ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 30.10.2023
COM(2023) 680 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1021 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους
Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο
σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1021 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους
1. Εισαγωγή και νομική βάση
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1021 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους
(στο εξής: κανονισμός για τους έμμονους οργανικούς ρύπους) εφαρμόζει τη σύμβαση της Στοκχόλμης για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (στο εξής: σύμβαση της Στοκχόλμης), η οποία υπογράφηκε την 23η Μαΐου 2001 και εγκρίθηκε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με την απόφαση 2006/507/ΕΚ του Συμβουλίου
. Επιπλέον, ο κανονισμός για τους έμμονους οργανικούς ρύπους εφαρμόζει το πρωτόκολλο της σύμβασης του 1979 για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μεγάλης απόστασης που οφείλεται στους έμμονους οργανικούς ρύπους (στο εξής: πρωτόκολλο), το οποίο εγκρίθηκε από την Ένωση στις 19 Φεβρουαρίου 2004
. Τα μέτρα για τη μείωση ή την εξάλειψη εκλύσεων από εκούσια παραγωγή και χρήση, καθώς και από ακούσια παραγωγή έμμονων οργανικών ρύπων, καθορίζονται στον κανονισμό για τους έμμονους οργανικούς ρύπους.
Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, υπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 18 του εν λόγω κανονισμού, προκειμένου να τροποποιεί τα παραρτήματα I, II και III του εν λόγω κανονισμού ώστε να προσαρμόζονται στις μεταβολές του καταλόγου ουσιών που παρατίθεται στα παραρτήματα της σύμβασης ή του πρωτοκόλλου, με το αιτιολογικό ότι η Ένωση υποστήριξε τη σχετική μεταβολή μέσω απόφασης του Συμβουλίου που εγκρίθηκε σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 ΣΛΕΕ, ή να τροποποιεί τις υφιστάμενες καταχωρίσεις ή διατάξεις στα παραρτήματα I και II του εν λόγω κανονισμού με στόχο την προσαρμογή τους στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο.
Με την παρούσα έκθεση εκπληρώνεται η υποχρέωση που έχει η Επιτροπή βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 2 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Το άρθρο 18 παράγραφος 2 προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που της ανατίθεται από τον κανονισμό για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Η έκθεση συντάσσεται το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετούς περιόδου της εξουσιοδότησης, η οποία ξεκίνησε τη 15η Ιουλίου 2019. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν αντιρρήσεις το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.
2. Άσκηση της εξουσιοδότησης
Κατά την περίοδο που αφορά η παρούσα έκθεση, η Επιτροπή εξέδωσε έξι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για να τροποποιήσει ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Οι εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 1 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους.
Εκδόθηκαν οι ακόλουθες πράξεις:
2.1. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/784 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά τις λεπτομέρειες της προσθήκης του υπερφθοροοκτανοϊκού οξέος (PFOA), των αλάτων του και των συγγενών με αυτό ενώσεων στο μέρος Α του παραρτήματος I, και ιδίως οι εξαιρέσεις, αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο ομάδας εμπειρογνωμόνων η οποία απαρτιζόταν από αντιπροσώπους των αρμόδιων αρχών που είχαν ορίσει τα κράτη μέλη για τον κανονισμό για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, από αντιπροσώπους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, του κλάδου παραγωγής και της κοινωνίας των πολιτών (στο εξής: ομάδα εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους
) κατά τις συνεδριάσεις της 13ης Ιουνίου 2019 και της 26ης Νοεμβρίου 2019. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τη δεύτερη συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 8 Απριλίου 2020 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/784 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 15 Ιουνίου 2020 και εφαρμόζεται από την 4η Ιουλίου 2020.
2.2. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/1203 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά τις τροποποιήσεις της καταχώρισης για το υπερφθοροκτανοσουλφονικό οξύ και τα παράγωγά του (PFOS) στο μέρος Α του παραρτήματος I αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους κατά τις συνεδριάσεις της 13ης Ιουνίου 2019 και της 26ης Νοεμβρίου 2019. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τη δεύτερη συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 9 Ιουνίου 2020 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/1203 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 18 Αυγούστου 2020 και εφαρμόζεται από την 7η Σεπτεμβρίου 2020.
2.3. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/1204 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά τις λεπτομέρειες της συμπερίληψης της δικοφόλης (dicofol) στο μέρος Α του παραρτήματος I αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους κατά τη συνεδρίαση της 26ης Νοεμβρίου 2019. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τη συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 9 Ιουνίου 2020 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/1204 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 18 Αυγούστου 2020 και εφαρμόζεται από την 7η Σεπτεμβρίου 2020.
2.4. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/115 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για να καθοριστούν οι τροποποιήσεις της καταχώρισης για το υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA), τα άλατά του και τις συγγενείς με το PFOA ενώσεις στο μέρος Α του παραρτήματος I αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους κατά τις συνεδριάσεις της 9ης Ιουνίου 2020 και της 24ης Νοεμβρίου 2020. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τη δεύτερη συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 27 Νοεμβρίου 2020 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/115 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2021 και εφαρμόζεται από την 22α Φεβρουαρίου 2021.
2.5. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/277 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά τις τροποποιήσεις της καταχώρισης για την πενταχλωροφαινόλη, τα άλατα και τους εστέρες της στο μέρος Α του παραρτήματος I αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους κατά τις συνεδριάσεις της 26ης Νοεμβρίου 2019, της 9ης Ιουνίου 2020 και της 24ης Νοεμβρίου 2020. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από την τρίτη συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 16 Δεκεμβρίου 2020 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/277 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2021 και εφαρμόζεται από τη 15η Μαρτίου 2021.
2.6. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/2291 της Επιτροπής
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για να καθοριστούν οι τροποποιήσεις της καταχώρισης για το εξαχλωροβενζόλιο στο μέρος Α του παραρτήματος I αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους κατά τις συνεδριάσεις της 8ης Ιουνίου 2021, της 23ης Νοεμβρίου 2021 και της 2ας Ιουνίου 2022. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τις συνεδριάσεις. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 8 Σεπτεμβρίου 2022 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν προέβαλε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 6 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/2291 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 23 Νοεμβρίου 2022 και εφαρμόζεται από τη 13η Δεκεμβρίου 2022.
2.7 Κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που δεν χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο που αφορά η έκθεση
Οι κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες, οι οποίες προβλέπονται στον κανονισμό για τους έμμονους οργανικούς ρύπους όσον αφορά την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 και το άρθρο 10 παράγραφος 2, δεν ασκήθηκαν κατά την περίοδο που αφορά η έκθεση, δεδομένου ότι δεν υποβλήθηκαν αιτήματα από τα κράτη μέλη για να επιτραπεί η παρασκευή και χρήση μιας ουσίας ως ενδιάμεσου προϊόντος σε κλειστό σύστημα και σε συγκεκριμένο χώρο σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3, ούτε συνέτρεχε ανάγκη τροποποίησης του καταλόγου των ουσιών που υπόκεινται σε υποχρεωτική παρακολούθηση σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2. Επειδή η κατάσταση μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή, είναι σημαντικό να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την προσαρμογή του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι εν λόγω εξελίξεις.
3. Συμπέρασμα
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υποβολής έκθεσης, η Επιτροπή άσκησε έξι φορές τις κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που προβλέπει ο κανονισμός για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες νομικές βάσεις. Η Επιτροπή έχει την άποψη ότι οι κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που της έχουν ανατεθεί βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 3, του άρθρου 10 παράγραφος 2 και του άρθρου 15 παράγραφος 1 θα πρέπει να παραταθούν σιωπηρώς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων τις οποίες δεν έχει ασκήσει ακόμη, επειδή η ανάγκη προσαρμογής του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 ή το άρθρο 10 παράγραφος 2 μπορεί να προκύψει ανά πάσα στιγμή. Η εφαρμογή του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους προχωρά και συντελείται τεχνική και επιστημονική πρόοδος. Οι εξελίξεις στο ενωσιακό δίκαιο καθώς και στο πλαίσιο της σύμβασης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, πράγμα που απαιτεί προσαρμογές των παραρτημάτων του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα χρειαστεί να εκδώσει περαιτέρω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις στο μέλλον για την επικαιροποίηση του νομικού πλαισίου.
Η Επιτροπή εκπληρώνει την υποχρέωση υποβολής έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους και καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβουν υπόψη τους την παρούσα έκθεση.