Voorlopige editie
ARREST VAN HET HOF (Tweede kamer)
16 juli 2026 (*)
„ Prejudiciële verwijzing – Richtlijn 2000/31/EG – Artikel 1, lid 5 – Toepassingsgebied – Uitsluiting van gokactiviteiten – Gokreclame – Hosting van dergelijke reclame – Artikel 14 – Aansprakelijkheidsregeling voor aanbieders van hostingdiensten – Actieve rol – Commerciële overeenkomst tussen een aanbieder van hostingdiensten en een afnemer van de dienst ”
In zaak C‑421/24,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Consiglio di Stato (hoogste bestuursrechter, Italië) bij beslissing van 11 juni 2024, ingekomen bij het Hof op 14 juni 2024, in de procedure
Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (AGCOM)
tegen
Google Ireland Ltd,
wijst
HET HOF (Tweede kamer),
samengesteld als volgt: K. Jürimäe (rapporteur), kamerpresident, K. Lenaerts, president van het Hof, waarnemend rechter van de Tweede kamer, F. Schalin, M. Gavalec en Z. Csehi, rechters,
advocaat-generaal: M. Szpunar,
griffier: E. Sartori, administrateur,
gezien de stukken en na de terechtzitting op 10 september 2025,
gelet op de opmerkingen van:
– Google Ireland Ltd, vertegenwoordigd door F. Angeloni, A. Bellan, M. Berliri en G. Gelera, avvocati,
– de Italiaanse regering, vertegenwoordigd door S. Fiorentino als gemachtigde, bijgestaan door R. Guizzi en F. Varrone, avvocati dello Stato,
– de Belgische regering, vertegenwoordigd door C. Jacob en L. Van den Broeck als gemachtigden, bijgestaan door V. Ramognino, avocat en R. Verbeke en P. Vlaemminck, advocaten,
– de Tsjechische regering, vertegenwoordigd door A. Edelmannová, M. Smolek en J. Vláčil als gemachtigden,
– de Portugese regering, vertegenwoordigd door P. Barros da Costa, L. Medeiros en A. Silva Coelho als gemachtigden,
– de Europese Commissie, vertegenwoordigd door L. Armati, P. A. Messina en J. Szczodrowski als gemachtigden,
gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 27 november 2025,
het navolgende
Arrest
1 Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 1, lid 5, en artikel 14 van richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt („richtlijn inzake elektronische handel”) (PB 2000, L 178, blz. 1).
2 Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Google Ireland Ltd (hierna: „Google”), een vennootschap naar Iers recht, en de Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (toezichthouder in de communicatiesector, Italië) (hierna: „AGCOM”) over een door deze laatste aan Google opgelegde geldboete voor de reclame en de promotie van goksites.
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
3 De overwegingen 12, 16, 21 en 42 van richtlijn 2000/31 luiden als volgt:
„(12) Bepaalde activiteiten dienen van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgesloten, aangezien het vrije verkeer van diensten op die gebieden in het licht van het [VWEU] of van het bestaande afgeleide communautaire recht in het huidige stadium niet kan worden gegarandeerd. Deze uitsluiting doet geen afbreuk aan instrumenten die voor de goede werking van de interne markt nodig zijn. [...]
[...]
(16) De uitsluiting van gokactiviteiten van het toepassingsgebied van deze richtlijn heeft alleen betrekking op kansspelen, loterijen en weddenschappen waarbij geldbedragen worden ingezet. Dit geldt niet voor promotionele wedstrijden of spelen die bedoeld zijn om de verkoop van goederen en diensten te stimuleren, en waarbij eventuele betalingen alleen dienen om de onder de aandacht gebrachte goederen en diensten te verwerven.
[...]
(21) In verband met de reikwijdte van het gecoördineerde gebied wordt niet vooruitgelopen op toekomstige communautaire harmonisatie met betrekking tot diensten van de informatiemaatschappij noch op toekomstige nationale wetgeving die overeenkomstig het Gemeenschapsrecht wordt aangenomen. Het gecoördineerde gebied heeft alleen betrekking op vereisten voor onlineactiviteiten zoals online-informatie, onlinereclame, onlinewinkelen en onlinecontracten, en niet op wettelijke vereisten van de lidstaten voor goederen, zoals veiligheidsnormen, etiketteringsvoorschriften of aansprakelijkheid van goederen, dan wel de vereisten van de lidstaten in verband met de levering of het vervoer van goederen, met inbegrip van distributie van geneesmiddelen. [...]
[...]
(42) De in deze richtlijn vastgestelde vrijstellingen van de aansprakelijkheid gelden uitsluitend voor gevallen waarin de activiteit van de aanbieder van diensten van de informatiemaatschappij beperkt is tot het technische proces van werking en het verschaffen van toegang tot een communicatienetwerk waarop door derden verstrekte informatie wordt doorgegeven of tijdelijk wordt opgeslagen, met als enig doel de doorgifte efficiënter te maken. Die activiteit heeft een louter technisch, automatisch en passief karakter, hetgeen inhoudt dat de aanbieder van diensten van de informatiemaatschappij noch kennis noch controle heeft over de informatie die wordt doorgegeven of opgeslagen.”
4 Artikel 1 van die richtlijn, met als opschrift „Doel en toepassingsgebied”, bepaalt:
„1. Deze richtlijn heeft tot doel bij te dragen aan de goede werking van de interne markt door het vrije verkeer van de diensten van de informatiemaatschappij tussen lidstaten te waarborgen.
2. Voor zover voor de verwezenlijking van de in lid 1 genoemde doelstelling nodig, worden met deze richtlijn bepaalde nationale bepalingen nader tot elkaar gebracht die van toepassing zijn op de diensten van de informatiemaatschappij en betrekking hebben op de interne markt, de vestiging van de dienstverleners, de commerciële communicatie, langs elektronische weg gesloten contracten, de aansprakelijkheid van tussenpersonen, gedragscodes, de buitengerechtelijke geschillenregeling, rechtsgedingen en de samenwerking tussen lidstaten.
[...]
5. Deze richtlijn is niet van toepassing op:
a) belastingen;
b) kwesties in verband met diensten van de informatiemaatschappij die onder richtlijn 95/46/EG [van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PB 1995, L 281, blz. 31)] en richtlijn 97/66/EG [van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector (PB 1998, L 24, blz. 1)] vallen;
c) kwesties in verband met overeenkomsten of praktijken die onder de mededingingswetgeving vallen;
d) de volgende activiteiten van diensten van de informatiemaatschappij:
– de activiteiten van notarissen of vergelijkbare beroepen, voor zover die een direct specifiek verband met de uitoefening van de publieke taken inhouden,
– de vertegenwoordiging van een cliënt en de verdediging van zijn belangen voor het gerecht,
– gokactiviteiten waarbij een geldbedrag wordt ingezet, zoals loterijen en weddenschappen.”
5 Artikel 3 van deze richtlijn, met als opschrift „Interne markt”, bepaalt in de leden 1 en 2:
„1. Iedere lidstaat zorgt ervoor dat de diensten van de informatiemaatschappij die worden verleend door een op zijn grondgebied gevestigde dienstverlener voldoen aan de in die lidstaat geldende nationale bepalingen die binnen het gecoördineerde gebied vallen.
2. De lidstaten mogen het vrije verkeer van diensten van de informatiemaatschappij die vanuit een andere lidstaat worden geleverd, niet beperken om redenen die vallen binnen het gecoördineerde gebied.”
6 Afdeling 4 van hoofdstuk II van richtlijn 2000/31, betreffende de aansprakelijkheid van dienstverleners die als tussenpersoon optreden, omvat de artikelen 12 tot en met 15 van die richtlijn. Artikel 14 van deze richtlijn, met als opschrift „,Hosting’ (,host’-diensten)”, bepaalt:
„1. De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer een dienst van de informatiemaatschappij bestaat in de opslag van de door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, de dienstverlener niet aansprakelijk is voor de op verzoek van de afnemer van de dienst opgeslagen informatie, op voorwaarde dat:
a) de dienstverlener niet daadwerkelijk kennis heeft van de onwettige activiteit of informatie en, wanneer het een schadevergoedingsvordering betreft, geen kennis heeft van feiten of omstandigheden waaruit het onwettige karakter van de activiteiten of informatie duidelijk blijkt, of
b) de dienstverlener, zodra hij van het bovenbedoelde daadwerkelijk kennis heeft of besef krijgt, prompt handelt om de informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
2. Lid 1 is niet van toepassing wanneer de afnemer van de dienst op gezag of onder toezicht van de dienstverlener handelt.
3. Dit artikel doet geen afbreuk aan de mogelijkheid voor een rechtbank of een administratieve autoriteit om in overeenstemming met het rechtsstelsel van de lidstaat te eisen dat de dienstverlener een inbreuk beëindigt of voorkomt. Het doet evenmin afbreuk aan de mogelijkheid voor lidstaten om procedures vast te stellen om informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.”
Italiaans recht
7 Artikel 9 van decreto legge n. 87 - Disposizioni urgenti per la dignità dei lavoratori e delle imprese (wetsbesluit nr. 87 betreffende de invoering van spoedmaatregelen voor de waardigheid van werknemers en ondernemingen) van 12 juli 2018 (GURI nr. 161 van 13 juli 2018; hierna: „voorlopig wetsbesluit nr. 87/2018”) verbiedt elke vorm van – zelfs indirecte – reclame voor kansspelen of weddenschappen met geldprijzen en gokactiviteiten, ongeacht op welke wijze en met welke middelen die reclame wordt gemaakt, met inbegrip van sportevenementen, culturele of artistieke evenementen, televisie- of radioprogramma’s, dagblad- en periodieke pers, publicaties in het algemeen, affichering en digitale en telematische informatiekanalen, met inbegrip van sociale media. Bij overtreding van dat verbod wordt aan de opdrachtgever, de eigenaar van het medium of van de website waarop deze reclame wordt verspreid of is gericht, en de organisator van de manifestatie, het evenement of de activiteit een bestuurlijke geldboete opgelegd ten bedrage van 20 % van de waarde van de sponsoring of de reclame, met een minimum van 50 000 EUR per overtreding.
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
8 Bij besluit van 19 juli 2022 heeft AGCOM, de Italiaanse toezichthoudende autoriteit in de communicatiesector, Google een bestuurlijke geldboete van 750 000 EUR opgelegd wegens schending van artikel 9 van wetsbesluit nr. 87/2018, dat elke vorm van – zelfs indirecte – reclame voor kansspelen verbiedt, ongeacht op welke wijze en met welke middelen die reclame wordt gemaakt.
9 AGCOM heeft Google verweten te hebben toegestaan dat, door middel van video’s die door een contentmaker zijn gepubliceerd op vijf kanalen van het onlinevideoplatform YouTube (hierna: „platform Youtube”), websites voor gokactiviteiten werden gepromoot. Bovendien stonden op elk van deze kanalen video’s waarin de gebruiker, ongeacht zijn leeftijd, werd gevraagd video’s op te sturen waarin hij zijn eigen winst noemde, zodat deze contentmaker tegen een aan die gebruiker betaalde vergoeding video’s kon uitzenden waarin de hoogste winsten werden getoond. Naast de oplegging van een geldboete heeft AGCOM Google gelast om 630 video’s van die contentmaker en diens video’s met een soortgelijke inhoud die eveneens het verbod van artikel 9 van wetsbesluit nr. 87/2018 schonden, van het platform YouTube te verwijderen.
10 Google heeft deze besluiten van AGCOM aangevochten bij de Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (bestuursrechter in eerste aanleg Latium, Italië). Deze rechter was van oordeel dat Google artikel 9 van wetsbesluit nr. 87/2018 niet had geschonden. Hij beschouwde de door het platform YouTube aangeboden diensten namelijk als hostingdiensten en heeft daaruit afgeleid dat Google in aanmerking moest komen voor de vrijstelling van aansprakelijkheid waarin de bepalingen van Italiaans recht tot omzetting van artikel 14 van richtlijn 2000/31 voorzien.
11 AGCOM heeft tegen de beslissing van deze rechter hoger beroep ingesteld bij de Consiglio di Stato (hoogste bestuursrechter, Italië), de verwijzende rechter. Ter ondersteuning van dit hoger beroep voert AGCOM aan dat richtlijn 2000/31 niet van toepassing is op de in het hoofdgeding aan de orde zijnde reclame, aangezien gokactiviteiten volgens artikel 1, lid 5, van deze richtlijn van haar toepassingsgebied zijn uitgesloten.
12 Google stelt daarentegen dat deze richtlijn wel van toepassing is. De uitsluiting als bedoeld in artikel 1, lid 5, van deze richtlijn heeft geen betrekking op aanbieders van hostingdiensten, maar enkel op aanbieders van gokdiensten. Bovendien is Google van mening dat zij als aanbieder van hostingdiensten niet verplicht is om de inhoud te controleren van de video’s die op haar platform YouTube worden gepubliceerd. In die omstandigheden wordt bij het besluit van AGCOM censuur opgelegd en wordt zowel de vrijheid van meningsuiting van de gebruikers van dat platform als de vrijheid van dienstverrichting van Google beperkt.
13 De verwijzende rechter betwijfelt of richtlijn 2000/31 van toepassing is op de feiten van het hoofdgeding. Uit overweging 21, tweede volzin, van die richtlijn blijkt dat onlinereclame moet worden beschouwd als een onlineactiviteit in de zin van deze richtlijn. Uit artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van deze richtlijn kan dus worden afgeleid dat de Uniewetgever alle gokactiviteiten, met inbegrip van onlinereclame daarvoor, buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn heeft willen laten.
14 Mocht het Hof oordelen dat richtlijn 2000/31 van toepassing is op de in het hoofdgeding aan de orde zijnde activiteit, dan wenst de verwijzende rechter het Hof een tweede vraag voor te leggen over de reikwijdte van de afwijkende aansprakelijkheidsregeling van artikel 14 van deze richtlijn.
15 In dit verband vraagt de verwijzende rechter zich af of Google van deze regeling gebruik kan maken, aangezien zij met de betrokken contentmaker een commerciële partnerschapsovereenkomst („YouTube Partnership Programme”; hierna: „commercieel partnerschap”) heeft gesloten in het kader waarvan Google zich niet beperkt tot een louter technische en neutrale rol ten aanzien van de online geplaatste content. Dit commerciële partnerschap voorziet ten eerste in een verdeling van de inkomsten uit reclame die vóór elke video van die maker wordt uitgezonden en die door Google worden verzameld. Ten tweede ontvangt Google rechtstreeks de betalingen van de abonnees van de kanalen van die maker, die zij aan hem overmaakt. Om dat commerciële partnerschap te kunnen sluiten, moet de contentmaker voldoen aan bepaalde door Google vastgestelde voorwaarden. Zo moeten met name de aantallen abonnees en uren dat zijn video’s worden bekeken bepaalde drempels overschrijden. Alvorens een dergelijke commerciële partnerschapsovereenkomst te sluiten met een maker van content op het platform YouTube, controleert Google bovendien ook de inhoud van de video’s door de thematiek van het kanaal, de meest bekeken of recente video’s en de metadata (titels, beschrijvingen enz.) van die video’s te onderzoeken. Bij deze controle worden echter niet alle video’s van het kanaal volledig gecontroleerd.
16 De verwijzende rechter herinnert eraan dat artikel 14 van richtlijn 2000/31 alleen van toepassing is op een aanbieder van hostingdiensten die een „neutrale” rol speelt en zich beperkt tot een louter technische rol. Volgens deze rechter kan Googles positie, gelet op de door Google uitgeoefende controle op de content van de makers en op de „optimalisering” van hun commerciële activiteiten door inkomsten met hen te delen, niet als „neutraal” worden beschouwd.
17 Daarop heeft de verwijzende rechter de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1) Is volgens artikel 1, lid 5, van richtlijn 2000/31 de aansprakelijkheidsregeling voor aanbieders van hostingdiensten die in artikel 14 van [deze] richtlijn is neergelegd, van toepassing op de activiteiten die verband houden met onlinereclame voor kansspelen of weddenschappen met geldprijzen en de reclame voor gokken?
2) Is de aansprakelijkheidsregeling als bedoeld in artikel 14 van richtlijn 2000/31 van toepassing op een aanbieder van hostingdiensten als Google met betrekking tot de content die wordt gepubliceerd door de rechthebbenden op YouTube-kanalen waarmee Google de commerciële partnerschapsovereenkomst heeft gesloten die hierboven is beschreven?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
Eerste vraag
18 Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat een dienst van de informatiemaatschappij die bestaat in het online hosten van video’s binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn valt wanneer deze video’s reclame bevatten voor gokactiviteiten waarbij een geldbedrag wordt ingezet, in de zin van deze bepaling.
19 Er zij aan herinnerd dat richtlijn 2000/31 blijkens artikel 1, leden 1 en 2, ervan beoogt bij te dragen tot de goede werking van de interne markt. Ten eerste schept zij een rechtskader dat het vrije verkeer van diensten van de informatiemaatschappij tussen de lidstaten waarborgt en dat met name bestaat in de toepassing van het in artikel 3, leden 1 en 2, van deze richtlijn bedoelde mechanisme, op grond waarvan, binnen het gecoördineerde gebied, de diensten van de informatiemaatschappij uitsluitend worden gereglementeerd in de lidstaat op het grondgebied waarvan de aanbieders van deze diensten zijn gevestigd. Ten tweede bevat deze richtlijn, met name in de hoofdstukken II en III ervan, bepalingen die, voor zover nodig voor de verwezenlijking van deze doelstelling, een aantal op deze diensten toepasselijke nationale bepalingen nader tot elkaar brengen (arrest van 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punt 54).
20 Artikel 1, lid 5, onder d), van richtlijn 2000/31 bepaalt dat deze richtlijn niet van toepassing is op de „activiteiten” van de in deze bepaling genoemde diensten van de informatiemaatschappij, waaronder, zoals vermeld in het derde streepje, „gokactiviteiten waarbij een geldbedrag wordt ingezet, zoals loterijen en weddenschappen”. Bovendien verduidelijkt overweging 16 van deze richtlijn dat de in dit derde streepje bedoelde uitsluiting niet geldt voor promotionele wedstrijden of spelen die bedoeld zijn om de verkoop van goederen en diensten te stimuleren, en waarbij eventuele betalingen alleen dienen om de onder de aandacht gebrachte goederen en diensten te verwerven.
21 Volgens vaste rechtspraak moet bij de uitlegging van een bepaling van Unierecht niet alleen rekening worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en met de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt (zie arresten van 6 oktober 1982, Cilfit e.a., 283/81, EU:C:1982:335, punt 20, en 19 december 2024, Ford Italia, C‑157/23, EU:C:2024:1045, punt 42).
22 In dit verband moet worden opgemerkt dat uit de bewoordingen van artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31, uit de context van die bepaling alsook, meer bepaald, uit de doelstelling ervan naar voren komt dat de daarin neergelegde uitsluiting niet alleen ziet op gokactiviteiten als zodanig, maar ook op activiteiten die daarmee intrinsiek verband houden, en met name op de activiteit die bestaat in het online maken van reclame voor gokactiviteiten in de zin van die bepaling.
23 Zowel deze uitsluiting als de andere in artikel 1, lid 5, van deze richtlijn bedoelde uitsluitingen zijn namelijk ruim geformuleerd, wat erop wijst dat de daarin bedoelde „gebieden”, „kwesties” en „activiteiten” ruim moeten worden opgevat (zie in die zin arrest van 27 april 2022, Airbnb Ireland, C‑674/20, EU:C:2022:303, punt 29).
24 Ten tweede en bovenal blijkt uit overweging 12 van die richtlijn dat artikel 1, lid 5, ervan tot doel heeft bepaalde activiteiten van het toepassingsgebied van deze richtlijn uit te sluiten, aangezien het vrije verkeer van diensten op die gebieden in het licht van het VWEU of van het bestaande afgeleide recht in het huidige stadium niet kan worden gegarandeerd. Wat in het bijzonder gokactiviteiten betreft waarbij een geldbedrag wordt ingezet bij kansspelen, heeft het Hof namelijk reeds geoordeeld dat de kansspelregeling behoort tot de gebieden waarop er tussen de lidstaten aanzienlijke morele, religieuze en culturele verschillen bestaan. Bij gebreke van harmonisatie ter zake in de Unie staat het aan elke lidstaat om overeenkomstig zijn eigen waardesysteem te beoordelen wat noodzakelijk is voor de bescherming van de betrokken belangen (zie in die zin arrest van 2 maart 2023, Recreatieprojecten Zeeland e.a., C‑695/21, EU:C:2023:144, punt 14 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
25 Teneinde de speelruimte te waarborgen waarover de lidstaten moeten beschikken om de goksector doeltreffend te kunnen reguleren volgens hun eigen waardesysteem, moeten zij alle activiteiten die intrinsiek verband houden met dit gebied, met inbegrip van de daarmee verband houdende reclame, kunnen reguleren, met inachtneming van het Unierecht.
26 Hieruit volgt dat artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat deze richtlijn niet van toepassing is op de activiteit die bestaat in het online maken van reclame voor gokactiviteiten in de zin van deze bepaling.
27 Hieruit volgt echter niet dat het online hosten van dergelijke reclames ook onder de uitsluiting als bedoeld in artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31 valt.
28 Anders dan bij het online maken van gokreclame, is de activiteit van online hosting immers niet intrinsiek met gokken verbonden. Deze laatste activiteit, die enkel bestaat in de opslag van door een afnemer van de dienst verstrekte content, is in beginsel neutraal ten opzichte van de opgeslagen content en verschilt niet naargelang van de aard ervan. De activiteit van het online hosten van reclame voor gokken in de zin van deze bepaling verschilt dus niet van het hosten van andere vormen van reclame of, meer in het algemeen, van andere inhoud. Meer bepaald houdt deze activiteit geen rechtstreeks verband met gokken en is zij niet bedoeld om dat te bevorderen.
29 In die omstandigheden is het, zoals de advocaat-generaal in punt 34 van zijn conclusie in wezen benadrukt, niet noodzakelijk om de activiteit van online hosting van gokreclame uit te sluiten van het toepassingsgebied van deze richtlijn om de lidstaten in staat te stellen om, indien zij dat wensen en volgens hun eigen waardesysteem, een beleid van gecontroleerde expansie van gokken toe te passen.
30 Gelet op een en ander moet op de eerste vraag worden geantwoord dat artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat een dienst van de informatiemaatschappij die bestaat in het online hosten van video’s binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn valt wanneer deze video’s reclame bevatten voor gokactiviteiten waarbij een geldbedrag wordt ingezet.
Tweede vraag
31 Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 14 van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat het van toepassing is op een exploitant van een onlinevideoplatform die met een persoon die dat platform gebruikt om video’s op een specifiek kanaal te verspreiden, een commerciële partnerschapsovereenkomst heeft gesloten waarin is bepaald dat reclame-inkomsten worden gedeeld, en die in het kader van de sluiting of de uitvoering van die overeenkomst de inhoud van dit kanaal, en met name het hoofdthema ervan, de meest bekeken of recentere video’s dan wel metadata van die video’s heeft onderzocht.
32 Artikel 14, lid 1, van richtlijn 2000/31 bepaalt onder welke voorwaarden de lidstaten ervoor zorgen dat, wanneer een dienst van de informatiemaatschappij bestaat in de opslag van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, de dienstverlener niet aansprakelijk is voor de op verzoek van de afnemer van de dienst opgeslagen informatie. In dit verband mag de dienstverlener niet daadwerkelijk kennis hebben van de onwettige activiteit of informatie en, wanneer het een schadevergoedingsvordering betreft, geen kennis te hebben van feiten of omstandigheden waaruit de onwettige activiteit of informatie duidelijk blijkt, of moet hij, indien hij dergelijke kennis heeft, prompt handelen om de informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
33 De definitie van het begrip „hosting” in artikel 14, lid 1, sluit niet uit dat een dienst die tevens de verspreiding of het delen van opgeslagen informatie tot doel heeft, onder bepaalde voorwaarden onder dat begrip kan vallen. Het feit dat de door een exploitant verrichte dienst de opslag van aan hem verstrekte informatie omvat, wettigt evenwel op zich nog niet de conclusie dat deze dienst in alle omstandigheden binnen de werkingssfeer van artikel 14, lid 1, van richtlijn 2000/31 valt (arrest van 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punten 106 en 107 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
34 Daartoe is het van wezenlijk belang dat de aanbieder van de betrokken dienst een „dienstverlener die als tussenpersoon optreedt” is in de zin van de artikelen 12 tot en met 14 van richtlijn 2000/31. In dit verband volgt uit overweging 42 van die richtlijn dat de daarin vastgestelde vrijstellingen van de aansprakelijkheid uitsluitend gelden voor gevallen waarin de activiteit van de aanbieder van diensten van de informatiemaatschappij beperkt is tot het technische proces van werking en het verschaffen van toegang tot een communicatienetwerk. Nog steeds volgens overweging 42 heeft deze activiteit een louter technisch, automatisch en passief karakter, hetgeen inhoudt dat deze aanbieder noch kennis noch controle heeft over de informatie die wordt doorgegeven of opgeslagen (zie in die zin arresten van 22 juni 2021, YouTube en Cyando, C‑682/18 en C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 105, en 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punt 108).
35 Om na te gaan of de exploitant van een onlinevideoplatform overeenkomstig artikel 14, lid 1, van richtlijn 2000/31 kan worden vrijgesteld van zijn aansprakelijkheid krachtens het recht van een lidstaat voor video’s die volgens dat recht verboden gokreclame bevatten, moet dus vooraf worden onderzocht of deze exploitant een neutrale rol speelt, met andere woorden of hij louter technische, automatische en passieve handelingen verricht, hetgeen inhoudt dat hij geen kennis heeft van of controle heeft over de content die hij opslaat, dan wel of hij juist een actieve rol speelt waardoor hij kennis heeft van of controle heeft over die content (arresten van 22 juni 2021, YouTube en Cyando, C‑682/18 en C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 106, en 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punt 109).
36 Gelet op overweging 42 van richtlijn 2000/31 moeten deze twee voorwaarden inzake kennis en controle worden opgevat als alternatief voor en autonoom van elkaar (arrest van 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punt 110).
37 Zo wordt de exploitant van een dienst van de informatiemaatschappij die controle heeft over de opgeslagen informatie uitgesloten van toepassing van artikel 14, lid 1, van deze richtlijn, ook al neemt hij geen kennis van die informatie wegens de automatisering van de verwerking ervan. Zo’n exploitant oefent met name via het gebruikte algoritme controle uit over de opgeslagen informatie. Zolang hij door middel van dit algoritme van tevoren de voorwaarden voor het al dan niet verspreiden van dergelijke informatie heeft vastgesteld, doet het niet ter zake dat die exploitant zelf geen aanvullende ingrepen verricht die tot gevolg hebben dat opgeslagen informatie wordt gepromoot, gewijzigd of verwijderd met het oog op de verspreiding ervan (arrest van 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punten 110 en 111).
38 In dit verband moet worden verduidelijkt dat indien het gebruikte algoritme, naast een eenvoudige categorisering en indexering van informatie met het oog op een betere toegankelijkheid ervan, in het belang van de exploitant of zijn dienst bepaalt onder welke voorwaarden, op welke wijze en in welke volgorde die informatie al dan niet wordt verspreid, deze exploitant controle over die informatie uitoefent, zodat de door hem aangeboden dienst niet kan worden aangemerkt als een „dienst van de informatiemaatschappij [die] bestaat in de opslag van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie” in de zin van artikel 14, lid 1, van richtlijn 2000/31 (arrest van 16 juni 2026, WebGroup Czech Republic e.a., C‑188/24 en C‑190/24, EU:C:2026:492, punt 112 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
39 Voorts is de exploitant van een dienst van de informatiemaatschappij uitgesloten van de werkingssfeer van dat artikel 14, wanneer de activiteit van deze exploitant impliceert dat hij kennis heeft van de content die hij host, zonder dat hoeft te worden aangetoond dat hij ook controle over die content uitoefent.
40 In dit verband kan de omstandigheid dat de exploitant van een onlineplatform incidenteel of toevallig kennis krijgt van het bestaan van specifieke illegale content van een reeks video’s die op zijn platform worden gepubliceerd, niet volstaan om die content buiten de werkingssfeer van artikel 14 te plaatsen. Hetzelfde geldt wanneer zo’n exploitant door een derde ervan in kennis wordt gesteld dat dergelijke inhoud op zijn platform is gepubliceerd. In deze twee situaties zou artikel 14, lid 1, van richtlijn 2000/31 immers elke nuttige werking verliezen indien deze exploitant van deze werkingssfeer zou worden uitgesloten, aangezien deze bepaling de aanbieder van een dienst van de informatiemaatschappij juist in aanmerking laat komen voor de in die bepaling bedoelde vrijstelling wanneer hij, met kennis van onwettige content, prompt handelt om die content te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
41 Evenmin kan uit het feit dat de exploitant van een onlinevideoplatform technische maatregelen treft om onder de via dat platform aan het publiek meegedeelde video’s content te detecteren die in strijd is met bepalingen van het Unierecht of van het nationale recht, worden afgeleid dat die exploitant een actieve rol speelt waardoor hij wordt uitgesloten van de in artikel 14, lid 1, van die richtlijn bepaalde vrijstellingsregeling (zie in die zin arrest van 22 juni 2021, YouTube en Cyando, C‑682/18 en C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 109).
42 Overigens kan niet worden geoordeeld dat de exploitant van een onlineplatform alleen wordt uitgesloten van de in artikel 14 van richtlijn 2000/31 neergelegde vrijstelling van aansprakelijkheid door een activiteit waardoor hij volledig op de hoogte raakt van alle op zijn platform geüploade content.
43 Integendeel, wanneer de activiteit van de exploitant van een onlineplatform ertoe leidt dat hij weet heeft van de wezenlijke content die een gebruiker op dat platform heeft geüpload, kan hij zich niet beroepen op de in artikel 14 van richtlijn 2000/31 bedoelde vrijstelling van aansprakelijkheid.
44 Zoals het Hof reeds heeft kunnen vaststellen, is dit het geval wanneer de exploitant van een onlineplatform bijstand heeft verleend, die er met name in bestond om de wijze waarop de op dat platform gepubliceerde advertenties werden getoond, te optimaliseren of te promoten. In dat geval heeft de exploitant immers geen neutrale positie als tussenpersoon ingenomen, maar heeft hij een actieve rol gespeeld waardoor hij kennis of controle heeft gekregen over de inhoud van die advertenties. Hij kan zich wat die advertenties betreft dan niet beroepen op de in artikel 14 van richtlijn 2000/31 voorziene vrijstelling van aansprakelijkheid (arrest van 12 juli 2011, L’Oréal e.a., C‑324/09, EU:C:2011:474, punt 116).
45 Dit is ook het geval wanneer de exploitant van een onlineplatform voor video’s, met het oog op de sluiting van een overeenkomst voor het delen van inkomsten, het hoofdthema van een videokanaal, de meest bekeken of meest recente video’s van dit kanaal dan wel de metadata van die video’s onderzoekt. Zelfs indien dit onderzoek van de content, of het nu geautomatiseerd is of wordt uitgevoerd door natuurlijke personen, bedoeld is om na te gaan of de contentmaker die om die commerciële partnerschapsovereenkomst verzoekt, voldoet aan de regels die door het platform zijn vastgesteld voor toegang tot een dergelijk partnerschap, geeft dit de exploitant van dat platform concrete kennis van de wezenlijke inhoud van een reeks video’s, zodat hij niet kan beweren een louter technische, automatische en passieve activiteit uit te oefenen en aldus een rol van een neutrale tussenpersoon te spelen.
46 In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat Google in het kader van de commerciële partnerschapsovereenkomst die is gesloten tussen de exploitant van het platform YouTube en bepaalde contentmakers die video’s publiceren op een op dat platform gecreëerd kanaal, in het kader van de sluiting of uitvoering van die overeenkomst de wezenlijke content van dit kanaal onderzoekt, en met name het hoofdthema ervan, de meest bekeken of recentere video’s dan wel de metadata van die video’s. Dit onderzoek van de content, of het nu geautomatiseerd is of wordt uitgevoerd door natuurlijke personen, is met name bedoeld om na te gaan of de contentmaker die om die commerciële partnerschapsovereenkomst verzoekt, voldoet aan de regels die door het platform zijn vastgesteld om toegang te krijgen tot een dergelijk partnerschap en dus een aanvulling vormt op de standaardcontroles die zonder onderscheid worden uitgevoerd voor alle video’s die op het platform YouTube worden geüpload. Dit onderzoek heeft ook betrekking op de oorspronkelijkheid en de kwaliteit van de content. Alleen indien aan deze specifieke voorwaarden voor de content is voldaan, kan de betrokken contentmaker profiteren van het door Google voorgestelde systeem voor het delen van reclame-inkomsten.
47 In die omstandigheden en onder voorbehoud van verificatie door de verwijzende rechter, moet worden vastgesteld dat Google bij het onderzoek van de in het hoofdgeding aan de orde zijnde YouTube-kanalen redelijkerwijs niet onkundig kon zijn van het feit dat zij, in strijd met artikel 9 van wetsbesluit nr. 87/2018, gokactiviteiten en kansspelen als hoofdonderwerp hadden en veel video’s bevatten waarin voor dergelijke spelen reclame werd gemaakt.
48 Uit een en ander volgt dat artikel 14 van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat het niet van toepassing is op een exploitant van een onlinevideoplatform die met een persoon die dat platform gebruikt om video’s op een specifiek kanaal te verspreiden, een commerciële partnerschapsovereenkomst heeft gesloten waarin is bepaald dat reclame-inkomsten worden gedeeld, en die in het kader van de sluiting of de uitvoering van die overeenkomst de inhoud van dit kanaal, en met name het hoofdthema ervan, de meest bekeken of recentere video’s dan wel metadata van die video’s heeft onderzocht.
Kosten
49 Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Tweede kamer) verklaart voor recht:
1) Artikel 1, lid 5, onder d), derde streepje, van richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt („richtlijn inzake elektronische handel”),
moet aldus worden uitgelegd dat
een dienst van de informatiemaatschappij die bestaat in het online hosten van video’s binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn valt wanneer deze video’s reclame bevatten voor gokactiviteiten waarbij een geldbedrag wordt ingezet.
2) Artikel 14 van richtlijn 2000/31
moet aldus worden uitgelegd dat
het niet van toepassing is op een exploitant van een onlinevideoplatform die met een persoon die dat platform gebruikt om video’s op een specifiek kanaal te verspreiden, een commerciële partnerschapsovereenkomst heeft gesloten waarin is bepaald dat reclame-inkomsten worden gedeeld, en die in het kader van de sluiting of de uitvoering van die overeenkomst de inhoud van dit kanaal, en met name het hoofdthema ervan, de meest bekeken of recentere video’s dan wel metadata van die video’s heeft onderzocht.
ondertekeningen
* Procestaal: Italiaans.