Voorlopige editie
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
R. NORKUS
van 9 juli 2026 (1)
Zaak C‑435/25
Verband Sozialer Wettbewerb eV
tegen
GUT GEKAUFT Reformhäuser GmbH,
in tegenwoordigheid van:
M.E.G. Gottlieb Diaderman-Haus GmbH & Co. KG,
Korea Ginseng Vertriebs GmbH (KGV)
[verzoek van het Bundesgerichtshof (hoogste federale rechter in burgerlijke en strafzaken, Duitsland) om een prejudiciële beslissing]
„ Prejudiciële verwijzing – Onderlinge aanpassing van de wetgevingen – Verordening (EG) nr. 1223/2009 – Cosmetische producten – Verplichtingen van de distributeurs – Omvang – Verbod op misleidende vermeldingen – Oneerlijke handelspraktijken – Richtlijn 2005/29/EG – Toepassingsgebied – Distributeur van een cosmetisch product die een van de fabrikant overgenomen misleidende reclameclaim gebruikt ”
I. Inleiding
1. Kan een distributeur van een cosmetisch product die de door de fabrikant van dat product verstrekte reclameclaims ongewijzigd overneemt en verspreidt, verantwoordelijk worden gehouden voor de niet-overeenstemming ervan met verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten(2)?
2. Dit is de vraag die het Hof in de onderhavige zaak dient te beantwoorden, dat daarbij zowel de bepalingen van deze verordening als de verhouding daarvan tot de bepalingen van richtlijn 2005/29/EG(3) betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt zal moeten uitleggen.
II. Toepasselijke bepalingen
A. Unierecht
1. Verordening nr. 1223/2009
3. De overwegingen 4, 11, 13 en 51 van verordening nr. 1223/2009 luiden als volgt:
„(4) Deze verordening harmoniseert in hoge mate de regels in de [Unie] om tot een interne markt voor cosmetische producten te komen en tevens een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te waarborgen.
[...]
(11) Om duidelijk vast te stellen wie verantwoordelijk is, moet elk cosmetisch product aan een verantwoordelijke persoon worden gekoppeld die in de [Unie] is gevestigd.
[...]
(13) Er moet worden vastgesteld onder welke omstandigheden een distributeur geacht moet worden de verantwoordelijke persoon te zijn.
[...]
(51) De consument moet worden beschermd tegen misleidende vermeldingen over de werkzaamheid en andere kenmerken van cosmetische producten. In het bijzonder is [richtlijn 2005/29] van toepassing. [...]”
4. Artikel 2 van deze verordening, met als opschrift „Definities”, bepaalt:
„1. Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
[...]
d) fabrikant: een natuurlijke of rechtspersoon die een cosmetisch product vervaardigt of onder zijn naam of handelsmerk laat ontwerpen of vervaardigen en in de handel brengt;
e) distributeur: een natuurlijke of rechtspersoon in de toeleveringsketen, die een cosmetisch product op de [...] markt [van de Unie] aanbiedt, maar niet de fabrikant of importeur is;
[...]”
5. In artikel 4 van deze verordening, met als opschrift „Verantwoordelijke persoon”, wordt bepaald:
„[...]
3. Voor cosmetische producten die in de [Unie] zijn geproduceerd en niet daarna zijn uitgevoerd en opnieuw in de [Unie] zijn ingevoerd, is de in de [Unie] gevestigde fabrikant de verantwoordelijke persoon.
[...]
5. De distributeur is de verantwoordelijke persoon wanneer hij onder zijn naam of handelsmerk een cosmetisch product op de markt brengt of een reeds op de markt aanwezig product zo wijzigt dat de overeenstemming met de toepasselijke voorschriften in het gedrang kan komen.
[...]”
6. Artikel 5 van verordening nr. 1223/2009, met als opschrift „Verantwoordelijkheid van de verantwoordelijke persoon”, bepaalt:
„1. De verantwoordelijke persoon garandeert de naleving van [...] artikel 20 [...]
[...]”
7. Artikel 6 van deze verordening, met als opschrift „Verplichtingen van de distributeurs”, bepaalt:
„1. Wanneer distributeurs een cosmetisch product op de markt aanbieden, nemen zij bij hun activiteiten naar behoren de toepasselijke voorschriften in acht.
2. Alvorens een cosmetisch product op de markt aan te bieden, verifiëren de distributeurs of:
– de etiketteringsgegevens als bedoeld in artikel 19, lid 1, onder a), e) en g) en artikel 19, leden 3 en 4, aanwezig zijn;
– voldaan is aan de taalvoorschriften van artikel 19, lid 5;
– de minimale houdbaarheidsdatum, indien van toepassing, als bedoeld in artikel 19, lid 1, niet verstreken is.
3. Indien een distributeur van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat:
– een cosmetisch product niet voldoet aan de voorschriften van deze verordening, biedt hij het product niet op de markt aan totdat het in overeenstemming is gebracht met de toepasselijke voorschriften;
[...]
4. De distributeur zorgt gedurende de periode dat het product onder zijn verantwoordelijkheid valt, voor zodanige opslag- en vervoersomstandigheden dat de overeenstemming met de voorschriften van deze verordening niet in het gedrang komt.
[...]”
8. Artikel 20 van deze verordening, met als opschrift „Beweringen inzake producten”, bepaalt:
„1. Bij het etiketteren, het op de markt aanbieden van en het maken van reclame voor cosmetische producten mogen de tekst, de benamingen, merken en afbeeldingen of andere al dan niet figuratieve tekens niet worden gebruikt om aan deze producten kenmerken of functies toe te schrijven die deze niet bezitten.
[...]”
2. Richtlijn 2005/29
9. De overwegingen 7, 10 en 14 van richtlijn 2005/29 luiden als volgt:
„(7) Deze richtlijn betreft handelspraktijken die rechtstreeks verband houden met het beïnvloeden van beslissingen van de consument over transacties met betrekking tot producten. [...]
[...]
(10) Deze richtlijn moet in overeenstemming zijn met de bestaande [Uniewetgeving], met name ten aanzien van de gedetailleerde bepalingen betreffende oneerlijke handelspraktijken die op die specifieke sectoren van toepassing zijn. [...] Deze richtlijn is bijgevolg slechts van toepassing voor zover er geen specifieke [...] wetsbepalingen [van de Unie] bestaan betreffende specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken, zoals de informatieverplichtingen en regels voor de wijze waarop de informatie aan de consument wordt gepresenteerd. Deze richtlijn beschermt de consument in gevallen waarvoor op [...] [het] niveau [van de Unie] geen specifieke, sectorale wetgeving bestaat, en verbiedt handelaren een verkeerde indruk te geven van de aard van producten. [...] De richtlijn vormt bijgevolg een aanvulling op het ‚acquis communautaire’ dat van toepassing is op handelspraktijken die de economische belangen van consumenten schaden.
[...]
(14) Het is wenselijk dat onder misleidende handelspraktijken die praktijken worden verstaan waarbij de consument wordt bedrogen en hem wordt belet een geïnformeerde en dus efficiënte keuze te maken, inclusief misleidende reclame. [...] De richtlijn mag geen afbreuk doen aan het bestaande [Unierecht] dat de lidstaten ten aanzien van de consumentenbescherming op het gebied van handelspraktijken uitdrukkelijk de keuze tussen verschillende regelingen laat. [...]”
10. Artikel 2 van deze richtlijn, met als opschrift „Definities”, bepaalt:
„Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:
[...]
d) handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten (hierna ‚de handelspraktijken’ genoemd): iedere handeling, omissie, gedraging, voorstelling van zaken of commerciële communicatie, met inbegrip van reclame en marketing, van een handelaar, die rechtstreeks verband houdt met de verkoopbevordering, verkoop of levering van een product aan consumenten;
[...]”
11. Artikel 3 van deze richtlijn, met als opschrift „Toepassingsgebied”, luidt als volgt:
„1. Deze richtlijn is van toepassing op oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten, zoals omschreven in artikel 5, vóór, gedurende en na een commerciële transactie met betrekking tot een product.
[...]
4. In geval van strijdigheid tussen de bepalingen van deze richtlijn en andere [...] voorschriften [van de Unie] betreffende specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken, prevaleren laatstgenoemde voorschriften en zijn deze van toepassing op deze specifieke aspecten.
[...]”
12. Artikel 5 van deze richtlijn, met als opschrift „Verbod op oneerlijke handelspraktijken”, bepaalt:
„1. Oneerlijke handelspraktijken zijn verboden.
[...]
4. Meer in het bijzonder zijn handelspraktijken oneerlijk die:
a) misleidend zijn in de zin van de artikelen 6 en 7,
[...]”
13. Artikel 6 van richtlijn 2005/29, met als opschrift „Misleidende handelingen”, bepaalt:
„1. Als misleidend wordt beschouwd een handelspraktijk die gepaard gaat met onjuiste informatie en derhalve op onwaarheden berust of, zelfs als de informatie feitelijk correct is, de gemiddelde consument op enigerlei wijze, inclusief door de algemene presentatie, bedriegt of kan bedriegen ten aanzien van een of meer van de volgende elementen, en de gemiddelde consument er zowel in het ene als in het andere geval toe brengt of kan brengen een besluit over een transactie te nemen dat hij anders niet had genomen:
[...]
b) de voornaamste kenmerken van het product, zoals beschikbaarheid, voordelen, risico’s, uitvoering, samenstelling, accessoires, klantenservice en klachtenbehandeling, procedé en datum van fabricage of verrichting, levering, geschiktheid voor het gebruik, gebruiksmogelijkheden, hoeveelheid, specificatie, geografische of commerciële oorsprong, van het gebruik te verwachten resultaten, of de resultaten en wezenlijke kenmerken van op het product verrichte tests of controles;
[...]”
B. Duits recht
14. Overeenkomstig § 3, lid 1, van het Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (wet inzake oneerlijke mededinging) van 3 juli 2004, in de op 3 maart 2010 bekendgemaakte versie (BGBl. 2010 I, blz. 254), zoals laatstelijk gewijzigd bij de wet van 6 mei 2024 (BGBl. 2024 I, nr. 149) (hierna: „UWG”), waarin het „verbod op oneerlijke handelspraktijken” is neergelegd, zijn oneerlijke handelspraktijken verboden.
15. Volgens § 3a UWG, met als opschrift „Schending van het recht”, maakt eenieder die handelt in strijd met een wettelijk voorschrift dat mede is vastgesteld om in het belang van de marktdeelnemers het marktgedrag te reguleren, zich schuldig aan een oneerlijke handelspraktijk indien de inbreuk de belangen van consumenten, andere marktdeelnemers of concurrenten wezenlijk kan aantasten.
16. Overeenkomstig § 3, lid 1, en § 5, lid 1 en lid 2, punt 1, UWG, die artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van richtlijn 2005/29 omzetten, is reclame van een distributeur die een misleidende vermelding over de voordelen van een product bevat een oneerlijke – en als zodanig verboden – handelspraktijk van de distributeur, ook al heeft hij de reclame overgenomen van de fabrikant.
17. Volgens § 8, lid 1, eerste volzin, tweede geval, UWG kan eenieder die zich schuldig maakt aan een op grond van § 3 van deze wet verboden handelspraktijk, bij herhalingsgevaar in rechte worden aangesproken tot staking van deze handeling.
III. Hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof
18. GUT GEKAUFT Reformhäuser GmbH (hierna: „GUT GEKAUFT”) exploiteert een winkel die gespecialiseerd is in de verkoop van dieet- en natuurproducten.
19. In haar reclamefolder van november 2020 heeft deze onderneming een gezichtscrème aangeprezen met de vermelding dat het daarin aanwezige ginseng-extract bepaalde gunstige werkingen heeft.
20. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat GUT GEKAUFT deze reclameclaim heeft ontvangen van de fabrikant van dit cosmetisch product, dat de claim ook op de verpakking van het betrokken product staat vermeld en dat de fabrikant de reclameadvertentie vóór de publicatie daarvan had goedgekeurd.
21. Aangezien de werkzaamheid van ginseng-extract bij uitwendig gebruik niet wetenschappelijk is aangetoond, is Verband Sozialer Wettbewerb eV (hierna: „VSW”) van mening dat de betrokken reclameclaim in strijd is met artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009 en bijgevolg oneerlijk is.
22. Na een vergeefse ingebrekestelling op 17 november 2020 heeft VSW tegen GUT GEKAUFT een stakingsvordering ingesteld bij het Landgericht Düsseldorf (rechter in eerste aanleg Düsseldorf, Duitsland), met name om haar te verbieden dergelijke reclame te maken. Het Landgericht Düsseldorf heeft deze vordering toegewezen.
23. Het Oberlandesgericht Düsseldorf (hoogste rechterlijke instantie van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, Düsseldorf, Duitsland), waarbij hoger beroep is ingesteld, heeft het in eerste aanleg gewezen vonnis vernietigd en de vordering van VSW afgewezen op grond dat GUT GEKAUFT niet aansprakelijk was voor de schending van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009. Aangezien GUT GEKAUFT de reclameclaim van de fabrikant, die in de zin van deze verordening de verantwoordelijke persoon was, ongewijzigd had overgenomen en voor haar eigen reclame had gebruikt, was GUT GEKAUFT niet verplicht ervoor te zorgen dat de voorschriften van die bepaling werden nageleefd.
24. Met zijn beroep in Revision bij het Bundesgerichtshof (hoogste federale rechter in burgerlijke en strafzaken, Duitsland), de verwijzende rechter, verzoekt VSW om herstel van het in eerste aanleg gewezen vonnis.
25. Die rechter gaat ervan uit dat het in strijd met artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009 is om het betrokken product te promoten met de betwiste bewering.
26. Hij vraagt zich in de eerste plaats af of GUT GEKAUFT op grond van artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009, in haar hoedanigheid van distributeur van de betrokken producten, de verantwoordelijkheid moet dragen voor een dergelijke schending van artikel 20, lid 1, van deze verordening wanneer deze onderneming een misleidende reclameboodschap die de fabrikant haar ter beschikking heeft gesteld, zonder nader onderzoek heeft overgenomen in haar reclamefolder voor de verkoop van de gezichtscrème.
27. In dit verband wenst de verwijzende rechter in de eerste plaats te vernemen of de verplichtingen die voor de distributeur uit artikel 6, lid 1, en lid 3, eerste alinea, van deze verordening voortvloeien ook de uit artikel 20, lid 1, van deze verordening voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot de verkoopbevordering van producten omvatten, en of die distributeur moet instaan voor een reclameboodschap die niet voldoet aan die tweede bepaling, hetgeen zou impliceren dat hij verplicht is om reclameboodschappen die hij ongewijzigd van een fabrikant overneemt, te controleren en om na te gaan of het in de handel gebrachte product daadwerkelijk de aangeprezen functies bezit.
28. In de tweede plaats wenst deze rechter te vernemen of de distributeur, ingeval hij niet moet instaan op grond van artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009 voor de reclame voor het cosmetisch product die in strijd is met artikel 20, lid 1, van deze verordening, niettemin verantwoordelijk moet worden gehouden voor dergelijke misleidende reclame op grond van de toepasselijke regels inzake oneerlijke handelspraktijken die voortvloeien uit richtlijn 2005/29.
29. Volgens die rechter bevat de geharmoniseerde regeling van die verordening een uitputtende regeling van de aansprakelijkheid van de distributeur van een cosmetisch product. Zo kunnen de bepalingen van artikel 4, lid 6, en artikel 6 van verordening nr. 1223/2009, als lex specialis, overeenkomstig de collisieregel van artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29 niet worden uitgeschakeld door de eventueel daarmee colliderende algemene mededingingsrechtelijke beginselen voor misleidende handelspraktijken van distributeurs.
30. Volgens die rechter zou dit anders kunnen zijn indien de verantwoordelijkheid van de distributeur van een cosmetisch product niet uitputtend zou worden geregeld door verordening nr. 1223/2009, die volgens hem met name niet van toepassing is op het geval waarin de distributeur in zijn reclame de boodschap van de fabrikant gewoon ongewijzigd overneemt.
31. Het slagen van het beroep in Revision hangt dus af van de uitlegging van artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009, alsook van artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29.
32. In die omstandigheden heeft het Bundesgerichtshof de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1) Heeft een distributeur die niet de verantwoordelijke persoon is in de zin van artikel 4, lid 6, van verordening [nr. 1223/2009], overeenkomstig artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van deze verordening redenen om aan te nemen dat de reclame van een fabrikant niet voldoet aan de vereisten van artikel 20, lid 1, van de verordening wanneer hij de reclame die de fabrikant hem voor eigen commerciële doeleinden ter beschikking heeft gesteld, gebruikt zonder na te gaan of de aangeprezen functies van het cosmetische product voldoende zijn onderbouwd? Of heeft de distributeur slechts onder bepaalde – zo ja, onder welke – voorwaarden overeenkomstig artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening [nr. 1223/2009] redenen om aan te nemen dat de door hem gebruikte reclame van de fabrikant niet voldoet aan de vereisten van artikel 20, lid 1, van de verordening en de plicht om na te gaan of de aangeprezen functies van het cosmetische product voldoende zijn onderbouwd?
2) Staan artikel 4, lid 6, en artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening [nr. 1223/2009] er ingevolge artikel 3, lid 4, van [richtlijn 2005/29] aan in de weg dat reclame van een distributeur waarin een van de fabrikant overgenomen misleidende bewering over de functies van een cosmetisch product staat, moet worden aangemerkt als een oneerlijke handelspraktijk in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van richtlijn [2005/29]?”
33. Opmerkingen zijn ingediend door GUT GEKAUFT, de Griekse regering en de Europese Commissie.
34. Dezelfde partijen zijn gehoord ter terechtzitting van 29 april 2026.
IV. Analyse
A. Eerste prejudiciële vraag
35. Met zijn eerste prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, en artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009 aldus moeten worden uitgelegd dat een distributeur die een cosmetisch product onder de naam of het handelsmerk van de fabrikant ongewijzigd op de markt aanbiedt, verplicht is om na te gaan of dit product de functies bezit die eraan worden toegeschreven in de beweringen in de reclamefolders van die distributeur wanneer die beweringen door de fabrikant van het product aan die distributeur ter beschikking zijn gesteld, deze ook op de productverpakking vermeld staan en zij ongewijzigd door de distributeur zijn overgenomen.
36. Ten eerste bevat artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009 een reeks verplichtingen voor distributeurs van cosmetische producten. Ten tweede is in artikel 20, lid 1, van deze verordening bepaald dat onder meer bij het maken van reclame voor cosmetische producten de tekst, de benamingen, merken en afbeeldingen of andere al dan niet figuratieve tekens niet mogen worden gebruikt om aan deze producten kenmerken of functies toe te schrijven die deze niet bezitten. De verwijzende rechter merkt in dit verband op dat dit nochtans het geval is voor de in het hoofdgeding aan de orde zijnde reclame.
37. Derhalve rijst de vraag voor wie dit verbod geldt, en meer in het bijzonder of de distributeur verplicht is om de naleving van deze bepaling te waarborgen wanneer hij de reclameclaims van de fabrikant gewoon ongewijzigd overneemt.
1. Vaststelling van de persoon die verantwoordelijk is voor de naleving van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009
38. Overeenkomstig artikel 1 van verordening nr. 1223/2009 beoogt deze verordening „regels [vast te stellen] waaraan alle cosmetische producten die op de markt worden aangeboden, moeten voldoen om de werking van de interne markt en een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te waarborgen”.
39. Daartoe bepaalt verordening nr. 1223/2009 dat voor alle cosmetische producten een verantwoordelijke persoon moet worden aangewezen en dat die verantwoordelijke persoon voor alle cosmetische producten die op de markt worden gebracht, de naleving waarborgt van de in deze verordening vastgelegde relevante verplichtingen.(4) Bovendien blijkt ondubbelzinnig uit artikel 5 van deze verordening dat de verantwoordelijke persoon de naleving garandeert van artikel 20 ervan.
40. Artikel 4, lid 3, van verordening nr. 1223/2009 wijst voor cosmetische producten die in de Unie zijn geproduceerd en niet daarna zijn uitgevoerd en opnieuw in de Unie zijn ingevoerd, de in de Unie gevestigde fabrikant aan als verantwoordelijke persoon. De distributeur wordt slechts geacht de verantwoordelijke persoon te zijn wanneer hij onder zijn naam of handelsmerk een cosmetisch product op de markt brengt of een reeds op de markt aanwezig product zo wijzigt dat de overeenstemming met de toepasselijke voorschriften in het gedrang kan komen.(5) Zoals de verwijzende rechter heeft uiteengezet, is dit niet het geval in het hoofdgeding.
41. In een situatie als die in het hoofdgeding, waarin de distributeur de reclameclaims over het op de markt aangeboden product ongewijzigd van de fabrikant overneemt, moet dus wel degelijk de fabrikant, en niet de distributeur, worden beschouwd als de verantwoordelijke persoon op wie het verbod rust om cosmetische producten in reclame eigenschappen toe te schrijven die zij niet bezitten.
2. Omvang van de verplichtingen van de distributeur
42. De vraag rijst echter of het daarom uitgesloten is dat het verbod om cosmetische producten in reclame eigenschappen toe te schrijven die zij niet bezitten, ook geldt voor de distributeur. Hoewel deze laatste niet de verantwoordelijke persoon is, biedt hij een cosmetisch product ongewijzigd onder de naam of het handelsmerk van de fabrikant aan op de markt en neemt hij de reclameclaims van de fabrikant over, en zou hij dus verplicht kunnen zijn om de waarheidsgetrouwheid ervan te controleren.
43. Zoals partijen in hun schriftelijke opmerkingen vermelden, legt artikel 6 van verordening nr. 1223/2009 distributeurs immers een hele reeks verplichtingen op, en moet dus worden uitgemaakt of de verplichting om de naleving te waarborgen van artikel 20, lid 1, van deze verordening, ook tot die verplichtingen behoort.
44. Om deze vraag te beantwoorden, zal ik overeenkomstig vaste rechtspraak bij de uitlegging van deze bepalingen niet enkel rekening houden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaken.(6)
a) Letterlijke uitlegging
45. Om te beginnen merk ik op dat distributeurs volgens artikel 6, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, wanneer zij een cosmetisch product op de markt aanbieden, bij hun activiteiten „naar behoren de toepasselijke voorschriften in acht [moeten nemen]”. Bovendien bepaalt artikel 6, lid 3, van deze verordening dat indien een distributeur van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat een cosmetisch product niet voldoet aan de voorschriften van deze verordening, hij het product niet op de markt aanbiedt totdat het in overeenstemming is gebracht met de toepasselijke voorschriften.
46. Deze twee bepalingen zijn van toepassing op de verspreiding door de distributeur van reclame voor een cosmetisch product. Voor een distributeur die een cosmetisch product in de handel brengt, moet reclame daarvoor maken immers worden geacht tot zijn activiteiten te behoren, aangezien het een voor hem normale activiteit betreft. Bovendien maken de voorschriften van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009 zonder twijfel deel uit van de „toepasselijke voorschriften” waarnaar de bepalingen betreffende de verplichtingen van de distributeurs verwijzen.
47. Zoals de Commissie betoogt, leggen de bewoordingen van artikel 6 van verordening nr. 1223/2009 de distributeurs echter geenszins een algemene verplichting op om na te gaan of het betrokken product daadwerkelijk de eigenschappen bezit die de fabrikant daaraan toeschrijft in de reclameclaims.
48. Integendeel, artikel 6, lid 3, van verordening nr. 1223/2009 beperkt deze verplichting uitdrukkelijk tot situaties waarin een distributeur van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat het product niet voldoet aan de voorschriften van deze verordening. Zoals advocaat-generaal Spielmann in zijn conclusie in de zaak Dürr Dental(7) in een vergelijkbare situatie(8) heeft benadrukt, en zoals het Hof vervolgens heeft geoordeeld(9), volgt uit de bewoordingen van die bepaling dat de distributeur slechts verplicht is om de overeenstemming met artikel 20, lid 1, van deze verordening te waarborgen en dus om de reclameclaims van de fabrikant die hij voor zijn rekening overneemt, te controleren indien hij zich ervan bewust is dat er een probleem is met de overeenstemming van het product met die bepaling(10).
49. Evenzo voorziet artikel 6, lid 2, van verordening nr. 1223/2009 in een verplichting voor de distributeurs om bepaalde controles te verrichten voordat het cosmetisch product op de markt wordt aangeboden. Deze controles worden echter limitatief opgesomd en hebben betrekking op specifieke kenmerken van het product (etiketteringsgegevens, taalvoorschriften en houdbaarheidsdatum van het product). Het gaat dus om technische gegevens, die gemakkelijk te verifiëren zijn. Zij hebben geenszins betrekking op de juistheid van de reclameclaims van de fabrikant, die de distributeur alleen kan verifiëren indien hij een zekere mate van onderzoek verricht en over een zekere mate van deskundigheid beschikt, wat niet noodzakelijkerwijs het geval is.(11)
50. Alleen wanneer er concrete omstandigheden zijn die de distributeur kunnen doen menen of hem redenen kunnen geven om aan te nemen dat de reclameclaim onjuist is, kan hij dus verplicht zijn om deze te controleren teneinde te waarborgen dat het op de markt aangeboden product voldoet aan de vereisten van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009.
51. Deze uitlegging vindt mijns inziens steun in de contextuele en de teleologische uitlegging van deze bepalingen.
b) Contextuele uitlegging
52. Zoals advocaat-generaal Spielmann in zijn conclusie in de zaak Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2025:697) heeft opgemerkt, kan het voor de vaststelling van de omvang van de verplichtingen van distributeurs relevant zijn om te verwijzen naar de „Blauwe Gids” voor de uitvoering van de Unieregeling inzake producten van 2022(12). Hoewel dit document geen juridisch bindend karakter heeft, bevat het nuttige gegevens voor de uitlegging van de relevante Unierechtelijke bepalingen(13) en vormt het dus een leidraad.
53. De Blauwe Gids zet uiteen dat de zorgvuldigheid betrekking heeft op „het beoordelingsvermogen, de zorg, voorzichtigheid, vastberadenheid en handelingen die van een persoon redelijkerwijze te verwachten zijn onder bepaalde omstandigheden”.(14) Zoals de Commissie aanvoert, wordt de omvang van de zorgvuldigheidsplicht van een distributeur, als bedoeld in artikel 6, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, dus bepaald in het licht van hetgeen redelijkerwijs in bepaalde omstandigheden van een distributeur mag worden verwacht.
54. Net als advocaat-generaal Spielmann in zijn conclusie in de zaak Dürr Dental ben ik dan ook van mening dat uit de zorgvuldigheidsplicht van artikel 6, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, gelezen in het licht van artikel 6, lid 3, ervan, volgt dat van de distributeurs een zekere waakzaamheid wordt vereist voordat zij een cosmetisch product op de markt aanbieden.
55. Met andere woorden, de verplichting die op hen rust, is van een andere aard dan die van de verantwoordelijke persoon. De distributeurs zijn niet verplicht om actief na te gaan of een cosmetisch product voldoet aan de vereisten van verordening nr. 1223/2009 en dus of een reclameclaim in overeenstemming is met artikel 20, lid 1, van deze verordening. Zij kunnen echter niet negeren dat bepaalde reclameclaims mogelijk niet in overeenstemming zijn met deze bepaling, indien zij wegens de concrete omstandigheden van het geval van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat die reclameclaims onjuist zijn.
56. Op deze wijze lijkt een dergelijke uitlegging mij in overeenstemming met de duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheden in verordening nr. 1223/2009. Het is dus altijd aan de verantwoordelijke persoon om ervoor te zorgen dat de producten voldoen aan de vereisten van deze verordening en dus te waarborgen dat de reclameclaims niet in strijd zijn met artikel 20, lid 1, ervan. Die verantwoordelijkheid rust niet op de distributeur, die er bij het op de markt aanbieden van een cosmetisch product alleen voor moet waken dat hij geen cosmetische producten op de markt aanbiedt waarvan hij van mening is of redenen heeft om aan te nemen, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, dat zij niet conform zijn.
c) Teleologische uitlegging
57. De doelstellingen van verordening nr. 1223/2009 bevestigen mijns inziens de uitlegging van artikel 6, leden 1 en 3, ervan volgens welke de distributeur enkel wanneer er concrete omstandigheden zijn waardoor hij van mening zou kunnen zijn of redenen zou kunnen hebben om aan te nemen dat reclameclaims onjuist zijn, verplicht moet zijn deze te controleren teneinde te waarborgen dat het op de markt aangeboden product voldoet aan de vereisten van artikel 20, lid 1, van deze verordening.
58. In artikel 1 van verordening nr. 1223/2009 worden de twee doelstellingen van deze verordening vermeld: de werking van de interne markt en een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid waarborgen.
59. De duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de verschillende marktdeelnemers en dus tussen de fabrikanten en de distributeurs, lijkt mij geschikt niet alleen voor de doelstelling om de volksgezondheid te beschermen, maar ook voor de doelstelling om de goede werking van de interne markt te waarborgen. Zoals GUT GEKAUFT en de Commissie aanvoeren, zou het immers onlogisch zijn om, naast de fabrikanten, ook de distributeurs systematisch verantwoordelijk te houden voor de overeenstemming van de reclameclaims met de vereisten van verordening nr. 1223/2009.
60. Ten eerste zijn de fabrikanten, gezien hun kennis van de cosmetische producten, het best in staat om ervoor te zorgen dat die producten aan de vereisten voldoen en dus om te waarborgen dat de reclameclaims die zij aan de distributeurs verstrekken overeenstemmen met de eigenschappen van het product, zodat de consument nauwkeurig over de werking ervan wordt geïnformeerd.
61. Ten tweede is een systematische controleverplichting van de conformiteit van de van de fabrikanten overgenomen reclameclaims en de inspanning die dit met zich zou meebrengen, onevenredig, zowel voor kleine distributeurs die niet over de nodige middelen beschikken, als voor grote distributeurs die een groot aantal producten in de handel brengen. Dit zou er bovendien toe leiden dat dezelfde controle talloze keren tegelijk plaatsvindt, terwijl de fabrikant deze reeds heeft verricht.
62. Hoewel de doelstelling om de volksgezondheid te beschermen alleen vereist dat alleen de fabrikanten systematisch verantwoordelijk worden gehouden voor de naleving van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, vereist deze doelstelling echter ook dat de distributeurs die de reclameclaims van de fabrikant overnemen, in mindere mate en afhankelijk van de concrete omstandigheden, ervoor kunnen instaan dat deze claims voldoen aan de vereisten van deze verordening. Mijns inziens zou het in strijd zijn met deze doelstelling indien een distributeur een cosmetisch product op de markt zou kunnen aanbieden onder overname van de misleidende reclameclaims van de fabrikant, terwijl hij wegens de concrete omstandigheden van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat deze niet in overeenstemming zijn met die bepaling.
63. In deze omstandigheden ben ik van mening dat artikel 6,
leden 1 en 3, van verordening nr. 1223/2009, gelezen in samenhang met artikel 20, lid 1, ervan, aldus moet worden uitgelegd dat een distributeur die een cosmetisch product ongewijzigd onder de naam of het handelsmerk van de fabrikant op de markt aanbiedt, verplicht is om na te gaan of dit product de functies bezit die eraan worden toegeschreven in de beweringen in zijn reclamefolders – en dit niettegenstaande het feit dat deze beweringen door de fabrikant van het product aan die distributeur ter beschikking zijn gesteld, zij ook op de verpakking van het product staan vermeld en als zodanig door de distributeur zijn overgenomen – indien hij wegens concrete omstandigheden van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat zij niet in overeenstemming zijn met de vereisten van verordening nr. 1223/2009.
64. Om de verwijzende rechter een nuttig antwoord te geven, moet nog worden gepreciseerd welke omstandigheden moeten worden geacht de distributeur te doen menen of redenen te geven om aan te nemen dat de reclameclaims van de fabrikant niet aan de vereisten voldoen, en dus voor de distributeur de verificatieverplichting doen ontstaan.
3. Ontstaan van de verificatieverplichting van de distributeur
65. Volgens artikel 6, leden 1 en 3, van verordening nr. 1223/2009 is de distributeur slechts verplicht de juistheid van reclameclaims te verifiëren wanneer hij van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat deze claims niet in overeenstemming zijn met artikel 20, lid 1, van die verordening. Zoals ik in punt 49 van deze conclusie in navolging van advocaat-generaal Spielmann heb opgemerkt, veronderstelt dit dat de distributeur zich ervan bewust is dat er een probleem is met de overeenstemming van de betrokken reclame met artikel 20, lid 1, van die verordening.
66. Noch de bewoordingen, noch de context van artikel 6, lid 3, van verordening nr. 1223/2009 verduidelijken in welke mate een distributeur zich daarvan bewust moet zijn opdat voor hem de verplichting ontstaat om de conformiteit van de van de fabrikant overgenomen reclameclaims te verifiëren. Uit die bewoordingen blijkt immers enkel dat hij „van mening [moet zijn] of redenen [moet hebben] om aan te nemen” dat die claims niet conform zijn, om verplicht te zijn dit te verifiëren.
67. Het klopt dat deze woorden veeleer op een subjectief element in hoofde van de distributeur wijzen. Niettemin betekent de verwijzing naar de noodzaak voor de distributeur om „van mening [te zijn] of redenen [te hebben] om aan te nemen” dat reclameclaims, zoals in casu, niet in overeenstemming zijn met de vereisten van verordening nr. 1223/2009, mijns inziens vooral dat op de distributeur een verificatieverplichting rust zowel wanneer hij daadwerkelijk kennis heeft van het feit dat zij niet conform zijn (wanneer hij „van mening is”) als wanneer een redelijk oplettende distributeur dit duidelijk niet over het hoofd kon zien (wanneer hij „redenen heeft” om dat aan te nemen).
68. Het lijkt mij immers duidelijk dat de, per definitie subjectieve, bewustwording van de distributeur dat niet aan de vereisten van verordening nr. 1223/2009 wordt voldaan, altijd het gevolg is van objectieve elementen. Mijns inziens is de verificatieplicht van de distributeur dus afhankelijk van het bestaan van concrete aanwijzingen die hem kunnen doen menen of redenen kunnen geven om aan te nemen dat de door de fabrikant verstrekte reclameclaims onjuist zijn.
69. Om te beginnen biedt de Blauwe Gids ook in dit verband een aantal richtsnoeren. Wat de zorgvuldigheidsplicht van de distributeur betreft wordt daarin uiteengezet dat deze „[moet] kunnen [vaststellen] wanneer een product duidelijk niet aan die vereisten voldoet”.(15) Hoewel het niet aan de distributeur staat om actief na te gaan of de door de fabrikant verstrekte reclameclaims in overeenstemming zijn met artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, moet hij deze verificatie mijns inziens toch verrichten indien duidelijk blijkt dat dit wellicht niet het geval is.(16)
70. Zo moeten uit de lucht gegrepen of onmiskenbaar onwaarschijnlijke verklaringen over de eigenschappen van een cosmetisch product mijns inziens de distributeur ertoe brengen na te gaan of de beweringen die hij van de fabrikant overneemt, voldoen aan de vereisten van artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009.
71. Voorts moet een distributeur mijns inziens verplicht zijn om de waarheidsgetrouwheid van de van de fabrikant overgenomen reclameclaims te verifiëren wanneer hij tastbaar bewijs heeft dat het betrokken product de gestelde eigenschappen niet bezit. Dit moet met name het geval zijn wanneer een aanzienlijk aantal consumenten hem na het betrokken cosmetisch product gebruikt te hebben bericht dat er van de beweerde werking geen sprake is.
72. Ten slotte rijst de vraag of, in een situatie als die in het hoofdgeding, het feit dat de distributeur in gebreke wordt gesteld om de verspreiding van de misleidende reclameclaims te staken, een element is dat hem kan doen menen of redenen kan geven om aan te nemen dat die reclameclaims onjuist zijn.
73. Mijns inziens moet dit het geval zijn, mits in de ingebrekestelling wordt uiteengezet waarom de door de distributeur overgenomen reclameclaims moeten worden geacht niet te voldoen aan artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009(17) en mits deze redenen niet op het eerste gezicht volledig ongegrond lijken. In een dergelijke situatie wordt de distributeur er immers op gewezen dat de reclameclaims mogelijk onverenigbaar zijn met de vereisten van deze verordening. De distributeur kan dit niet op goede gronden negeren, aangezien een ingebrekestelling bij een distributeur met een zorgvuldigheidsplicht twijfel moet doen rijzen over de overeenstemming ervan.
74. Hoe dan ook staat het aan de verwijzende rechter om, rekening houdend met alle relevante omstandigheden van het concrete geval, te bepalen of de distributeur over elementen beschikte die hem konden doen menen of redenen konden geven om aan te nemen dat de van de fabrikant ongewijzigd overgenomen reclameclaims niet in overeenstemming waren met verordening nr. 1223/2009.
B. Tweede prejudiciële vraag
75. Met zijn tweede prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29/EG aldus moet worden uitgelegd dat artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009 zich ertegen verzet dat reclame die een distributeur van een cosmetisch product ongewijzigd van de fabrikant overneemt en die misleidende beweringen over de eigenschappen van een bestanddeel van dit product bevat, wordt beschouwd als een oneerlijke handelspraktijk in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van die richtlijn.
76. De verwijzende rechter wenst met andere woorden in wezen te vernemen of artikel 4, lid 6, en artikel 6, lid 1 en lid 3, eerste alinea, van verordening nr. 1223/2009, die de verplichtingen van de distributeurs van cosmetische producten regelen, zich er als lex specialis tegen verzetten dat de bepalingen van richtlijn 2005/29 die over het verbod van misleidende handelspraktijken gaan op die producten van toepassing zijn.
77. Richtlijn 2005/29 heeft tot doel uniforme regels voor oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten vast te stellen, teneinde tot de goede werking van de interne markt bij te dragen en een hoog niveau van consumentenbescherming tot stand te brengen.(18)
78. Deze richtlijn voorziet in één algemeen verbod op oneerlijke handelspraktijken die het economische gedrag van consumenten verstoren.(19) Zij wordt gekenmerkt door een ruim toepassingsgebied. Het begrip „handelspraktijk” wordt immers bijzonder ruim gedefinieerd, waarbij de beoogde praktijken van commerciële aard moeten zijn, en meer bepaald van handelaars moeten uitgaan, en rechtstreeks verband moeten houden met de verkoopbevordering, het verkopen of het leveren van producten aan consumenten.(20)
79. In die omstandigheden vormt het feit dat een distributeur in een reclamefolder eigenschappen van een cosmetisch product aanprijst, ontegenzeglijk een handelspraktijk in de zin van richtlijn 2005/29. Bovendien volgt daaruit dat deze richtlijn distributeurs verplicht om zich van misleidende handelspraktijken te onthouden, zonder dat er daarbij sprake is van de voorwaarde dat zij „van mening [moeten] zijn” of „redenen [moeten] hebben om aan te nemen” dat de verspreide reclameclaims misleidend zijn, welke voorwaarde wel is vervat in artikel 6, leden 1 en 3, van verordening nr. 1223/2009.
80. Met andere woorden, het ongewijzigd overnemen door een distributeur van reclameclaims van de fabrikant kan, wanneer hierin aan de producten eigenschappen worden toegeschreven die zij niet bezitten, onder het verbod van misleidende handelspraktijken als bedoeld in artikel 6, lid 1, onder b), van richtlijn 2005/29 vallen, ook al is niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 6, leden 1 en 3, van verordening nr. 1223/2009.
81. Derhalve moet worden nagegaan of deze bepalingen van richtlijn 2005/29 en van verordening nr. 1223/2009 parallel van toepassing kunnen zijn.
82. In dit verband bepaalt artikel 3, lid 3, van richtlijn 2005/29 dat deze richtlijn geen afbreuk doet aan de Unierechtelijke of nationale voorschriften inzake gezondheids- en veiligheidsaspecten van producten, en bevat artikel 3, lid 4, van deze richtlijn een „uitsluitingsclausule”(21) volgens welke „in geval van strijdigheid tussen de bepalingen van deze richtlijn en andere [Unierechtelijke] voorschriften betreffende specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken, [...] laatstgenoemde voorschriften [prevaleren] en [...] deze van toepassing [zijn] op deze specifieke aspecten”(22). Zoals het Hof in een vergelijkbare context heeft geoordeeld, vallen deze specifieke aspecten dus uitsluitend onder de bepalingen van verordening nr. 1223/2009 in het enkele geval dat is voldaan aan de dubbele voorwaarde dat, ten eerste, deze verordening specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken regelt en, ten tweede, er een conflict bestaat tussen deze verordening en de bepalingen van richtlijn 2005/29.(23)
83. Mijns inziens, en zoals de Commissie betoogt, heeft verordening nr. 1223/2009 weliswaar betrekking op de gezondheid en veiligheid van producten maar vormen de bepalingen ervan die gaan over de verplichtingen van de distributeurs ook voorschriften die specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken regelen. Meer in het bijzonder bepalen artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van deze verordening de omvang van de verplichtingen die de distributeurs op het gebied van reclame voor cosmetische producten hebben, en moeten zij in dat opzicht dus worden beschouwd als een bijzondere regel ten opzichte van de algemene regels inzake misleidende handelspraktijken van richtlijn 2005/29.
84. Ook moet nog worden uitgemaakt of er, zoals bedoeld in artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29, strijdigheid tussen die bepalingen is zodat verordening nr. 1223/2009 zou moeten prevaleren.
85. Volgens de rechtspraak van het Hof kan slechts worden aangenomen dat er sprake is van strijdigheid in de zin van artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29 wanneer de verhouding tussen de betrokken bepalingen verder gaat dan louter een ongelijkheid of een verschil en het onderscheid niet kan worden overbrugd via een eenvormige formulering waardoor beide situaties naast elkaar kunnen bestaan zonder dat aan het bestaande onderscheid wordt afgedaan.(24) Van een dergelijke strijdigheid is dus enkel sprake wanneer andere bepalingen dan die van richtlijn 2005/29 specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken regelen en handelaren zonder enige manoeuvreerruimte verplichtingen opleggen die onverenigbaar zijn met die welke in deze richtlijn zijn neergelegd.(25)
86. In dit verband wijs ik erop dat richtlijn 2005/29 ertoe strekt een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen en met het oog daarop ervoor te zorgen dat oneerlijke handelspraktijken op doeltreffende wijze worden bestreden in het belang van de consumenten.(26) Artikel 6, lid 1, van deze richtlijn beoogt de consument meer in het bijzonder een passende bescherming te garanderen wat betreft de informatie die via de reclame voor een product aan hem wordt verstrekt. In dezelfde zin strekt verordening nr. 1223/2009 ertoe een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te waarborgen door onder meer te voorkomen dat consumenten worden misleid door de informatie die hun over cosmetische producten wordt verstrekt.(27)
87. Zoals de Commissie in haar schriftelijke opmerkingen aanvoert, streven richtlijn 2005/29 en verordening nr. 1223/2009 dus een gemeenschappelijk doel na dat erin bestaat een hoog niveau van consumentenbescherming tegen misleidende informatie te waarborgen.
88. Deze vaststelling volstaat mijns inziens echter niet om systematisch strijdigheid te gaan uitsluiten tussen de verplichtingen die distributeurs op grond van richtlijn 2005/29 en van verordening nr. 1223/2009 hebben met betrekking tot reclameclaims voor cosmetische producten.
89. Mijns inziens impliceren de bij verordening nr. 1223/2009 en richtlijn 2005/29 aan de distributeurs opgelegde verplichtingen op het gebied van reclame juist een onderscheid dat niet kan worden overbrugd via een eenvormige formulering, en zou een parallelle toepassing ervan artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van deze verordening hun nuttig effect ontnemen wanneer de distributeur in overeenstemming met laatstgenoemde bepalingen heeft gehandeld.
90. Zoals uit mijn analyse van de eerste prejudiciële vraag blijkt, worden de verplichtingen van de distributeurs op het gebied van reclame immers nauwkeurig omschreven in verordening nr. 1223/2009 en bepaalt deze verordening dat zij slechts verantwoordelijk worden gehouden voor de verspreiding van met artikel 20, lid 1, van deze verordening strijdige reclame wanneer zij van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat de reclameclaims van de fabrikant niet conform zijn.(28) Aldus heeft de wetgever ervoor gekozen de omvang van de verplichtingen van de distributeurs op dit gebied te beperken door deze te onderscheiden van de verplichtingen van de fabrikanten, die in de eerste plaats aansprakelijk zijn voor inbreuken op artikel 20, lid 1, van deze verordening.
91. De bepalingen van richtlijn 2005/29 daarentegen leggen distributeurs een onvoorwaardelijk verbod op om van fabrikanten overgenomen misleidende reclame te gebruiken.
92. Met andere woorden, omdat de omvang van de verplichtingen die de distributeurs uit hoofde van verordening nr. 1223/2009 en richtlijn 2005/29 hebben verschillend is, kan een en dezelfde praktijk van een distributeur in geval van parallelle toepassing van deze verordening en deze richtlijn, in strijd worden geacht met deze richtlijn terwijl zij wel in overeenstemming is met deze verordening.
93. Een dergelijke parallelle toepassing zou noodzakelijkerwijs tot gevolg hebben dat de door de wetgever in verordening nr. 1223/2009 beoogde afbakening van de verplichtingen van de distributeurs haar nuttig effect verliest en dat deze verplichtingen worden geneutraliseerd, en dat terwijl deze verordening specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken regelt.
94. Ik ben dan ook van mening dat wanneer een distributeur die de reclameclaims van een fabrikant overneemt handelt in overeenstemming met de vereisten van verordening nr. 1223/2009, er strijdigheid is tussen artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van deze verordening enerzijds en richtlijn 2005/29 anderzijds. Uit artikel 3, lid 4, van deze richtlijn blijkt duidelijk dat in een dergelijke situatie de regels van de verordening moeten prevaleren.
95. Dit geldt temeer daar uit overweging 4 van verordening nr. 1223/2009 blijkt dat deze verordening de in de Unie geldende regels uitputtend harmoniseert en het Hof herhaaldelijk heeft geoordeeld dat uit het geheel van de bepalingen van deze verordening – met name artikel 1, gelezen in het licht van de overwegingen 3 en 4 ervan – blijkt dat deze verordening tot doel heeft de in de Unie geldende regels uitputtend te harmoniseren om een interne markt voor cosmetische producten tot stand te brengen en tevens een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te waarborgen.(29)
96. Dit ligt echter anders ingeval de distributeur, die de reclameclaims van de fabrikant zonder deze te verifiëren overneemt, in strijd handelt met de vereisten van artikel 6, leden 1 en 3, van verordening nr. 1223/2009 omdat hij, gelet op de concrete omstandigheden van het geval, van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat die niet in overeenstemming zijn met artikel 20, lid 1, van deze verordening.
97. Artikel 6, lid 1, onder b), van richtlijn 2005/29 verbiedt immers misleidend gedrag van marktdeelnemers op het gebied van reclame, wat noodzakelijkerwijs ook slaat op de in artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009 bedoelde praktijken, waarvan de distributeur verplicht kan zijn te controleren of zij voldoen aan artikel 6, leden 1 en 3, van deze verordening. Aldus is de praktijk van een distributeur die in strijd is met artikel 6, leden 1 en 3, van deze verordening, mijns inziens ook in strijd met artikel 6, lid 1, onder b), van die richtlijn. Zoals de Commissie ter terechtzitting heeft betoogd, kan de overname door de distributeur van de reclameclaims van de fabrikant zonder deze te verifiëren, met andere woorden een inbreuk op zowel verordening nr. 1223/2009 als richtlijn 2005/29 vormen.
98. In die situatie is niet voldaan aan de voorwaarde van strijdigheid tussen richtlijn 2005/29 en verordening nr. 1223/2009, en kunnen zij mijns inziens parallel worden toegepast.
99. Dit is ook het geval wanneer de distributeur van een cosmetisch product zich schuldig maakt aan een praktijk die in strijd is met de bepalingen van richtlijn 2005/29, maar waar verordening nr. 1223/2009 niet op ziet. Hoewel vaststaat dat laatstgenoemde verordening de in de Unie geldende regels inzake cosmetische producten uitputtend harmoniseert, heeft die harmonisatie enkel betrekking op de gedragingen van de marktdeelnemers die bedoeld worden in deze verordening. Met andere woorden, deze verordening regelt niet op uitputtende wijze de verplichtingen van de distributeurs die buiten de werkingssfeer ervan vallen en die op grond van andere Unierechtelijke instrumenten kunnen worden opgelegd.
100. Bijgevolg moet artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29 aldus worden uitgelegd dat:
– het zich ertegen verzet dat de praktijk waarbij een distributeur reclame voor een cosmetisch product verspreidt die hij ongewijzigd van de fabrikant heeft overgenomen en die voldoet aan artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, kan worden aangemerkt als een „oneerlijke handelspraktijk” in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van die richtlijn , en
– het zich er niet tegen verzet dat de praktijk waarbij een distributeur in strijd met zijn verplichtingen van artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van die verordening reclame voor een cosmetisch product verspreidt die hij ongewijzigd van de fabrikant heeft overgenomen, kan worden aangemerkt als een oneerlijke handelspraktijk in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van die richtlijn.
V. Conclusie
101. Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de prejudiciële vragen van het Bundesgerichtshof te beantwoorden als volgt:
„1) Artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van verordening (EG) nr. 1223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende cosmetische producten
moeten aldus worden uitgelegd dat
een distributeur die een cosmetisch product onder de naam of het handelsmerk van de fabrikant ongewijzigd op de markt aanbiedt, verplicht is om na te gaan of dit product de functies bezit die eraan worden toegeschreven in de beweringen in de reclamefolders van die distributeur wanneer die beweringen door de fabrikant van het product aan die distributeur ter beschikking zijn gesteld, deze ook op de productverpakking vermeld staan en zij ongewijzigd door de distributeur zijn overgenomen, indien hij wegens concrete omstandigheden van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat zij niet in overeenstemming zijn met de vereisten van verordening nr. 1223/2009, waarbij het aan de verwijzende rechter staat om dit na te gaan.
2) Artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van richtlijn 84/450/EEG van de Raad, richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad (‚richtlijn oneerlijke handelspraktijken’)
moet aldus moet worden uitgelegd dat
– het zich ertegen verzet dat de praktijk waarbij een distributeur reclame voor een cosmetisch product verspreidt die hij ongewijzigd van de fabrikant heeft overgenomen en die voldoet aan artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van verordening nr. 1223/2009, kan worden aangemerkt als een ‚oneerlijke handelspraktijk’ in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van richtlijn 2005/29, en
– het zich er niet tegen verzet dat de praktijk waarbij een distributeur in strijd met zijn verplichtingen van artikel 6, leden 1 en 3, en artikel 20, lid 1, van die verordening reclame voor een cosmetisch product verspreidt die hij ongewijzigd van de fabrikant heeft overgenomen, kan worden aangemerkt als een ‚oneerlijke handelspraktijk’ in de zin van artikel 5, lid 1 en lid 4, onder a), en artikel 6, lid 1, onder b), van die richtlijn.”
1 Oorspronkelijke taal: Frans.
2 Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 (PB 2009, L 342, blz. 59).
3 Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 tot wijziging van richtlijn 84/450/EEG van de Raad, richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad („richtlijn oneerlijke handelspraktijken”) (PB 2005, L 149, blz. 22).
4 Artikel 4, lid 1, van verordening nr. 1223/2009.
5 Artikel 4, lid 6, van verordening nr. 1223/2009.
6 Arresten van 17 november 1983, Merck (292/82, EU:C:1983:335, punt 12); 22 december 2022, Sambre & Biesme en gemeente Farciennes (C‑383/21 en
C‑384/21, EU:C:2022:1022, punt 54); 15 januari 2026, AVR-Afvalverwerking
(C‑692/23, EU:C:2026:4, punt 37), en Ambito territoriale di caccia Ancona 2 (C‑615/24, EU:C:2026:10, punt 23).
7 C‑10/24, EU:C:2025:697.
8 In die zaak ging het erom de omvang vast te stellen van de verplichtingen die de distributeur heeft op grond van artikel 14, lid 2, van verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen, tot wijziging van richtlijn 2001/83/EG, verordening (EG) nr. 178/2002 en verordening (EG) nr. 1223/2009, en tot intrekking van de richtlijnen 90/385/EEG en 93/42/EEG van de Raad (PB 2017, L 117, blz. 1), waarin is bepaald dat „[i]ndien een distributeur van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat een hulpmiddel niet in overeenstemming is met de vereisten van deze verordening, [...] hij het hulpmiddel niet op de markt [aanbiedt] totdat het in overeenstemming met de vereisten van deze verordening is gemaakt”. In het bijzonder ging het erom te bepalen of een distributeur verplicht is om na te gaan of een door hem op de markt aangeboden hulpmiddel moet worden beschouwd als een medisch hulpmiddel wanneer dat hulpmiddel volgens de fabrikant binnen de werkingssfeer van richtlijn 2006/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006, betreffende machines en tot wijziging van richtlijn 95/16/EG (PB 2006, L 157, blz. 24) valt en niet binnen de werkingssfeer van verordening 2017/745.
9 Arrest van 4 juni 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, punt 34).
10 Conclusie van advocaat-generaal Spielmann in de zaak Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2025:697, punt 53).
11 Zie in dit verband de punten 61 en 62 van deze conclusie.
12 Mededeling van de Commissie (PB 2022, C 247, blz. 1; hierna: „Blauwe Gids”).
13 Arrest van 13 maart 2025, Cassella-med en MCM Klosterfrau (C‑589/23, EU:C:2025:173, punt 40).
14 Blauwe Gids (blz. 41).
15 Blauwe Gids (bijlage 5, blz. 151).
16 Dit blijkt ook uit de rechtspraak van het Hof in de zaak Dürr Dental met betrekking tot de kwalificatie van een product door de fabrikant, waarin het Hof heeft geoordeeld dat „schending van de zorgvuldigheidsplicht maar [kan] worden vastgesteld indien een kwalificatie kennelijk onjuist is”. Zie arrest van 4 juni 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, punt 39).
17 Zie in dit verband arrest van 4 juni 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, punt 70).
18 Arresten van 26 oktober 2016, Canal Digital Danmark (C‑611/14, EU:C:2016:800, punt 25), en 25 juli 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, punt 28).
19 Overweging 11 van richtlijn 2005/29.
20 Arrest van 25 juli 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, punt 30).
21 Arrest van 24 februari 2022, A e.a. (Fractieverzekeringsovereenkomsten)
(C‑143/20 en C‑213/20, EU:C:2022:118, punt 136).
22 Artikel 3, lid 4, van richtlijn 2005/29.
23 Zie naar analogie arrest van 30 april 2026, Lidl Italia (Oneerlijke handelspraktijken met betrekking tot levensmiddelen) (C‑301/25, EU:C:2026:357, punt 28; hierna: „arrest Lidl Italia”).
24 Arrest Lidl Italia (punt 33), en arrest van 13 september 2018, Wind Tre en Vodafone Italia (C‑54/17 en C‑55/17, EU:C:2018:710, punt 60).
25 Arrest Lidl Italia (punt 33), en arrest van 13 september 2018, Wind Tre en Vodafone Italia (C‑54/17 en C‑55/17, EU:C:2018:710, punt 61).
26 Arrest Lidl Italia (punt 34), en arrest van 30 januari 2025, Trenitalia (C‑510/23, EU:C:2025:41, punt 33).
27 Zie in die zin arrest Lidl Italia (punt 35).
28 Tenzij zij op grond van artikel 4, lid 6, van verordening nr. 1223/2009 als „verantwoordelijke persoon” kunnen worden beschouwd. Zie dienaangaande punt 41 van deze conclusie.
29 Arresten van 17 december 2020, A.M. (Etikettering van cosmetische producten) (C‑667/19, EU:C:2020:1039, punt 27), en 15 september 2022, Fédération des entreprises de la beauté (C‑4/21, EU:C:2022:681, punten 33, 53, 61 en 66).