<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-258/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CC0258</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:663">EU:C:2018:663</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>27</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>27</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia M. Bobeka – Sprawa C‑258/17</HT></P><P>E.B.</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Michala Bobeka</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20180905">5 września 2018 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑258/17</HT></P><P>E.B.</P><P>przeciwko</P><P>Versicherungsanstalt öffentlich Bediensteter BVA</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (wyższy trybunał administracyjny, Austria)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym</KEYWORD><KEYWORD>Polityka społeczna</KEYWORD><KEYWORD>Równe traktowanie</KEYWORD><KEYWORD>Zakaz dyskryminacji ze względu na orientację seksualną</KEYWORD><KEYWORD>Kontakty homoseksualne z nieletnimi</KEYWORD><KEYWORD>Sankcje dyscyplinarne będące następstwem wyroku skazującego wobec urzędnika pełniącego służbę w policji</KEYWORD><KEYWORD>Utrzymanie w mocy skutków decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wstęp</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>E.B. (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>wnoszącym kasację<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) urodził się w 1942 r. Będąc funkcjonariuszem austriackiej policji, w 1974 r. został skazany za usiłowanie kontaktów homoseksualnych z czternastolatkiem i piętnastolatkiem. W 1975 r. w stosunku do wnoszącego kasację została zastosowana z powodu tychże czynów sankcja dyscyplinarna w postaci przeniesienia w stan spoczynku wraz z obniżeniem wysokości świadczenia emerytalnego o 25%.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>W owym czasie prawo austriackie przewidywało dwa oddzielne przestępstwa: <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>gwałtu na nieletnim<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/> (czynności seksualne z osobą <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">wieku poniżej 14 lat</HT>) i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>nierządu<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> (homoseksualny nierząd <HT TYPE="ITALIC">osoby płci męskiej</HT> z osobą, która <HT TYPE="ITALIC">nie ukończyła 18 roku życia</HT>). W 2002 r. przestępstwo nierządu zostało uznane za przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Doprowadziło to do uchylenia odnośnych przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>W postępowaniu głównym wnoszący kasację kwestionuje w istocie fakt otrzymywania w dalszym ciągu świadczenia emerytalnego w obniżonej wysokości, twierdząc, że przestępstwo oraz nałożona nań sankcja dyscyplinarna stanowią przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>W tym stanie prawnym i faktycznym Verwaltungsgerichtshof (wyższy trybunał administracyjny, Austria) zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy obniżenie wysokości świadczenia emerytalnego wnoszącego kasację nie narusza zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną przewidzianego w art. 2 dyrektywy 2000/78/WE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="20001127">27 listopada 2000 r.</DATE> ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="303" PAGE.FIRST="16" DATE.PUB="2000">Dz.U. 2000, L 303, s. 16</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, mimo że pierwotna decyzja o zastosowaniu kary dyscyplinarnej stała się ostateczna przed wejściem w życie tej dyrektywy. Sąd odsyłający zwraca się dalej z serią pytań dotyczących tego, w jaki sposób oraz od którego momentu należałoby ewentualnie naprawić skutki ewentualnej dyskryminacji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 1 dyrektywy 2000/78 wśród zakazanych przyczyn dyskryminacji wymienia między innymi orientację seksualną.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artykuł 2 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 lit. a), art. 3 ust. 1 lit. c) i art. 17 dyrektywy 2000/78 brzmią następująco:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ARTICLE IDENTIFIER="002"><TI.ART><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Artykuł 2</TI.ART><STI.ART>Pojęcie dyskryminacji</STI.ART><PARAG IDENTIFIER="002.001"><NO.PARAG>1.</NO.PARAG><ALINEA>Do celów niniejszej dyrektywy <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>zasada równego traktowania<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="00AB" ID="QE0005"/> oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="002.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Do celów ust. 1:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P></ALINEA></PARAG></ARTICLE><ARTICLE IDENTIFIER="003"><TI.ART>Artykuł 3</TI.ART><STI.ART>Zakres</STI.ART><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>W granicach kompetencji Wspólnoty, niniejszą dyrektywę stosuje się do wszystkich osób, zarówno sektora publicznego jak i prywatnego, włącznie z instytucjami publicznymi, w odniesieniu do:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>warunków zatrudnienia i pracy, łącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania;</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG></ARTICLE><P>[…]</P><?PAGE NO="3"?><ARTICLE IDENTIFIER="017"><TI.ART>Artykuł 17</TI.ART><STI.ART>Sankcje</STI.ART><ALINEA>Państwa członkowskie ustanowią zasady stosowania sankcji obowiązujących wobec naruszeń przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i podejmą wszelkie niezbędne działania dla zapewnienia ich stosowania. Sankcje, które mogą określać wypłacenie odszkodowania ofierze, muszą być skuteczne, proporcjonalne i dolegliwe. Najpóźniej do dnia <DATE ISO="20031202">2 grudnia 2003 r.</DATE> państwa członkowskie poinformują o tych przepisach Komisję, jak również poinformują niezwłocznie o wszystkich ich kolejnych zmianach<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></ARTICLE></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 18 zdanie pierwsze dyrektywy 2000/78 dyrektywa miała być implementowana zasadniczo do dnia <DATE ISO="20031202">2 grudnia 2003 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo krajowe</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo karne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="19740225">25 lutego 1974 r.</DATE> §§ 128 i 129 Strafgesetz (kodeksu karnego, zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>StG<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>) obowiązywały w brzmieniu ustalonym Bundesgesetz (austriacką ustawą federalną) opublikowaną w BGBl. 273/1971 (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>ustawą federalną z 1971 r.<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>). Brzmiały one:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Gwałt na nieletnim</P><P>Punkt 128</P><P>Kto w celu zaspokojenia seksualnego wykorzystuje seksualnie chłopca lub dziewczynkę w wieku poniżej 14 lat w sposób inny niż określony w § 127, dopuszcza się przestępstwa gwałtu na nieletnim i podlega karze ciężkiego więzienia od roku do 5 lat, w przypadku zaistnienia okoliczności obciążających do 10 lat oraz do 20 lat w przypadku następstw wymienionych w § 126.</P><P>Przestępstwo nierządu</P><P>[…]</P><P>Punkt 129</P><P>Jako przestępstwo karalne są również następujące formy nierządu:</P><P><NP><NO.P>I.</NO.P><TXT>Homoseksualny nierząd osoby płci męskiej, która ukończyła osiemnasty rok życia, z osobą, która jeszcze nie ukończyła osiemnastego roku życia<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</TXT></NP></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Powyższe przepisy prawa karnego przewidywały tym samym różny wiek podlegający ochronie w przypadku kontaktów homoseksualnych (18 lat) z jednej strony oraz w przypadku kontaktów heteroseksualnych i lesbijskich (14 lat) z drugiej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Podobnie wyglądał stan prawny w świetle przepisów §§ 207 i 209 Strafgesetzbuch (kodeksu karnego, zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>StGB<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>), który wszedł w życie w dniu <DATE ISO="19750101">1 stycznia 1975 r.</DATE></TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20020621">21 czerwca 2002 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Wyrok VfGH z dnia <DATE ISO="20020621">21 czerwca 2002 r.</DATE> (G 6/02 ECLI:AT:VFGH:2002:G6.2002).</P></NOTE> Verfassungsgerichtshof (trybunał konstytucyjny, Austria) uznał § 209 StGB (odpowiadający § 129 I StG) za niezgodny z konstytucją. Przepis ten został więc uchylony ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20030228">28 lutego 2003 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Nowelizacją StGB wprowadzoną na mocy Bundesgesetz (ustawy federalnej) opublikowanej w BGBl. I nr 134/2002 (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>ustawą federalną nr 134/2002<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>) prawodawca austriacki uchylił § 209 StGB ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20020813">13 sierpnia 2002 r.</DATE>, czyli zanim uchylenie nakazane przez Verfassungsgerichtshof (trybunał konstytucyjny) stało się skuteczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Z związku ze stosowaniem (przed jego uchyleniem) § 209 StGB przeciwko Austrii wielokrotnie toczyły się postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka (ETPC), w których ETPC orzekał na jej niekorzyść. W wyroku L. i V. przeciwko Austrii ETPC uznał w istocie, że § 209 StGB jest niezgodny z art. 8 i 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>EKPC<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>), ponieważ austriacki prawodawca nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzenia różnego wieku podlegającego ochronie w przypadku kontaktów seksualnych z dorosłymi z jednej strony oraz kontaktów heteroseksualnych lub lesbijskich z osobami dorosłymi z drugiej strony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Wyrok ETPC z dnia <DATE ISO="20030109">9 stycznia 2003 r.</DATE> w sprawie L. i V. przeciwko Austrii, (CE:ECHR:2003:0109JUD003939298); zob. także wyroki ETPC: z dnia <DATE ISO="20030109">9 stycznia 2003 r.</DATE> w sprawie S.L. przeciwko Austrii (CE:ECHR:2003:0109JUD004533099); z dnia <DATE ISO="20041021">21 października 2004 r.</DATE> w sprawie Woditschka i Wilfling przeciwko Austrii (CE:ECHR:2004:1021JUD006975601).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Przepisy dotyczące urzędników</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Zgodnie z § 13 ust. 1 Beamten-Dienstrechtsgesetz 1979 (austriackiej ustawy o pracownikach służby publicznej z 1979 r., zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>BDG 1979<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>), w brzmieniu tego paragrafu ustalonym ustawą BGBl. I nr 119/2002 (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>ustawą federalną nr 119/2002<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>), do dnia <DATE ISO="20161230">30 grudnia 2016 r.</DATE> urzędnik przechodził na emeryturę wraz z ukończeniem 65 lat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>W przypadku wnoszącego kasację, który urodził się w 1942 r., nastąpiłoby to – gdyby nie wydana wobec niego decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej – w dniu <DATE ISO="20080101">1 stycznia 2008 r.</DATE> W owym czasie najważniejsze przepisy mające zastosowanie do obliczania wymiaru świadczeń emerytalnych zawierała Pensionsgesetz (PG) 1965 (austriacka federalna ustawa o emeryturach dla urzędników federalnych, osób pozostałych przy życiu oraz członków ich rodzin z 1965 r.), w brzmieniu ustalonym ustawą Bundesgesetz BGBl. I, nr 53/2007 (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>ustawą federalną z 2007 r.<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>). Przepisy te ustanawiały zasady obliczania wymiaru świadczeń emerytalnych na podstawie między innymi daty rozpoczęcia służby i czasu jej trwania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Przepisy dotyczące służby w policji</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Decyzja o zastosowaniu kary dyscyplinarnej na wnoszącego kasację z dnia <DATE ISO="19750610">10 czerwca 1975 r.</DATE> została wydana na podstawie obowiązującego wówczas Dienstpragmatik (pragmatyki służbowej policji, RGBl. nr 15/1914, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>DP<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>). Artykuły 24 i 87 DP stanowiły:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Zachowanie</P><ARTICLE IDENTIFIER="024"><TI.ART>Artykuł 24</TI.ART><PARAG IDENTIFIER="024.001"><NO.PARAG>1)</NO.PARAG><ALINEA>Na służbie i poza nią urzędnik zobowiązany jest do dbania o dobre imię służby, przestrzegania w każdym czasie zasad regulaminu oraz unikania wszelkich zachowań, które mogłyby naruszać powagę i zaufanie, których wymaga zajmowane stanowisko.</ALINEA></PARAG></ARTICLE><P>[…]</P><?PAGE NO="5"?><P>Sankcje dyscyplinarne</P><ARTICLE IDENTIFIER="087"><TI.ART>Artykuł 87</TI.ART><ALINEA>Urzędnicy nieprzestrzegający swoich obowiązków zawodowych i służbowych, niezależnie od odpowiedzialności karnej, podlegają sankcjom administracyjnym lub dyscyplinarnym, w zależności od tego, czy naruszenie obowiązku polega na naruszeniu jedynie przepisów administracyjnych lub czy też w świetle działania na szkodę państwa lub naruszenia jego interesów, charakteru lub powagi naruszenia, działania w ramach recydywy lub okoliczności obciążających naruszenie takie jest uważane za naruszenie obowiązków wynikających ze służby<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</ALINEA></ARTICLE></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne, postępowanie i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Wnoszący kasację, który urodził się <DATE ISO="19420101">1 stycznia 1942 r.</DATE>, przebywa obecnie w stanie spoczynku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Na mocy wyroku z dnia <DATE ISO="19740910">10 września 1974 r.</DATE>, będąc wówczas policjantem w czynnej służbie, został skazany na karę pozbawienia wolności w związku z usiłowaniem popełnienia nierządu homoseksualnego, o którym mowa w § 129 I StG. Wykonanie tej kary zostało zawieszone pod warunkiem odbycia okresu próby trwającego trzy lata. Środek zaskarżenia wnoszącego kasację wniesiony przeciwko orzeczeniu wydanemu w pierwszej instancji został oddalony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Decyzją komisji dyscyplinarnej Bundespolizeidirektion Wien (dyrekcji policji federalnej w Wiedniu, Austria, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>BPD-Wien<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>) z dnia <DATE ISO="19750610">10 czerwca 1975 r.</DATE> wnoszący kasację został uznany za winnego:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>naruszenia etyki zawodowej (§ 24 ust. 1) Dienstpragmatik (pragmatyki służbowej, zwanej dalej <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>DP<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="00AB" ID="QE0019"/>) w ten sposób, że w dniu <DATE ISO="19740225">25 lutego 1974 r.</DATE> w godzinach wieczornych, po zakończeniu służby, na terenie Wiener Prater nakłaniał piętnastoletniego W oraz czternastoletniego H do seksualnego zaspokojenia go za pomocą dłoni, co stanowiło podstawę skazania go z tytułu popełnienia przestępstwa usiłowania nierządu homoseksualnego z nieletnim na podstawie §§ 8 i 129 I StG.</P><P>W ten sposób popełnił występek służbowy (§ 87 DP); dlatego zostanie do niego zastosowana kara dyscyplinarna przeniesienia w trwały stan spoczynku wraz z obniżeniem wysokości świadczenia emerytalnego oraz potrąceniem standardowego wymiaru świadczenia emerytalnego o 25% [§ 93 ust. 1 lit. d) w związku z § 97 ust. 1 DP]<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Odwołanie wnoszącego kasację zostało oddalone decyzją z dnia <DATE ISO="19760324">24 marca 1976 r.</DATE> W związku z tym wnoszący kasację został przeniesiony w stan spoczynku ze skutkiem od dnia <DATE ISO="19760401">1 kwietnia 1976 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="19760517">17 maja 1976 r.</DATE> ustalono wymiar świadczenia emerytalnego wnoszącego kasację na podstawie jego przeniesienia w stan spoczynku ze skutkiem od dnia <DATE ISO="19760401">1 kwietnia 1976 r.</DATE> i przy uwzględnieniu zarządzonego przez organ dyscyplinarny obniżenia wysokości świadczenia o 25%.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Na rozprawie potwierdzono, że wnoszący kasację otrzymuje od tego czasu świadczenie emerytalne w obniżonej wysokości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Jak wskazano w pkt 11 i 12 powyżej, na mocy decyzji Verfassungsgerichtshof (trybunału konstytucyjnego) z dnia <DATE ISO="20020621">21 czerwca 2002 r.</DATE>, § 209 StGB (odpowiadający § 129 I StG) został uznany za niezgodny z konstytucją i w tym samym roku uchylony przez austriackiego ustawodawcę.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20080602">2 czerwca 2008 r.</DATE> wnoszący kasację zwrócił się do urzędu dyscyplinarnego między innymi o uchylenie decyzji z dnia <DATE ISO="19750610">10 czerwca 1975 r.</DATE> i umorzenie postępowania dyscyplinarnego względem niego, posiłkowo zaś o uznanie wygaśnięcia skutków prawnych tej decyzji o zastosowaniu kary dyscyplinarnej z dniem <DATE ISO="20020621">21 czerwca 2002 r.</DATE> Wniósł także o wypłacenie poborów z tytułu czynnej służby za bliżej oznaczone okresy, a posiłkowo – o zarządzenie odstąpienia od obniżenia wymiaru świadczenia emerytalnego począwszy od dnia <DATE ISO="20020621">21 czerwca 2002 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Wnioski te zostały oddalone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20090211">11 lutego 2009 r.</DATE> wnoszący kasację złożył w urzędzie ds. służby publicznej i emerytur wniosek o ustalenie oraz wypłatę poborów z tytułu pozostawania w czynnej służbie i wyższych świadczeń emerytalnych. Argumentował, że celem uniknięcia (dalszej) dyskryminacji w świetle regulacji dotyczących wynagrodzenia oraz emerytur należy potraktować go tak, jak gdyby pozostawał w czynnej służbie do czasu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego. Posiłkowo zaś podnosił, że przysługuje mu co najmniej świadczenie emerytalne bez obniżenia go o 25%.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Wnioski te zostały oddalone. Skarga na tę decyzję do Bundesverwaltungsgericht (federalnego sądu administracyjnego, Austria) także została oddalona. Następnie wnoszący kasację wniósł kasację do Verwaltungsgerichtshof (wyższego trybunału administracyjnego), będącego sądem odsyłającym w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Zgodnie z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający wychodzi z założenia, że po rozpoczęciu obowiązywania dyrektywy 2000/78 w Austrii skazanie na podstawie przepisów dyscyplinarnych, takie jak to, które miało miejsce w stosunku do wnoszącego kasację, nie mogłoby już nastąpić. Z braku (nowych) względów uzasadniających różny wiek ochronny w przypadku kontaktów homoseksualnych z dorosłymi z jednej strony i heteroseksualnych i lesbijskich kontaktów z dorosłymi z drugiej strony byłoby bowiem niedopuszczalne, aby również dla celów prawa dyscyplinarnego rozróżniać pomiędzy nakłanianiem małoletniej osoby do działań homoseksualnych przez dorosłych z jednej strony oraz do działań heteroseksualnych albo lesbijskich przez dorosłych z drugiej strony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Zdaniem sądu odsyłającego na takim rozróżnieniu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>bez wątpienia<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> opierała się natomiast omawiana decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, skoro w pierwszej linii opierała się ona na (ówczesnej) karalności zachowania, którym obciążano wnoszącego kasację. Nawet jeśli nie można wykluczyć, że porównywalne nakłanianie do działań heteroseksualnych albo lesbijskich zostałoby uznane za naruszenie obowiązków służbowych, to ewentualne skazanie dyscyplinarne musiałoby być <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>znacznie łagodniejsze<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> z powodu braku spełnienia znamion § 129 I StG.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>W świetle tych rozważań sąd odsyłający zastanawia się nad konsekwencjami wejścia w życie dyrektywy 2000/78 oraz zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną dla wypłaty dalszych świadczeń emerytalnych wnoszącego kasację. W związku z powyższym Verwaltungsgerichtshof (wyższy trybunał administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>1)</NO.P><TXT>Czy art. 2 [dyrektywy 2000/78 (zwanej dalej <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>dyrektywą<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="00AB" ID="QE0023"/>)] sprzeciwia się utrzymaniu konstytutywnych skutków ostatecznej w świetle prawa krajowego decyzji administracyjnej z zakresu postępowania dyscyplinarnego w sprawach dotyczących urzędników (decyzja o zastosowaniu kary dyscyplinarnej), na podstawie której przeniesiono urzędnika na emeryturę z jednoczesnym zmniejszeniem świadczeń emerytalnych, jeżeli:</TXT><P>w chwili wydania wspomnianej decyzji administracyjnej nie miały jeszcze zastosowania przepisy prawa Unii, w szczególności dyrektywa, ale</P><?PAGE NO="7"?><P>tego rodzaju (hipotetyczna) decyzja byłaby niezgodna z dyrektywą, gdyby została wydana w czasie jej obowiązywania?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie: czy dla zapewnienia stanu wolnego od dyskryminacji</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>w świetle prawa Unii jest konieczne takie potraktowanie urzędnika dla celów wymiaru jego świadczenia emerytalnego, jakby w czasie pomiędzy uzyskaniem skuteczności przez decyzję administracyjną a osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego urzędnik nie był na emeryturze, lecz był w służbie czynnej, czy też</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>wystarczy w tym celu uznać za należne nieobniżone świadczenie emerytalne przysługujące w wyniku przeniesienia na emeryturę w chwili określonej w decyzji administracyjnej?</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Czy udzielenie odpowiedzi na pytanie drugie zależy od tego, czy urzędnik czynnie dążył do podjęcia aktywności zawodowej w federalnej administracji publicznej przed osiągnięciem wieku emerytalnego?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>W wypadku gdyby (ewentualnie również w zależności od okoliczności określonych w pytaniu trzecim) uchylenie z mocą wsteczną procentowego obniżenia świadczenia emerytalnego zostało uznane za wystarczające:</TXT><P>Czy ustanowiony w dyrektywie 2000/78 zakaz dyskryminacji może uzasadniać pierwszeństwo jego stosowania przed sprzecznym z nim prawem krajowym, które to pierwszeństwo powinien uwzględnić sąd krajowy przy wymiarze świadczenia emerytalnego, również w odniesieniu do okresów poboru świadczeń, które miały miejsce, zanim dyrektywa zaczęła mieć bezpośrednie zastosowanie w prawie krajowym?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie czwarte: od którego momentu miałoby obowiązywać takie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>działanie z mocą wsteczną<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="00AB" ID="QE0024"/>?<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie przedłożyli wnoszący kasację, rządy włoski i austriacki oraz Komisja Europejska. Z wyjątkiem rządu włoskiego zostali oni wysłuchani na rozprawie w dniu <DATE ISO="20180529">29 maja 2018 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Czy nowy przepis prawa może stanowić podstawę zapobiegania dalszym konsekwencjom decyzji administracyjnej, która została wydana i stała się ostateczna przed jego wejściem w życie? Do tego sprowadza się pierwsze pytanie prejudycjalne sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Uważam, że w okolicznościach niniejszej sprawy na pytanie to należy odpowiedzieć przecząco.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Mając na względzie proponowaną przeze mnie odpowiedź na pierwsze pytanie (sekcja A poniżej), pozostałe pytania nie wymagają odpowiedzi. Gdyby jednak Trybunał był odmiennego zdania, omówię także pokrótce kwestie, z którymi wiążą się te pytania (sekcje B i C), jak również zastosowanie w niniejszej sprawie art. 157 TFUE (dawniej art. 141 WE). Na ten artykuł nie powołuje się wprawdzie w swoich pytaniach sąd odsyłający, jednak powołał się na niego wnoszący kasację (sekcja D).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Pytanie pierwsze</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Czy w przypadku gdy decyzja administracyjna stanowiąca przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną oraz skutkująca obniżeniem wysokości świadczenia emerytalnego stała się ostateczna, zanim taka dyskryminacja została zakazana na mocy dyrektywy 2000/78, dalsze wypłacanie świadczenia emerytalnego w obniżonej wysokości jest obecnie niezgodne z prawem w świetle obowiązywania tej dyrektywy? Do tego sprowadza się pierwsze pytanie sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że pytanie pierwsze nie dotyczy ważności decyzji w sprawie obowiązkowego przeniesienia w stan spoczynku i obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego. W tym zakresie decyzja została zaskarżona przez wnoszącego kasację w latach siedemdziesiątych i ponownie (bez powodzenia) po uchyleniu niezgodnych z prawem przepisów prawa karnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Pierwsze pytanie sądu odsyłającego dotyczy raczej tego, czy w zakresie, w jakim decyzja administracyjna stanowi przejaw dyskryminacji, <HT TYPE="ITALIC">utrzymanie w mocy skutków</HT> tej decyzji w postaci <HT TYPE="ITALIC">dalszego wypłacania świadczenia emerytalnego w obniżonej wysokości</HT> jest niezgodne z dyrektywą 2000/78.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Odpowiadając na to pytanie, zacznę od przywołania ogólnej linii orzeczniczej Trybunału w zakresie stosowania w czasie nowych przepisów do utrzymujących się skutków istniejących sytuacji (sekcja 1). Następnie przejdę do orzecznictwa Trybunału dotyczącego konkretnie spraw związanych ze świadczeniami emerytalnymi (sekcja 2). W dalszej kolejności przedstawię orzecznictwo dotyczące bieżących stosunków (sekcja 3) i zakresu obowiązku ponownej kontroli wcześniejszych decyzji (sekcja 4). Wreszcie, odniosę te ustalenia do niniejszej sprawy (sekcja 5).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Zanim jednak przejdę do tych kwestii, konieczne jest poczynienie dwóch uwag wstępnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Po pierwsze, niesporny wydaje się fakt, że odmienne traktowanie na gruncie <HT TYPE="ITALIC">prawa karnego</HT> kontaktów seksualnych z nieletnimi w zależności od ich hetero- lub homoseksualnego charakteru, które obowiązywało w prawie austriackim w 1974 r., nie mogłoby mieć miejsca <HT TYPE="ITALIC">obecnie</HT>. Dotyczyłoby to zatem także uzasadnienia decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej w zakresie dotyczącym orientacji seksualnej wnoszącego kasację. Żadnego z tych twierdzeń nie kwestionował też rząd austriacki. Niemniej jednak, jak podniósł rząd austriacki i co nie zostało zakwestionowane, zarówno sankcje karne, jak i dyscyplinarne były całkowicie zgodne z prawem austriackim obowiązującym w latach 1974 i 1975. Rząd ten zasugerował także, że były one również zgodne z panującymi w owym czasie standardami europejskimi, które w międzyczasie uległy zmianie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Po drugie, znacznie mniej jasna w kontekście niniejszej sprawy jest natomiast dokładna relacja między sankcjami karnymi i dyscyplinarnymi w postępowaniu głównym. W szczególności między stronami toczyła się dość obszerna dyskusja, zarówno w uwagach na piśmie, jak i na rozprawie, co do tego, czy sankcje dyscyplinarne (o określonej surowości) były nieuniknioną konsekwencją wyroku skazującego, czy też nie. Z jednej strony, inaczej niż w przypadku kodeksu karnego, (sformułowane raczej ogólnie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Artykuł 24 DP, cytowany w pkt 16 niniejszej opinii.</P></NOTE>) przepisy dyscyplinarne obowiązujące pracowników służby publicznej nie zawierały formalnego rozróżnienia między zachowaniami w zależności od ich homoseksualnego albo heteroseksualnego charakteru. Z drugiej strony we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający stwierdził, że gdyby nie zapadł wyrok skazujący, nałożone sankcje dyscyplinarne byłyby <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>znacznie łagodniejsze<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Odnosząc się do pytań dotyczących dokładnych relacji między wyrokiem skazującym i sankcjami dyscyplinarnymi, rząd austriacki stwierdził, że w 1974 r. istnienie prawomocnego wyroku skazującego w stosunku do funkcjonariusza policji nie oznaczało <HT TYPE="ITALIC">automatycznego</HT> zwolnienia ze służby<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Ponadto zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami krajowymi prawomocny wyrok skazujący wydany wobec urzędnika skutkuje automatycznie rozwiązaniem z mocy prawa stosunku pracy bez konieczności podejmowania w tym zakresie decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej.</P></NOTE>. Taki wyrok skazujący nie był także <HT TYPE="ITALIC">konieczny</HT> dla nałożenia sankcji dyscyplinarnych. W 1974 r. od austriackich funkcjonariuszy policji wymagano zachowania zgodnego z najwyższymi standardami, w czasie służby i poza nią. W związku z tym fakt, że określone zachowanie nie było przedmiotem wyroku skazującego (lub nie było penalizowane w ogóle), nie oznaczał, że nie rodziło ono problemów na gruncie przepisów dyscyplinarnych. W tym zakresie rząd austriacki podnosi, co nie zostało też zakwestionowane, że należy przyjąć, iż całkowicie <HT TYPE="ITALIC">niezależnie od</HT> orientacji seksualnej nakłanianie w parku przez trzydziestodwuletniego funkcjonariusza policji czternastolatka i piętnastolatka do czynności seksualnej raczej nie może być uważane za właściwe zachowanie. W rzeczy samej, sąd odsyłający potwierdza, że tego rodzaju nakłanianie nieletnich w parku do czynności seksualnej mogło stanowić naruszenie obowiązków służbowych, co w owym czasie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Z tych twierdzeń wysnuwam dwojakie wnioski. Po pierwsze, jak rozumiem, <HT TYPE="ITALIC">samo istnienie</HT> prawomocnego wyroku skazującego przeciwko funkcjonariuszowi policji należało postrzegać samo w sobie jako wiążące się z naruszeniem obowiązków służbowych. Nie budzi raczej wątpliwości, że standardy zachowania funkcjonariuszy policji są wyższe aniżeli jedynie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>niekaralność za przestępstwa<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>. W tym znaczeniu logiczne jest, że wydanie wyroku skazującego miało samo w sobie bezpośrednie konsekwencje dla zakresu dostępnych sankcji, sprawiając, że były one <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>nie(porównywalnie) ostrzejsze<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> niż w sprawach, w których nie zapadł wyrok skazujący<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Co w rzeczywistości wynika już z brzmienia art. 87 DP obowiązującego w czasie mającym znaczenie dla sprawy (zob. pkt 16 powyżej).</P></NOTE>. Po drugie, jak rozumiem, poza tym jednostronnym przełożeniem (wyroku skazującego na sankcje dyscyplinarne) w zakresie surowości sankcji dyscyplinarnych, wyrok skazujący <HT TYPE="ITALIC">nie był warunkiem koniecznym</HT> wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Stosowanie w czasie nowych przepisów</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zasady ogólne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału nowe przepisy co do zasady mają natychmiastowe zastosowanie do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>przyszłych skutków stanu faktycznego powstałego w czasie obowiązywania dawniejszego przepisu<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, a zakres zastosowania zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może być rozszerzony na tyle, żeby <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>w sposób ogólny wykluczyć zastosowanie nowego przepisu do przyszłych skutków stanu faktycznego powstałego w czasie obowiązywania przepisu starego<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790516">16 maja 1979 r.</DATE>, <NAME.CASE>Tomadini</NAME.CASE> (<NO.CASE>84/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:129">EU:C:1979:129</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Andersen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑303/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:647">EU:C:2015:647</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Jednak aby zagwarantować przestrzeganie zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, przepisy materialnego prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że dotyczą one <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>sytuacji zaistniałych przed ich wejściem w życie<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> jedynie wtedy, gdy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>z ich brzmienia, celu lub systematyki jasno wynika, że należy im przypisać taki skutek<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Andersen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑303/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:647">EU:C:2015:647</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Według innego użytego przez Trybunał sformułowania nowego przepisu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>nie stosuje się […] do sytuacji prawnych powstałych i ostatecznie zakończonych pod rządami dawnej ustawy, [ale] stosuje się go do przyszłych skutków tych sytuacji oraz do nowych sytuacji prawnych. Inaczej jest tylko – i to z zastrzeżeniem zasady niedziałania wstecz aktów prawnych – jeżeli wraz z nowym przepisem zostają wydane przepisy szczególne, które określają konkretnie jego warunki stosowania w czasie<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150326">26 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Moravia Gas Storage</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑596/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:203">EU:C:2015:203</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Zasady ogólne wynikające z tych spraw przedstawiają się zatem następująco: (i) nowych przepisów nie stosuje się do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>sytuacji ostatecznie zakończonych<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>, które powstały i zostały rozstrzygnięte pod rządami dawnej ustawy, oraz (ii) nowe przepisy stosuje się do przyszłych skutków <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>istniejących sytuacji<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, które rodzą dalsze skutki. Ponadto uwzględnienie starszych okoliczności faktycznych w nowej ocenie prawnej pod rządami nowej ustawy będzie miało miejsce, jedynie jeśli taką ocenę przewidują nowe przepisy lub jeśli jest ona konieczna z uwagi na charakter lub strukturę nowych przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Takie samo podejście obowiązuje także w kontekście przystąpienia nowego państwa członkowskiego do Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Różni się ono jednak w pewien sposób nie co do zasady, ale co do skali (faktycznie cały porządek prawny zostaje <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>zmieniony<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>).</P></NOTE>, zarówno w związku z krajowym zastosowaniem (nowych) przepisów prawa Unii, jak i z właściwością Trybunału w przedmiocie wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w celu udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące takich nowych sytuacji. Przeszłe okoliczności faktyczne (to jest okoliczności faktyczne sprzed przystąpienia) mogą być uwzględniane, jeśli mają znaczenie dla sprawy i wymagają (nowej) oceny w procesie stosowania nowego przepisu (przepisów) po przystąpieniu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070614">14 czerwca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Telefónica O2 Czech Republic</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑64/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:348">EU:C:2007:348</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) (postępowanie przed organem nadal toczyło się w chwili przystąpienia, natomiast decyzja została wydana już po przystąpieniu); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101222">22 grudnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bezpečnostní softwarová asociace</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑393/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:816">EU:C:2010:816</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (wniosek o wydanie pozwolenia został złożony przed przystąpieniem, nowa decyzja została natomiast wydana po przystąpieniu); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111124">24 listopada 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Circul Globus Bucureşti</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑283/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:772">EU:C:2011:772</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (umowa licencyjna poprzedzała przystąpienie, zarzut naruszenia praw własności intelektualnej dotyczył okresu po przystąpieniu); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130912">12 września 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kuso</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑614/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:544">EU:C:2013:544</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (umowa o pracę poprzedzała przystąpienie, przejście na emeryturę miało miejsce po przystąpieniu); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140903">3 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>X</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑318/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2133">EU:C:2014:2133</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (wypadek przy pracy miał miejsce przed przystąpieniem, natomiast odnośny akt prawny został zaskarżony po przystąpieniu).</P></NOTE>. I tak na przykład, Trybunał nie był właściwy do dokonania po przystąpieniu ponownej oceny merytorycznej tego, czy niektóre warunki umowy konsumenckiej zawartej przed przystąpieniem są nieuczciwe, czy też nie, mimo że umowa ta podlegała faktycznie wykonaniu po przystąpieniu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060110">10 stycznia 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ynos</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑302/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:9">EU:C:2006:9</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Trybunał był natomiast właściwy do oceny tego, czy przepisy krajowe ograniczające odsetki za zwłokę z tytułu transakcji zawartych na długo przed przystąpieniem, ale mających dalsze skutki po przystąpieniu (i ograniczające ich ostateczną wysokość), były zgodne z przepisami prawa Unii, czy też nie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161215">15 grudnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nemec</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑256/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:954">EU:C:2016:954</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wyrok Ciola</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>W uwagach na piśmie i wyjaśnieniach złożonych na rozprawie zarówno wnoszący kasację, jak i Komisja powoływali się w szerokim zakresie na wyrok Trybunału w sprawie Ciola<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990429">29 kwietnia 1999 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:212">EU:C:1999:212</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Wyrokowi temu rzeczywiście należałoby przyjrzeć się uważnie, ponieważ pokazuje on, jak ogólne wskazówki, o których mowa w poprzedniej sekcji, są stosowane do okoliczności konkretnej sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Kluczową datą dla wyroku Ciola był dzień <DATE ISO="19950101">1 stycznia 1995 r.</DATE>, kiedy to Austria przystąpiła do Wspólnot Europejskich. Tego dnia, z zastrzeżeniem oczywiście wszelkich szczególnych odstępstw, w tym państwie członkowskim weszły w pełni w życie i zaczęły obowiązywać bezpośrednio przepisy prawa wspólnotowego, w tym dotyczące zasad swobodnego przepływu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Spółka należąca do E. Cioli posiadała i wynajmowała 200 kotwicowisk dla łodzi rekreacyjno-wypoczynkowych, znajdujących się w austriackiej części Jeziora Bodeńskiego. Decyzja administracyjna wydana w 1990 r. przewidywała możliwość wynajmu cudzoziemcom nie więcej niż 60 kotwicowisk<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990429">29 kwietnia 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:212">EU:C:1999:212</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0003">3</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0004">4</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Co roku należało też przedstawić listę kotwicowisk wynajętych cudzoziemcom<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Opinia rzecznika generalnego J. Mischa w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:598">EU:C:1998:598</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0005">5</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="19960710">10 lipca 1996 r.</DATE> (18 miesięcy po przystąpieniu) wydana została nowa decyzja administracyjna, w której zarzucono spółce wynajęcie cudzoziemcom w styczniu i maju 1995 r. dwóch kotwicowisk ponad dopuszczalny limit, wynoszący 60. Za każde z tych naruszeń decyzji administracyjnej z 1990 r. E. Ciola został ukarany karą pieniężną<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990429">29 kwietnia 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:212">EU:C:1999:212</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0008">8</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); opinia rzecznika generalnego J. Mischa w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:598">EU:C:1998:598</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0006">6</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Erich Ciola zaskarżył decyzję z 1996 r. nakładającą karę. W sprawie tej złożono do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, a drugie pytanie sądu odsyłającego dotyczyło bezpośrednio zakresu stosowania w czasie tego ograniczenia, w świetle tego, że pierwsza decyzja administracyjna stała się ostateczna przed przystąpieniem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Uzasadniając wyrok, Trybunał wyszedł od potwierdzenia, że wyżej wspomniane ograniczenia w zakresie wynajmowania kotwicowisk cudzoziemcom są niedopuszczalne w myśl zasady swobody przepływu usług. Trybunał dodał jednak, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>spór dotyczy nie losu samego aktu administracyjnego, w tym przypadku decyzji z dnia <DATE ISO="19900809">9 sierpnia 1990 r.</DATE>, ale kwestii tego, czy decyzję taką należy uznać za nieważną w zakresie <HT TYPE="ITALIC">oceny ważności kary nałożonej</HT> [po dniu przystąpienia] z powodu niezastosowania się do wynikającego z decyzji obowiązku, z uwagi na jej niezgodność z zasadą swobodnego świadczenia usług<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990429">29 kwietnia 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:212">EU:C:1999:212</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), wyróżnienie moje. Zobacz także opinia rzecznika generalnego J. Mischa w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ciola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:598">EU:C:1998:598</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Trybunał uznał, że należy odstąpić od stosowania takiego aktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie wnoszący kasację powołuje się na wyrok Ciola jako stwierdzający zasadniczo, że osoba, której dotyczą negatywne skutki decyzji administracyjnej, ma prawo do zniesienia wobec niej tych skutków, jeśli hipotetycznie decyzja administracyjna <HT TYPE="ITALIC">byłaby</HT> niezgodna z nowymi przepisami prawa, gdyby została wydana po wejściu w życie tych nowych przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Z wyroku Ciola nie wynika jednak taki wniosek. W wyroku Ciola skarżący kwestionował <HT TYPE="ITALIC">ważność kary pieniężnej</HT> nałożonej decyzją <HT TYPE="ITALIC">wydaną po wejściu w życie</HT> w Austrii zasad dotyczących swobody przepływu. Ponadto kara pieniężna została nałożona <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">związku z działaniami</HT> podjętymi przez spółkę należącą do E. Cioli – wynajmem kotwicowisk w styczniu i maju 1995 r. – które <HT TYPE="ITALIC">jako takie</HT> miały miejsce po przystąpieniu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Jest zatem raczej jasne, że sprawa Ciola dotyczyła zastosowania na nowo nowych przepisów z okresu po przystąpieniu, co, logicznie rzecz ujmując, było konieczne dla dokonania oceny nowej sytuacji. Okoliczności faktyczne z okresu po przystąpieniu (wynajem kotwicowisk) należało ocenić i odnieść do nowych przepisów z okresu po przystąpieniu (prawa krajowego dostosowanego w kontekście mających obecnie zastosowanie przepisów prawa Unii). Ponadto ewidentnie nie miało miejsca <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>zniesienie<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> (przeszłych) skutków decyzji z 1990 r. w sensie sugerowanym przez wnoszącego kasację. Trybunał nie orzekł, że decyzja ta wymagała ponownego rozpatrzenia, ani też nie zasądził jakiegokolwiek odszkodowania z tytułu jej obowiązywania w przeszłości. Trybunał stwierdził natomiast po prostu, że ta stara decyzja, która stała się niezgodna z nowymi przepisami po 1995 r., nie mogła być w dalszym ciągu stosowana w ramach stosowania nowych przepisów prawa w kontekście nakładania kar administracyjnych po przystąpieniu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="12"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Orzecznictwo dotyczące świadczeń emerytalnych</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Uwagi ogólne poczynione w poprzedniej sekcji mają zastosowanie także w kontekście dyrektywy 2000/78 i systemów emerytalnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080401">1 kwietnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Maruko</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑267/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:179">EU:C:2008:179</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110510">10 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Römer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑147/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:286">EU:C:2011:286</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Niektóre systemy emerytalne są jednak wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2000/78 na mocy jej art. 3 ust. 3.</P></NOTE>. Jednak to, <HT TYPE="ITALIC">jak</HT> dokładnie zasady te stosuje się w poszczególnych przypadkach, nie jest już takie oczywiste. Nie można nie uwzględnić przepisów szczególnych dotyczących systemów emerytalnych. Prawa są nabywane, a świadczenia emerytalne wypłacane przez dziesiątki lat, w którym to okresie przepisy prawa mogą ulec znaczącej zmianie. Fakt, że spory związane ze świadczeniami emerytalnymi mogą dotyczyć kwot tak znaczących dla poszczególnych osób, a w ujęciu ogólnym – dla państwowych i prywatnych funduszy, czyni tę kwestię jeszcze wrażliwszą.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>W rzeczy samej, jest to istotna cecha widoczna w orzecznictwie, które zostanie omówione w niniejszej sekcji w związku ze świadczeniami emerytalnymi. Większość tych spraw wiąże się z decyzjami w sprawie świadczeń emerytalnych wydanymi <HT TYPE="ITALIC">po</HT> wejściu w życie nowych przepisów.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Stare okoliczności faktyczne, nowe przepisy prawa i potrzeba wydania nowej decyzji</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Istnieje wiele wyroków dotyczących konkretnie świadczeń emerytalnych, w których Trybunał potwierdził, że przy ustalaniu prawa do świadczenia emerytalnego należy uwzględnić okoliczności faktyczne (w szczególności okresy służby) poprzedzające wejście w życie nowych przepisów prawa zakazujących dyskryminacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>I tak na przykład, sprawy Bruno i in. i O’Brien<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100610">10 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bruno i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑395/08 i C‑396/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:329">EU:C:2010:329</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120301">1 marca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>O’Brien</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑393/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:110">EU:C:2012:110</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> dotyczyły równego traktowania pracowników zatrudnionych w niepełnym i pełnym wymiarze godzin, o którym mowa w dyrektywie 97/81/WE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19971215">15 grudnia 1997 r.</DATE> dotycząca Porozumienia ramowego dotyczącego pracy w niepełnym wymiarze godzin zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="014" PAGE.FIRST="9" DATE.PUB="1998">Dz.U. 1998, L 14, s. 9</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Trybunał orzekł w tych sprawach, że obliczanie stażu pracy w kontekście nabycia uprawnień emerytalnych wymaga uwzględnienia okresów zatrudnienia, które miały miejsce przed wejściem w życie tej dyrektywy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100610">10 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bruno i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑395/08 i C‑396/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:329">EU:C:2010:329</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120301">1 marca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>O’Brien</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑393/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:110">EU:C:2012:110</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Zarówno w sprawie Bruno i in., jak i w sprawie O’Brien nabycie uprawnień emerytalnych było przedmiotem rozstrzygnięcia <HT TYPE="ITALIC">po</HT> wejściu w życie tej dyrektywy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>W wyroku O’Brien w 2005 r. W wyroku Bruno Trybunał nie potwierdził tego wyraźnie, jednak fakt, że żaden ze skarżących nie przeszedł na emeryturę, wynika z pkt 12 wyroku. W opinii w sprawie Bruno rzecznik generalna E. Sharpston stwierdziła, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>dyrektywa 97/81 znajduje zatem zastosowanie do ustalania liczby tygodni określającej uprawnienia emerytalne rozpatrywane w postępowaniu przed sądem krajowym, <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">zakresie w jakim żaden ze skarżących w postępowaniu przed sądem krajowym nie przeszedł ostatecznie na emeryturę przed wejściem w życie dyrektywy</HT>. Ustalenie, czy ta okoliczność ma miejsce, należy do sądu krajowego<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>. Opinia rzecznik generalnej E. Sharpston w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bruno i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑395/08 i C‑396/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:28">EU:C:2010:28</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Podobnie rzecz się miała w przypadku spraw Barber<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900517">17 maja 1990 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑262/88</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:209">EU:C:1990:209</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> i Ten Oever<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931006">6 października 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑109/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:833">EU:C:1993:833</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, dotyczących zarzutu dyskryminacji ze względu na płeć z naruszeniem art. 119 WE. W tych sprawach uprawnienie do świadczenia emerytalnego zostało ustalone <HT TYPE="ITALIC">po</HT> wejściu w życie art. 119 EWG<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>W wyroku Ten Oever prawo do renty rodzinnej miało powstać po śmierci małżonki w 1988 r. Stosunek pracy z D. Barberem został rozwiązany w 1980 r.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Z kolei sprawa Maruko<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080401">1 kwietnia 2008 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:179">EU:C:2008:179</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> dotyczyła odmowy prawa do renty rodzinnej, która to odmowa wynikała z rzekomej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną z naruszeniem dyrektywy 2000/78. Podobnie jak w sprawie Ten Oever<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931006">6 października 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑109/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:833">EU:C:1993:833</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, przedmiotowe zdarzenie miało miejsce, a nowa decyzja została wydana (śmierć partnera i decyzja o odmowie przyznania renty rodzinnej) <HT TYPE="ITALIC">po</HT> upływie terminu transpozycji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080401">1 kwietnia 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Maruko</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑267/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:179">EU:C:2008:179</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Sprawy Kauer i Duchon dotyczyły zasadniczo dyskryminacji ze względu na przynależność państwową<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020207">7 lutego 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kauer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑28/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:82">EU:C:2002:82</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020418">18 kwietnia 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Duchon</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑290/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:234">EU:C:2002:234</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W sprawach tych skarżący wystąpili o świadczenie emerytalne w Austrii <HT TYPE="ITALIC">po</HT> jej przystąpieniu do Unii, a także o uwzględnienie pewnych okoliczności faktycznych, które zaistniały w innych państwach członkowskich oraz przed przystąpieniem (w sprawie Kauer okres opieki nad dzieckiem w Belgii, a w sprawie Duchon wypadek przy pracy prowadzący do niezdolności do pracy, do którego doszło w Niemczech).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Podsumowując, wszystkie wyżej wspomniane sprawy dotyczące świadczeń emerytalnych wiązały się z sytuacjami uwzględniania – przy podejmowaniu decyzji <HT TYPE="ITALIC">późniejszych</HT> aniżeli nowe przepisy prawa – okoliczności faktycznych wcześniejszych aniżeli nowe przepisy prawa. Jest to całkowicie zgodne z ogólnym orzecznictwem przywołanym powyżej: istnieją występujące nadal okoliczności faktyczne, w stosunku do których konieczne jest dokonanie nowej oceny prawnej po wejściu w życie nowych przepisów. W pełni logiczne jest, że w tego rodzaju sytuacjach, szczególnie w kontekście ubezpieczeń społecznych, konieczne jest uwzględnienie wszystkich elementów stanu faktycznego mających znaczenie dla sprawy i wcześniejszych aniżeli nowe przepisy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Z tego względu moim zdaniem orzecznictwo to nie może być stosowane do niniejszej sprawy, w przypadku której okoliczności faktyczne, właściwe przepisy prawa, jak również sama decyzja administracyjna są wcześniejsze aniżeli nowe przepisy prawa. Jedynymi okolicznościami faktycznymi, które są późniejsze aniżeli nowe przepisy prawa, są miesięczne wypłaty świadczenia emerytalnego na rzecz wnoszącego kasację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Jest tak tym bardziej, że decyzja w niniejszej sprawie mająca stanowić przejaw dyskryminacji dotyczy oceny i stosowania przepisów prawa do okoliczności faktycznych, które same w sobie nie są <HT TYPE="ITALIC">bezpośrednio</HT> związane z uprawnieniem emerytalnym i jego wymiarem. Zarzucana dyskryminacja dotyczy decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, która uznając winę wnoszącego kasację, nałożyła na niego dwojakiego rodzaju karę dyscyplinarną<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Sentencja tej decyzji została przytoczona w pkt 19 powyżej.</P></NOTE>. Oczywiście, bezsprzecznie decyzja ta miała wpływ na świadczenie emerytalne wnoszącego kasację<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz pkt 21 i 22 powyżej.</P></NOTE>. Jednak odmiennie niż w przypadku spraw omówionych w tej sekcji, niniejsza sprawa nie wiąże się na przykład z obiektywnymi przesłankami dotyczącymi uprawnienia związanymi z sytuacją osobistą lub okresami służby. Wiąże się ona natomiast z leżącą u jej podłoża i oddzielną decyzją o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej dotyczącą konkretnych okoliczności faktycznych.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Istniejące świadczenia emerytalne, nowe przepisy prawa i obecne sytuacje</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Wyrok Römer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110510">10 maja 2011 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑147/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:286">EU:C:2011:286</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, na który powoływały się wszystkie strony, nie do końca wpisuje się w powyższy schemat. Z tego względu zasługuje na bardziej szczegółowe rozważenie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>W tamtej sprawie skarżący był już w rzeczywistości na emeryturze i pobierał świadczenie emerytalne, gdy w 2001 r. (zatem przed upływem terminu transpozycji dyrektywy 2000/78) zawarł związek partnerski ze swoim partnerem. Jürgenowi Römerowi odmówiono zaszeregowania podatkowego, które miałoby normalnie zastosowanie w przypadku małżeństwa (heteroseksualnego)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Konkretnie, zaszeregowania podatkowego hipotetycznego dochodu netto będącego podstawą obliczenia wysokości świadczenia emerytalnego.</P></NOTE> i które pozwoliłoby mu na uzyskanie wyższych wypłat świadczeń emerytalnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Trybunał orzekł w istocie, że w zakresie, w jakim doszło do dyskryminacji, J. Römer mógł żądać równego traktowania pod względem podatkowym <HT TYPE="ITALIC">od momentu upływu terminu transpozycji</HT> dyrektywy 2000/78. Jednak odmiennie niż w przypadku pozostałych przywołanych powyżej spraw, w sprawie Römer kwestia uprawnienia skarżącego do świadczenia emerytalnego została rozstrzygnięta przed wejściem w życie nowych przepisów. Sprawa dotyczyła natomiast <HT TYPE="ITALIC">dalszej dyskryminacji</HT> związanej z kolejnymi wypłatami i sytuacją podatkową skarżącego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Sprawa ta różni się jednak od niniejszej sprawy, w szczególności z dwóch powodów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Po pierwsze, prawdą jest, że zaszeregowanie podatkowe J. Römera zostało dokonane przed upływem terminu transpozycji dyrektywy 2000/78, w takim znaczeniu była to więc decyzja <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>ostateczna<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>. Jednak odnośne przepisy prawa krajowego przewidywały <HT TYPE="ITALIC">kontrolę</HT> sytuacji podatkowej w przypadku <HT TYPE="ITALIC">zmiany okoliczności osobistych</HT>. Zatem jak potwierdził Trybunał, zgodnie z odnośnymi krajowymi przepisami prawa, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>jeśli wymogi [korzystniejszej sytuacji podatkowej] są spełnione dopiero po rozpoczęciu wypłacania świadczenia emerytalnego, na wniosek zainteresowanego należy stosować od tej daty ten ostatni przepis<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110510">10 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Römer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑147/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:286">EU:C:2011:286</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0019">19</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>W przypadku wyroku Römer istniał zatem mechanizm podejmowania nowych decyzji, uwzględniających nowe zmiany okoliczności osobistych, istotne dla celów obliczeń na potrzeby ubezpieczeń społecznych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Po drugie, co ważniejsze, abstrahując od wyżej wspomnianego przepisu dotyczącego kontroli, wyrok Römer dotyczył sposobu, w jaki nowe przepisy (dyrektywa 2000/78) mogą być stosowane do <HT TYPE="ITALIC">obecnej sytuacji osobistej</HT> osób fizycznych w celu dokonania kontroli <HT TYPE="ITALIC">decyzji dotyczących ich uprawnień emerytalnych</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Moim zdaniem jest to stosowanie całkowicie różne od tego rodzaju stosowania w czasie, na które powołuje się wnoszący kasację w niniejszej sprawie. Natomiast w niniejszej sprawie proponowane rozwiązanie polega nie na (przewidzianym prawem) uwzględnieniu sytuacji osobistej w celu dokonania przyszłej korekty, lecz na kontroli w świetle nowych przepisów prawnych <HT TYPE="ITALIC">zamkniętych okoliczności faktycznych</HT>, które miały miejsce wiele lat temu, i <HT TYPE="ITALIC">decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej</HT> z nimi związanej, w celu zmiany ich pośredniego wpływu na uprawnienia emerytalne.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">c)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wyjątki od reguły?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że istnieją pojedyncze wyroki Trybunału, w przypadku których decyzja o przyznaniu świadczenia emerytalnego i odnośne okoliczności faktyczne wydają się wcześniejsze niż nowe przepisy prawa. Innymi słowy, podjęta została decyzja o przyznaniu (bądź o nieprzyznawaniu) świadczenia emerytalnego i jego wysokości, a w celu kontroli tej decyzji przywołuje się ewidentnie nowe przepisy, mimo że nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani doszło do zmiany sytuacji osobistej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Jednak takie wyroki są w praktyce rzadkością, a przy bliższym zbadaniu można łatwo odróżnić okoliczności, w jakich zapadły, od okoliczności niniejszej sprawy. W sprawie P./Komisja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19810205">5 lutego 1981 r.</DATE>, <NAME.CASE>P./Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>40/79</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1981:32">EU:C:1981:32</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> skarżąca była byłą żoną urzędnika Komisji. Po śmierci urzędnika P. nie przysługiwało prawo do renty rodzinnej, ponieważ sąd nie orzekł, że wyłączną <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>winę<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> za rozwód ponosi zmarły mąż. Kilka miesięcy po jego śmierci weszły natomiast w życie nowe przepisy prawa, zgodnie z którymi <HT TYPE="ITALIC">P. miałaby</HT> prawo do renty rodzinnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>W istocie warunek, że stroną ponoszącą wyłączną winę za rozwód był zmarły małżonek, został zniesiony i zastąpiony nowym, iż małżonek pozostały przy życiu <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> był wyłącznym winnym.</P></NOTE>. Trybunał zastosował faktycznie nowe przepisy, na mocy których P. nabyła prawo do renty z dniem ich wejścia w życie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Sprawa P. miała jednak pewne swoiste cechy. Komisja w rzeczywistości opowiadała się zdecydowanie za zastosowaniem nowych przepisów (kwestionowała natomiast wypłatę renty na innych podstawach). Ponieważ inne instytucje stosowały przepisy bezpośrednio, nieuczynienie tego prowadziłoby zdaniem Komisji do dyskryminacji między urzędnikami. Ponadto pierwotna decyzja o odmowie przyznania P. renty została w praktyce podjęta kilka dni <HT TYPE="ITALIC">po</HT> wejściu w życie nowych przepisów (mimo że śmierć byłego męża nastąpiła wcześniej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>W sprawie Brock skarżącemu przyznano rentę inwalidzką w 1958 r. W 1961 r. została ona zastąpiona świadczeniem emerytalnym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19700414">14 kwietnia 1970 r.</DATE> (<NO.CASE>68/69</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1970:24">EU:C:1970:24</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Problem sprowadzał się do tego, czy zastosowanie znajdują nowe przepisy wymagające uwzględnienia składek zapłaconych w innych państwach członkowskich, które to przepisy weszły w życie w dniu <DATE ISO="19640101">1 stycznia 1964 r.</DATE> Trybunał orzekł, że tak.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Moim zdaniem znaczące jest to, że w tamtej sprawie odnośne ustawodawstwo zawierało przepis <HT TYPE="ITALIC">przewidujący wyraźnie kontrolę świadczeń emerytalnych ustalonych przed wejściem w życie</HT> tego ustawodawstwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Jednak najistotniejszym elementem odróżniającym sprawy P. i Brock od niniejszej sprawy jest to, że odnośne decyzje w tych sprawach dotyczyły oceny <HT TYPE="ITALIC">warunków przyznania renty zgodnie z nowymi przepisami prawa</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Jest to oczywiście sytuacja inna od <HT TYPE="ITALIC">oceny zachowania, które miało miejsce w przeszłości</HT>, <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">świetle nowych przepisów prawa</HT>, w celu ustalenia, na ile różne byłyby decyzja (o nałożeniu sankcji dyscyplinarnej) i jej pośredni wpływ na późniejsze prawa emerytalne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>W związku z tym na przykład w sprawie P. rozwódka nie odwołała się od wyroku rozwodowego w celu ustalenia, czy wyłączną winę za rozwód ponosił jej były mąż. W sprawie Brock strona niezdolna do pracy nie wystąpiła o dokonanie ponownej oceny okoliczności jej wypadku w celu ustalenia, czy mógł on zostać zaklasyfikowany jako wypadek przy pracy. Orzeczenia w sprawie winy za rozwód lub za wypadek były ostateczne, tak samo jak ostateczna jest decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, której dotyczy niniejsza sprawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Podsumowując, sprawy takie jak P. i Brock mają na pierwszy rzut oka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>bardziej wsteczny posmak<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> niż inne sprawy, takie jak te omówione powyżej. Oprócz tego, że są to dość stare i jednostkowe sprawy, różnią się one ewidentnie od niniejszej sprawy. W każdym razie w moim przekonaniu jest jasne, że wyroków tych nie można interpretować jako oznaczających, iż przyjęcie jakichkolwiek nowych przepisów daje bezwzględne prawo do kontroli w świetle tych nowych przepisów wcześniejszych decyzji administracyjnych, które w przeciwnym razie stałyby się ostateczne, oraz do dokonania odpowiednich korekt świadczenia emerytalnego, którego decyzje te są podstawą.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="16"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">d)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Przepisy przejściowe</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Wreszcie, inna linia orzecznicza warta uwagi w kontekście świadczeń emerytalnych dotyczy dyrektywy 79/7/EWG<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19781219">19 grudnia 1978 r.</DATE> w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="006" PAGE.FIRST="24" DATE.PUB="1979">Dz.U. 1979, L 6, s. 24</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Dyrektywa ta wymagała od państw członkowskich wdrożenia zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. W ramach tego procesu państwa członkowskie dokonały zmiany przepisów krajowych dotyczących świadczeń w celu usunięcia dyskryminacji ze względu na płeć.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Te zmiany legislacyjne doprowadziły z kolei do szeregu odesłań do Trybunału. W zakresie mającym znaczenie dla niniejszej sprawy wyroki te dotyczyły skarżących płci żeńskiej, którym na podstawie dyskryminujących przepisów krajowych odmówiono świadczeń z ubezpieczenia społecznego na mocy decyzji wydanej <HT TYPE="ITALIC">przed terminem transpozycji</HT> dyrektywy. Skarżące dochodziły zatem tych świadczeń faktycznie <HT TYPE="ITALIC">po terminie transpozycji</HT> na podstawie zastosowania nowych niedyskryminujących przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Wyroki wydane przez Trybunał potwierdziły po raz wtóry, że skutki dyskryminacji powinny zostać usunięte po upływie terminu transpozycji. Jednak przy bliższym spojrzeniu te sprawy także bardzo różnią się od niniejszej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Na przykład w sprawie Borrie Clarke<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19870624">24 czerwca 1987 r.</DATE> (<NO.CASE>384/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:309">EU:C:1987:309</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> przepisy krajowe nakładały na kobiety ubiegające się o rentę inwalidzką dodatkowy warunek w porównaniu z mężczyznami (niezdolności do wykonywania prac domowych). Wobec niespełnienia przez skarżącą tego dodatkowego warunku jej wniosek o rentę został odrzucony w 1983 r. Następnie prawo krajowe zostało zmienione, aby zapewnić zgodność z dyrektywą. Renta inwalidzka została zastąpiona zasiłkiem z tytułu inwalidztwa. Nałożone zostały także nowe warunki, takie same dla obu płci. Jednak w ramach tej zamiany osoby, którym przyznano rentę inwalidzką przed wejściem w życie nowych przepisów, otrzymały automatycznie zasiłek z tytułu inwalidztwa bez konieczności spełnienia nowych warunków. Przepisy przejściowe zasadniczo potwierdziły tym samym i utrwaliły dyskryminację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Trybunał orzekł, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>jeśli po upływie [terminu na dokonanie transpozycji] mężczyzna będący w takiej samej sytuacji jak kobieta był automatycznie uprawniony do nowego zasiłku z tytułu znacznej niepełnosprawności na mocy wyżej wspomnianych przepisów przejściowych bez konieczności potwierdzania swoich praw, kobieta była także uprawniona do takiego zasiłku bez konieczności spełniania dodatkowego warunku dotyczącego przed tą datą wyłącznie kobiet zamężnych<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19870624">24 czerwca 1987 r.</DATE>, <NAME.CASE>Borrie Clarke</NAME.CASE> (<NO.CASE>384/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:309">EU:C:1987:309</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Moim zdaniem okoliczności sprawy Borrie Clarke są podobne do okoliczności innych spraw dotyczących świadczeń emerytalnych omówionych już powyżej w sekcji a). Przepisy przejściowe stanowiły w rzeczywistości nowe zastosowanie dyskryminujących przepisów w przyszłości (lub przynajmniej przedłużenie obowiązywania decyzji wydanej w przeszłości w świetle nowego prawa). W związku z tym także tę linię orzeczniczą można ewidentnie odróżnić od niniejszej sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Tego samego rodzaju okoliczności występują w innych wyrokach, chociaż dotyczą one innego rodzaju świadczeń<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19880308">8 marca 1988 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dik i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>80/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1988:133">EU:C:1988:133</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="17"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Bieżące stosunki</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>W swoich uwagach na piśmie Komisja przywołała także sprawę Österreichischer Gewerkschaftsbund<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001130">30 listopada 2000 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑195/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:655">EU:C:2000:655</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, powołując się na analogię do utrzymującej się dyskryminacji dotyczącej wypłat wynagrodzenia miesięcznego. Podobne argumenty podnosi także wnoszący kasację, powołując się wielokrotnie na utrzymującą się dyskryminację w postaci dokonywanych regularnie wypłat świadczenia emerytalnego w obniżonej wysokości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>W zakresie, w jakim orzecznictwo to może uzasadniać argumenty odmienne od tych rozważanych w poprzedniej sekcji, nie dostrzegam, w jaki sposób miałoby ono uzasadniać twierdzenia wnoszącego kasację. Moim zdaniem także to orzecznictwo jest po prostu inne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>W sprawie Österreichischer Gewerkschaftsbund<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001130">30 listopada 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Österreichischer Gewerkschaftsbund</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑195/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:655">EU:C:2000:655</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> dla celów obliczania wynagrodzenia nauczycieli kontraktowych prawo austriackie uwzględniało w pełni wcześniejsze doświadczenie w nauczaniu zdobyte w Austrii. Natomiast doświadczenie w nauczaniu zdobyte w innych państwach członkowskich było uwzględniane jedynie w ograniczonym zakresie. Trybunał uznał takie ograniczenie za sprzeczne ze swobodą przepływu pracowników. Stwierdził także, że celem usunięcia dyskryminacji doświadczenie w nauczaniu zdobyte w innych państwach członkowskich musi być uwzględniane w pełnym zakresie, nawet jeśli zostało zdobyte <HT TYPE="ITALIC">przed przystąpieniem Austrii do Unii</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Wyrok Österreichischer Gewerkschaftsbund jest faktycznie jednym z kilku wyroków, w których Trybunał orzekł w istocie, że w stosunkach pracowniczych okoliczności faktyczne poprzedzające wejście w życie nowych przepisów mogą wymagać uwzględnienia przy ustalaniu wynagrodzenia pracowników, jeśli mają one znaczenie dla tej oceny w świetle nowych przepisów prawa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030930">30 września 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Köbler</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑224/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:513">EU:C:2003:513</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061026">26 października 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑371/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:668">EU:C:2006:668</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090618">18 czerwca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hütter</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑88/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:381">EU:C:2009:381</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W związku z tym na przykład w serii spraw rozpoczętej sprawą Hütter Trybunał orzekł, że austriackie przepisy uwzględniające przy ustalaniu grup zaszeregowania urzędników doświadczenie zawodowe zdobyte przed ukończeniem 18 lat były niezgodne z zakazem dyskryminacji ze względu na wiek w myśl dyrektywy 2000/78<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090618">18 czerwca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hütter</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑88/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:381">EU:C:2009:381</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150128">28 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Starjakob</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑417/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:38">EU:C:2015:38</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180314">14 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stollwitzer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑482/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:180">EU:C:2018:180</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Grupy zaszeregowania musiały zostać zmienione, aby usunąć dyskryminację, także w przypadku, gdy odpowiednie doświadczenie zostało zdobyte przed upływem terminu na dokonanie transpozycji tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Moim zdaniem takich spraw jak dotyczące zmiany wynagrodzenia w celu usunięcia dyskryminacji i takich jak sprawa niniejsza nie można traktować analogicznie z prostego powodu: stosunek pracy w sprawach takich jak Österreichischer Gewerkschaftsbund <HT TYPE="ITALIC">trwał nadal</HT>, rodząc dalsze wzajemne prawa i obowiązki. Pracownik ma kategorię zaszeregowania lub funkcję oraz konkretną liczbę lat odpowiedniego doświadczenia, na podstawie których każdego miesiąca oblicza się jego miesięczne wynagrodzenie. Tym samym każdego miesiąca następuje <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>aktualizacja<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>, ponowne zastosowanie istniejących przepisów do celu właściwego obliczenia wynagrodzenia, z zastosowaniem bieżących korekt w świetle nowych przepisów i zmian okoliczności osobistych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Także w tym przypadku obowiązuje zasada ogólna, że konkretna treść wzajemnych praw i obowiązków w przypadku bieżących stosunków prawnych, takich jak na przykład umowy zawarte zgodnie z poprzednim reżimem prawnym, będzie musiała ulec <HT TYPE="ITALIC">w przyszłości</HT> modyfikacji dla zgodności z nowymi przepisami – zob. także moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Nemec</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑256/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:619">EU:C:2016:619</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jest to bowiem sytuacja podobna w pewnym stopniu do okoliczności sprawy Römer, w której odrębne przepisy prawa dotyczące zmiany okoliczności osobistych skarżącego umożliwiały podobną <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>aktualizację<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Punkty 67–74 powyżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Z kolei w sprawach takich jak niniejsza stosunek pracy ustał<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>W postanowieniu odsyłającym wyjaśniono, że w istocie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>służbowy stosunek pracy<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> został przekształcony w <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>emerytalny stosunek pracy<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>. Chodzi tu o to, że dany urzędnik przestał już pełnić służbę.</P></NOTE>, wszystkie prawa do świadczeń emerytalnych zostały nabyte na długo przedtem, a decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej o obniżeniu wysokości świadczenia o 25% została podjęta w 1975 r. na podstawie zdarzeń przeszłych i stała się ostateczna. Praktyczne skutki tej decyzji są nadal odczuwalne, tak jak może to mieć miejsce w przypadku każdego zdarzenia z przeszłości, nie istnieje jednak bieżący stosunek prawny, który wymagałby (ponownego) zbadania zgodnie z nowymi przepisami. Nie istnieje nadal istotny przeszły stan prawny. W tym znaczeniu skutki prawne przeszłych okoliczności faktycznych w rzeczy samej ustały.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Kontrola wcześniejszych decyzji</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Wreszcie, kompletność wywodu wymaga dodania, że na mocy prawa Unii, oprócz zasad dotyczących stosowania w czasie nowych przepisów do przeszłych okoliczności faktycznych lub bieżących stosunków prawnych, istnieje także ograniczony obowiązek ponownej kontroli wcześniejszych decyzji, jeśli są one niezgodne z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>W swoim orzecznictwie Trybunał podkreśla wagę zasady powagi rzeczy osądzonej dla stabilności prawa i stosunków prawnych, jak również prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Orzeczenia sądowe, które stały się ostateczne po wyczerpaniu przysługujących środków odwoławczych lub po upływie przewidzianych dla tych środków terminów, nie mogą być już kwestionowane<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151111">11 listopada 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Klausner Holz Niedersachsen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑505/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:742">EU:C:2015:742</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Nawet jeśli umożliwiłoby to sądowi krajowemu usunięcie naruszenia prawa Unii, które wynika z danego orzeczenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990601">1 czerwca 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060316">16 marca 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kapferer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑234/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:178">EU:C:2006:178</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że istnieje instytucja skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, ale dotyczy to wyłącznie wyjątkowych okoliczności. Okoliczności te obejmują natomiast fakt dokonania błędnej wykładni prawa Unii bez przedłożenia Trybunałowi wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym oraz zwrócenie się przez zainteresowanego do organu administracyjnego niezwłocznie po powzięciu wiedzy na temat wspomnianego orzeczenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Takie wyjątkowe okoliczności zostały wzięte pod uwagę w wyrokach: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040113">13 stycznia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kühne &amp; Heitz</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑453/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:17">EU:C:2004:17</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070718">18 lipca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lucchini</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑119/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:434">EU:C:2007:434</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Abstrahując jednak od kwestii tego, gdzie dokładnie przebiega granica <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>wyjątkowości<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>, wspólnym mianownikiem tych kilku spraw, w których nałożono taki obowiązek, było naturalnie to, że niezgodność <HT TYPE="ITALIC">istniała już</HT> w momencie podejmowania decyzji na szczeblu krajowym. W związku z tym pierwotna odnośna decyzja została już wydana z naruszeniem prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Natomiast w niniejszej sprawie w momencie wydania odnośnych decyzji (zarówno decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, jak i decyzji przyznającej świadczenie emerytalne wnoszącemu kasację) Austria nie była państwem członkowskim Unii, a dyrektywa 2000/78 nie została jeszcze przyjęta. Ponadto zgodnie z poglądem rządu austriackiego, którego to poglądu nie kwestionuje wnoszący kasację, decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej była zgodna z prawem krajowym w momencie jej wydania w 1974 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Tym samym nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby w niniejszej sprawie ponowne rozpatrzenie ostatecznej decyzji administracyjnej, a tym bardziej nic, co uzasadniałoby zastosowanie w tym samym celu bardziej ogólnej i dalej idącej zasady stosowania prawa Unii w czasie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="19"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">5.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Stosowanie w niniejszej sprawie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Główne wnioski wynikające z różnych linii orzeczniczych przedstawionych powyżej są następujące.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>Po pierwsze, orzecznictwo Trybunału dotyczące czasowych skutków nowych przepisów oraz uprawnień emerytalnych koncentruje się w przeważającej mierze na sytuacjach, gdy o uprawnieniach emerytalnych rozstrzygano <HT TYPE="ITALIC">po</HT> wejściu w życie nowych przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Po drugie, orzecznictwo dotyczące bieżących stosunków (pracy) i zmiany kategorii zaszeregowania oraz miesięcznego wynagrodzenia nie może być stosowane do wypłaty świadczeń emerytalnych obliczonych i już wypłaconych (na długo) przed wejściem w życie nowych przepisów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Po trzecie, daleko idąca propozycja, że dalsze oddziaływanie na wypłaty świadczenia emerytalnego decyzji administracyjnych, które stały się ostateczne <HT TYPE="ITALIC">przed</HT> wejściem w życie nowych przepisów, wymaga ponownego rozpatrzenia w kontekście zastosowania nowych przepisów, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w orzecznictwie Trybunału. Ponadto taka propozycja stoi w sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w kwestii powagi rzeczy osądzonej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>Powyżej starałem się już odróżnić niniejszą sprawę od pozostałych i wyjaśnić, dlaczego nie mieści się ona w żadnej z tych kategorii. Ujmując rzecz w skrócie, uważam, że w niniejszej sprawie przymusowe przejście na emeryturę oraz ustalenie świadczeń emerytalnych w obniżonej wysokości stało się już <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>sytuacją ostatecznie zakończoną<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> w rozumieniu orzecznictwa cytowanego powyżej w pkt 46, zanim upłynął okres przejściowy dyrektywy 2000/78. Dalszych wypłat świadczenia emerytalnego na rzecz wnoszącego kasację nie można uznać za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>przyszłe skutki<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> okoliczności, które powstały przed wejściem w życie dyrektywy, w rozumieniu orzecznictwa Trybunału, o charakterze, który sprawia, że są one niedopuszczalne lub wymagają modyfikacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>Decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej została już bezskutecznie zakwestionowana przez wnoszącego kasację w latach siedemdziesiątych. Kwestia prawna dotycząca statusu prawnego wnoszącego kasację jako emerytowanego funkcjonariusza policji i obniżenia wysokości jego świadczenia emerytalnego została wówczas rozstrzygnięta. Wnoszący kasację pobiera świadczenie emerytalne od 1976 r. Nie została wydana nowa decyzja ani też nie zaistniała konieczność wydania nowej decyzji po upływie terminu transpozycji dyrektywy 2000/78.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>Ponadto wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla niniejszej sprawy, stanowiące podstawę decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, zaistniały w latach siedemdziesiątych. W związku z tym, inaczej niż w sprawie Römer, nie ma aktualnego stanu faktycznego dotyczącego dalszej sytuacji osobistej wnoszącego kasację podlegającego ponownej ocenie w świetle dyrektywy 2000/78.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110.</NO.P><TXT>Nie uważam także, że sprawy takie jak Brock i P. mogą stanowić podstawę dla ogólnego twierdzenia, że istnieje prawo do kontroli wypłat świadczenia emerytalnego w postaci zastosowania z mocą wsteczną nowych przepisów do wydanej wcześniej decyzji mającej wpływ na uprawnienie do tych wypłat i ich wysokość. W moim przekonaniu sprawy Brock i P. różnią się również znacząco od niniejszej sprawy. W obydwu tamtych sprawach wcześniejsza decyzja administracyjna została wydana z zastosowaniem szeregu dość szczególnych i obiektywnych warunków dotyczących uprawnienia do świadczenia emerytalnego i jego wysokości. Późniejsze zmiany przepisów prawa miały wpływ na te warunki. Kontrastuje to z niniejszą sprawą, w której proponuje się w rzeczywistości ponowne przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego sprzed 40 lat w kontekście nowych przepisów dotyczących dyskryminacji i dokonania oceny jakościowej tego postępowania pod kątem tego, czy decyzja ta byłaby inna i ewentualnie dlaczego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111.</NO.P><TXT>W swoich uwagach wnoszący kasację powoływał się w szczególności na charakter dyskryminacji powodujący jej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>utrzymywanie się<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> w postaci obniżonych miesięcznych wypłat. Jednak z omówienia spraw dotyczących rzeczywiście bieżących stosunków prawnych i konieczności ich stopniowej zmiany w świetle nowych przepisów, takich jak sprawy Österreichischer Gewerkschaftsbund czy Römer, jasno wynika, że samo tylko otrzymywanie miesięcznych wypłat na podstawie ostatecznych decyzji wydanych w latach 1975 i 1976 nie wymaga ponownej oceny jakichkolwiek odnośnych okoliczności faktycznych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112.</NO.P><TXT>W rzeczywistości w niniejszej sprawie występuje się o ponowne rozpatrzenie ostatecznej decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej stanowiącej podstawę miesięcznych wypłat świadczenia emerytalnego z zastosowaniem nowych standardów w zakresie niedyskryminacji w celu ustalenia jej pośrednich skutków dla tych wypłat. Rzeczywisty charakter żądania zdaje się ujmować najlepiej sformułowanie w języku niemieckim ostatniego zdania pierwszego pytania prejudycjalnego przedłożonego przez sąd odsyłający, które odnosi się do wydania nowego rodzaju <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>gedachte<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> decyzji, która gdyby została podjęta w okresie obowiązywania dyrektywy 2000/78, byłaby niezgodna z tą dyrektywą. W rzeczy samej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>gedachte<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> można tłumaczyć jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>hipotetyczna<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/>, ale rzeczywiste znaczenie tego słowa w kontekście niniejszej sprawy to raczej (całkowicie) <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>wyimaginowana<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113.</NO.P><TXT>Moim zdaniem w sprawie takiej jak niniejsza prawo Unii ewidentnie nie przyznaje jednostkom prawa do żądania kontroli w świetle nowego przepisu, dotyczącej ich decyzji administracyjnej podjętej w okresie ich życia, która ma lub mogłaby mieć negatywny wpływ na ich świadczenie emerytalne (lub inne świadczenia). Tak daleko idąca propozycja nie znajduje po prostu oparcia w prawie Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114.</NO.P><TXT>Wreszcie, aby oddać sprawiedliwość argumentom wnoszącego kasację, istnieje znacznie głębszy argument <HT TYPE="ITALIC">moralny</HT>, o którym mowa w uwagach przedstawionych przez wnoszącego kasację, częściowo powiązany z argumentem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>technicznym<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/> dotyczącym stosowania nowych przepisów w czasie, a częściowo od niego niezależny. Rozpatrywany osobno, co rzeczywiście sugerował wnoszący kasację na rozprawie, ów argument moralny staje się w dużej mierze niezależny od jakiegokolwiek ponownego rozpatrzenia decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej w sprawie dyscyplinarnej z 1975 r. W świetle tego argumentu moralnego zarzutem wobec Austrii byłaby nie niechęć do dokonania weryfikacji przeszłych zdarzeń, lecz brak zadośćuczynienia za minione i dalsze krzywdy doznane w przeszłości, po 2003 r., gdy obowiązywała już dyrektywa 2000/78, a ETPC wydał wyroki przeciwko Austrii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Przywołane w przypisie 4 powyżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115.</NO.P><TXT>W tej kwestii powtarzam po prostu, że nie uważam, aby obowiązek taki wynikał <HT TYPE="ITALIC">z prawa Unii</HT>. Artykuł 17 dyrektywy 2000/78, który wymaga od państw członkowskich przyjęcia skutecznych, proporcjonalnych i dolegliwych sankcji, jest powiązany logicznie ze stosowaniem w czasie tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116.</NO.P><TXT>Ponadto decyzje administracyjne są wydawane w kontekście specyficznym dla czasu ich wydania. Ramy karne, dyscyplinarne i moralne w Austrii, tak jak wszędzie indziej w Europie, zmieniły się znacząco od 1975 r. W związku z tym na przykład w Austrii kary dyscyplinarne nakłada się obecnie tylko na funkcjonariuszy policji, których zachowanie podważa zaufanie obywateli do policji. Natomiast wyrok skazujący prowadzi do automatycznego zwolnienia ze służby, jak rozumiem, bez prawa do świadczenia emerytalnego w ogóle. Wiek przyzwolenia wynosi obecnie w Austrii 14 lat dla osób zarówno homoseksualnych, jak i heteroseksualnych. Istnieją jednak także wyraźne wyjątki dotyczące dzieci w wieku poniżej lat 16 uznanych za niedostatecznie dojrzałe.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="21"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0117"><NO.P>117.</NO.P><TXT>Podsumowując, zasady moralne ulegają zmianie. Ponadto argumenty moralne są często bronią obosieczną. W sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, wymagających wydania wielu osądów moralnych, takich jak niniejsza, broń ta działa w dwojaki sposób. I tak, oprócz sytuacji ekstremalnych, w których ma miejsce oczywisty i ewidentny brak poszanowania podstawowych wartości ludzkich, o których można by powiedzieć, że pociągają za sobą moralny obowiązek naprawienia krzywd z przeszłości niezależnie od czasu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Prowadząc do tak nieznośnego napięcia między sprawiedliwością i pewnością prawa, że pewność prawa musi ustąpić sprawiedliwości, a dane (błędne) ustanowione przepisy muszą zostać uznane ex post za nieistniejące – Gustav Radbruch, Gesetzliches Unrecht und übergesetzliches Recht, <HT TYPE="ITALIC">Süddeutsche Juristen-Zeitung</HT>, 1946, vol. 1, wydanie 5, s. 105–108.</P></NOTE>, społeczeństwom i ustanowionym przez nie prawom należy pozwolić stopniowo ewoluować, a przeszłości – pozostać przeszłością.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">6.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wnioski dotyczące pytania pierwszego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0118"><NO.P>118.</NO.P><TXT>Mając na uwadze powyższe, proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pierwsze pytanie prejudycjalne w następujący sposób:</TXT><P>Artykuł 2 dyrektywy 2000/78 nie stoi na przeszkodzie utrzymaniu konstytutywnych skutków ostatecznej w świetle prawa krajowego decyzji administracyjnej z zakresu postępowania dyscyplinarnego w sprawach dotyczących urzędników (decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej), na podstawie której urzędnik został przeniesiony w stan spoczynku z jednoczesnym obniżeniem wysokości świadczeń emerytalnych, jeżeli:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w chwili wydania wspomnianej decyzji administracyjnej nie miały jeszcze zastosowania przepisy prawa Unii, w szczególności dyrektywa, ale</P></ITEM><ITEM><P>tego rodzaju (hipotetyczna) decyzja byłaby niezgodna z dyrektywą, gdyby została wydana w czasie jej obowiązywania.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0119"><NO.P>119.</NO.P><TXT>W świetle odpowiedzi udzielonej na pierwsze pytanie sądu odsyłającego nie ma potrzeby odpowiadania na pytanie drugie i trzecie. Gdyby jednak Trybunał był odmiennego zdania, rozważę te pytania pokrótce poniżej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0120"><NO.P>120.</NO.P><TXT>Gdyby Trybunał uznał za niedopuszczalne utrzymanie skutków dyskryminującej decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, powstałe wówczas pytanie sprowadzałoby się dokładnie do tego, z czym wiąże się <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>nieutrzymanie w mocy tych skutków<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> w sprawie takiej jak niniejsza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0121"><NO.P>121.</NO.P><TXT>O ile odpowiedź na to pytanie miałaby zostać udzielona w oderwaniu od decyzji wydanej w latach siedemdziesiątych, w duchu uwag poczynionych już w kontekście obowiązku zadośćuczynienia za minione i dalsze krzywdy (przypuszczalnie w formie zryczałtowanych wypłat), o tyle sąd krajowy musiałby rozważyć treść decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, gdyby została ona wydana zgodnie z dyrektywą 2000/78, oraz datę, od której miałaby obowiązywać ta nowa wyimaginowana decyzja. Do kwestii tej odnoszę się poniżej jako do podejścia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0122"><NO.P>122.</NO.P><TXT>Moim zdaniem rekonstrukcja czterdziestoletniej decyzji i jej skutków jest wysoce problematyczna. Jednak sąd odsyłający w pytaniach drugim i trzecim jest dość konkretny w tworzeniu poszczególnych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>scenariuszy<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/> takiej fikcji prawnej. Tym samym, o ile Trybunał nie uzna po prostu, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>skutków nie można utrzymać<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/>, i nie pozostawi sądowi krajowemu decyzji odnośnie do tego, w jaki sposób zidentyfikować i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>zneutralizować<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> te skutki, Trybunał w sposób nieuchronny stanie się jej współautorem. Poniżej przedstawię pewne rozważania co do tego, w jaki sposób może potoczyć się ta historia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="22"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania drugiego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0123"><NO.P>123.</NO.P><TXT>Na mocy decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej wnoszący kasację został przedwcześnie przeniesiony w stan spoczynku, przy czym jego uprawnienia emerytalne zostały obniżone o 25%. Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający pragnie się dowiedzieć, czy aby usunąć dyskryminację wynikającą z decyzji administracyjnej, wystarczy odstąpić od obniżenia świadczenia emerytalnego o 25%, czy też świadczenie emerytalne powinno zostać obliczone w taki sposób, jakby wnoszący kasację pracował w okresie po przymusowym przejściu w stan spoczynku. Czy wystarczy zneutralizować przyszłe skutki <HT TYPE="ITALIC">25‑procentowego obniżenia</HT> wysokości świadczenia emerytalnego, czy konieczne jest też zneutralizowanie przyszłych skutków <HT TYPE="ITALIC">wcześniejszego przymusowego przejścia w stan spoczynku</HT>?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0124"><NO.P>124.</NO.P><TXT>W uwagach na piśmie wnoszący kasację podnosi, że należy odstąpić w całości od 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego, a jego świadczenie emerytalne powinno zostać wyliczone, tak jakby w okresie przejściowym był funkcjonariuszem policji. Innymi słowy, wnoszący kasację domaga się stworzenia sytuacji, która istniałaby, gdyby decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej nie została w ogóle wydana (lub gdyby nie została nałożona na niego kara).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0125"><NO.P>125.</NO.P><TXT>Komisja przychyla się do zastosowania podejścia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/> jedynie w stosunku do 25‑procentowego obniżenia świadczenia emerytalnego, przyjmując, że nawet w przypadku braku niekorzystnego traktowania o charakterze homofobicznym mogłoby mieć miejsce obniżenie wysokości świadczenia emerytalnego wnoszącego kasację w celu ukarania go za jego zachowanie. Komisja uważa natomiast za niewłaściwe zastosowanie podejścia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/> do przejścia na w stan spoczynku jako takiego. Obniżenie wysokości świadczenia emerytalnego wynikające z wcześniejszego przejścia w stan spoczynku nie jest w rzeczywistości <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>przyszłym skutkiem<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/> sytuacji, która powstała w przeszłości i do której należy zastosować nowe przepisy. Zdaniem Komisji skutki prawne przejścia w stan spoczynku zostały wyczerpane z momentem ustania stosunku pracy. Z tego powodu skutki polegające na braku zwiększenia uprawnień emerytalnych wynikające z wcześniejszego przejścia w stan spoczynku mogą zostać utrzymane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0126"><NO.P>126.</NO.P><TXT>Mam w tej kwestii następujące uwagi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0127"><NO.P>127.</NO.P><TXT>Gdyby decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej została wydana w 1975 r. w sposób <HT TYPE="ITALIC">nienaruszający</HT> wprowadzonego w 2000 r. zakazu dyskryminacji z uwagi na orientację seksualną, nie jest jasne, czy wnoszący kasację zostałby w ogóle zmuszony do przejścia w stan spoczynku. W rzeczy samej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>znacznie łagodniejszy<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Omówiona w pkt 41 powyżej.</P></NOTE> charakter kary, na który powołuje się sąd odsyłający, może być również rozumiany jako sugestia, że wnoszący kasację nie byłby zmuszony do przejścia w stan spoczynku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0128"><NO.P>128.</NO.P><TXT>Gdyby tak było, wówczas w myśl odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0066" ID="QS0066"/>przyszłe skutki wcześniejszego przymusowego przeniesienia w stan spoczynku<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/> nie mogłyby zostać utrzymane. Skutki te obejmują z pewnością fakt, że wnoszący kasację nie pracował już w policji, nie nabywał już uprawnień emerytalnych oraz przy obliczaniu wymiaru jego świadczenia emerytalnego nie uwzględniono tych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0067" ID="QS0067"/>straconych lat<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/>. W tym znaczeniu skutki tej kary w rzeczy samej są <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0068" ID="QS0068"/>dalej odczuwalne<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/>. Zneutralizowanie przyszłych skutków wcześniejszego przymusowego przejścia w stan spoczynku musi zatem uwzględniać (w jakiś sposób) te stracone lata.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0129"><NO.P>129.</NO.P><TXT>Z wnioskiem tym nie zgadza się Komisja. Uważa ona bowiem, że skutki prowadzące do braku zwiększenia uprawnień emerytalnych, wynikające z wcześniejszego przejścia na emeryturę, mogą zostać utrzymane.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="23"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0130"><NO.P>130.</NO.P><TXT>Przyznaję, że rozumowanie Komisji w tej kwestii uważam za nie do pogodzenia z jej stanowiskiem w kwestii tego, iż obniżenie świadczenia emerytalnego o 25% dokonane decyzją o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej <HT TYPE="ITALIC">stanowi</HT> <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0069" ID="QS0069"/>przyszłe skutki<QUOT.END REF.START="QS0069" CODE="201D" ID="QE0069"/> w powyższym znaczeniu. Obydwie kary – przymusowe przejście w stan spoczynku i obniżenie wysokości świadczeń o 25% – zostały nałożone na podstawie tych samych okoliczności faktycznych i tej samej decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej. W obydwu przypadkach zasadniczą kwestią jest to, jakie byłyby skutki decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej, gdyby została wydana w sposób zgodny z dyrektywą 2000/78.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0131"><NO.P>131.</NO.P><TXT>W rzeczy samej, przychylenie się do proponowanego przez Komisję rozróżnienia między skutkami sugerowałoby, że wnoszący kasację w rzeczywistości mógłby zostać zwolniony z pracy bez możliwości ewentualnego odwołania. W przeciwieństwie do przejścia w stan spoczynku, natychmiastowe zwolnienie co do zasady zakończyłoby stosunek prawny, nie pociągając za sobą w ogóle dalszych skutków w zakresie wypłat świadczenia emerytalnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0132"><NO.P>132.</NO.P><TXT>W świetle powyższego, gdyby Trybunał uznał, że skutki dyskryminującej decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej nie mogą być utrzymane, i zastosował podejście <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0070" ID="QS0070"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0070" CODE="201D" ID="QE0070"/>, podejście to powinno być może przewidywać zupełnie alternatywny scenariusz, w którym wnoszący kasację nie przechodzi w stan spoczynku, jak również taki, w którym nie zastosowano (w pełni) 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego wnoszącego kasację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0133"><NO.P>133.</NO.P><TXT>Zwracam uwagę, że taki wniosek wiązałby się nieuchronnie z serią dalszych, raczej trudnych pytań. Czy w celu zneutralizowania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0071" ID="QS0071"/>przyszłych skutków<QUOT.END REF.START="QS0071" CODE="201D" ID="QE0071"/> przymusowego przejścia na emeryturę w 1976 r. należałoby założyć, że wnoszący kasację przepracował wszystkie lata w okresie od 1976 r., czy wszystkie lata od terminu transpozycji dyrektywy 2000/78? Czy jakiekolwiek związane z tym zwiększenie świadczenia emerytalnego powinno być pomniejszone o dochód ze świadczeń emerytalnych z innych źródeł zarobkowania wnoszącego kasację przez te lata<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>W uwagach na piśmie i na rozprawie potwierdzono, że po opuszczeniu policji wnoszący kasację był zatrudniony w sektorze prywatnym i z tego tytułu otrzymuje świadczenie emerytalne.</P></NOTE>? Czy odpowiednie zwiększenie świadczenia emerytalnego powinno zostać pomniejszone o dochód z tytułu świadczenia emerytalnego z tytułu służby w policji, które wnoszący kasację już otrzymał od dnia przymusowego przejścia w stan spoczynku (którego oczywiście nie otrzymałby, gdyby dalej pracował)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Jak potwierdziło się na rozprawie, wnoszący kasację otrzymuje świadczenie emerytalne z policji od momentu przymusowego przejścia na emeryturę w 1976 r.</P></NOTE>?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0134"><NO.P>134.</NO.P><TXT>Wreszcie, co się tyczy samego 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego, drugie pytanie sądu odsyłającego opiera się bezpośrednio na założeniu, że owo obniżenie jest w całości wynikiem dyskryminacyjnego charakteru tej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0135"><NO.P>135.</NO.P><TXT>Jednakże, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0072" ID="QS0072"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0072" CODE="201D" ID="QE0072"/> rzeczywiście musi oznaczać <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0073" ID="QS0073"/>co by było gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0073" CODE="201D" ID="QE0073"/>. Należałoby zatem założyć możliwość, że nawet w przypadku braku wyroku skazującego wnoszący kasację wciąż zostałby ukarany w postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie tych samych okoliczności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Zobacz pkt 42 powyżej oraz uwagi rządu austriackiego w znaczeniu takim, że nakłanianie małoletnich przez funkcjonariusza policji do obcowania płciowego podlegałoby karze w ramach postępowania dyscyplinarnego <HT TYPE="ITALIC">niezależnie od orientacji seksualnej</HT> zaangażowanych osób.</P></NOTE>, a wysokość jego świadczenia emerytalnego także zostałaby obniżona, ale o mniej niż 25%. Do takiego podejścia przychyla się bowiem Komisja w swoich uwagach na piśmie. Zatem gdyby nie doszło do dyskryminacji, ale wysokość świadczenia emerytalnego wnoszącego kasację mimo to zostałaby obniżona, tyle że na przykład o 5 lub 10%, wówczas skutki tego obniżenia o 5 lub 10% należałoby utrzymać.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="24"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0136"><NO.P>136.</NO.P><TXT>Zatem gdyby przyjąć podejście <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0074" ID="QS0074"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0074" CODE="201D" ID="QE0074"/> w stosunku do 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego, zgadzam się z Komisją, że należałoby doprowadzić tę fikcję do jej logicznego końca. Także w tym przypadku rozstrzygnięcie kwestii (w rzeczy samej dość trudnej), w jaki dokładnie sposób decyzja o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej byłaby różna, gdyby została wydana w sposób nieprowadzący do dyskryminacji, należałoby do sądu krajowego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania trzeciego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0137"><NO.P>137.</NO.P><TXT>W swoim pytaniu trzecim sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy odpowiedź na pytanie drugie zależy od tego, czy dana osoba poszukiwała aktywnie zatrudnienia w federalnej administracji publicznej przed osiągnięciem wieku emerytalnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0138"><NO.P>138.</NO.P><TXT>Muszę przyznać, że zastanawia mnie, jakie znaczenie ma to pytanie w kontekście okoliczności faktycznych postępowania głównego. Skoro jednak rozpatrujemy scenariusze <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0075" ID="QS0075"/>co by było, gdyby?<QUOT.END REF.START="QS0075" CODE="201D" ID="QE0075"/>, raczej trudno jest twierdzić, że pytanie takie jest hipotetyczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0139"><NO.P>139.</NO.P><TXT>Z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, czy wnoszący kasację czynnie dążył do (ponownego) zatrudnienia w federalnej administracji publicznej, czy też nie. Wydaje się, że można jednak zasadnie założyć, że skoro dana osoba została zwolniona z tej służby w okolicznościach takich jak okoliczności postępowania głównego, próba podjęcia ponownie tej samej służby byłaby raczej daremna (o ile w ogóle prawnie dopuszczalna). Jeśli tak rzeczywiście jest, a wnoszący kasację nie dążył do podjęcia aktywności zawodowej w federalnej administracji publicznej, to jakie można wyciągnąć z tego faktu wnioski? Czy nieuczynienie tego może stanowić zarzut wobec wnoszącego kasację? Czy może to ewentualnie działać na jego niekorzyść?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0140"><NO.P>140.</NO.P><TXT>Jednakże jeśli ma to jakiekolwiek znaczenie, to jak zauważono w pkt 133 powyżej, w zakresie, w jakim należy zneutralizować skutki wcześniejszego przejścia na emeryturę, powstaje szereg pytań odnośnie do tego, w jaki sposób traktować okres przejściowy. Tworząc alternatywny scenariusz, należałoby moim zdaniem zostawić sądowi krajowemu rozstrzygnięcie, które konkretnie szczegóły należy uwzględnić w celu zapewnienia równowagi między z jednej strony kompletnym zignorowaniem tych lat pośrednich a z drugiej strony uwzględnieniem ich w pełni, tak jakby wnoszący kasację był w tym czasie aktywny zawodowo w administracji publicznej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań czwartego i piątego</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0141"><NO.P>141.</NO.P><TXT>W świetle proponowanej odpowiedzi na pytanie pierwsze sądu odsyłającego nie ma potrzeby odpowiadania na pytania czwarte i piąte. Gdyby jednak Trybunał był innego zdania, poczynię pewne sugestie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0142"><NO.P>142.</NO.P><TXT>Zadając pytania czwarte i piąte, sąd odsyłający pragnie się dowiedzieć, od którego momentu miałoby obowiązywać ewentualne (częściowe) odstąpienie od stosowania 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego. Pytania te dotyczą jedynie momentu, od którego powinny zostać zniesione skutki owego 25‑procentowego obniżenia. Nie dotyczą one natomiast skutków wcześniejszego przymusowego przejścia w stan spoczynku. Jak wskazano jednak w pkt 133 powyżej, uważam, że różne traktowanie przyszłych skutków 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego i przyszłych skutków przymusowego przejścia w stan spoczynku rodzi problem braku spójności.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="25"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0143"><NO.P>143.</NO.P><TXT>Moim zdaniem odpowiedź na to pytanie wynika z orzecznictwa podsumowanego w pkt 44 i nast. powyżej. Można mieć nadzieję, że stosowanie dyrektywy 2000/78 byłoby także – niezależnie od potencjalnie daleko idącego podejścia do eliminacji przyszłych skutków, o którym mowa powyżej – ograniczone zasadą niedziałania prawa wstecz. W związku z tym, niezależnie od udzielonej odpowiedzi na pytanie pierwsze sądu odsyłającego, zasada ta będzie mogła w każdym razie stanowić podstawę dla twierdzenia, że skutki 25‑procentowego obniżenia wysokości świadczenia emerytalnego należy znieść nie wcześniej niż od upływu terminu transpozycji dyrektywy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dyskryminacja ze względu na płeć</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zakres pytania sądu odsyłającego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0144"><NO.P>144.</NO.P><TXT>Wreszcie, w swoich uwagach na piśmie wnoszący kasację podnosi, że kara nałożona w drodze decyzji administracyjnej była (także) przejawem dyskryminacji ze względu na płeć zakazanej na podstawie art. 157 TFUE (poprzednio art. 119 EWG, a następnie art. 141 WE). Według wnoszącego kasację przepis ten, który wszedł po raz pierwszy w życie w 1979 r., może stać na przeszkodzie utrzymaniu konstytutywnych skutków decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej w sposób podobny do tego, o którym mowa w pierwszym pytaniu sądu krajowego, dotyczącym dyrektywy 2000/78. Dotyczyłoby to jednak znacznie wcześniejszej daty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0145"><NO.P>145.</NO.P><TXT>W odniesieniu do powyższego pragnę poczynić następujące uwagi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0146"><NO.P>146.</NO.P><TXT>Sąd krajowy nie powołuje się na art. 157 TFUE (ani jego poprzedników). Wnoszący kasację jest bowiem jedyną stroną, która podnosi tę kwestię w uwagach na piśmie. Można by twierdzić, że rozważenie ewentualnego zastosowania art. 157 TFUE mogłoby być dla sądu krajowego użyteczne. Moim zdaniem Trybunał nie powinien jednak tego czynić, w szczególności z następujących powodów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0147"><NO.P>147.</NO.P><TXT>Po pierwsze, w pytaniu pierwszym sądu odsyłającego, jak również ogólnie we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym brak jest jakiegokolwiek odniesienia do tego przepisu. Gdyby natomiast sąd krajowy uważał, że ów przepis ma znaczenie dla niniejszej sprawy, moim zdaniem przynajmniej by o nim wspomniał. Może istnieć wiele powodów takiego pominięcia i błędem byłoby uznanie braku takiego odniesienia za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0076" ID="QS0076"/>przeoczenie<QUOT.END REF.START="QS0076" CODE="201D" ID="QE0076"/>. Nie chodzi tutaj bowiem o to, czy Trybunał powinien odnieść się do szczegółowych uregulowań i znaczenia mało istotnego przepisu technicznego, który mógł zostać przeoczony. Artykuł 157 TFUE jest istotnym postanowieniem traktatu. Jednak z uwagi na to, że argumenty dotyczące art. 157 TFUE są w rzeczywistości kluczowe dla uwag na piśmie wnoszącego kasację, wydaje się równie prawdopodobne, że wnoszący kasację wystąpił do sądu krajowego o zwrócenie się z tymi pytaniami dotyczącymi tego przepisu do Trybunału, ale sąd krajowy nie przychylił się do tej propozycji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0148"><NO.P>148.</NO.P><TXT>Po drugie, art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości wymaga, aby wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawierały między innymi okoliczności faktyczne i przepisy krajowe oraz powody, dla których sąd krajowy postanowił o skierowaniu do Trybunału konkretnych pytań. W niniejszej sprawie sąd krajowy sporządził wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, nie wspominając w ogóle o art. 157 TFUE (lub jego poprzednikach), nie ma także okoliczności faktycznych lub przepisów krajowych mających potencjalnie znaczenie dla tego przepisu. W tych okolicznościach moim zdaniem zignorowanie tego braku wzmianki oraz, na żądanie jednej ze stron, proaktywne udzielenie wskazówek w kwestii pytania, które nie zostało zadane, byłoby niezgodne z orzecznictwem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>W kwestii najnowszego orzecznictwa zob. na przykład postanowienia: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180531">31 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bán</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑24/18</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:376">EU:C:2018:376</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0018">18</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180607">7 czerwca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>easyJet Airline</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑241/18</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:421">EU:C:2018:421</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180607">7 czerwca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Filippi i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑589/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:417">EU:C:2018:417</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE> dotyczącym art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="26"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0149"><NO.P>149.</NO.P><TXT>Niemniej jednak, gdyby Trybunał zdecydował się ustosunkować do podniesionych przez wnoszącego kasację argumentów związanych z art. 157 TFUE, poniżej przedstawię pokrótce swoje uwagi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie art. 157 TFUE</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0150"><NO.P>150.</NO.P><TXT>W proponowanej przeze mnie odpowiedzi na pytanie pierwsze wyjaśniłem, dlaczego dyrektywa 2000/78 nie sprzeciwia się utrzymaniu konstytutywnych skutków decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej. Decyzja ta była poza zakresem czasowym obowiązywania tej dyrektywy. Dyrektywa ta nie może zatem służyć za podstawę ponownego rozpatrzenia tej decyzji, aby znieść niektóre z jej skutków. Argumenty te dotyczą także, mutatis mutandis, art. 157 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0151"><NO.P>151.</NO.P><TXT>Gdyby natomiast Trybunał doszedł do innych wniosków, do sądu krajowego należałoby ustalenie ewentualnego istnienia takiej dyskryminacji. Rozumiem jednak, że podstawowy argument sprowadza się do tego, iż homoseksualiści byli traktowane mniej korzystnie niż lesbijki<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Zobacz a contrario wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980217">17 lutego 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Grant</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑249/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:63">EU:C:1998:63</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Wnoszący kasację sugerował, że funkcjonariuszka policji podejmująca stosunki homoseksualne z osobą nieletnią w wieku powyżej 14 lat nie zostałaby ukarana sankcją dyscyplinarną (lub zostałaby ukarana sankcją łagodniejszą) niż podejmujący podobne czynności funkcjonariusz policji będący homoseksualistą.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0152"><NO.P>152.</NO.P><TXT>Gdyby takie były rzeczywiście fakty (w świetle praktyk w zakresie sankcji dyscyplinarnych w austriackiej policji w latach siedemdziesiątych), czego stwierdzenie należałoby do sądu krajowego, art. 157 TFUE zabrania dyskryminacji ze względu na płeć w związku z <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0077" ID="QS0077"/>płacą<QUOT.END REF.START="QS0077" CODE="201D" ID="QE0077"/>. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0078" ID="QS0078"/>płaca<QUOT.END REF.START="QS0078" CODE="201D" ID="QE0078"/> w tym znaczeniu <HT TYPE="ITALIC">nie obejmuje</HT> wypłat w ramach ustawowego systemu emerytalnego, które są raczej klasyfikowane jako świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940928">28 września 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Beune</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑7/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:350">EU:C:1994:350</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Na rozprawie rząd austriacki stwierdził, że w przypadku niniejszej sprawy obowiązuje powszechny system emerytalny. Kwestia, czy tak rzeczywiście jest (w rozumieniu orzecznictwa Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940928">28 września 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Beune</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑7/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:350">EU:C:1994:350</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161124">24 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Parris</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑443/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:897">EU:C:2016:897</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>), także wymaga zweryfikowania przez sąd krajowy. Jednak zgodnie z twierdzeniami rządu austriackiego dotyczącymi tej kwestii tego rodzaju wypłaty co do zasady znajdowałyby się poza zakresem zastosowania art. 157 TFUE, czyniąc ten przepis niemożliwym do zastosowania w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0153"><NO.P>153.</NO.P><TXT>Gdyby natomiast tak nie było, to należałoby uwzględnić stosowanie w czasie art. 157 TFUE (i jego poprzedników). Przywołuję w tym względzie moje uwagi dotyczące pytań czwartego i piątego, stosowane odpowiednio. Ponadto zgodnie z wyrokami Barber<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900517">17 maja 1990 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑262/88</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:209">EU:C:1990:209</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> i Ten Oever<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931006">6 października 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑109/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:833">EU:C:1993:833</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0079" ID="QS0079"/>na bezpośredni skutek art. 119 traktatu EWG w zakresie równego traktowania w sprawach emerytur pracowniczych można powoływać się jedynie w stosunku do świadczeń należnych <HT TYPE="ITALIC">za okresy zatrudnienia po dniu <DATE ISO="19900517">17 maja 1990 r</DATE></HT>. [data wydania wyroku Barber], z zastrzeżeniem wyjątku dotyczącego pracowników lub osób występujących o te emerytury, które przed tą datą wszczęły postępowanie prawne lub wystąpiły ze stanowiącym jego odpowiednik roszczeniem na mocy właściwego prawa krajowego<QUOT.END REF.START="QS0079" CODE="201D" ID="QE0079"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Zobacz sentencja wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931006">6 października 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ten Oever</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑109/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:833">EU:C:1993:833</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0154"><NO.P>154.</NO.P><TXT>Jednak z okoliczności faktycznych przedstawionych przez sąd odsyłający we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że żaden z odnośnych okresów zatrudnienia nie miał miejsca po dniu <DATE ISO="19900517">17 maja 1990 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="27"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0155"><NO.P>155.</NO.P><TXT>Proponuję, aby na pytanie pierwsze Vervaltungsgerichtshof (wyższego trybunału administracyjnego, Austria) Trybunał udzielił następującej odpowiedzi:</TXT><P>Artykuł 2 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia <DATE ISO="20001127">27 listopada 2000 r.</DATE> ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy nie stoi na przeszkodzie utrzymaniu konstytutywnych skutków ostatecznej w świetle prawa krajowego decyzji administracyjnej z zakresu postępowania dyscyplinarnego w sprawach dotyczących urzędników (decyzji o zastosowaniu sankcji dyscyplinarnej), na podstawie której urzędnik został przeniesiony w stan spoczynku z jednoczesnym obniżeniem wysokości świadczeń emerytalnych, jeżeli:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w chwili wydania wspomnianej decyzji administracyjnej nie miały jeszcze zastosowania przepisy prawa Unii, w szczególności dyrektywa 2000/78, ale</P></ITEM><ITEM><P>tego rodzaju (hipotetyczna) decyzja byłaby niezgodna z dyrektywą 2000/78, gdyby została wydana w czasie jej obowiązywania.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>