na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z państw członkowskich<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>W klauzuli 3 porozumienia ramowego zostały zawarte następujące definicje:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Do celów niniejszego porozumienia:</P><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>pracownik zatrudniony na czas określony<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="00AB" ID="QE0016"/> oznacza osobę, która zawarła umowę o pracę lub stosunek pracy bezpośrednio między pracodawcą a pracownikiem, a termin wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki, takie jak nadejście dokładnie określonej daty, wykonanie określonego zadania lub nastąpienie określonego wydarzenia.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>porównywalny pracownik zatrudniony na czas nieokreślony<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="00AB" ID="QE0017"/> oznacza pracownika, który zawarł umowę o pracę lub stosunek pracy na czas nieokreślony w tym samym zakładzie i mającego pracę/zawód taki sam lub podobny, uwzględniając kwalifikacje/umiejętności.</TXT><P>O ile nie ma żadnego porównywalnego pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony w tym samym zakładzie, porównania dokonuje się poprzez odwołanie do właściwego układu zbiorowego lub, w razie braku właściwego układu zbiorowego, porównania dokonuje się zgodnie z ustawodawstwem krajowym, układami zbiorowymi lub praktyką<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</P></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Klauzula 4 pkt 1 porozumienia ramowego jest zatytułowana <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>Zasada niedyskryminacji<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>, a jej odnośny fragment brzmi następująco:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>Jeżeli chodzi o warunki pracy, pracownicy zatrudnieni na czas określony nie będą traktowani w sposób mniej korzystny niż porównywalni pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony, jedynie z tego powodu, że pracują na czas określony, chyba że zróżnicowane traktowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo krajowe</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Mającymi znaczenie regulacjami prawa hiszpańskiego są przepisy statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Texto refundido de la Ley del Estatuto Básico del Empleado Público, aprobado por el Real Decreto Legislativo 5/2015 (jednolity tekst ustawy o statucie podstawowym osób zatrudnionych w sektorze publicznym, zatwierdzony przez królewski dekret ustawodawczy 5/2015) z dnia <DATE ISO="20151030">30 października 2015 r.</DATE> (BOE nr 261 z dnia <DATE ISO="20151031">31 października 2015 r.</DATE>, s. 103105).</P></NOTE> oraz przepisy kodeksu pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores, aprobado por el Real Decreto Legislativo 2/2015 (jednolity tekst ustawy – kodeks pracy, zatwierdzony przez królewski dekret ustawodawczy 2/2015) z dnia <DATE ISO="20151023">23 października 2015 r.</DATE> (BOE nr 255 z dnia <DATE ISO="20151024">24 października 2015 r.</DATE>, s. 100224).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Kategoria pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, ale nie na stałe</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Osoby zatrudnione w sektorze publicznym w Hiszpanii są urzędnikami lub pracownikami sektora publicznego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Pracownicy sektora publicznego są zatrudniani na podstawie umów o pracę i można ich podzielić dla celów niniejszej sprawy na trzy grupy:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>pracownicy zatrudnieni na stałe na podstawie umowy, którzy zostali zatrudnieni po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i mają gwarantowane miejsce pracy,</P></ITEM><ITEM><P>pracownicy kontraktowi, którzy wykonują swoją pracę bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego na podstawie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>umowy na czas nieokreślony, ale nie na stałe<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> oraz</P></ITEM><ITEM><P>pracownicy kontraktowi zatrudnieni na czas określony.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Zgodnie z orzecznictwem Tribunal Supremo (Hiszpania)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Sąd najwyższy (Hiszpania).</P></NOTE> uznaje się za pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, ale nie na stałe w rozumieniu drugiej z wymienionych kategorii między innymi takich pracowników, którzy w wyniku nadużycia zostali zatrudnieni na podstawie umów o pracę na czas określony. Jednakże także umowa o zastępstwo może prowadzić do powstania stosunku pracy na czas nieokreślony, ale nie na stałe.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Skutki prawne niezgodnego z prawem zwolnienia ze względów dyscyplinarnych</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 56 ust. 1 i 2 kodeksu pracy w wypadku niedopuszczalnego zwolnienia pracownika pracodawca może wybierać co do zasady, czy przywróci pracownika do pracy i zapłaci mu wynagrodzenie należne za okres od zwolnienia do sądowego stwierdzenia jego niedopuszczalności, czy też zapłaci odszkodowanie w wysokości odpowiadającej 33 dniówkom za każdy rok zatrudnienia, nie więcej jednak niż 24 wynagrodzenia miesięczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Uregulowanie zawarte w art. 56 ust. 1 i 2 kodeksu pracy obowiązuje w odniesieniu zarówno do pracowników sektora prywatnego, jak i do niektórych kategorii osób zatrudnionych w sektorze publicznym, a mianowicie, po pierwsze, do osób zatrudnianych w sektorze publicznym na podstawie umów na czas określony oraz, po drugie, do pracowników zatrudnionych w sektorze publicznym na czas nieokreślony, lecz nie na stałe, tj. do określonych powyżej w pkt 15 kategorii drugiej i trzeciej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>W odstępstwie od powyższego uregulowania art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym stanowi, że osoby zatrudnione w sektorze publicznym na stałe należy przywrócić do pracy, jeżeli stwierdzi się niedopuszczalność zwolnienia dokonanego po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego z uwagi na poważne naruszenie obowiązków.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="5"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Umowa o zastępstwo</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Umowa o zastępstwo stanowi szczególny typ umowy o pracę, uregulowany w przepisie wykonawczym do kodeksu pracy – a mianowicie w art. 4 dekretu królewskiego 2720/1998<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Real Decreto 2720/1998 por el que se desarrolla el artículo 15 del Estatuto de los Trabajadores en materia de contratos de duración determinada (królewski dekret ustawodawczy 2720/1998 wykonujący art. 15 kodeksu pracy w zakresie umów na czas określony) z dnia <DATE ISO="19981218">18 grudnia 1998 r.</DATE> (BOE nr 7 z dnia <DATE ISO="19990108">8 stycznia 1999 r.</DATE>, s. 568).</P></NOTE>. Umowa ta może być zawierana w celu ustanowienia zastępstwa za pracownika, któremu na podstawie przepisu prawa, układu zbiorowego lub umowy indywidualnej przysługuje prawo do zachowania jego stanowiska pracy. Może ona również być zawierana w celu zapewnienia tymczasowej obsady miejsca pracy, a mianowicie na okres postępowania rekrutacyjnego lub postępowania dotyczącego awansu, mających na celu obsadzenie tego miejsca na stałe.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Stan faktyczny i postępowanie główne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Gardenia Vernaza Ayovi była zatrudniona od dnia <DATE ISO="20060530">30 maja 2006 r.</DATE> w Hiszpanii jako pielęgniarka. Początkowo jej pracodawcą była Fundació Sant Llàtzer, po krótkim okresie czasu jej stosunek pracy został przeniesiony na Consorci Sanitari de Terrassa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Konsorcjum zdrowotne w Terrassie.</P></NOTE>. Consorci jest osobą prawną prawa publicznego należącą do hiszpańskiego sektora publicznego, prowadzącą szpital w Terrassie. Gardenia Vernaza Ayovi wykonywała tam swoją pracę początkowo w niepełnym wymiarze czasu pracy, a później jako pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na zmianie popołudniowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Stosunek pracy G. Vernazy Ayovi wynikał początkowo z pierwszej umowy na czas określony o zastępstwo, która obowiązywała od dnia <DATE ISO="20060530">30 maja 2006 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20060814">14 sierpnia 2006 r.</DATE>, a następnie od dnia <DATE ISO="20060815">15 sierpnia 2006 r.</DATE> z kolejnej umowy o pracę o zastępstwo, również zawartej na czas określony, która przekształciła się z dniem <DATE ISO="20061228">28 grudnia 2006 r.</DATE> w <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>stosunek pracy na czas nieokreślony, ale nie na stałe<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> w rozumieniu orzecznictwa hiszpańskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz w tym względzie pkt 15 i 16 niniejszej opinii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20110720">20 lipca 2011 r.</DATE> G. Vernaza Ayovi poprosiła ze względów osobistych o urlop, który został jej początkowo udzielony na okres jednego roku, a następnie dwa razy przedłużony, za każdym razem o dalszy rok.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Gdy G. Vernaza Ayovi w dniu <DATE ISO="20140619">19 czerwca 2014 r.</DATE> wystąpiła o przywrócenie do pracy, Consorci zawiadomiła ją, że w jej dotychczasowym obszarze zatrudnienia brak jest odpowiednich lub podobnych wolnych miejsc pracy dla pielęgniarek. W związku z tym G. Vernaza Ayovi wzięła pięciokrotnie, bez powodzenia, udział w wewnętrznych postępowaniach rekrutacyjnych. Wreszcie Consorci przyznało jej stanowisko w wymiarze 46,66% dnia pracy, na zmianę popołudniową i na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ale nie na stałe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Gardenia Vernaza Ayovi oświadczyła w związku z tym, że nie akceptuje żadnych zmian w warunkach pracy istniejących przed udaniem się przez nią na urlop ze względów osobistych, a w maju 2016 r. nie wyraziła też zgody na przekazany jej harmonogram pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Gdy G. Vernaza Ayovi nie stawiła się do pracy w godzinach wynikających z harmonogramu pracy, zagrożono jej podjęciem działań dyscyplinarnych i wreszcie wszczęto wobec niej postępowanie dyscyplinarne. W ramach owego postępowania dyscyplinarnego G. Vernaza Ayovi została w dniu <DATE ISO="20160715">15 lipca 2016 r.</DATE> zwolniona ze względów dyscyplinarnych z uwagi na nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20160826">26 sierpnia 2016 r.</DATE> G. Vernaza Ayovi wniosła powództwo do Juzgado de lo Social n<HT TYPE="SUP">o</HT> 2 de Terrassa (Hiszpania)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Sądu pracy nr 2 w Terrassie (Hiszpania).</P></NOTE>, sądu odsyłającego, skierowane przeciwko zwolnieniu z pracy ze względów dyscyplinarnych. Powódka jest zdania, że jej zwolnienie z pracy ze względów dyscyplinarnych jest sprzeczne z prawem i żąda nakazania Consorci jej ponownego przyjęcia do pracy na warunkach pracy takich samych jak przed zwolnieniem i wypłaty wynagrodzenia, którego nie otrzymała, lub zapłaty maksymalnego ustawowego odszkodowania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20170126">26 stycznia 2017 r.</DATE>, które wpłynęło w dniu <DATE ISO="20170222">22 lutego 2017 r.</DATE>, Juzgado de lo Social n<HT TYPE="SUP">o</HT> 2 de Terrassa (sąd pracy nr 2 w Terrassie, Hiszpania) przedłożył Trybunałowi zgodnie z art. 267 TFUE następujące pytania do rozstrzygnięcia w trybie prejudycjalnym:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>1)</NO.P><TXT>Czy należy uznać, że zakresem pojęcia <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>warunków pracy<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="00AB" ID="QE0023"/>, o którym mowa w klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony stanowiącego załącznik do dyrektywy 1999/70, objęte są skutki prawne zwolnienia dyscyplinarnego uznanego za sprzeczne z prawem, a w szczególności skutki prawne przewidziane w art. 96.2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy stanowi dyskryminację w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony sytuacja taka jak przewidziana w art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym, w której zwolnienie dyscyplinarne pracownika zatrudnionego na stałe w sektorze publicznym w wypadku stwierdzenia jego niedopuszczalności – bezprawności – wymaga zawsze przywrócenia pracownika na stanowisko, lecz gdy pracownik jest zatrudniony na czas nieokreślony [ale nie na stałe] lub tymczasowo i wykonuje przy tym te same zadania, co pracownik zatrudniony na stałe, zapewniona jest możliwość nieprzywracania go na stanowisko w zamian za odszkodowanie?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Czy odmienne traktowanie mogłoby być uzasadnione w sytuacji opisanej w poprzednim pytaniu, gdyby rozpatrywać ją nie w świetle dyrektywy, lecz w świetle art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej?<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>W postępowaniu prejudycjalnym przed Trybunałem uwagi na piśmie zostały przedstawione przez Consorci Sanitari de Terrassa, rząd hiszpański oraz Komisję Europejską. Te same strony, podobnie jak G. Vernaza Ayovi, były reprezentowane na rozprawie w dniu <DATE ISO="20171207">7 grudnia 2017 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Właściwość Trybunału</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Hiszpania kwestionuje właściwość Trybunału do rozpatrzenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, gdyż stosunek pracy istniejący pomiędzy G. Vernazą Ayovi a Consorci jest wyłącznie stosunkiem o charakterze prywatnoprawnym, w odniesieniu do którego nie może znaleźć zastosowania sporne uregulowanie dotyczące ustawowego prawa do przywrócenia do pracy zawarte w art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 267 TFUE Trybunał jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni prawa Unii. Z uwagi na to, że zarówno dyrektywa 1999/70 wraz z załączonym porozumieniem ramowym, jak i art. 20 karty praw podstawowych są przepisami prawa Unii, nie ma wątpliwości w kwestii właściwości Trybunału do udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>W rzeczywistości Hiszpania porusza w mniejszym zakresie zagadnienie właściwości Trybunału niż kwestię dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Hiszpania odnosi się w tym przypadku do kategorii pytań prejudycjalnych o charakterze czysto hipotetycznym, które nie mają żadnego związku z rzeczywistością sporu zawisłego przed sądem krajowym, i uzasadnia to okolicznością, że pracownicy tacy jak G. Vernaza Ayovi a priori nie mogą powoływać się na art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Dokładnie jednak tego zagadnienia dotyczy zasadniczy problem z zakresu prawa Unii występujący w niniejszej sprawie: właśnie dlatego, że ustawodawca krajowy wyłączył możliwość podnoszenia przez kategorię osób zatrudnionych w sektorze publicznym na czas nieokreślony, ale nie na stałe, wynikającego z art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym roszczenia o przywrócenie do pracy, pojawia się zagadnienie, czy okoliczność ta nie stanowi dyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony. Zagadnienie to nie jest w żadnej mierze hipotetyczne i wymaga udzielenia użytecznej odpowiedzi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>W konsekwencji wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny, a Trybunał jest właściwy do jego rozpatrzenia.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena merytoryczna pytań prejudycjalnych</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Poprzez swoje pytania sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy występuje zakazana przez prawo Unii dyskryminacja, gdy pracownicy sektora publicznego zatrudnionej na czas określony w wypadku naruszającego prawo wypowiedzenia jej stosunku pracy przez pracodawcę nie przysługuje prawo do przywrócenia do pracy, podczas gdy prawo krajowe zapewnia takie prawo pracownikom sektora publicznego zatrudnionym na stałe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Kontekstem tych pytań jest okoliczność, że art. 96 ust. 2 hiszpańskiego statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym przewiduje ustawowe roszczenie o przywrócenie do pracy jedynie dla osób na stałe zatrudnionych w sektorze publicznym, podczas gdy w stosunku do wszystkich innych pracowników zastosowanie znajduje art. 56 kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca po dokonaniu naruszającego prawo wypowiedzenia ma swobodny wybór pomiędzy przywróceniem pracownika do pracy i zapłatą odszkodowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Nie jest przedmiotem niniejszego postępowania prejudycjalnego zagadnienie, czy wypowiedzenie stosunku pracy G. Vernazy Ayovi rzeczywiście naruszało prawo. Dokonanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie jest wyłącznie zadaniem sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Uwaga wstępna w przedmiocie zakresu stosowania porozumienia ramowego</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>W odniesieniu do zakresu stosowania porozumienia ramowego Trybunał wyjaśnił już, że jego postanowienia obejmują również zatrudnionych na czas określony pracujących dla organów administracji lub innych jednostek sektora publicznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060704">4 lipca 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Adeneler i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑212/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:443">EU:C:2006:443</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070913">13 września 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Del Cerro Alonso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑307/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:509">EU:C:2007:509</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101222">22 grudnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gavieiro Gavieiro i Iglesias Torres</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑444/09 i C‑456/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:819">EU:C:2010:819</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141126">26 listopada 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mascolo i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2401">EU:C:2014:2401</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> oraz że pracownicy ci mogą bezpośrednio powoływać się przed sądami krajowymi wobec tych organów lub jednostek na klauzulę 4 pkt 1 porozumienia ramowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080415">15 kwietnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Impact</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:223">EU:C:2008:223</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Tak więc co do zasady można bezpośrednio powoływać się także wobec Consorci, osoby prawnej prawa publicznego, na zawartą w klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego zasadę niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Consorci wskazuje jednak stanowczo, że G. Vernaza Ayovi nie jest wcale osobą zatrudnioną na czas określony, lecz jest, przeciwnie, osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która a priori nie może powoływać się na porozumienie ramowe. Także argumentacja Hiszpanii zmierza miejscami w tym kierunku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Faktycznie, porozumienie ramowe stosuje się wyłącznie do pracowników zatrudnionych na czas określony. Wynika to z samego tytułu i potwierdza to również definicja jego zakresu stosowania zawarta w jego klauzuli 2 pkt 1. Zgodnie z nią porozumienie ramowe ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z państw członkowskich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie sąd krajowy, powołując się na orzecznictwo sądów najwyższych instancji w Hiszpanii, informuje, że taka umowa jak ta, której stroną była G. Vernaza Ayovi, powinna być traktowana zgodnie z kryteriami obowiązującymi w prawie krajowym jako umowa o pracę na czas określony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał musi przyjąć za podstawę w postępowaniu prejudycjalnym ocenę krajowego stanu prawnego, na której oparł się sąd odsyłający w postanowieniu odsyłającym, oraz kwalifikację prawną stanu faktycznego postępowania głównego, którą przyjął sąd odsyłający – i to nawet wtedy, gdy poszczególne strony postępowania, jak na przykład Consorci i Hiszpania, przedstawiają odmienne stanowiska<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101014">14 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>van Delft i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑345/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:610">EU:C:2010:610</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0114">114</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Târșia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑69/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:662">EU:C:2015:662</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0013">13</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171205">5 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>M.A.S. i M.B</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑42/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:936">EU:C:2017:936</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Poza tym taka umowa o pracę, jak sporna w niniejszej sprawie hiszpańska umowa o zastępstwo, wykazuje także z punktu widzenia prawa Unii wszelkie cechy umowy o pracę na czas określony. Zgodnie z definicją zawartą w klauzuli 3 pkt 1 porozumienia ramowego decydujące znaczenie ma to, że termin wygaśnięcia stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki, takie jak nadejście dokładnie określonej daty, wykonanie określonego zadania lub nastąpienie określonego wydarzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Co prawda, w umowie o pracę o zastępstwo, takiej, której stroną była G. Vernaza Ayovi, nie jest przewidziana konkretna data kalendarzowa jako termin wygaśnięcia stosunku pracy. Może być też i tak, że dokonane w prawie krajowym przyporządkowanie takiej pracownicy jak G. Vernazy Ayovi do osób <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>zatrudnionych na czas nieokreślony, ale nie na stałe<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> z uwagi na użycie przymiotnika <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>nieokreślony<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> prowadzi do pewnego zamętu pojęciowego i może wskazywać przy powierzchownej ocenie nawet na stały stosunek zatrudnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Decydujące znaczenie ma jednak okoliczność, że umowa o pracę o zastępstwo kończy się zawsze automatycznie wraz z wystąpieniem określonego zdarzenia, a mianowicie, albo z chwilą powrotu pracownika, któremu przysługuje prawo do zachowania swojego stanowiska pracy, albo z chwilą zakończenia postępowania rekrutacyjnego przeprowadzanego w celu obsadzenia wolnego stanowiska służbowego pracownikiem zatrudnionym na stałe. Nie jest to zatem, jak wskazuje na to już użycie słów <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>nie na stałe<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>, właśnie stały stosunek zatrudnienia, lecz – wręcz przeciwnie – stosunek pracy powstały na pewien okres, którego punkt końcowy jest jedynie sprzężony ze swego rodzaju niepewnością w tym zakresie, w jakim nie jest znana jego dokładna data kalendarzowa.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Innymi słowy, jest oczywiste, że taki stosunek pracy jak ten, którego stroną była G. Vernaza Ayovi, wygaśnie z chwilą nastąpienia określonego (i co najmniej domyślnie określonego w umowie) wydarzenia – powrotu albo pierwszego przyjęcia do pracy osoby zatrudnionej na stałe; nieokreślony jest jedynie dokładny dzień, w którym dojdzie do tego zdarzenia. Jest to wystarczające dla przyjęcia, że chodzi o umowę o pracę na czas określony w rozumieniu klauzuli 3 pkt 1 porozumienia ramowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Wreszcie Consorci podnosi, że porozumienie ramowe znajduje zastosowanie do hiszpańskich umów o pracę zawartych na czas nieokreślony, ale nie na stałe, jedynie wtedy, gdy chodzi o zastosowanie sankcji w wypadku dokonania przez publicznoprawnego pracodawcę nadużycia przy stosowaniu tego rodzaju umowy. W tym względzie Consorci powołuje się na postanowienie w sprawie León Medialdea, którego przedmiotem były sankcje za stanowiące nadużycie stosowanie kolejnych umów na czas określony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141211">11 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>León Medialdea</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑86/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2447">EU:C:2014:2447</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Także ten argument musi jednak zostać oddalony. Jest on oparty na błędnym rozumieniu postanowienia w sprawie León Medialdea. Nie można wyprowadzać wniosku, jakoby występowanie nadużycia było przesłanką do stosowania porozumienia ramowego w stosunku do pracowników, których stosunek pracy jest oparty na hiszpańskiej umowie o zastępstwo, jedynie na tej podstawie, że w owym postanowieniu zwalczanie nadużycia było zagadnieniem pierwszoplanowym. Nie należy zacierać granicy pomiędzy z jednej strony przesłankami stosowania porozumienia ramowego a z drugiej strony zawartymi w porozumieniu ramowym postanowieniami dotyczącymi zwalczania dyskryminacji (klauzula 4) oraz nadużyć (klauzula 5).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Podsumowując, taka pracownica jak G. Vernaza Ayovi, której stosunek pracy jest oparty na umowie o zastępstwo prawa hiszpańskiego, jest objęta zakresem stosowania porozumienia ramowego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Pojęcie warunków pracy w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego (pierwsze pytanie prejudycjalne)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczy pojęcia warunków pracy. Poprzez to pojęcie doprecyzowuje się przedmiotowy zakres stosowania zakazu dyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony, gdyż klauzula 4 pkt 1 porozumienia ramowego, w której zawarty jest ów zakaz dyskryminacji, zakazuje w szczególności mniej korzystnego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>[j]eżeli chodzi o warunki pracy<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający pragnie obecnie uzyskać informację, czy do wskazanych warunków pracy może zaliczać się również prawo do przywrócenia do pracy pracownika po naruszającym prawo wypowiedzeniu stosunku pracy przez pracodawcę, które to prawo przysługuje w Hiszpanii osobom na stałe zatrudnionym w sektorze publicznym na podstawie art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Jedynym uczestnikiem postępowania, który temu zaprzecza, jest rząd hiszpański. Podobnie jak w sprawach C‑596/14, C‑574/16 i C‑677/16 rząd ten podnosi w istocie, że za warunki pracy w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego należy uznać jedynie warunki pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Język hiszpański: condiciones de trabajo.</P></NOTE> w wąskim rozumieniu, a nie pozostałe warunki zatrudnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Język hiszpański: condiciones de empleo.</P></NOTE>, jak przykładowo wymogi i skutki prawne rozwiązania umów o pracę lub stosunków pracy na czas określony.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Jak mogłam już niedawno wywieść w innym miejscu, nie należy zgodzić się z tym stanowiskiem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz w tym względzie moje opinie w sprawach: <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grupo Norte Facility</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑574/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1022">EU:C:2017:1022</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Montero Mateos</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑677/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1021">EU:C:2017:1021</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Zgodnie z orzecznictwem miarodajne dla rozumienia pojęcia warunków pracy z klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego jest bowiem wyłącznie kryterium zatrudnienia, tj. okoliczność, że regulacje stosowane w odniesieniu do pracownika czy świadczenia, których żąda, wynikają z łączącego go z pracodawcą stosunku pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100610">10 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bruno i Pettini</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑395/08 i C‑396/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:329">EU:C:2010:329</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>W różnych wersjach językowych porozumienia ramowego zostały użyte zarówno sformułowania, które odpowiadają wyrażeniu warunki pracy, jak również takie, które odpowiadają wyrażeniu warunki zatrudnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Przykładowo w niemieckiej wersji językowej klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego nie mówi się o <HT TYPE="ITALIC">warunkach pracy</HT> (<HT TYPE="ITALIC">Arbeitsbedingungen</HT>), lecz o <HT TYPE="ITALIC">warunkach zatrudnienia</HT> (<HT TYPE="ITALIC">Beschäftigungsbedingungen</HT>). To samo dotyczy wersji językowych: francuskiej (conditions d’emploi), włoskiej (condizioni di impiego), portugalskiej (condições de emprego) i angielskiej (employment conditions).</P></NOTE>, przy czym nie da się dostrzec, aby miały tu mieć zastosowanie dwa odmienne pojęcia. Takie rozróżnienie byłoby również trudne do pogodzenia z celami porozumienia ramowego oraz całościową systematyką europejskiego prawa pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Celem porozumienia ramowego jest bowiem poprawa jakości pracy na czas określony poprzez zagwarantowanie przestrzegania zasady niedyskryminacji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Klauzula 1 lit. a) porozumienia ramowego i motyw 14 dyrektywy 1999/70.</P></NOTE>. Stanowi ono odzwierciedlenie woli partnerów społecznych ustanowienia ogólnych ram w celu zagwarantowania równego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony poprzez zapewnienie im ochrony na wypadek dyskryminującego traktowania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Akapit trzeci preambuły porozumienia ramowego.</P></NOTE>. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w porozumieniu ramowym są zawarte posiadające szczególne znaczenie normy prawa socjalnego Unii Europejskiej, z których, jako minimalnych wymogów o charakterze ochronnym, skorzystać powinien każdy pracownik<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070913">13 września 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Del Cerro Alonso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑307/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:509">EU:C:2007:509</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080415">15 kwietnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Impact</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:223">EU:C:2008:223</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0114">114</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Tym samym zasada niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony nie może być interpretowana zawężająco<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070913">13 września 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Del Cerro Alonso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑307/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:509">EU:C:2007:509</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> w związku z pkt 37); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080415">15 kwietnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Impact</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:223">EU:C:2008:223</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0114">114</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Ponadto spójność europejskiego prawa pracy nakazuje, by nie dokonywać wykładni pojęcia warunków pracy lub warunków zatrudnienia w oderwaniu od jego znaczenia w pokrewnych przepisach prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100610">10 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bruno i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑395/08 i C‑396/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:329">EU:C:2010:329</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W tym kontekście należy szczególnie wskazać na dyrektywy 2000/78/WE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia <DATE ISO="20001127">27 listopada 2000 r.</DATE> ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="303" PAGE.FIRST="16" DATE.PUB="2000">Dz.U. 2000, L 303, s. 16</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> i 2006/54/WE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20060705">5 lipca 2006 r.</DATE> w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="204" PAGE.FIRST="23" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, L 204, s. 23</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> w sprawie zwalczania dyskryminacji, konkretyzujące ogólną zasadę równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy w odniesieniu do różnych kryteriów dyskryminacyjnych, takich jak płeć, wiek i orientacja seksualna. Według utrwalonego orzecznictwa także tym dyrektywom podlegają warunki zwolnień<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz przykładowo wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19820216">16 lutego 1982 r.</DATE>, <NAME.CASE>Burton</NAME.CASE> (<NO.CASE>19/81</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1982:58">EU:C:1982:58</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0009">9</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040608">8 czerwca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Österreichischer Gewerkschaftsbund</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑220/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:334">EU:C:2004:334</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101012">12 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ingeniørforeningen i Danmark</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑499/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:600">EU:C:2010:600</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Podobnie jest w przypadku porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony. Zgodnie z orzecznictwem zakresem obowiązywania zasady niedyskryminacji są objęte zarówno przesłanki wypowiedzenia umowy o pracę<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, jak i skutki prawne takiego wypowiedzenia, na przykład należne od pracodawcy w kontekście stosunku pracy – na podstawie umowy o pracę lub ustawy – płatności dokonywane w związku z rozwiązaniem umowy o pracę<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Zastosowanie tego orzecznictwa do prawa do przywrócenia do pracy, tak jak wynika ono z art. 96 ust. 2 hiszpańskiego statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym narzuca się jako logiczna konsekwencja. Inaczej niż ocenia to Hiszpania, nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że prawo do przywrócenia do pracy jest ustawowym skutkiem niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę. Inne liczne uregulowania pozostające w związku z zakończeniem stosunku pracy, co do których Trybunał już uznał, że są one objęte pojęciem warunków pracy, były również oparte na przepisach ustawowych prawa krajowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); podobnie już wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, także w sprawie uregulowania dotyczącego odszkodowania); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, w sprawie terminu wypowiedzenia).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Podsumowując, porozumienie ramowe ogólnie oraz zawarta w nim zasada niedyskryminacji w szczególności znajdują zatem zastosowanie do przepisu krajowego, w którym uregulowane jest przywrócenie do pracy pracowników sektora publicznego po dokonanym przez pracodawcę naruszającym prawo wypowiedzeniu stosunku pracy. W związku z tym taki przypadek, jaki występuje w niniejszej sprawie, w którym spór dotyczy właśnie takiego przywrócenia do pracy, objęty jest zakresem stosowania klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Zasada niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony w świetle klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego (drugie pytanie prejudycjalne)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie w centrum uwagi znajduje się drugie pytanie prejudycjalne. Dotyczy ono wykładni zakazu dyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego. W istocie ma zostać za jego pomocą wyjaśnione zagadnienie, czy pracownicy zatrudnieni w sektorze publicznym na czas określony są dyskryminowani, jeżeli po dokonanym przez pracodawcę naruszającym prawo wypowiedzeniu ich stosunku pracy nie przysługuje im ustawowe prawo do przywrócenia do pracy, podczas gdy osobom zatrudnionym w sektorze publicznym na stałe takie prawo przyznano.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, stosowanym już przez Trybunał w odniesieniu do klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego, zasada niedyskryminacji wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w sposób odmienny, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110908">8 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Rosado Santana</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑177/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:557">EU:C:2011:557</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P><HT TYPE="ITALIC">62.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Nie jest</HT> natomiast przesłanką dla stwierdzenia naruszenia zakazu dyskryminacji – inaczej niż zdaje się to przyjmować Hiszpania – jakiegokolwiek rodzaju zamiar szkodzenia lub dyskryminacji ze strony pracodawcy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Odmienne traktowanie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Bez wątpienia ograniczenie ustawowego prawa do przywrócenia do pracy wyłącznie do osób na stałe zatrudnionych w sektorze publicznym prowadzi do odmiennego traktowania tej kategorii pracowników w porównaniu do pracowników niezatrudnionych na stałe w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Do grupy pracowników znajdującej się w gorszej sytuacji, którym zgodnie z prawem hiszpańskim nie przysługuje ustawowe prawo do przywrócenia do pracy i których przywrócenie do pracy zamiast tego zależy od swobodnego wyboru pracodawcy, należą też tacy pracownicy sektora publicznego jak G. Vernaza Ayovi, zatrudnieni na podstawie umów o zastępstwo; pracownicy ci powinni być traktowani zgodnie z wyraźną kwalifikacją dokonaną przez sąd odsyłający jako pracownicy zatrudnieni na czas określony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Zobacz w tym względzie pkt 42 niniejszej opinii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Być może jest i tak, że korzystniejsze traktowanie, tj. ustawowe prawo do przywrócenia do pracy, tak jak wynika ono z art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym, przysługuje w ogóle jedynie mniejszości pracowników w Hiszpanii, mianowicie osobom zatrudnionym na stałe w <HT TYPE="ITALIC">sektorze publicznym</HT>, podczas gdy zdecydowana większość zatrudnionych w Hiszpanii, w tym także większość osób zatrudnionych na stałe, jest objęta mniej korzystnym uregulowaniem zawartym w art. 56 kodeksu pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Jednakże dla stwierdzenia odmiennego traktowania w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego wystarcza już, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>pracownicy zatrudnieni na czas określony<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> są traktowani w sposób mniej korzystny niż <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>porównywalni pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>. W żadnym wypadku nie jest wymagane, by <HT TYPE="ITALIC">wszyscy</HT> pracownicy zatrudnieni na czas określony znajdowali się wobec <HT TYPE="ITALIC">wszystkich</HT> pracowników zatrudnionych na stałe w mniej korzystnej sytuacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Poza tym z klauzuli 3 pkt 2 porozumienia ramowego wynika, że występowanie odmiennego traktowania należy zawsze badać w odniesieniu do tego samego zakładu. Dla takiego wypadku, jaki występuje w niniejszej sprawie, oznacza to, że decydujące znaczenie mają stosunki istniejące w szpitalu w Terrassie, który należy do sektora publicznego w Hiszpanii i którego pracownicy powinni wszyscy w konsekwencji być uznani za osoby zatrudnione w sektorze publicznym.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Porównywalność stanów faktycznych</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Należy jednak zbadać, czy osoby zatrudnione na stałe w sektorze publicznym i znajdujące się w stosunku do nich w mniej korzystnej sytuacji osoby niezatrudnione na stałe w tym sektorze znajdują się w porównywalnej sytuacji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Tak też wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jak bowiem wynika z samego brzmienia klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego, prawo Unii zabrania dyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony względem <HT TYPE="ITALIC">porównywalnych</HT> pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, natomiast nie nakazuje równego traktowania <HT TYPE="ITALIC">nieporównywalnych</HT> pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D’Aniello i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑89/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:299">EU:C:2014:299</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); podobnie także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121018">18 października 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Valenza (od</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑302/11 do C‑305/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:646">EU:C:2012:646</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); a także myśl pojawiająca się w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jedynie zatem w wypadku porównywalności sytuacji różnica w konstrukcji skutków prawnych naruszającego prawo wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, która to konstrukcja jest przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, może stanowić dyskryminację pracowników zatrudnionych na czas określony.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Punkt wyjścia dla przemyśleń odnośnie do porównywalności między pracownikami zatrudnionymi na czas określony a pracownikami zatrudnionymi na czas nieokreślony, których zobowiązany jest dokonać sąd odsyłający<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121018">18 października 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Valenza (od</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑302/11 do C‑305/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:646">EU:C:2012:646</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, zgodnie z definicją pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>porównywalnego pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> z klauzuli 3 pkt 2 akapit pierwszy porozumienia ramowego stanowi kwestia, czy obaj wykonują w danym zakładzie identyczną lub podobną pracę bądź zawód. Należy to wyjaśnić, biorąc pod uwagę określony zbiór czynników, takich jak charakter pracy, warunki kształcenia i warunki pracy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110908">8 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Rosado Santana</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑177/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:557">EU:C:2011:557</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); a także postanowienia: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110318">18 marca 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Montoya Medina</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑273/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:167">EU:C:2011:167</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170209">9 lutego 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Rodrigo Sanz</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑443/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:109">EU:C:2017:109</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); podobnie już wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19950531">31 maja 1995 r.</DATE>, <NAME.CASE>Royal Copenhagen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑400/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:155">EU:C:1995:155</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie należy założyć, że pracownica zatrudniona na czas określony, biorąc pod uwagę czynności, które konkretnie miała wykonywać – w szczególności charakter jej pracy, wymogi dotyczące kształcenia i warunki pracy – znajduje się w tej samej sytuacji co osoba zatrudniona na stałe w tym samym zakładzie. Jak bowiem przyznało Consorci, G. Vernaza Ayovi wykonywała jako pielęgniarka takie sama prace jak inni pielęgniarze i pielęgniarki zatrudnieni na stałe w szpitalu w Terrassie. Na tę okoliczność wskazuje też wprost sąd odsyłający.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Tak jak przedstawiłam to niedawno już w innym miejscu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz w tym względzie moje opinie w sprawach <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grupo Norte Facility</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑574/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1022">EU:C:2017:1022</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) i <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Montero Mateos</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑677/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1021">EU:C:2017:1021</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, badanie porównywalności stanów faktycznych nie może jednak ograniczyć się do ogólnego porównania pozycji pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na stałe w danym zakładzie. Decydujące znaczenie ma bowiem kwestia, czy pracownicy zatrudnieni na czas określony i pracownicy zatrudnieni na stałe znajdują się w porównywalnej sytuacji także i właśnie w odniesieniu do danego przedmiotu sporu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ewentualne prawo do przywrócenia do pracy po niezgodnym z prawem wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę. Takie przywrócenie do pracy służy, po pierwsze, skorygowaniu sprzecznego z prawem zachowania pracodawcy, które na dodatek ma daleko idące konsekwencje, ponieważ dotyka istnienia stosunku pracy. Po drugie, poprzez takie przywrócenie do pracy zaspokaja się uzasadnione oczekiwania pracownika co do kontynuacji stosunku pracy podczas czasu jego zwykłego trwania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>W odniesieniu do obu celów – z jednej strony, skorygowania sprzecznego z prawem zachowania pracodawcy i, z drugiej strony, zaspokojenia uzasadnionych oczekiwań pracownika – nie ma żadnej różnicy pomiędzy pracownikiem zatrudnionym na czas określony a pracownikiem zatrudnionym na stałe. Istnienie stosunku pracy pracownika zatrudnionego na czas określony jest bowiem podczas okresu obowiązywania jego umowy o pracę nie mniej godne ochrony niż istnienie stosunku pracy jego kolegi z pracy zatrudnionego na czas nieokreślony. Naruszające prawo wypowiedzenie istniejącego stosunku pracy dokonane przez pracodawcę nie jest zaś mniej sprzeczne z prawem, jeżeli dotyczy ono pracownika zatrudnionego na czas określony, niż gdy jego ofiarą stał się pracownik zatrudniony na stałe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>W konsekwencji pracownik zatrudniony na czas określony, taki jak G. Vernaza Ayovi, znajduje się w odniesieniu do ewentualnego przywrócenia do pracy w szpitalu w porównywalnej sytuacji jak pracownik sektora publicznego zatrudniony na stałe w tym samym szpitalu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Pod tym względem niniejsza sprawa różni się zasadniczo od zawisłych spraw Grupo Norte Facility i Montero Mateos, w których – w zupełnie innym kontekście faktycznym – zaproponowałam Trybunałowi, aby zanegować porównywalność pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na stałe; zob. w tym względzie moje opinie w sprawach <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grupo Norte Facility</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑574/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1022">EU:C:2017:1022</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) i <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Montero Mateos</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑677/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1021">EU:C:2017:1021</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Powyższego wniosku nie podważa okoliczność, że osoby zatrudnione na stałe w sektorze publicznym w Hiszpanii ze względów konstytucyjnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>W odniesieniu do dostępu do urzędów publicznych w Hiszpanii obowiązują zasady równości, zdatności i kwalifikacji (zob. art. 23 ust. 2 i art. 103 ust. 3 hiszpańskiej konstytucji).</P></NOTE> są zatrudniane w wyniku postępowania rekrutacyjnego, podczas gdy taka sytuacja nie występuje w stosunku do pracowników sektora publicznego, którzy, podobnie jak G. Vernaza Ayovi, są zatrudniani na podstawie umowy o pracę o zastępstwo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Na pewno osoby zatrudnione na stałe w sektorze publicznym korzystają – oceniając to bardzo ogólnie – z większej stabilności miejsca pracy niż pracownicy sektora publicznego zatrudnieni na czas określony – muszą jednak w tym celu poddać się bardziej rygorystycznym warunkom przyjęcia do pracy. Jednakże w wypadku przywrócenia do pracy po naruszającym prawo wypowiedzeniu ze strony pracodawcy nie chodzi właśnie o owe warunki przyjęcia do pracy, lecz jedynie o usunięcie skutków prawnych takiego wypowiedzenia i przywrócenia danego pracownika do stanu, który istniałby, gdyby nie dokonano wypowiedzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Jak trafnie podkreśla to Komisja, pracownik zatrudniony na czas określony zostanie przywrócony do pracy jedynie na czas pozostający do upływu jego czasowo ograniczonej umowy, czyli w wypadku umowy o zastępstwo do powrotu osoby zajmującej uprzednio dane stanowisko pracy lub do zakończenia postępowania rekrutacyjnego mającego na celu obsadzenie stanowiska na nowo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Szczególną problematyką niemożliwości przywrócenia do pracy, na przykład z uwagi na mający w międzyczasie miejsce powrót osoby zajmującej uprzednio dane stanowisko, zajmuję się poniżej w pkt 90–95 niniejszej opinii.</P></NOTE>. W żadnym razie przywrócenie do pracy pracownika zatrudnionego na czas określony nie powoduje przekształcenia jego stosunku pracy na czas określony w stosunek pracy na czas nieokreślony lub do innej poprawy sytuacji pracownika zatrudnionego na czas określony w porównaniu do jego uprzedniej pozycji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Z uwagi na okoliczność, że pracownik zatrudniony na czas określony w następstwie powrotu do pracy nie uzyskuje w szczególności pozycji osoby stale zatrudnionej w sektorze publicznym, nie można przeciwko niemu podnosić, że nie uczestniczył z sukcesem w postępowaniu rekrutacyjnym. Jeżeli dla pierwotnego zatrudnienia pracownika zatrudnionego na czas określony postępowanie rekrutacyjne nie było wymagane, brak takiego postępowania rekrutacyjnego nie będzie raczej stał na przeszkodzie dalszemu zatrudnianiu tego samego pracownika w ramach jego dotychczasowych zajęć, w szczególności w wypadku, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – do przerwania stosunku pracy nie prowadziło przewinienie pracownika ani niewłaściwe wykonywanie przez niego pracy, lecz (z zastrzeżeniem stwierdzenia tego przez sąd krajowy) naruszające prawo wypowiedzenie ze strony pracodawcy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>W tym kontekście występuje odmienne traktowanie porównywalnych stanów faktycznych, gdy pracownikom zatrudnionym na czas określony w sektorze publicznym odmawia się przywrócenia do pracy po naruszającym prawo wypowiedzeniu ich stosunku pracy dokonanym przez pracodawcę, podczas gdy osobom stale zatrudnionym w sektorze publicznym zapewnia się w takiej sytuacji ustawowe prawo do przywrócenia do pracy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Uzasadnienie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Wreszcie pojawia się zagadnienie, czy istnieją obiektywne powody, które mogą uzasadniać odmienne traktowanie pracowników sektora publicznego zatrudnionych na czas określony i na stałe w odniesieniu do ewentualnego przywrócenia do pracy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Za pomocą wskazania na powody obiektywne, takiego jak zawarte między innymi w klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego, europejscy partnerzy społeczni – i w ostateczności także prawodawca Unii – wyrażają podstawową myśl, że umowy o pracę na czas określony nie mogą być wykorzystywane przez pracodawców do pozbawienia odnośnych pracowników praw przyznanych porównywalnym pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070913">13 września 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Del Cerro Alonso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑307/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:509">EU:C:2007:509</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Carratù</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑361/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:830">EU:C:2013:830</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Hiszpania i Consorci wskazują na cechy szczególne sektora publicznego, które między innymi znajdują swoją podstawę w konstytucji hiszpańskiej, i w ocenie tych uczestników postępowania wymagają, by prawo do przywrócenia do pracy po naruszającym prawo wypowiedzeniu stosunku zatrudnienia zapewnić jedynie osobom stale zatrudnionym w sektorze publicznym, ale nie na rzecz pracowników sektora publicznego zatrudnionym na czas określony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Wprawdzie zasady prawa służby publicznej – przykładowo zasada planowanych stanowisk, model zawodowego urzędnika oraz wymóg przejścia postępowania konkursowego w celu uzyskania zatrudnienia na czas nieokreślony – nie są bez znaczenia dla stosowania w praktyce postanowień porozumienia ramowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Zobacz w tym kontekście moje opinie: w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Angelidaki i in</NAME.CASE>. (od <NO.CASE>C‑378/07 do C‑380/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:686">EU:C:2008:686</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0117">117</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Adeneler i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑212/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:654">EU:C:2005:654</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0085">85</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0086">86</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); podobnie opinia łączna rzecznika generalnego M. Poiaresa Madura w sprawach <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Marrosu i Sardino oraz Vassallo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑53/04 i C‑180/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:569">EU:C:2005:569</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Porozumienie ramowe uznaje bowiem wyraźnie, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>szczegółowe warunki [jego] stosowania muszą uwzględniać rzeczywistą sytuację, istniejącą w poszczególnych krajach, gałęziach i okresach<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Zobacz akapit trzeci preambuły porozumienia ramowego; zob. także pkt 10 jego postanowień ogólnych.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Jednakże nie wszystkie przypadki nierównego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony w stosunku do porównywalnych pracowników zatrudnionych na stałe mogą być uzasadnione generalnym wskazaniem na uwarunkowania sektorowe służby publicznej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Podobnie także wyroki z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060907">7 września 2006 r.</DATE>: <NAME.CASE>Marrosu i Sardino</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑53/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:517">EU:C:2006:517</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Vassallo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑180/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:518">EU:C:2006:518</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141126">26 listopada 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mascolo i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑22/13, od C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2401">EU:C:2014:2401</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0070">70</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w których Trybunał każdorazowo dodaje zastrzeżenie: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>o ile jest to obiektywnie uzasadnione<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>.</P></NOTE>, lecz tylko takie, dla których rzeczywiście powyższe uwarunkowania mają konkretnie decydujące znaczenie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>W tym samym duchu moje stanowisko w sprawie (szczególna procedura kontroli orzeczenia) <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Strack</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑579/12 RX-II</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:573">EU:C:2013:573</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie nic nie wskazuje na to, że w celu realizacji zasad prawa służby publicznej mogłoby być konieczne, by generalnie odmawiać pracownikom zatrudnionym w sektorze publicznym na czas określony, zwolnionym ze służby w sposób naruszający prawo, prawa do przywrócenia do niej. Jak bowiem już wyjaśniono powyżej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Zobacz pkt 77, 78 niniejszej opinii.</P></NOTE>, takie przywrócenie do pracy po naruszającym prawo wypowiedzeniu nie powoduje właśnie żadnej zmiany statusu osoby zatrudnionej na czas określony w ramach jej zakładu, w szczególności jej stosunek pracy na czas określony nie przekształca się w stosunek pracy na czas nieokreślony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Nie występuje zatem ryzyko, że zasady prawa służby publicznej mogą zostać naruszone, jeżeli przyzna się pracownikowi zatrudnionemu na czas określony, który został zwolniony z naruszeniem prawa, prawo do przywrócenia do pracy. Takie przywrócenie do pracy nie narusza w żaden sposób statusu osób zatrudnionych na stałe w sektorze publicznym, ani też nie powoduje ono, że pracownik zatrudniony na czas określony otrzyma korzyść sprzeczną z zasadami prawa służby publicznej. W szczególności dany pracownik nie uzyskuje poprzez przywrócenie do pracy w drodze obejścia postępowania rekrutacyjnego stałego zatrudnienia w sektorze publicznym, lecz wraca jedynie do zakładu na tak długo, jak na to zezwala okres pozostający do zakończenia jego umowy o pracę na czas określony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Zobacz w tym względzie jeszcze raz pkt 77 niniejszej opinii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Hiszpania próbuje dodatkowo wytłumaczyć brak prawa do przywrócenia do pracy dla pracowników zatrudnionych na czas określony w sektorze publicznym za pomocą wyjątkowego charakteru art. 96 ust. 2 statutu podstawowego osób zatrudnionych w sektorze publicznym i wskazuje, że ogólne obowiązujące dla wszystkich pracowników uregulowanie zawarte w art. 56 kodeksu pracy nie przewiduje prawa do przywrócenia do pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Jednakże także ten argument jest mało przekonujący. Po pierwsze, wynika z natury rzeczy, że zastosowanie zasady niedyskryminacji prowadzi najpierw do rozciągnięcia korzyści, które były ograniczone do dokładnie określonej grupy osób, na inne – dyskryminowane – grupy osób<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Utrwalone orzecznictwo, zob. na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070621">21 czerwca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Jonkman i in</NAME.CASE>. (od <NO.CASE>C‑231/06 do C‑233/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:373">EU:C:2007:373</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160713">13 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pöpperl</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑187/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:550">EU:C:2016:550</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Po drugie, należy zawsze badać, czy rzeczywiście miała miejsce dyskryminacja pracowników zatrudnionych na czas określony, mając na względzie dokładnie określony zakład, a nie na przykład abstrakcyjnie i ogólnie odnosić się do wszystkich pracowników w jednym z państw członkowskich (zob. w tym względzie klauzula 4 pkt 1 w związku z klauzulą 3 pkt 2 porozumienia ramowego). Wreszcie, po trzecie, zgodnie z orzecznictwem odmienne traktowanie pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na stałe nie może być uzasadniane tym, że jest ono przewidziane w ogólnej i abstrakcyjnej normie krajowej – takiej jak ustawa lub porozumienie zbiorowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070913">13 września 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Del Cerro Alonso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑307/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:509">EU:C:2007:509</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101222">22 grudnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gavieiro Gavieiro i Iglesias Torres</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑444/09 i C‑456/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:819">EU:C:2010:819</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160914">14 września 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>de Diego Porras</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:683">EU:C:2016:683</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Tylko na marginesie należy zwrócić uwagę, że także względy budżetowe, które nabierają coraz większego znaczenia z uwagi na ograniczoną sytuację finansową wielu jednostek publicznych w państwach członkowskich, nie mogą uzasadniać generalnego pozbawiania prawa do przywrócenia do pracy pracowników posiadających umowę o pracę na czas określony. Uznanie takiego względu uzasadniającego prowadziłoby bowiem ostatecznie do tolerowania sprzecznego z prawem zachowania pracodawców publicznoprawnych – w niniejszej sprawie polegającego na naruszającym prawo wypowiedzeniu przez pracodawcę stosunku pracy na czas określony podczas jego trwania. Poza tym w takim wypadku uczyniono by zadość konieczności oszczędnego gospodarowania wyłącznie kosztem pracowników zatrudnionych na czas określony; ewidentnie sprzeciwiałoby się to podstawowemu założeniu porozumienia ramowego polegającemu na ochronie pracowników zatrudnionych na czas określony przed gorszym traktowaniem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Zgodnie z klauzulą 4 pkt 1 porozumienia ramowego zatrudnieni na czas określony nie mogą być jedynie z tego powodu traktowani w sposób mniej korzystny, że pracują na czas określony, zob. także wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101222">22 grudnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gavieiro Gavieiro i Iglesias Torres</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑444/09 i C‑456/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:819">EU:C:2010:819</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121018">18 października 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Valenza (od</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑302/11 do C‑305/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:646">EU:C:2012:646</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140313">13 marca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nierodzik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:152">EU:C:2014:152</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Narzuca się zatem jako logiczna konsekwencja to, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem względy natury budżetowej, same w sobie, nie mogą służyć jako uzasadnienie dyskryminacji, nawet jeżeli w pozostałym zakresie stanowią one podstawę dla decyzji w zakresie polityki społecznej państwa członkowskiego i mogą mieć wpływ na rodzaj tych decyzji i ich zakres<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940224">24 lutego 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Roks i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑343/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:71">EU:C:1994:71</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> oraz uzupełniająco pkt 36, 37; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030320">20 marca 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kutz-Bauer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑187/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:168">EU:C:2003:168</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> oraz uzupełniająco pkt 60, 61); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141126">26 listopada 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mascolo i in</NAME.CASE>. (C‑22/13, od <NO.CASE>C‑61/13 do C‑63/13 i C‑418/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2401">EU:C:2014:2401</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0110">110</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Uwagi podsumowujące</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Przyznaję, że w niektórych przypadkach przywrócenie do pracy zwolnionych w sposób sprzeczny z prawem pracowników zatrudnionych na czas określony może prowadzić do nierozwiązywalnych praktycznych trudności.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Po pierwsze, mogą wystąpić przypadki, w których nie można oczekiwać dalszej współpracy pomiędzy pracownikiem a pracodawcą od obu stron albo przynajmniej od jednej z nich, w szczególności wtedy, gdy obiektywne oznaki wskazują na to, że więź zaufania pomiędzy nimi uległa rozkładowi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Po drugie, może dojść do sytuacji – między innymi z uwagi na czas trwania postępowań sądowych – że dopiero po upływie ustalonego okresu trwania umowy na czas określony zostanie ustalone, czy dana osoba ma zostać przywrócona do pracy. Jeżeli na przykład kolega z pracy, podczas którego nieobecności zawarto umowę o zastępstwo, w międzyczasie powrócił do pracy, przywrócenie do pracy pracownika zatrudnionego na czas określony, któremu wypowiedziano umowę, musiałoby nastąpić ewentualnie na pozaetatowym miejscu pracy, co mogłoby naruszać zasady prawa służby publicznej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Obie te sytuacje – zarówno niemożność oczekiwania dalszej współpracy, jak i ponowne obsadzenie spornego stanowiska służbowego – mogą stanowić każdorazowo uzasadnioną podstawę do odmowy przywrócenia do pracy pracownika zatrudnionego na czas określony i przyznania mu w zamian jedynie odszkodowania finansowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Jednakże wykraczałoby poza to, co jest niezbędne do rozwiązywania takich problemów, gdyby z góry <HT TYPE="ITALIC">generalnie</HT> pozbawiono prawa do przywrócenia do pracy <HT TYPE="ITALIC">wszystkich</HT> pracowników zatrudnionych na czas określony w sektorze publicznym zwolnionych z pracy z naruszeniem prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie Trybunał nie ma na przykład żadnych wskazówek co do tego, że nie można byłoby oczekiwać od Consorci kontynuacji stosunku pracy na czas określony z G. Vernaza Ayovi aż do końca uzgodnionego okresu lub że jej stanowisko pracy zostało w międzyczasie obsadzone inną osobą.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">5.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wniosek wstępny</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Podsumowując, występuje zakazana na podstawie klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego dyskryminacja pracowników zatrudnionych na czas określony w sektorze publicznym, jeżeli po naruszającym prawo wypowiedzeniu ich stosunku pracy dokonanym przez pracodawcę generalne nie przysługuje im ustawowe prawo do przywrócenia do pracy, podczas gdy osobom zatrudnionym na stałe w sektorze publicznym takie prawo do przywrócenia do pracy przysługuje.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Zasada równości wobec prawa zgodnie z art. 20 karty praw podstawowych (trzecie pytanie prejudycjalne)</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Poprzez swoje pytanie trzecie i ostatnie sąd odsyłający zmierza wreszcie do ustalenia, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>czy odmienne traktowanie mogłoby być uzasadnione w sytuacji opisanej w [pytaniu drugim], gdyby rozpatrywać ją nie w świetle dyrektywy, lecz w świetle art. 20 [karty praw podstawowych]<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>W swojej istocie pytanie to zmierza do wyjaśnienia, czy występuje dyskryminacja w rozumieniu art. 20 karty praw podstawowych, gdy w sektorze publicznym po naruszającym prawo zwolnieniu z pracy dokonanym przez pracodawcę prawo do przywrócenia do pracy przysługuje jedynie osobom zatrudnionym na stałe, ale nie pracownikom zatrudnionym na czas określony.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Wynikająca z prawa Unii ogólna zasada równego traktowania, w międzyczasie zawarta również w art. 20 i 21 karty praw podstawowych, wymaga zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, aby podobne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a odmienne sytuacje nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081216">16 grudnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Arcelor Atlantique et Lorraine i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑127/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:728">EU:C:2008:728</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100914">14 września 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Akzo Nobel Chemicals i Akcros Chemicals/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑550/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:512">EU:C:2010:512</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Persidera</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑112/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:597">EU:C:2017:597</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>W zawisłej sprawie Grupo Norte Facility miałam niedawno okazję do stwierdzenia, że ogólna unijna zasada równego traktowania pod względem merytorycznym nie może prowadzić do żadnych innych wniosków niż szczególna zasada niedyskryminacji zawarta w klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego (zob. art. 52 ust. 2 karty praw podstawowych)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Zobacz w tym względzie moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grupo Norte Facility</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑574/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:1022">EU:C:2017:1022</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0082">82</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Zgodnie z tym także Trybunał bada działania objęte daną dyrektywą w sprawie zwalczania dyskryminacji jedynie w odniesieniu do tej dyrektywy i nie ocenia ich na podstawie zasad wynikających z prawa pierwotnego, które są w niej konkretyzowane<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Podobnie także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120607">7 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Tyrolean Airways Tiroler Luftfahrt Gesellschaft</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑132/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:329">EU:C:2012:329</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w odniesieniu do art. 21 karty praw podstawowych.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę badanie klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego dokonane w ramach pytania drugiego, nie ma więc potrzeby w niniejszej sprawie udzielenia odrębnej odpowiedzi na pytanie trzecie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VII.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi udzielenie następującej odpowiedzi na wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Juzgado de lo Social n<HT TYPE="SUP">o</HT> 2 de Terrassa (sądu pracy nr 2 w Terrassie, Hiszpania):</TXT><P>Klauzulę 4 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony stanowiącego załącznik do dyrektywy 1999/70/WE należy interpretować w ten sposób, że występuje dyskryminacja pracowników zatrudnionych na czas określony w sektorze publicznym, jeżeli w wypadku naruszającego prawo wypowiedzenia ich stosunku pracy przez pracodawcę generalnie nie przysługuje im ustawowe prawo do przywrócenia do pracy, podczas gdy takie prawo przyznano osobom zatrudnionym w sektorze publicznym na stałe.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>