Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

RIMVYDAS NORKUS

της 9ης Ιουλίου 2026 (1)

Υπόθεση C‑435/25

Verband Sozialer Wettbewerb eV

κατά

GUT GEKAUFT Reformhäuser GmbH,

παρισταμένων των:

M.E.G. Gottlieb Diaderman-Haus GmbH & Co. KG,

Korea Ginseng Vertriebs GmbH (KGV)

[αίτηση του Bundesgerichtshof
(Ανωτάτου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Γερμανία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

« Προδικαστική παραπομπή – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Κανονισμός (ΕΚ) 1223/2009 – Καλλυντικά προϊόντα – Υποχρεώσεις των διανομέων – Περιεχόμενο – Απαγόρευση παραπλανητικών ισχυρισμών – Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές – Οδηγία 2005/29/ΕΚ – Πεδίο εφαρμογής – Διανομέας καλλυντικού προϊόντος που χρησιμοποιεί παραπλανητικό διαφημιστικό ισχυρισμό του παρασκευαστή »






I.      Εισαγωγή

1.        Μπορεί o διανομέας καλλυντικού προϊόντος ο οποίος υιοθετεί αυτούσιους τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή του προϊόντος αυτού, με σκοπό τη διάδοσή τους, να θεωρηθεί υπεύθυνος για το γεγονός ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) 1223/2009 για τα καλλυντικά προϊόντα (2);

2.        Τούτο είναι το ζήτημα το οποίο θα κληθεί να επιλύσει το Δικαστήριο στην υπό κρίση υπόθεση, στο πλαίσιο της οποίας θα ερμηνεύσει τόσο τις διατάξεις του κανονισμού αυτού όσο και τη σχέση τους με τις διατάξεις της οδηγίας 2005/29/ΕΚ (3) για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά.

II.    Το νομικό πλαίσιο

Α.      Το δίκαιο της Ένωσης

1.      Ο κανονισμός 1223/2009

3.        Οι αιτιολογικές σκέψεις 4, 11, 13 και 51 του κανονισμού 1223/2009 έχουν ως εξής:

«(4)      Ο παρών κανονισμός εναρμονίζει συνολικά τους κανόνες στην [Ένωση] με σκοπό την επίτευξη μιας εσωτερικής αγοράς καλλυντικών προϊόντων, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου.

[...]

(11)      Για να καθορίζονται με σαφήνεια οι ευθύνες, κάθε καλλυντικό προϊόν θα πρέπει να συνδέεται με ένα υπεύθυνο πρόσωπο εγκατεστημένο στην [Ένωση].

[...]

(13)      Είναι αναγκαίο να καθοριστεί υπό ποίες συνθήκες ένας διανομέας πρέπει να θεωρηθεί ως το υπεύθυνο πρόσωπο.

[...]

(51)      Ο καταναλωτής θα πρέπει να προστατεύεται από παραπλανητικούς ισχυρισμούς όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και άλλα χαρακτηριστικά των καλλυντικών προϊόντων. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται η [οδηγία 2005/29] [...]».

4.        Κατά το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί»:

«1.      Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

[...]

δ)      ως “παρασκευαστής” νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρασκευάζει ένα καλλυντικό προϊόν ή αναθέτει το σχεδιασμό ή την παρασκευή ενός προϊόντος και το διαθέτει στην αγορά υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του·

ε)      ως “διανομέας” νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στην εφοδιαστική αλυσίδα που δεν είναι ο παρασκευαστής ή ο εισαγωγέας και διαθέτει ένα καλλυντικό προϊόν στην [αγορά της Ένωσης]·

[...]».

5.        Το άρθρο 4 του ίδιου κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Υπεύθυνο πρόσωπο», προβλέπει τα εξής:

«[...]

3.      Για καλλυντικό προϊόν που παρασκευάζεται μέσα στην [Ένωση] και δεν εξάγεται στη συνέχεια για να επανεισαχθεί στην [Ένωση], το υπεύθυνο πρόσωπο είναι ο εγκατεστημένος στην [Ένωση] παρασκευαστής.

[...]

6.        Ο διανομέας θα είναι το υπεύθυνο πρόσωπο όταν τοποθετεί καλλυντικό προϊόν στην αγορά με το δικό του όνομα ή εμπορικό σήμα ή τροποποιεί προϊόν που έχει ήδη τοποθετηθεί στην αγορά κατά τέτοιον τρόπο ώστε να επηρεάζεται η συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις.

[...]»

6.        Το άρθρο 5 του κανονισμού 1223/2009, το οποίο φέρει τον τίτλο «Υποχρεώσεις του υπεύθυνου προσώπου», ορίζει τα εξής:

«1.      Το υπεύθυνο πρόσωπο οφείλει να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τα άρθρα [...] 20 [...]

[...]».

7.        Το άρθρο 6 του κανονισμού αυτού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Υποχρεώσεις των διανομέων», ορίζει τα εξής:

«1.      Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους, όταν διαθέτουν καλλυντικό προϊόν στην αγορά, οι διανομείς ενεργούν με τη δέουσα μέριμνα όσον αφορά τις ισχύουσες απαιτήσεις.

2.      Πριν διαθέσουν καλλυντικό προϊόν στην αγορά, οι διανομείς οφείλουν να επαληθεύσουν:

–        ότι υπάρχουν οι πληροφορίες επισήμανσης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19, παράγραφος 1, εδάφια (α), (ε) και (ζ) και του άρθρου 19, παράγραφοι 3 και 4·

–        ότι τηρούνται οι απαιτήσεις περί γλώσσας σύμφωνα με το άρθρο 19, παράγραφος 5·

–        ότι η προθεσμία της ελάχιστης διατηρησιμότητας, σύμφωνα με το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεν έχει εκπνεύσει.

3.      Στις περιπτώσεις που οι διανομείς εκτιμούν ή έχουν λόγο να πιστεύουν ότι:

–        καλλυντικό προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζει ο παρών κανονισμός, δεν διαθέτουν το προϊόν στην αγορά μέχρι να επιτευχθεί η συμμόρφωσή του με τις ισχύουσες απαιτήσεις·

[...]

4.      Οι διανομείς οφείλουν να διασφαλίσουν ότι, για την χρονική περίοδο κατά την οποία το προϊόν είναι υπ’ ευθύνη τους, οι συνθήκες αποθήκευσης ή μεταφοράς δεν θέτουν σε κίνδυνο τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις που ορίζει ο παρών κανονισμός.

[...]»

8.        Κατά το άρθρο 20 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ισχυρισμοί για τα προϊόντα»:

«1.      Στην επισήμανση, τη διάθεση στην αγορά και τη διαφήμιση των καλλυντικών προϊόντων, το κείμενο, οι ονομασίες, τα εμπορικά σήματα, τα εικονίδια, τα σχήματα ή τα άλλα σύμβολα, παραστατικά ή μη, δεν πρέπει [να] χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν στα προϊόντα αυτά ιδιότητες που δεν έχουν.

[...]»

2.      Η οδηγία 2005/29

9.        Οι αιτιολογικές σκέψεις 7, 10 και 14 της οδηγίας 2005/29 έχουν ως εξής:

«(7)      Η παρούσα οδηγία αφορά εμπορικές πρακτικές που αποβλέπουν άμεσα στον επηρεασμό των αποφάσεων των καταναλωτών σε σχέση με προϊόντα. [...]

[...]

(10)      Είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ της παρούσας οδηγίας και του υφιστάμενου [δικαίου της Ένωσης], ειδικά όταν για συγκεκριμένους τομείς ισχύουν λεπτομερείς διατάξεις για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. [...] Συνεπώς, η παρούσα οδηγία ισχύει μόνον εφόσον δεν υφίστανται ειδικές διατάξεις του [δικαίου της Ένωσης] που ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, όπως είναι οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών και οι κανόνες για τον τρόπο παρουσίασης πληροφοριών στον καταναλωτή. Προστατεύει τον καταναλωτή όπου δεν υπάρχει ειδική τομεακή νομοθεσία σε [επίπεδο Ένωσης] και απαγορεύει στους εμπορευόμενους τη δημιουργία εσφαλμένων εντυπώσεων για τη φύση των προϊόντων. [...] Κατά συνέπεια η οδηγία συμπληρώνει το ισχύον κοινοτικό κεκτημένο για τις εμπορικές πρακτικές που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών.

[...]

(14)      Επιδίωξη είναι οι παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές να καλύπτουν εκείνες τις πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης της παραπλανητικής διαφήμισης, οι οποίες εξαπατούν τον καταναλωτή και τον εμποδίζουν να κάνει τεκμηριωμένη και, επομένως, αποτελεσματική επιλογή. [...] Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ισχύει με την επιφύλαξη του ισχύοντος [δικαίου της Ένωσης] το οποίο παρέχει ρητά στα κράτη μέλη τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφόρων ρυθμιστικών εναλλακτικών λύσεων για την προστασία των καταναλωτών στον τομέα των εμπορικών πρακτικών. [...]»

10.      Το άρθρο 2 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», ορίζει τα εξής:

«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:

[...]

δ)      “εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές” (οι οποίες αναφέρονται στο εξής και ως “εμπορικές πρακτικές”): κάθε πράξη, παράλειψη, τρόπος συμπεριφοράς ή εκπροσώπησης, εμπορική επικοινωνία, συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, ενός εμπορευομένου, άμεσα συνδεόμενη με την προώθηση, πώληση ή προμήθεια ενός προϊόντος σε καταναλωτές·

[...]».

11.      Το άρθρο 3 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», έχει ως εξής:

«1.      Η παρούσα οδηγία ισχύει για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές, όπως αυτές θεσπίζονται στο άρθρο 5, πριν, κατά τη διάρκεια και ύστερα από εμπορική συναλλαγή σχετιζομένη με ένα συγκεκριμένο προϊόν.

[...]

4.      Σε περίπτωση σύγκρουσης των διατάξεων της παρούσας οδηγίας με άλλους [ενωσιακούς] κανόνες που ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, οι τελευταίοι επικρατούν και εφαρμόζονται επί των πτυχών αυτών.

[...]»

12.      Το άρθρο 5 της ίδιας οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Απαγόρευση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών», προβλέπει τα εξής:

«1.      Απαγορεύονται οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

[...]

4.      Ιδιαιτέρως, εμπορικές πρακτικές, είναι αθέμιτες όταν:

α)      είναι παραπλανητικές όπως καθορίζεται στα άρθρα 6 και 7,

[...]».

13.      Το άρθρο 6 της οδηγίας 2005/29, το οποίο φέρει τον τίτλο «Παραπλανητικές πράξεις», ορίζει τα εξής:

«1.      Μια εμπορική πρακτική θεωρείται παραπλανητική όταν περιλαμβάνει εσφαλμένες πληροφορίες και είναι επομένως αναληθής ή, όταν, με οποιονδήποτε τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της συνολικής παρουσίασής της, εξαπατά ή ενδέχεται να εξαπατήσει το μέσο καταναλωτή, ακόμα και εάν οι πληροφορίες είναι, αντικειμενικά, ορθές όσον αφορά ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία τα οποία παρατίθενται κατωτέρω και, ούτως ή άλλως, τον οδηγεί ή ενδέχεται να τον οδηγήσει να λάβει απόφαση συναλλαγής την οποία, διαφορετικά, δεν θα ελάμβανε:

[...]

β)      τα κύρια χαρακτηριστικά του προϊόντος όπως είναι η διαθεσιμότητα, τα οφέλη, οι κίνδυνοι, η εκτέλεση, η σύνθεση, τα συνοδευτικά εξαρτήματα, η μετά την πώληση υποστήριξη προς τον καταναλωτή και η αντιμετώπιση των παραπόνων, η μέθοδος και η ημερομηνία κατασκευής ή παροχής, η παράδοση, η καταλληλότητα, η χρήση, η ποσότητα, οι προδιαγραφές, η γεωγραφική ή εμπορική προέλευση ή τα αναμενόμενα από τη χρήση του προϊόντος αποτελέσματα, ή τα αποτελέσματα και τα ουσιώδη χαρακτηριστικά των δοκιμών ή ελέγχων του προϊόντος·

[...]».

Β.      Το γερμανικό δίκαιο

14.      Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (νόμου περί αθέμιτου ανταγωνισμού), της 3ης Ιουλίου 2004, όπως δημοσιεύθηκε στις 3 Μαρτίου 2010 (BGBl. 2010 I, σ. 254) και τροποποιήθηκε τελευταία με τον νόμο της 6ης Μαΐου 2024 (BGBl. 2024 I, αριθ. 149) (στο εξής: UWG), το οποίο προβλέπει την «απαγόρευση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών», οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές είναι παράνομες.

15.      Σύμφωνα με το άρθρο 3a του UWG, το οποίο φέρει τον τίτλο «Παραβίαση της νομοθεσίας», ενεργεί αθέμιτα όποιος παραβαίνει διάταξη του νόμου η οποία έχει ως σκοπό, μεταξύ άλλων, να ρυθμίσει τη συμπεριφορά στις συναλλαγές προς το συμφέρον των συναλλασσόμενων στη σχετική αγορά και η παράβαση είναι ικανή να βλάψει σημαντικά τα συμφέροντα των καταναλωτών, άλλων συναλλασσόμενων ή των ανταγωνιστών.

16.      Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, και το άρθρο 5, παράγραφος 1 και παράγραφος 2, σημείο 1, του UWG, τα οποία μεταφέρουν στο εσωτερικό δίκαιο το άρθρο 5, παράγραφος 1, το άρθρο 5, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η διαφήμιση διανομέα με παραπλανητική ένδειξη σχετικά με τα πλεονεκτήματα ενός προϊόντος συνιστά απαγορευμένη αθέμιτη εμπορική πρακτική του διανομέα, ακόμη και αν αυτός υιοθέτησε τη διαφήμιση του παρασκευαστή.

17.      Σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, δεύτερη περίπτωση, του UWG, κατά οποιουδήποτε εφαρμόζει παράνομη εμπορική πρακτική, κατά την έννοια του άρθρου 3 του νόμου αυτού, είναι δυνατό να ασκηθεί αγωγή παραλείψεως σε περίπτωση κινδύνου υποτροπής.

III. Η διαφορά της κύριας δίκης, τα προδικαστικά ερωτήματα και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου

18.      Η GUT GEKAUFT Reformhäuser GmbH (στο εξής: GUT GEKAUFT) εκμεταλλεύεται κατάστημα πώλησης ειδών υγιεινής διατροφής.

19.      Στο διαφημιστικό της φυλλάδιο του Νοεμβρίου του 2020, η εταιρία αυτή διαφήμιζε κρέμα προσώπου με ένδειξη για συγκεκριμένη ευεργετική δράση του εκχυλίσματος ginseng που περιέχεται στο προϊόν αυτό.

20.      Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, η παρασκευάστρια του καλλυντικού αυτού προϊόντος είχε θέσει στη διάθεση της GUT GEKAUFT τον εν λόγω διαφημιστικό ισχυρισμό, ο οποίος παρατίθεται επίσης στη συσκευασία του επίμαχου προϊόντος, και είχε εγκρίνει τη διαφήμιση πριν από τη δημοσίευσή της.

21.      Δεδομένου ότι η αποτελεσματικότητα του εκχυλίσματος ginseng δεν είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη σε περίπτωση εξωτερικής χρήσης, το Verband Sozialer Wettbewerb eV (στο εξής: VSW) θεωρεί ότι ο επίμαχος διαφημιστικός ισχυρισμός αντιβαίνει στο άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 και, ως εκ τούτου, είναι αθέμιτος.

22.      Μετά από ατελέσφορη όχληση της 17ης Νοεμβρίου 2020, το VSW άσκησε αγωγή παραλείψεως κατά της GUT GEKAUFT ενώπιον του Landgericht Düsseldorf (πρωτοδικείου Ντίσελντορφ, Γερμανία), με αίτημα, μεταξύ άλλων, να της απαγορευθεί να προβαίνει σε τέτοια διαφήμιση, αγωγή η οποία έγινε δεκτή.

23.      Το Oberlandesgericht Düsseldorf (εφετείο Ντίσελντορφ, Γερμανία), επιληφθέν κατ’ έφεση, μεταρρύθμισε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε το αγωγικό αίτημα του VSW, με το σκεπτικό ότι η GUT GEKAUFT δεν ευθυνόταν για την παράβαση του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009. Δεδομένου ότι η GUT GEKAUFT υιοθέτησε αυτούσια και χρησιμοποίησε για δική της διαφήμιση τον διαφημιστικό ισχυρισμό της παρασκευάστριας, η οποία ήταν το υπεύθυνο πρόσωπο κατά την έννοια του κανονισμού αυτού, δεν όφειλε να μεριμνά για την τήρηση των απαιτήσεων της ανωτέρω διάταξης.

24.      Με την αίτηση αναιρέσεως που άσκησε ενώπιον του Bundesgerichtshof (Ανωτάτου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Γερμανία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου, το VSW ζητεί την αναβίωση της πρωτόδικης απόφασης.

25.      Το αιτούν δικαστήριο εκκινεί από την παραδοχή ότι η διαφήμιση του επίμαχου προϊόντος με τον αμφισβητούμενο ισχυρισμό αντιβαίνει στο άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.

26.      Πρώτον, διερωτάται αν η GUT GEKAUFT ευθύνεται, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009, ως διανομέας των επίμαχων προϊόντων, για μια τέτοια παράβαση του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, δεδομένου ότι η εταιρία αυτή χρησιμοποίησε στο διαφημιστικό της φυλλάδιο για την εμπορία της κρέμας προσώπου τον παραπλανητικό ισχυρισμό που τέθηκε στη διάθεσή της από την παρασκευάστρια, χωρίς να τον επαληθεύσει.

27.      Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν στις υποχρεώσεις του διανομέα κατά το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού περιλαμβάνονται και οι υποχρεώσεις σχετικά με τη διαφήμιση των προϊόντων κατά το άρθρο 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού και αν ο διανομέας υπέχει ευθύνη για διαφημιστικό ισχυρισμό που δεν συνάδει με τη δεύτερη αυτή διάταξη, γεγονός που συνεπάγεται ότι οφείλει να ελέγχει τον διαφημιστικό ισχυρισμό που υιοθετεί αυτούσιο από τον παρασκευαστή και να επαληθεύει ότι το προϊόν που διατίθεται στο εμπόριο έχει πράγματι τις διαφημιζόμενες ιδιότητες.

28.      Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, σε περίπτωση που ο διανομέας δεν ευθύνεται, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009, για τη διαφήμιση του καλλυντικού προϊόντος η οποία αντιβαίνει στο άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, πρέπει εντούτοις να θεωρηθεί υπεύθυνος για μια τέτοια παραπλανητική διαφήμιση δυνάμει των εφαρμοστέων κανόνων περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών που απορρέουν από την οδηγία 2005/29.

29.      Συναφώς, εκτιμά ότι οι εναρμονιστικές διατάξεις του κανονισμού αυτού ρυθμίζουν εξαντλητικώς την ευθύνη του διανομέα καλλυντικού προϊόντος. Επομένως, οι διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 6, και του άρθρου 6 του κανονισμού 1223/2009, ως lex specialis, δεν μπορούν, σύμφωνα με τον κανόνα συγκρούσεως του άρθρου 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29, να εκτοπιστούν με προσφυγή στις γενικές αρχές του δικαίου του ανταγωνισμού, με τις οποίες ενδεχομένως έρχονται σε σύγκρουση, όσον αφορά αθέμιτη εμπορική πρακτική του διανομέα.

30.      Κατά το αιτούν δικαστήριο, η κατάσταση θα μπορούσε να είναι διαφορετική, αν η ευθύνη του διανομέα καλλυντικού προϊόντος δεν ρυθμίζεται εξαντλητικώς στον κανονισμό 1223/2009, ο οποίος δεν καλύπτει ειδικότερα την περίπτωση κατά την οποία ο διανομέας απλώς υιοθετεί αυτούσιο στη διαφήμισή του τον ισχυρισμό του παρασκευαστή.

31.      Συνεπώς, η ευδοκίμηση της αίτησης αναιρέσεως εξαρτάται από την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009 καθώς και του άρθρου 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29.

32.      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«1)      Έχει ο διανομέας που δεν είναι υπεύθυνο πρόσωπο κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 6, του κανονισμού [1223/2009] λόγο να πιστεύει, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού, ότι η διαφήμιση παρασκευαστή δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού, όταν χρησιμοποιεί για δικούς του εμπορικούς σκοπούς τη διαφήμιση που του παρέσχε ο παρασκευαστής, χωρίς να επαληθεύει αν οι διαφημιζόμενες ιδιότητες του καλλυντικού προϊόντος είναι επαρκώς τεκμηριωμένες; Ή μήπως έχει μόνον υπό ορισμένες προϋποθέσεις –και αν ναι υπό ποιες– ο διανομέας λόγο να πιστεύει, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού [1223/2009], ότι η χρησιμοποιηθείσα από τον ίδιο διαφήμιση του παρασκευαστή δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού και να επαληθεύσει αν οι διαφημιζόμενες ιδιότητες του καλλυντικού προϊόντος είναι επαρκώς τεκμηριωμένες;

2)      Αποκλείουν οι διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 6, και του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού [1223/2009], σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας [2005/29], να θεωρείται η διαφήμιση διανομέα που περιέχει παραπλανητικό ισχυρισμό του παρασκευαστή που ο πρώτος υιοθέτησε σχετικά με τις ιδιότητες καλλυντικού προϊόντος αθέμιτη εμπορική πρακτική κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας [2005/29];»

33.      Παρατηρήσεις υπέβαλαν η GUT GEKAUFT, η Ελληνική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

34.      Οι ανωτέρω ανέπτυξαν προφορικώς τα επιχειρήματά τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 29ης Απριλίου 2026.

IV.    Ανάλυση

Α.      Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος

35.      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 έχουν την έννοια ότι διανομέας, ο οποίος διαθέτει στην αγορά καλλυντικό προϊόν υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του παρασκευαστή, χωρίς να το τροποποιεί, οφείλει να επαληθεύει αν το προϊόν αυτό φέρει τις ιδιότητες που του αποδίδονται με τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς που παρατίθενται στα διαφημιστικά του φυλλάδια, μολονότι οι ισχυρισμοί αυτοί τέθηκαν στη διάθεση του εν λόγω διανομέα από τον παρασκευαστή του προϊόντος, παρατίθενται επίσης στη συσκευασία του προϊόντος και υιοθετούνται αυτούσιοι από τον ίδιο διανομέα.

36.      Αφενός, το άρθρο 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009 προβλέπει μια σειρά υποχρεώσεων που βαρύνουν τους διανομείς καλλυντικών προϊόντων. Αφετέρου, το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι στη διαφήμιση των καλλυντικών προϊόντων, το κείμενο, οι ονομασίες, τα εμπορικά σήματα, τα εικονίδια, τα σχήματα ή τα άλλα παραστατικά σύμβολα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν στα προϊόντα αυτά ιδιότητες που δεν έχουν. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει συναφώς ότι τούτο ισχύει στην περίπτωση της επίμαχης διαφήμισης της κύριας δίκης.

37.      Επομένως, τίθεται το ζήτημα σε ποιον επιβάλλεται η απαγόρευση αυτή και, ειδικότερα, αν ο διανομέας υπέχει την υποχρέωση να διασφαλίζει την τήρηση της διάταξης αυτής, όταν απλώς υιοθετεί αυτούσιους τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή.

1.      Ο προσδιορισμός του προσώπου που είναι υπεύθυνο για τη συμμόρφωση με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009

38.      Σκοπός του κανονισμού 1223/2009 είναι, κατά το άρθρο 1 αυτού, να «θεσπί[σ]ει κανόνες με τους οποίους πρέπει να συμμορφώνεται κάθε καλλυντικό προϊόν που διατίθεται στην αγορά, ώστε να εξασφαλίζεται η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας».

39.      Προς τούτο, ο κανονισμός 1223/2009 προβλέπει ότι κάθε καλλυντικό προϊόν πρέπει να συνδέεται με ένα υπεύθυνο πρόσωπο και ότι, για κάθε καλλυντικό προϊόν που τοποθετείται στην αγορά, το υπεύθυνο αυτό πρόσωπο εξασφαλίζει ότι τηρούνται οι σχετικές υποχρεώσεις τις οποίες ορίζει ο εν λόγω κανονισμός (4). Επιπλέον, από το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού προκύπτει σαφώς ότι τα υπεύθυνα πρόσωπα οφείλουν να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με το άρθρο 20 του ίδιου κανονισμού.

40.      Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1223/2009 ορίζει τον εγκατεστημένο στην Ένωση παρασκευαστή ως υπεύθυνο πρόσωπο για καλλυντικό προϊόν που παρασκευάζεται μέσα στην Ένωση και δεν εξάγεται στη συνέχεια για να επανεισαχθεί εντός αυτής. Ο διανομέας θεωρείται υπεύθυνο πρόσωπο μόνον όταν τοποθετεί καλλυντικό προϊόν στην αγορά με το δικό του όνομα ή εμπορικό σήμα ή τροποποιεί προϊόν που έχει ήδη τοποθετηθεί στην αγορά κατά τέτοιον τρόπο ώστε να επηρεάζεται η συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις (5). Όπως εκθέτει το αιτούν δικαστήριο, δεν συντρέχει τέτοια περίπτωση στην υπόθεση της κύριας δίκης.

41.      Επομένως, σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, στην οποία ο διανομέας υιοθετεί αυτούσιους τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή σχετικά με το προϊόν που διατίθεται στην αγορά, ο παρασκευαστής, και όχι ο διανομέας, είναι το υπεύθυνο πρόσωπο στο οποίο επιβάλλεται η απαγόρευση να αποδίδει στα καλλυντικά προϊόντα, μέσω της διαφήμισης, ιδιότητες που δεν έχουν.

2.      Το εύρος των υποχρεώσεων του διανομέα

42.      Τίθεται, ωστόσο, το ζήτημα αν αποκλείεται να επιβάλλεται και στον διανομέα η απαγόρευση να αποδίδει στα καλλυντικά προϊόντα, μέσω της διαφήμισης, ιδιότητες που δεν έχουν. Ο τελευταίος, μολονότι δεν είναι το υπεύθυνο πρόσωπο, διαθέτει ένα καλλυντικό προϊόν στην αγορά υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του παρασκευαστή, χωρίς να το τροποποιεί, υιοθετεί δε τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή και, ως εκ τούτου, οφείλει να επαληθεύει την ακρίβεια των ισχυρισμών αυτών.

43.      Πράγματι, όπως επισημαίνουν οι μετέχουσες στη διαδικασία με τις γραπτές παρατηρήσεις τους, το άρθρο 6 του κανονισμού 1223/2009 προβλέπει μια σειρά υποχρεώσεων για τους διανομείς, με αποτέλεσμα να πρέπει να προσδιοριστεί αν μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υποχρέωση τήρησης του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού.

44.      Προς επίλυση του ζητήματος αυτού, κατά πάγια νομολογία, θα ερμηνεύσω τις διατάξεις αυτές λαμβάνοντας υπόψη τόσο το γράμμα τους όσο και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και τους σκοπούς που επιδιώκει η ρύθμιση της οποίας αποτελούν μέρος (6).

α)      Γραμματική ερμηνεία

45.      Κατ’ αρχάς, επισημαίνω ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 επιβάλλει στους διανομείς, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους, όταν διαθέτουν καλλυντικό προϊόν στην αγορά, να ενεργούν «με τη δέουσα μέριμνα όσον αφορά τις ισχύουσες απαιτήσεις». Επιπλέον, το άρθρο 6, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού ορίζει ότι, στις περιπτώσεις που οι διανομείς εκτιμούν ή έχουν λόγο να πιστεύουν ότι καλλυντικό προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζει ο εν λόγω κανονισμός, δεν διαθέτουν το προϊόν στην αγορά μέχρι να επιτευχθεί η συμμόρφωσή του με τις ισχύουσες απαιτήσεις.

46.      Οι δύο αυτές διατάξεις έχουν εφαρμογή στη διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος από τον διανομέα. Ειδικότερα, η διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος το οποίο ο διανομέας τοποθετεί στην αγορά πρέπει να θεωρείται ως εμπίπτουσα στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, καθόσον αποτελεί συνήθη δραστηριότητα για έναν διανομέα. Εξάλλου, οι απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 περιλαμβάνονται ασφαλώς στις «ισχύουσες απαιτήσεις» στις οποίες παραπέμπουν οι διατάξεις σχετικά με τις υποχρεώσεις των διανομέων.

47.      Εντούτοις, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, το γράμμα του άρθρου 6 του κανονισμού 1223/2009 ουδόλως επιβάλλει στους διανομείς μια γενική υποχρέωση να επαληθεύουν αν οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί του παρασκευαστή αποδίδουν στο επίμαχο προϊόν ιδιότητες που έχει.

48.      Αντιθέτως, το άρθρο 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1223/2009 προβλέπει ρητώς ότι η υποχρέωση αυτή υφίσταται μόνο στις περιπτώσεις στις οποίες οι διανομείς εκτιμούν ή έχουν λόγο να πιστεύουν ότι το προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που ορίζει ο κανονισμός αυτός. Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας D. Spielmann στις προτάσεις του στην υπόθεση Dürr Dental (7), σε ανάλογη περίπτωση (8), και όπως έκρινε στη συνέχεια το Δικαστήριο (9), από το γράμμα της διάταξης αυτής προκύπτει ότι ο διανομέας οφείλει να διασφαλίζει τη συμμόρφωση με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού και, επομένως, να επαληθεύει τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή, τους οποίους υιοθετεί, μόνον αν γνωρίζει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα υπό το πρίσμα της συμμόρφωσης του προϊόντος με τη διάταξη αυτή (10).

49.      Ομοίως, το άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 1223/2009 προβλέπει την υποχρέωση των διανομέων να προβαίνουν σε ορισμένες επαληθεύσεις πριν από τη διάθεση του καλλυντικού προϊόντος στην αγορά. Ωστόσο, οι επαληθεύσεις αυτές απαριθμούνται εξαντλητικώς και αφορούν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του προϊόντος (επισήμανση, απαιτήσεις περί γλώσσας και προθεσμία της διατηρησιμότητας του προϊόντος). Επομένως, πρόκειται για τεχνικά στοιχεία, ευχερώς επαληθεύσιμα. Ουδόλως αφορούν την ακρίβεια των διαφημιστικών ισχυρισμών του παρασκευαστή, η επαλήθευση των οποίων προϋποθέτει ορισμένο επίπεδο έρευνας και εμπειρογνωμοσύνης από πλευράς του διανομέα, το οποίο ο τελευταίος δεν διαθέτει κατ’ ανάγκην (11).

50.      Επομένως, μόνον όταν συντρέχουν συγκεκριμένες περιστάσεις, υπό τις οποίες ο διανομέας μπορεί να εκτιμά ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι ο διαφημιστικός ισχυρισμός είναι ανακριβής, θα πρέπει ο διανομέας να υποχρεούται να τον επαληθεύσει προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση του προϊόντος που διατίθεται στην αγορά με τις απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.

51.      Η ανωτέρω ερμηνεία επιρρωννύεται, κατά τη γνώμη μου, από τη συστηματική και τελολογική ερμηνεία των διατάξεων αυτών.

β)      Συστηματική ερμηνεία

52.      Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας D. Spielmann στις προτάσεις του στην υπόθεση Dürr Dental (C 10/24, EU:C:2025:697), για τον προσδιορισμό του περιεχομένου των υποχρεώσεων των διανομέων είναι σκόπιμη η παραπομπή στον «Γαλάζιο Οδηγό» σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων της Ένωσης για τα προϊόντα 2022 (12). Πράγματι, μολονότι η πράξη αυτή δεν έχει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα, παρέχει χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης (13) και συνιστά, ως εκ τούτου, έγγραφο καθοδήγησης.

53.      Στον γαλάζιο οδηγό διευκρινίζεται ότι η δέουσα προσοχή αφορά «το επίπεδο ευθυκρισίας, φροντίδας, σύνεσης, αποφασιστικότητας και δραστηριότητας που ένα πρόσωπο μπορεί ευλόγως να αναμένεται ότι θα επιδείξει υπό ιδιαίτερες συνθήκες» (14). Επομένως, το εύρος της υποχρέωσης μέριμνας ενός διανομέα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 καθορίζεται, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, βάσει της συμπεριφοράς που μπορεί ευλόγως να αναμένεται από έναν διανομέα υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

54.      Επομένως, όπως έκρινε ο γενικός εισαγγελέας D. Spielmann στις προτάσεις του στην υπόθεση Dürr Dental, φρονώ ότι η υποχρέωση μέριμνας που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009, ερμηνευόμενη υπό το πρίσμα του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού, έχει ως αποτέλεσμα να απαιτείται από τους διανομείς ορισμένος βαθμός επιμέλειας πριν από τη διάθεση καλλυντικού προϊόντος στην αγορά.

55.      Με άλλα λόγια, η υποχρέωση που βαρύνει τους τελευταίους είναι διαφορετικής φύσεως από εκείνη του υπεύθυνου προσώπου. Οι διανομείς δεν υποχρεούνται να διερευνούν ενεργά αν ένα καλλυντικό προϊόν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009 και, επομένως, αν ένας διαφημιστικός ισχυρισμός συνάδει με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού. Εντούτοις, δεν μπορούν να αγνοούν την ενδεχόμενη αντίθεση ορισμένων διαφημιστικών ισχυρισμών προς τη διάταξη αυτή, όταν, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της εκάστοτε περίπτωσης, εκτιμούν ή έχουν λόγο να πιστεύουν ότι οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ανακριβείς.

56.      Στο πλαίσιο αυτό, φρονώ ότι η ερμηνεία αυτή συνάδει με τη σαφή κατανομή ευθυνών που καθιερώνει ο κανονισμός 1223/2009. Επομένως, εναπόκειται πάντοτε στο υπεύθυνο πρόσωπο να διασφαλίζει ότι τα προϊόντα συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του κανονισμού αυτού και, ως εκ τούτου, ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί δεν αντιβαίνουν στο άρθρο 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού. Η ευθύνη αυτή δεν βαρύνει τον διανομέα ο οποίος οφείλει απλώς να επιδεικνύει επιμέλεια κατά τη διάθεση καλλυντικού προϊόντος στην αγορά, προκειμένου να απόσχει από τη διάθεση στην αγορά καλλυντικών προϊόντων για τα οποία, υπό τις περιστάσεις της εκάστοτε περίπτωσης, εκτιμά ή έχει λόγο να πιστεύει ότι δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του κανονισμού.

γ)      Τελολογική ερμηνεία

57.      Οι σκοποί του κανονισμού 1223/2009 επιβεβαιώνουν, κατά τη γνώμη μου, την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού αυτού, κατά την οποία μόνον όταν συντρέχουν συγκεκριμένες περιστάσεις, υπό τις οποίες ο διανομέας μπορεί να εκτιμά ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί είναι ανακριβείς, θα πρέπει ο διανομέας να υποχρεούται να τους επαληθεύσει προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση του προϊόντος που διατίθεται στην αγορά με τις απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού.

58.      Το άρθρο 1 του κανονισμού 1223/2009 διατυπώνει τους δύο σκοπούς του κανονισμού αυτού: πρόκειται για τη διασφάλιση τόσο της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς όσο και ενός υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας.

59.      Φρονώ ότι η σαφής κατανομή των ευθυνών μεταξύ των διαφόρων παραγόντων και, επομένως, μεταξύ παρασκευαστών και διανομέων, ανταποκρίνεται όχι μόνο στον σκοπό της προστασίας της ανθρώπινης υγείας, αλλά και στον σκοπό της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Ειδικότερα, όπως υποστηρίζουν η GUT GEKAUFT και η Επιτροπή, θα ήταν παράλογο να θεωρούνται συστηματικά οι διανομείς από κοινού υπεύθυνοι με τους παρασκευαστές για τη συμβατότητα των διαφημιστικών ισχυρισμών προς τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009.

60.      Αφενός, οι τελευταίοι είναι οι πλέον κατάλληλοι να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των καλλυντικών προϊόντων λόγω των γνώσεών τους σχετικά με τα προϊόντα αυτά, και, επομένως, να διασφαλίζουν ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί που θέτουν στη διάθεση των διανομέων αντιστοιχούν στις ιδιότητες του προϊόντος ώστε οι καταναλωτές να ενημερώνονται επακριβώς για τη δράση τους.

61.      Αφετέρου, η προσπάθεια που θα συνεπαγόταν η συστηματική υποχρέωση επαλήθευσης της συμβατότητας των διαφημιστικών ισχυρισμών που υιοθετούνται από τους παρασκευαστές θα ήταν δυσανάλογη, τόσο για τους μικρούς διανομείς που δεν διαθέτουν τα αναγκαία μέσα, όσο και για τους μεγάλους διανομείς που εμπορεύονται σημαντικό αριθμό προϊόντων. Επιπλέον, τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα η ίδια επαλήθευση να πραγματοποιείται παράλληλα πολλές φορές ενώ ο παρασκευαστής έχει ήδη προβεί σε αυτή.

62.      Εντούτοις, μολονότι ο σκοπός της προστασίας της ανθρώπινης υγείας επιτάσσει να θεωρούνται μόνον οι παρασκευαστές υπεύθυνοι, κατά τρόπο συστηματικό, για την τήρηση του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009, επιβάλλει επίσης να υπάρχει δυνατότητα στοιχειοθέτησης ευθύνης των διανομέων που υιοθετούν τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή, σε μικρότερο βαθμό και ανάλογα με τις συγκεκριμένες περιστάσεις, για τη συμβατότητα των ισχυρισμών αυτών προς τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού. Κατά τη γνώμη μου, θα ήταν αντίθετο προς τον σκοπό αυτόν να παρέχεται σε διανομέα η δυνατότητα να διαθέτει στην αγορά καλλυντικό προϊόν υιοθετώντας τους παραπλανητικούς διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή, ενώ, λόγω των συγκεκριμένων περιστάσεων, εκτιμούσε ή είχε λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τη διάταξη αυτή.

63.      Υπό τις συνθήκες αυτές, φρονώ ότι το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 1223/2009, σε συνδυασμό με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι διανομέας ο οποίος διαθέτει καλλυντικό προϊόν στην αγορά υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του παρασκευαστή και χωρίς να το τροποποιεί, οφείλει να επαληθεύει αν το προϊόν αυτό έχει τις ιδιότητες που του αποδίδονται με τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς που παρατίθενται στα διαφημιστικά του φυλλάδια, μολονότι οι ισχυρισμοί αυτοί τέθηκαν στη διάθεση του εν λόγω διανομέα από τον παρασκευαστή του προϊόντος, παρατίθενται επίσης στη συσκευασία του προϊόντος και υιοθετούνται αυτούσιοι από τον ίδιο διανομέα, όταν, λόγω συγκεκριμένων περιστάσεων, εκτιμά ή έχει λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009.

64.      Προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο αιτούν δικαστήριο, πρέπει ακόμη να διευκρινιστεί υπό ποιες περιστάσεις μπορεί ο διανομέας να εκτιμά ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί που τέθηκαν στη διάθεσή του από τον παρασκευαστή δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού και, επομένως, να στοιχειοθετείται υποχρέωση επαλήθευσης του διανομέα.

3.      Η στοιχειοθέτηση της υποχρέωσης επαλήθευσης του διανομέα

65.      Κατά το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 1223/2009, ο διανομέας οφείλει να επαληθεύει την ακρίβεια των διαφημιστικών ισχυρισμών μόνον εφόσον εκτιμά ή έχει λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τη διάταξη του άρθρου 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού. Όπως επισήμανα στο σημείο 49 των παρουσών προτάσεων, σύμφωνα με τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα D. Spielmann, τούτο προϋποθέτει ότι ο διανομέας γνωρίζει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα υπό το πρίσμα της συμβατότητας της επίμαχης διαφήμισης με τη διάταξη του άρθρο 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού.

66.      Ούτε το γράμμα ούτε το πλαίσιο του άρθρου 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 1223/2009 διευκρινίζουν το αναμενόμενο επίπεδο επίγνωσης ενός διανομέα, το οποίο μπορεί να στοιχειοθετήσει την υποχρέωσή του να επαληθεύει αν οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί που υιοθετεί από τον παρασκευαστή συνάδουν με τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού. Πράγματι, από το γράμμα του άρθρου αυτού προκύπτει μόνον ότι ο διανομέας πρέπει να «εκτιμ[ά] ή [να] έχει λόγο να πιστεύ[ει]» ότι οι ισχυρισμοί δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του κανονισμού ώστε να υποχρεούται να προβεί στην επαλήθευση αυτή.

67.      Είναι αλήθεια ότι οι λέξεις αυτές αποτυπώνουν περισσότερο ένα υποκειμενικό στοιχείο από πλευράς του διανομέα. Εντούτοις, η αναφορά στην προϋπόθεση ο διανομέας να «εκτιμ[ά] ή [να] έχ[ει] λόγο να πιστεύ[ει]» ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί δεν συνάδουν, όπως εν προκειμένω, με τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009 καθιστά κυρίως δυνατό, κατά τη γνώμη μου, να υποχρεούται ο διανομέας να προβεί στην επαλήθευσή τους τόσο όταν έχει πράγματι επίγνωση της μη συμμόρφωσης (όταν «εκτιμ[ά]») όσο και όταν είναι προφανές ότι ένας ευλόγως επιμελής διανομέας δεν θα μπορούσε να την αγνοεί («έχ[ει] λόγο» να πιστεύει).

68.      Πράγματι, φρονώ ότι είναι προφανές ότι η συνειδητοποίηση από τον διανομέα της μη συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009, η οποία είναι εκ φύσεως υποκειμενική, απορρέει πάντοτε από τη συνδρομή αντικειμενικών στοιχείων. Επομένως, κατά τη γνώμη μου, η υποχρέωση επαλήθευσης του διανομέα εξαρτάται από την ύπαρξη συγκεκριμένων ενδείξεων ικανών να οδηγήσουν τον διανομέα να εκτιμήσει ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί του παρασκευαστή είναι ανακριβείς.

69.      Συναφώς, κατ’ αρχάς, ο γαλάζιος οδηγός παρέχει και πάλι ορισμένες κατευθύνσεις. Όσον αφορά την υποχρέωση μέριμνας του διανομέα, στον οδηγό αυτό διευκρινίζεται ότι ο διανομέας «θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίζει τα προϊόντα που παραβιάζουν καταφανώς τη νομοθεσία» (15). Πράγματι, μολονότι δεν εναπόκειται στον διανομέα να διερευνά ενεργά αν οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί του παρασκευαστή συνάδουν με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009, φρονώ ότι ο διανομέας θα πρέπει εντούτοις να υποχρεούται να προβαίνει στις επαληθεύσεις αυτές όταν προκύπτει προδήλως ότι τούτο ενδέχεται να μην ισχύει (16).

70.      Επομένως, ανυπόστατες ή αναμφισβήτητα αναληθοφανείς δηλώσεις σχετικά με τις ιδιότητες ενός καλλυντικού προϊόντος πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να οδηγούν τον διανομέα να επαληθεύει αν οι ισχυρισμοί που υιοθετεί από τον παρασκευαστή πληρούν τις απαιτήσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.

71.      Εν συνεχεία, φρονώ ότι ο διανομέας πρέπει να υποχρεούται να επαληθεύει την ακρίβεια των διαφημιστικών ισχυρισμών που υιοθετεί από τον παρασκευαστή όταν έρχεται αντιμέτωπος με απτά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το επίμαχο προϊόν δεν διαθέτει τις προβαλλόμενες ιδιότητες. Τούτο πρέπει να ισχύει, μεταξύ άλλων, όταν σημαντικός αριθμός καταναλωτών του αναφέρει, μετά από χρήση του επίμαχου καλλυντικού προϊόντος, την απουσία του διαφημιζόμενου αποτελέσματος.

72.      Τέλος, τίθεται το ζήτημα αν, σε περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης, η όχληση του διανομέα προκειμένου να παύσει τη διάδοση παραπλανητικών διαφημιστικών ισχυρισμών αποτελεί στοιχείο ικανό να οδηγήσει τον διανομέα να εκτιμήσει ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί είναι ανακριβείς.

73.      Κατά τη γνώμη μου, τούτο θα πρέπει να ισχύει εφόσον στην όχληση παρατίθενται οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να θεωρηθεί ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί που υιοθετεί ο διανομέας δεν συνάδουν με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 (17) και, επιπλέον, οι λόγοι αυτοί δεν φαίνονται, εκ πρώτης όψεως, παντελώς αβάσιμοι. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση, τίθεται υπόψη του διανομέα ενδεχόμενη ασυμβατότητα των διαφημιστικών ισχυρισμών προς τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού, την οποία ο διανομέας αυτός δεν μπορεί βασίμως να αγνοήσει, καθόσον η όχληση δημιουργεί, σε διανομέα που υπέχει υποχρέωση μέριμνας, αμφιβολία ως προς τη συμβατότητά τους.

74.      Εν πάση περιπτώσει, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να κρίνει, λαμβανομένων υπόψη όλων των σχετικών περιστάσεων της υπό κρίση υπόθεσης, αν ο διανομέας είχε στη διάθεσή του στοιχεία ικανά να τον οδηγήσουν να εκτιμήσει ή να έχει λόγο να πιστεύει ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί τους οποίους υιοθέτησε αυτούσιους από τον παρασκευαστή δεν συνάδουν με τις διατάξεις του κανονισμού 1223/2009.

Β.      Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος

75.      Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29 έχει την έννοια ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009 αντιτίθεται στο να θεωρείται αθέμιτη εμπορική πρακτική, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος από τον διανομέα, την οποία ο τελευταίος υιοθέτησε αυτούσια από τον παρασκευαστή και η οποία περιέχει παραπλανητικούς ισχυρισμούς ως προς τις ιδιότητες συστατικού του προϊόντος αυτού.

76.      Με άλλα λόγια, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 4, παράγραφος 6, και το άρθρο 6, παράγραφος 1, και παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1223/2009, τα οποία καθορίζουν τις υποχρεώσεις των διανομέων καλλυντικών προϊόντων, αποκλείουν, ως lex specialis, την εφαρμογή επ’ αυτών των διατάξεων της οδηγίας 2005/29 σχετικά με την απαγόρευση των παραπλανητικών εμπορικών πρακτικών.

77.      H οδηγία 2005/29 αποσκοπεί στη θέσπιση ενιαίων κανόνων σχετικών με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων έναντι των καταναλωτών, για να συμβάλει στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των τελευταίων (18).

78.      Επομένως, η οδηγία αυτή θεσπίζει μια ενιαία γενική απαγόρευση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών που στρεβλώνουν την οικονομική συμπεριφορά των καταναλωτών (19). Χαρακτηρίζεται από ευρύ πεδίο εφαρμογής, δεδομένου ότι η έννοια των «εμπορικών πρακτικών» ορίζεται με μια ιδιαιτέρως ευρεία διατύπωση, οι δε πρακτικές τις οποίες καλύπτει η έννοια αυτή πρέπει να είναι, αφενός, εμπορικής φύσεως, ήτοι να προέρχονται από επαγγελματίες, και, αφετέρου, να συνδέονται άμεσα με την προώθηση, την πώληση ή την προμήθεια του προϊόντος τους σε καταναλωτές (20).

79.      Υπό τις συνθήκες αυτές, η εκ μέρους του διανομέα διαφήμιση, σε διαφημιστικό φυλλάδιο, των ιδιοτήτων καλλυντικού προϊόντος συνιστά ασφαλώς εμπορική πρακτική κατά την έννοια της οδηγίας 2005/29. Επιπλέον, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η οδηγία αυτή προβλέπει την υποχρέωση των διανομέων να μην εφαρμόζουν παραπλανητική εμπορική πρακτική, χωρίς να θέτει ως προϋπόθεση οι διανομείς να πρέπει να «εκτιμούν» ή να «έχουν λόγο να πιστεύουν» ότι οι διαφημιζόμενοι ισχυρισμοί είναι παραπλανητικοί, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 1223/2009.

80.      Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι ένας διανομέας υιοθετεί αυτούσιους τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή θα μπορούσε, όταν οι ισχυρισμοί αυτοί αποδίδουν στα προϊόντα ιδιότητες που δεν έχουν, να εμπίπτει στην απαγόρευση των παραπλανητικών εμπορικών πρακτικών που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, μολονότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 1223/2009.

81.      Επομένως, πρέπει να διαπιστωθεί αν οι εν λόγω διατάξεις της οδηγίας 2005/29 και του κανονισμού 1223/2009 μπορούν να εφαρμοστούν παράλληλα.

82.      Συναφώς, το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 2005/29 προβλέπει ότι η οδηγία αυτή ισχύει υπό την επιφύλαξη των ενωσιακών κανόνων που αφορούν θέματα υγείας και ασφάλειας των προϊόντων ενώ το άρθρο 3, παράγραφος 4, της εν λόγω οδηγίας προβλέπει μια «ρήτρα αποκλεισμού» (21), σύμφωνα με την οποία, «[σ]ε περίπτωση σύγκρουσης των διατάξεων της παρούσας οδηγίας με άλλους [ενωσιακούς] κανόνες που ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, οι τελευταίοι επικρατούν και εφαρμόζονται επί των πτυχών αυτών» (22). Όπως έκρινε το Δικαστήριο σε παρόμοια περίπτωση, οι εν λόγω συγκεκριμένες πτυχές εμπίπτουν αποκλειστικά στις διατάξεις του κανονισμού 1223/2009 μόνον, επομένως, υπό τη διττή προϋπόθεση, αφενός, ότι, ο κανονισμός αυτός ρυθμίζει συγκεκριμένες πτυχές των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και, αφετέρου, ότι υφίσταται σύγκρουση μεταξύ του εν λόγω κανονισμού και των διατάξεων της οδηγίας 2005/29 (23).

83.      Κατά τη γνώμη μου, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, ο κανονισμός 1223/2009 δεν αφορά μόνον την υγεία και την ασφάλεια των προϊόντων, αλλά οι διατάξεις του σχετικά με τις υποχρεώσεις των διανομέων αποτελούν επίσης κανόνες που ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Ειδικότερα, το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, καθώς και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προβλέπουν το εύρος των υποχρεώσεων που υπέχουν οι διανομείς όσον αφορά τη διαφήμιση καλλυντικών προϊόντων και, ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρούνται ως ειδικός κανόνας σε σχέση με τους γενικούς κανόνες περί παραπλανητικών εμπορικών πρακτικών που προβλέπονται στην οδηγία 2005/29.

84.      Επομένως, απομένει να διαπιστωθεί αν, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29, υφίσταται σύγκρουση μεταξύ των διατάξεων αυτών, με αποτέλεσμα να πρέπει να επικρατήσει ο κανονισμός 1223/2009.

85.      Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, θεωρείται ότι υφίσταται σύγκρουση, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29, μόνον όταν η σχέση μεταξύ των διατάξεων βαίνει πέραν της απλής αναντιστοιχίας ή της απλής διαφοράς και προκύπτει απόκλιση που είναι αδύνατον να υπερκεραστεί με την εφαρμογή συνδυαστικής μεθόδου η οποία να καθιστά εφικτή τη συνύπαρξη των δύο διατάξεων χωρίς να αλλοιώνει το περιεχόμενό τους (24). Επομένως, τέτοια σύγκρουση υφίσταται μόνον όταν διατάξεις εκτός εκείνων της οδηγίας αυτής, οι οποίες ρυθμίζουν συγκεκριμένες πτυχές αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, επιβάλλουν στους εμπορευομένους, χωρίς κανένα περιθώριο χειρισμών, υποχρεώσεις μη συμβατές προς εκείνες που θεσπίζονται με την οδηγία 2005/29 (25).

86.      Επισημαίνω ότι η οδηγία 2005/29 έχει ως σκοπό να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και, προς τούτο, να διασφαλίσει την αποτελεσματική καταπολέμηση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών προς το συμφέρον των καταναλωτών (26). Το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής αποσκοπεί ακριβώς στη διασφάλιση της κατάλληλης προστασίας των καταναλωτών όσον αφορά τις πληροφορίες που τους διαβιβάζονται μέσω της διαφήμισης ενός προϊόντος. Ομοίως, ο σκοπός του κανονισμού 1223/2009 συνίσταται στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας, αποτρέποντας, μεταξύ άλλων, την παραπλάνηση των καταναλωτών από τις πληροφορίες που τους παρέχονται για τα καλλυντικά προϊόντα (27).

87.      Επομένως, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή με τις γραπτές παρατηρήσεις της, η οδηγία 2005/29 και ο κανονισμός 1223/2009 επιδιώκουν κοινό σκοπό, ο οποίος συνίσταται στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών από παραπλανητικές πληροφορίες.

88.      Εντούτοις, φρονώ ότι η διαπίστωση αυτή δεν αρκεί προκειμένου να αποκλειστεί κατά τρόπο συστηματικό η ύπαρξη σύγκρουσης μεταξύ των υποχρεώσεων που υπέχει ο διανομέας όσον αφορά τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς σχετικά με καλλυντικό προϊόν βάσει, αφενός, της οδηγίας 2005/29 και, αφετέρου, του κανονισμού 1223/2009.

89.      Κατά τη γνώμη μου, οι υποχρεώσεις σχετικά με τη διαφήμιση, οι οποίες επιβάλλονται στους διανομείς, αφενός, με τον κανονισμό 1223/2009 και, αφετέρου, με την οδηγία 2005/29, συνεπάγονται ακριβώς απόκλιση που είναι αδύνατον να υπερκεραστεί με την εφαρμογή συνδυαστικής μεθόδου, η δε παράλληλη εφαρμογή τους θα καθιστούσε άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, όταν ο διανομέας ενήργησε σύμφωνα με τις τελευταίες αυτές διατάξεις.

90.      Πράγματι, όπως προκύπτει από την ανάλυσή μου επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος, ο κανονισμός 1223/2009 καθορίζει επακριβώς τις υποχρεώσεις των διανομέων σχετικά με τη διαφήμιση και προβλέπει ότι οι διανομείς ευθύνονται για μετάδοση διαφήμισης αντίθετης προς το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού μόνο στην περίπτωση που εκτιμούν ή έχουν λόγο να πιστεύουν ότι οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί που υιοθετούν από τον παρασκευαστή δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού (28). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο νομοθέτης επέλεξε να περιορίσει το εύρος των σχετικών υποχρεώσεων των διανομέων, διακρίνοντας τις υποχρεώσεις αυτές από τις υποχρεώσεις των παρασκευαστών, οι οποίοι φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τις παραβάσεις του άρθρου 20, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού.

91.      Οι διατάξεις της οδηγίας 2005/29 επιβάλλουν στους διανομείς μια άνευ όρων απαγόρευση των παραπλανητικών διαφημίσεων που υιοθετούν από τους παρασκευαστές.

92.      Με άλλα λόγια, λόγω του διαφορετικού εύρους των υποχρεώσεων των διανομέων που προβλέπονται στον κανονισμό 1223/2009 και στην οδηγία 2005/29, η πρακτική ενός διανομέα θα μπορούσε, σε περίπτωση παράλληλης εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού και της εν λόγω οδηγίας, να κριθεί αντίθετη προς τις διατάξεις της οδηγίας, μολονότι συνάδει με τις διατάξεις του κανονισμού.

93.      Μια τέτοια ταυτόχρονη εφαρμογή θα καθιστούσε κατ’ ανάγκην άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας την οριοθέτηση των υποχρεώσεων των διανομέων την οποία επιδίωξε ο νομοθέτης με τον κανονισμό 1223/2009 και θα είχε ως συνέπεια τον εκτοπισμό τους, μολονότι ο κανονισμός αυτός ρυθμίζει συγκεκριμένες πτυχές των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

94.      Συνεπώς, φρονώ ότι στην περίπτωση που ένας διανομέας, ο οποίος υιοθετεί τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς παρασκευαστή, ενεργεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009, υφίσταται σύγκρουση μεταξύ του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, καθώς και του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού και των διατάξεων της οδηγίας 2005/29. Ωστόσο, από το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας αυτής προκύπτει σαφώς ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να επικρατήσουν οι κανόνες του εν λόγω κανονισμού.

95.      Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον από την αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού 1223/2009 προκύπτει ότι ο κανονισμός αυτός εναρμονίζει πλήρως τους κανόνες στην Ένωση και το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι από τον συνδυασμό των διατάξεων του κανονισμού αυτού, και ιδίως από το άρθρο 1, ερμηνευομένων υπό το πρίσμα των αιτιολογικών σκέψεων 3 και 4, συνάγεται ότι σκοπός του είναι να εναρμονίσει πλήρως τους ισχύοντες στην Ένωση κανόνες, με σκοπό την επίτευξη μιας εσωτερικής αγοράς καλλυντικών προϊόντων, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας (29).

96.      Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο στην περίπτωση που ο διανομέας, ο οποίος υιοθετεί τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή χωρίς να τους επαληθεύσει, ενεργεί κατά παράβαση των απαιτήσεων του άρθρου 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 1223/2009, στο μέτρο που, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της εκάστοτε περίπτωσης, εκτιμά ή έχει λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού.

97.      Ειδικότερα, το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29 απαγορεύει τις παραπλανητικές συμπεριφορές των οικονομικών φορέων στον τομέα της διαφήμισης, απαγόρευση η οποία περιλαμβάνει κατ’ ανάγκην τις πρακτικές του άρθρου 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009, του οποίου την τήρηση μπορεί να υποχρεούται να επαληθεύσει ο διανομέας κατά το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού αυτού. Στο πλαίσιο αυτό, φρονώ ότι πρακτική ενός διανομέα η οποία είναι αντίθετη προς το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, του εν λόγω κανονισμού είναι επίσης αντίθετη προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29. Με άλλα λόγια, όπως υποστήριξε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το γεγονός ότι ο διανομέας υιοθετεί διαφημιστικούς ισχυρισμούς του παρασκευαστή χωρίς να τους επαληθεύσει μπορεί να συνιστά συγχρόνως παράβαση των διατάξεων του κανονισμού 1223/2009 και των διατάξεων της οδηγίας 2005/29.

98.      Στην περίπτωση αυτή, δεν πληρούται η προϋπόθεση περί ύπαρξης σύγκρουσης μεταξύ των διατάξεων της οδηγίας 2005/29 και των διατάξεων του κανονισμού 1223/2009, με αποτέλεσμα οι διατάξεις αυτές να μπορούν, κατά τη γνώμη μου, να εφαρμοστούν παράλληλα.

99.      Το ίδιο ισχύει και όταν ο διανομέας καλλυντικού προϊόντος εφαρμόζει πρακτική αντίθετη προς τις διατάξεις της οδηγίας 2005/29, η οποία όμως δεν καλύπτεται από τον κανονισμό 1223/2009. Πράγματι, μολονότι δεν αμφισβητείται ότι ο κανονισμός αυτός εναρμονίζει πλήρως τους ισχύοντες στην Ένωση κανόνες σχετικά με τα καλλυντικά προϊόντα, η εμβέλεια της εναρμόνισης αυτής καλύπτει μόνον τις συμπεριφορές των οικονομικών φορέων τις οποίες ρυθμίζει ο κανονισμός 1223/2009. Με άλλα λόγια, οι διατάξεις του κανονισμού αυτού δεν εξαντλούν τις υποχρεώσεις των διανομέων οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του και μπορούν να επιβληθούν βάσει άλλων πράξεων του δικαίου της Ένωσης.

100. Συνεπώς, το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29 έχει την έννοια ότι:

–        αντιτίθεται στο να χαρακτηρίζεται ως «αθέμιτη εμπορική πρακτική», κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, καθώς και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η πρακτική ενός διανομέα που μεταδίδει διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος την οποία έχει υιοθετήσει αυτούσια από τον παρασκευαστή και η οποία συνάδει με το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009 και

–        δεν αντιτίθεται στο να χαρακτηρίζεται ως «αθέμιτη εμπορική πρακτική», κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, καθώς και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η πρακτική ενός διανομέα που μεταδίδει διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος την οποία έχει υιοθετήσει αυτούσια από τον παρασκευαστή κατά παράβαση των υποχρεώσεων που υπέχει από το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.

V.      Πρόταση

101. Υπό το πρίσμα των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία) ως εξής:

1)      Το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1223/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για τα καλλυντικά προϊόντα,

έχουν την έννοια ότι:

διανομέας ο οποίος διαθέτει καλλυντικό προϊόν στην αγορά υπό την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του παρασκευαστή και χωρίς να το τροποποιεί οφείλει να επαληθεύει αν το προϊόν αυτό έχει τις ιδιότητες που του αποδίδονται με τους διαφημιστικούς ισχυρισμούς που παρατίθενται στα διαφημιστικά του φυλλάδια, μολονότι οι ισχυρισμοί αυτοί τέθηκαν στη διάθεση του εν λόγω διανομέα από τον παρασκευαστή του προϊόντος, παρατίθενται επίσης στη συσκευασία του προϊόντος και υιοθετούνται αυτούσιοι από τον ίδιο διανομέα, όταν, λόγω συγκεκριμένων περιστάσεων, εκτιμά ή έχει λόγο να πιστεύει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του κανονισμού 1223/2009, πράγμα που εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.

2)      Το άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά και για την τροποποίηση της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 97/7/ΕΚ, 98/27/ΕΚ, 2002/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές»),

έχει την έννοια ότι:

–        αντιτίθεται στο να χαρακτηρίζεται ως «αθέμιτη εμπορική πρακτική», κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, καθώς και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η πρακτική ενός διανομέα που μεταδίδει διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος την οποία έχει υιοθετήσει αυτούσια από τον παρασκευαστή και η οποία συνάδει με το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009, και

–        δεν αντιτίθεται στο να χαρακτηρίζεται ως «αθέμιτη εμπορική πρακτική», κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, στοιχείο αʹ, καθώς και του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2005/29, η πρακτική ενός διανομέα που μεταδίδει διαφήμιση καλλυντικού προϊόντος την οποία έχει υιοθετήσει αυτούσια από τον παρασκευαστή, κατά παράβαση των υποχρεώσεων που υπέχει από το άρθρο 6, παράγραφοι 1 και 3, και το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.


2      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009 (ΕΕ 2009, L 342, σ. 59).


3      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για την τροποποίηση της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 97/7/ΕΚ, 98/27/ΕΚ, 2002/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές») (ΕΕ 2005, L 149, σ. 22).


4      Άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1223/2009.


5      Άρθρο 4, παράγραφος 6, του κανονισμού 1223/2009.


6      Αποφάσεις της 17ης Νοεμβρίου 1983, Merck (292/82, EU:C:1983:335, σκέψη 12), της 22ας Δεκεμβρίου 2022, Sambre & Biesme και Commune de Farciennes (C‑383/21 και C‑384/21, EU:C:2022:1022, σκέψη 54), της 15ης Ιανουαρίου 2026, AVR-Afvalverwerking (C‑692/23, EU:C:2026:4, σκέψη 37), και Ambito territoriale di caccia Ancona 2 (C‑615/24, EU:C:2026:10, σκέψη 23).


7      C‑10/24 (EU:C:2025:697).


8      Η υπόθεση αυτή αφορούσε τον προσδιορισμό του εύρους των υποχρεώσεων του διανομέα δυνάμει του άρθρου 14, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/745 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2017, για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/EΚ, του κανονισμού (EΚ) αριθ. 178/2002 και του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1223/2009 και για την κατάργηση των οδηγιών του Συμβουλίου 90/385/ΕΟΚ και 93/42/ΕΟΚ (ΕΕ 2017, L 117, σ. 1), το οποίο προβλέπει ότι, «[ε]φόσον ο διανομέας θεωρεί ή έχει λόγους να πιστεύει ότι ένα τεχνολογικό προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, τότε δεν διαθέτει το τεχνολογικό προϊόν στην αγορά έως ότου επιτευχθεί η σχετική συμμόρφωση». Ειδικότερα, τέθηκε το ζήτημα αν διανομέας οφείλει να εξακριβώνει αν ένα τεχνολογικό προϊόν που διαθέτει στην αγορά πρέπει να θεωρηθεί ιατροτεχνολογικό προϊόν όταν ο παρασκευαστής έχει εντάξει το τεχνολογικό αυτό προϊόν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα και την τροποποίηση της οδηγίας 95/16/EK (ΕΕ 2006, L 157, σ. 24), και όχι στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2017/745.


9      Απόφαση της 4ης Ιουνίου 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, σκέψη 34).


10      Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα D. Spielmann στην υπόθεση Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2025:697, σημείο 53).


11      Πρβλ. σημεία 61 και 62 των παρουσών προτάσεων.


12      Ανακοίνωση της Επιτροπής (ΕΕ 2022, C 247, σ. 1, στο εξής: Γαλάζιος Οδηγός).


13      Απόφαση της 13ης Μαρτίου 2025, Cassella-med και MCM Klosterfrau (C‑589/23, EU:C:2025:173, σκέψη 40).


14      Γαλάζιος Οδηγός (σ. 41).


15      Γαλάζιος Οδηγός (παράρτημα 5, σ. 151).


16      Τούτο προκύπτει επίσης από τη νομολογία του Δικαστηρίου στην υπόθεση Dürr Dental, σχετικά με τον χαρακτηρισμό ενός προϊόντος από τον παρασκευαστή, στην οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι «παράβαση της υποχρέωσης μέριμνας μπορεί να διαπιστωθεί μόνο όταν ο εσφαλμένος χαρακτηρισμός είναι πρόδηλος». Βλ. απόφαση της 4ης Ιουνίου 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, σκέψη 39).


17      Βλ., επί του ζητήματος αυτού, απόφαση της 4ης Ιουνίου 2026, Dürr Dental (C‑10/24, EU:C:2026:443, σκέψη 70).


18      Αποφάσεις της 26ης Οκτωβρίου 2016, Canal Digital Danmark (C‑611/14, EU:C:2016:800, σκέψη 25), και της 25ης Ιουλίου 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, σκέψη 28).


19      Αιτιολογική σκέψη 11 της οδηγίας 2005/29.


20      Απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, σκέψη 30).


21      Απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 2022, A κ.λπ. (Συμβάσεις ασφαλίσεως «unit-linked») (C‑143/20 και C‑213/20, EU:C:2022:118, σκέψη 136).


22      Άρθρο 3, παράγραφος 4, της οδηγίας 2005/29.


23      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 30ής Απριλίου 2026, Lidl Italia (Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές για τρόφιμα) (C‑301/25, στο εξής: απόφαση Lidl Italia, EU:C:2026:357, σκέψη 28).


24      Αποφάσεις Lidl Italia (σκέψη 33) και της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Wind Tre και Vodafone Italia (C‑54/17 και C‑55/17, EU:C:2018:710, σκέψη 60).


25      Αποφάσεις Lidl Italia (σκέψη 33) και της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Wind Tre και Vodafone Italia (C‑54/17 και C‑55/17, EU:C:2018:710, σκέψη 61).


26      Αποφάσεις Lidl Italia (σκέψη 34) και της 30ής Ιανουαρίου 2025, Trenitalia (C‑510/23, EU:C:2025:41, σκέψη 33).


27      Πρβλ. απόφαση Lidl Italia (σκέψη 35).


28      Εκτός αν μπορούν να θεωρηθούν ως «υπεύθυνο πρόσωπο» βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 6, του κανονισμού 1223/2009. Βλ., επί του ζητήματος αυτού, σημείο 41 των παρουσών προτάσεων.


29      Αποφάσεις της 17ης Δεκεμβρίου 2020, A.M. (Επισήμανση των καλλυντικών προϊόντων) (C‑667/19, EU:C:2020:1039, σκέψη 27), και της 15ης Σεπτεμβρίου 2022, Fédération des entreprises de la beauté (C 4/21, EU:C:2022:681, σκέψεις 33, 53, 61 και 66).