<TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></P></TI>3Il-premessi 10 u 35 tad-Direttiva 97/67 jipprovdu:(10)Billi, skond il-prinċipji tas-sussidjarjetà, sett ta’ prinċipji ġenerali għandu jiġi adottat fuq livell Komunitarju, waqt li l-għażla tal-proċeduri eżatti għandha tibqa’ f’idejn l-Istati Membri, li għandhom ikunu ħielsa li jagħżlu s-sistema l-aktar adattata għaċ-ċirkostanzi tagħhom;[…]
(35)Billi l-ħtieġa ta’ titjib fil-kwalità tas-servizz tfisser li l-kwistjonijiet għandhom jissolvew malajr u b’mod effiċjenti; billi, minbarra l-forom ta’ rimedju legali disponibbli taħt il-liġi nazzjonali u tal-Komunità, għandha tiġi pprovduta proċedura għall-ilmenti, li għandha tkun trasparenti, sempliċi u ma tiswiex ħafna u għandha tkun tippermetti lill-partijiet relevanti li jipparteċipaw.
4L-Artikolu 2(1), (14) u (17) tad-Direttiva 97/67 jipprovdi:Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva, it-tifsiriet li ġejjin għandhom japplikaw:
- 1)servizzi postali: servizzi li jinvolvu l-ikklerjar, l-issortjar, it-trasport u l-kunsinna ta’ oġġetti postali;
[…]
- 14)awtorizzazzjonijiet: tfisser kull permess li jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi speċifiċi għas-settur postali u li jippermettu lill-intrapriżi li jipprovdu servizzi postali u, fejn japplika, li jiġu stabbiliti u/jew jitħaddmu networks postali għall-provvista ta’ dawk is-servizzi, fil-forma ta’ awtorizzazzjoni ġenerali jew liċenzja individwali kif imfisser hawn taħt:
awtorizzazzjoni ġenerali tfisser awtorizzazzjoni, irrispettivament jekk tkunx regolata minn klassi ta’ liċenzji jew taħt liġi ġenerali u irrispettivament jekk dik ir-regolamentazzjoni teħtieġx reġistrazzjoni jew proċeduri ta’ dikjarazzjoni, li ma teħtieġx li l-intrapriża involuta tikseb deċizjoni espliċita mill-awtorità nazzjonali regolatorja qabel ma teżerċita d-drittijiet li joħorġu mill-awtorizzazzjoni,
liċenzja individwali tfisser awtorizzazzjoni li tingħata mill-awtorità nazzjonali regolatorja u li tagħti lill-intrapriża drittijiet speċifiċi jew li tissuġġetta t-tħaddim ta’ l-intrapriża għall-obbligi speċifiċi li jissupplimentaw l-awtorizzazzjoni ġenerali meta din tkun applikabbli, meta l-intrapriża ma tkunx intitolata teżerċita d-drittijiet konċernati sakemm ma tkunx irċeviet id-deċiżjoni mill-awtorità nazzjonali regolatorja;
[…]
- 17)konsumaturi: kull persuna fiżika jew ġuridika li tibbenefika minn provvista ta’ servizz universali bħala l-mittenti jew id-destinatarju.
5Skont l-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 97/67, l-Istati Membri għandhom jaħtru fornitur jew fornituri tas-servizz universali, fejn dan is-servizz ikun jikkorrispondi għal offerta ta’ servizzi postali ta’ kwalità partikolari pprovduti b’mod permanenti fuq kull parti tat-territorju għal prezzijiet konvenjenti għall-utenti kollha. F’dak li jikkonċerna l-fornituri mhux magħżula, l-Istati Membri jistgħu jintroduċu, skont l-Artikolu 9 tad-Direttiva 97/67, jew awtorizzazzjonijiet ġenerali, għas-servizzi postali li ma jaqgħux taħt is-servizz universali, jew proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, inkluż liċenzji individwali, għas-servizzi postali li jaqgħu taħt is-servizz universali.6Barra minn hekk, l-Istati Membri setgħu, b’mod ġenerali, jirriżervaw, sal-31 ta’ Diċembru 2010, sa fejn dan kien neċessarju għaż-żamma tas-servizz universali, servizzi postali għall-fornitur(i) tas-servizz universali, skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 97/67.7Skont l-Artikolu 19 tad-Direttiva 97/67:L-Istati Membri għandhom jiżguraw li proċeduri trasparenti, sempliċi u rħas jiġu stabbiliti sabiex jittrattaw l-ilmenti tal-konsumaturi, b’mod partikolari fil-każijiet li jinvolvu telf, serq, ħsara jew nuqqas ta’ konformità ma’ l-istandards ta’ kwalità tas-servizz.
L-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri sabiex jiżguraw li dawk il-proċeduri li jippermettu li l-kwistjonijiet jiġu solvuti b’mod ġust u malajr u li jipprovdu, fejn meħtieġ, għal sistema ta’ rifużjoni u/jew kumpens.
Mingħajr preġudizzju għall-possibiltajiet l-oħra ta’ appell taħt leġislazzjoni nazzjonali jew tal-Komunità, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi, waqt li jaġixxu individwalment jew, meta dan ikun permess mill-liġi nazzjonali, flimkien ma’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-utenti u/jew konsumaturi, jkunu jistgħu jressqu quddiem l-awtorità kompetenti nazzjonali każijiet fejn l-ilmenti tal-konsumatur lill-fornitur ta’ servizz universali ma jkunux ġew riżolti b’mod sodisfaċenti.
Skond l-Artikolu 16, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri ta’ servizzi universali jippubblikaw, flimkien mar-rapport annwali dwar is-sorveljanza tal-prestazzjoni tagħhom, tagħrif dwar in-numru ta’ lmenti u l-mod li bih ikunu ġew trattati.
8Il-premessa 28 tad-Direttiva 2002/38 tipprovdi:Jista’ jkun approprjat għal awtoritajiet regolatorji nazzjonali li jorbtu l-introduzzjoni ta’ liċenzi mal-ħtiġiet li konsumaturi tas-servizzi tal-liċenzjati għandu jkollhom proċeduri trasparenti, sempliċi u mhux għoljin disponibbli lilhom biex jittrattaw l-ilmenti tagħhom, minkejja l-fatt ta’ jekk jirrelatawx għas-servizzi tal-provditur (i) tas-servizz universali jew għal dawk ta’ operaturi fil-pussess ta’ awtorizzazzjonijiet, inklużi detenturi individwali ta’ liċenza, Jista’ wkoll ikun approprjat li dawn il-proċeduri jkunu disponibbli lill-utenti tas-servizzi postali kollha, kemm jekk huma servizzi universali u kemm jekk le. Dawn il-proċeduri għandhom jinkludu proċeduri biex tiġi determinata responsabbiltà fil-każ ta’ telf ta’, jew ħsara lil, oġġetti tal-posta.
9L-Artikolu 19 tad-Direttiva 97/67, kif emendata bid-Direttiva 2002/39 jipprovdi:Stati Membri għandhom jassiguraw li proċeduri trasparenti, sempliċi u mhux għaljin jitfaslu biex jiġu trattati ilmenti ta’ utenti, partikolarment f każijiet li jinvolvu telf, serq, ħsara jew non-konformità ma’ standards ta’ kwalità ta’ servizz (inklużi proċeduri biex jiġideterminat fejn hi r-responsabbiltà f’każijiet fejn iktar minn operatur wieħed hu involut).
L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li dan il-prinċipju huwa wkoll applikat lil benefiċjarji ta’ servizzi li huma:
barra l-qasam ta’ applikazzjoni tas-servizz universali kif definit fl-Artikolu 3, u
fil-qasam ta’ applikazzjoni tas-servizz universali kif definit fl-Artikolu 3, imma li mhumiex provduti mill-provditur tas-servizz universali.
L-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri sabiex jasiguraw li l-proċeduri msemmija fl-ewwel subparagrafu jippermettu li disputazzjonijiet jiġu riżoluti b’mod ġust u malajr b’disposizzjoni, meta garantita, għal sistema ta' rimbors u/jew kumpens.
Mingħajr preġudizzju għall-possibiltajiet l-oħra ta’ appell taħt leġislazzjoni nazzjonali jew tal-Komunità, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi, waqt li jaġixxu individwalment jew, meta dan ikun permess mill-liġi nazzjonali, flimkien ma’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-utenti u/jew konsumaturi, jkunu jistgħu jressqu quddiem l-awtorità kompetenti nazzjonali każijiet fejn l-ilmenti tal-konsumatur lill-fornitur ta’ servizz universali ma jkunux ġew riżolti b’mod sodisfaċenti.
Skond l-Artikolu 16, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri ta’ servizzi universali jippubblikaw, flimkien mar-rapport annwali dwar is-sorveljanza tal-prestazzjoni tagħhom, tagħrif dwar in-numru ta’ lmenti u l-mod li bih ikunu ġew trattati.
10Il-premesa 42 tad-Direttiva 2008/6 tipprovdi:(42)F’konformità mar-regoli fis-seħħ f’oqsma oħrajn tas-settur tas-servizzi biex tiżdied il-protezzjoni tal-konsumatur, jixraq li tiġi estiża l-applikazzjoni tal-prinċipji minimi dwar il-proċeduri ta’ lment lil hinn mill-fornituri ta’ servizz universali. Bil-ħsieb li tiżdied l-effettività tal-proċeduri tat-trattament ta’ ilmenti, jixraq li jkun imħeġġeġ l-użu ta’ proċeduri ta’ riżoluzzjoni barra mill-qorti, kif stabbilit fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 98/257/KE tat-30 ta’ Marzu 1998 rigward il-prinċipji applikabbli għall-korpi responsabbli għar-riżoluzzjoni ta’ tilwim tal-konsumaturi [ĠU L 115, p. 31] barra mill-qorti u r-Rakkomandazzjoni 2001/310/KE tal-Kummissjoni ta’ l-4 ta’ April 2001 rigward il-prinċipju għall-korpi extraġudizzjarji involuti fis-soluzzjoni konsenswali ta’ tilwim tal- konsumaturi [ĠU L 109, p. 56]. L-interessi tal-konsumaturi jkomplu javvanzaw ukoll permezz ta’ l-interoperabbiltà msaħħa bejn l-operaturi li tirriżulta mill-aċċess għal ċerti elementi ta’ l-infrastruttura u s-servizzi, u l-ħtieġa għal kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u l-korpi għall-protezzjoni tal-konsumaturi.Sabiex jiġu protetti l-interessi ta’ l-utenti fil-każ ta’ serq jew telf ta’, jew ħsara għal, oġġetti postali, meta jkunu garantiti, l-Istati Membri għandhom jintroduċu, fejn xieraq, sistema ta’ rimborż u/jew kumpens.
11L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 97/67, kif emendata bid-Direttiva 2008/6 jipprovdi:Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva, it-tifsiriet li ġejjin għandhom japplikaw
[…]
- (17)utent: kull persuna fiżika jew ġuridika li tibbenefika minn forniment ta’ servizz postali bħala mittenti jew indirizzat.
12L-Artikolu 19 tad-Direttiva 97/67, kif emendata bid-Direttiva 2008/6 jipprovdi:1.L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu disponibbli proċeduri trasparenti, sempliċi u mhux għaljin mill-fornituri ta’ servizz postali kollha biex jiġu ttrattati lmenti ta’ utenti tal-posta, b’mod partikolari f’każijiet li jinvolvu telf, serq, ħsara jew non-konformità ma’ l-istandards ta’ kwalità tas-servizz (inklużi proċeduri biex jiġi determinat min hu responsabbli f’każijiet fejn ikunu involuti aktar minn operatur wieħed), mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet internazzjonali u nazzjonali rilevanti dwar l-iskemi ta’ kumpens.
L-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri sabiex jiżguraw li l-proċeduri msemmijin fl-ewwel subparagrafu jippermettu li t-tilwim jiġi solvut b’mod ġust u malajr, bil-forniment ta’ sistema ta’ rimborż u/jew kumpens, meta dan ikun iġġustifikat.
L-Istati Membri għandhom ukoll jinkoraġġixxu l-iżvilupp ta’ skemi indipendenti ta’ barra mill-qorti għar-riżoluzzjoni ta’ tilwim bejn il-fornituri ta’ servizz postali u l-utenti.
2.Mingħajr preġudizzju għal possibilitajiet oħrajn ta’ appell jew ta’ mezzi għal rikors skond il-leġislazzjoni nazzjonali u Komunitarja, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-utenti, filwaqt li jaġixxu individwalment jew, meta dan ikun permess mil-leġislazzjoni nazzjonali, flimkien ma’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-interessi ta’ l-utenti u/jew tal-konsumaturi, jkunu jistgħu jressqu quddiem l-awtorità kompetenti nazzjonali każijiet fejn l-ilmenti ta’ l-utenti lill-impriżi li jipprovdu servizzi postali fl-ambitu tas-servizz universali ma jkunux ġew solvuti b’mod sodisfaċenti.
Bi qbil ma’ l-Artikolu 16, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri ta’ servizzi universali u, fejn ikun il-każ, l-impriżi li jipprovdu servizzi fl-ambitu tas-servizz universali, jippubblikaw, flimkien mar-rapport annwali dwar is-sorveljanza tal-prestazzjoni tagħhom, tagħrif dwar in-numru ta’ lmenti u l-mod li bih ikunu ġew ittrattati.
<TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt nazzjonali</HT></P></TI>13Il-liġi tal-21 ta’ Marzu 1991, li tirriforma ċerti impriżi pubbliċi ekonomiċi (Belgisch Staatsblad tas-27 ta’ Marzu 1991, p. 6155), kif emendata bid-Digriet Irjali tad-9 ta’ Ġunju 1999 (Belgisch Staatsblad tat-18 ta’ Awwissu 1999, p. 30697), ittrasponiet, fost liġijiet oħra, id-Direttiva 97/67 fl-ordinament ġuridiku Belġjan.14Din il-liġi taħtar fornitur tas-servizz universali u tirriżerva għal dan il-fornitur ċerti servizzi postali. Il-fornitura ta’ servizz postali mhux irriżervat li taqa’ taħt is-servizz universali hija suġġetta għall-għoti ta’ liċenzja individwali. Barra minn hekk, il-forniment ta’ servizz postali li ma jkunx jaqa’ taħt is-servizz univerali huwa suġġett, fost kundizzjonijiet oħra, għal dikjarazzjoni lill-IBPT.15L-imsemmija liġi, kif emendata bil-liġi tal-21 ta’ Diċembru 2006, li tinkludi dispożizzjonijiet intiżi għall-ħolqien tas-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali u li temenda l-liġi tat-13 ta’ Ġunju 2005, dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi (Belgisch Staatsblad tat-23 ta’ Jannar 2007, p. 2965, iktar ’il quddiem il-liġi tal-1991), tipprovdi fl-Artikolu 43b:§ 1.Qed jiġi stabbilit, fi ħdan l-[IBPT], servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali, li għandu jkun kompetenti f’oqsma li jikkonċernaw l-utenti tal-impriżi segwenti
- 1°[il-fornitur tas-servizz universali];
- 2°l-impriżi li joffru servizzi postali […] li l-offerta tagħhom tirrikjedi liċenzja […];
- 3°l-impriżi li joffru servizzi postali […], li l-offerta tagħhom tirrikjedi dikjarazzjoni […].
L-oqsma li jikkonċernaw lill-utenti, huma dawk l-oqsma li jikkonċernaw l-interessi tal-utenti li ma joffrux is-servizz postali huma stess.
[…]
§ 3.Is-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali għandu l-għanijiet segwenti:
- 1°jinvestiga l-ilmenti kollha tal-utenti relatati:
- (a)mal-attivitajiet [tal-fornitur tas-servizz universali], […]
- (b)mal-attivitajiet postali tal-impriżi stabbiliti f’punti 2 u 3 tal-ewwel paragrafu ta’ dan l-Artikolu.
- 2°Għall-applikazzjoni ta’ dan il-kapitolu, b’attivitajiet postali għandu jinftiehem:
[…]
- 3°l-intervent biex jiġi ffaċilitat il-kompromess amikevoli tal-kwistjonijiet bejn l-impriżi msemmija fl-ewwel paragrafu ta’ dan l-artikolu u l-utenti;
- 4°li tindirizza rakkomandazzjoni lill-impriżi msemmija fl-ewwel paragrafu ta’ dan l-artikolu f’każ fejn ma jistax jintlaħaq kompromess amikevoli. Għandha tintbagħat kopja tar-rakkomandazzjoni lil min iressaq l-ilment;
- 5°li tiggwida fl-aħjar interess u drittijiet tagħhom, lill-utenti li jduru fuqu bil-miktub jew bil-fomm; […].
- 6°li tagħti, fuq talba tal-ministru li għandu s-settur postali taħt ir-responsabbiltà tiegħu jew tal-ministru responsabbli għall-protezzjoni tal-konsumaturi jew tal-[IBPT] u tat-telekomunikazzjoni jew tal-kumitat konsultattiv għas-servizzi postali, opinjonijiet fil-kuntest tal-missjonijiet tagħhom;
- 7°tikkollabora ma’:
- (a)kummissjonijiet settorjali indipendenti oħra ta’ tilwim u medjaturi indipendenti, […];
- (b)il-medjaturi barranin jew istanzi li l-funzjoni tagħhom hija ekwivalenti li jaġixxu kemm bħala istanza ta’ rikors għas-smigħ tal-ilmenti li hu kompetenti għalihom is-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali.
Jekk ikun il-każ, għandhom jiġu konklużi protokolli ta’ kollaborazzjoni mill-ministru responsabbli għall-konsum.
§ 4.L-ilmenti tal-utenti finali huma ammissibbli biss meta l-persuna tressaq l-ilment skont il-proċedura interna tal-impriża kkonċernata. L-ilmenti tal-utenti finali huma inammissibbli meta dawn jitressqu b’mod anonimu jew ma jitressqux bil-miktub, fis-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali.
[…]
§ 5.Is-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali jista’, fil-kuntest ta’ lment imressaq quddiemu, jkollu aċċess, fuq il-post, għall-kotba, il-korrispondenza, minuti u b’mod ġenerali d-dokumenti kollha u l-kitbiet tal-impriża jew impriżi kkonċernati li jkollhom direttament x’jaqsmu mas-suġġett tal-ilment bl-eċċezzjoni għad-dokumenti li jaqgħu taħt is-sigriet tal-ittri. Jista’ jitlob mingħand l-organi amministrattivi u mingħand il-persunal tal-impriżi kkonċernati l-ispjegazzjonijiet jew l-informazzjoni kollha u jagħmel il-verifiki li huma meħtieġa għall-eżami tiegħu.
L-informazzjoni hekk miksuba hija kunfidenzjali peress li x-xandir tagħha jista’ jippreġudika l-impriża fuq livell ġenerali.
Fil-limiti tal-attribuzzjonijiet tiegħu, is-servizz ta’ medjazzjoni ma jirċievi ordnijiet mingħand l-ebda awtorità.
L-eżami ta’ lment jispiċċa meta dan isir is-suġġett ta’ rikors ġuridiku.
§ 6.L-impriża kkonċernata għandha terminu ta’ għoxrin ġurnata ta’ xogħol sabiex timmotiva d-deċiżjoni tagħha fil-każ fejn ma ssegwix ir-rakkomandazzjoni msemmija fil-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-artikolu. Id-deċiżjoni motivata għandha tintbagħat lil min iressaq l-ilment u lis-servizz ta’ medjazzjoni.
Wara li jiskadi t-terminu msemmi fil-paragrafu preċedenti, is-servizz ta’ medjazzjoni għandu jibgħat tfakkira lill-impriża kkonċernata. Din għandha terminu ġdid ta’ għoxrin ġurnata ta’ xogħol sabiex timmotiva d-deċiżjoni tagħha fil-każ fejn ma ssegwix ir-rakkomandazzjoni msemmija fil-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-artikolu. Id-deċiżjoni motivata għandha tintbagħat lil min iressaq l-ilment u lis-servizz ta’ medjazzjoni.
Meta ma tosservax it-terminu previst, l-impriża kkonċernata timpenja ruħha li tapplika l-opinjoni sa fejn tikkonċerna l-kumpens speċifiku u personali ta’ dak li jagħmel l-ilment inkwistjoni.
§ 7.Jekk l-ilment ta’ utent jiġi ddikjarat ammissibbli mis-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali, il-proċedura ta’ rkupru tiġi sospiża mill-operatur għal perijodu massimu ta’ 4 xhur, li jibdew jiddekorru mill-introduzzjoni tal-ilment quddiem is-servizz ta’ medjazzjoni jew sakemm is-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali jħejji r-rakkomandazzjoni jew sakemm ikun jista’ jintlaħaq kompromess amikevoli.
16L-Artikolu 45b tal-liġi tal-1991 jirregola l-finanzjament tas-servizz ta’ medjazzjoni għas-settur postali, billi jistabbilixxi kontribuzzjoni għall-medjazzjoni annwali li għandha titħallas lill-IBPT mill-impriżi msemmija fl-Artikolu 43b(1) ta’ din il-liġi, li d-dħul mill-bejgħ tagħhom jaqbeż il-EUR 500000.17L-ammont tal-kontribuzzjoni dovut għandu jiġi ddeterminat annwalment mill-IBPT skont formula li, essenzjalment tieħu inkunsiderazzjoni, minn naħa, id-dħul mill-bejgħ tal-impriża inkwistjoni miksub matul is-sena ta’ qabel għall-attivitajiet li jaqgħu taħt il-kamp tal-kompetenza tas-servizz ta’ medjazzjoni, u, min-naħa l-oħra, tan-numru ta’ lmenti kontra din l-impriża kkunsidrati s-sena ta’ qabel mis-servizz ta’ medjazzjoni. Il-kontribuzzjonijiet mhux imħallsa fl-iskadenza stabbilita jikkostitwixxu ipso iure interessi legali ta’ 2 %.