Verzoeker heeft er op gewezen, dat een ambtenaar die zich voor de tuchtraad heeft te verantwoorden op grond van dit voorschrift getuigen kan oproepen. Bij brief van 1 juni 1967 verzocht hij de raad verscheidene getuigen te. horen; de raad besloot evenwel alleen de door verzoeker opgeroepen getuige Van Scheepen te horen.

Verweerster antwoordt als volgt:

Zodanige duidelijke omschrijving was in verzoekers brief van 1 juni 1967, houdende het verzoek bepaalde getuigen te horen, niet aan te treffen.

Verzoeker zegt voor repliek :

Verweerster heeft doen zeggen voor dupliek, dat in een procedure als de onderhavige het beginsel van procesvoering op tegenspraak zeer wel kan worden geëerbiedigd, ook al heeft aan de auteurs dezer voorschriften een soort inquisitoire procedure voor ogen gestaan, namelijk wanneer, zoals in casu, aan betrokkene alle stukken worden medegedeeld en het hem te allen tijde vrijstaat opmerkingen en verzoeken in te dienen.

Verzoeker heeft ermede volstaan zijn brief van 1 juni 1967 — houdende het verzoek bedoelde getuigen te horen — vergezeld te doen gaan van een lijst van niet minder dan 45 stukken — waarmede hij volgens zijn zeggen de tuchtraad heeft willen inlichten —, met de summiere toelichting, dat hij een hele reeks getuigen wenste te zien gehoord nopens de feiten waarop deze stukken achtereenvolgens betrekking hadden. In plaats van zelf een omschrijving te geven van de feiten waarover hij de getuigen wenste te zien gehoord, heeft hij het vrijwel aan de tuchtraad overgelaten deze feiten aan de overgelegde stukken te ontlenen. Hij heeft trouwens tegen het hem bij brief van 13 juni 1967 medegedeelde besluit van de raad om slechts een deel der opgeroepen getuigen te horen in de loop van de tuchtprocedure geen bezwaar gemaakt, noch ook aangegeven welke feiten zijns inziens op het door de raad uit te brengen advies van invloed konden zijn. De door verzoeker genoemde noodzaak de termijn van inzending van 's raads advies aan het tot aanstelling bevoegde gezag in acht te nemen is op het besluit slechts een deel der opgeroepen getuigen te horen niet van invloed geweest.

Verzoeker heeft met name betoogd :

Verweerster heeft hierop als volgt geantwoord :

Verzoeker heeft naar aanleiding van het door de tuchtraad gehouden onderzoek doen zeggen voor repliek, dat hem stellig a posteriori afschriften van de processen-verbaal van 's raads zittingen zijn toegezonden; afschriften van de door de rapporteur verrichte handelingen van onderzoek heeft hij echter niet ontvangen. Verzoeker was er niet bij aanwezig toen de rapporteur inzage nam van de in het introductief rapport bedoelde correspondentie en daarvan een resumé opstelde om er bepaalde conclusies aan te verbinden. Hij heeft daarom de voortgang dezer verrichtingen slechts a posteriori kunnen volgen, zodat daaraan niet — zoals wenselijk ware geweest — een eigenlijk contradictoir karakter kan worden toegekend.

Verweerster heeft zulks bestreden door er op te wijzen dat alle door de Commissie aan de Raad toegezonden stukken volledig aan verzoeker zijn medegedeeld en dat hij toen tevens de gelegenheid heeft gehad opmerkingen in te dienen. Er heeft trouwens geen bijzondere zitting plaatsgehad tijdens dewelke de rapporteur verzoekers correspondentie heeft ingezien en evenmin was sprake van handelingen van de rapporteur, waarin van de inzage dier stukken proces-verbaal is opgemaakt.

Verzoeker heeft nopens de omtrent het project-Bird gegeven uiteenzetting opgemerkt, dat verweerster er niet mee kan volstaan te zeggen, dat dit exposé tijdens een raadkamerzitting van de tuchtraad is gegeven, om daaruit vervolgens af te leiden dat het van 's raads beraadslaging deel uitmaakt. Beraadslaging veronderstelt immers, dat vooraf over de feiten kon worden gedebatteerd. Bedoelde uiteenzetting bracht in het beraad der leden van de tuchtraad een nieuw element, namelijk een onder dekking van het raadkamergeheim en met gesloten deuren gehouden getuigeverhoor. Er is derhalve sprake van een bijzonder frappante schending van de rechten der verdediging, temeer omdat:

Verweerster stelt nader, dat van een uiteenzetting nopens het project-Bird geen sprake is geweest; er is alleen een kort exposé gegeven nopens het object van het rapport-Bird. Een getuigeverklaring in de eigenlijke zin des woords is dan ook niet afgelegd; er is slechts enige elementaire wetenschappelijke informatie verstrekt ten einde de leden van de raad, die niet een zelfde wetenschappelijke vorming hebben genoten als de auteur van het exposé, beter in staat te stellen het rapport-Bird (een der stukken waarover het onderzoek ging) te begrijpen. Deze informatie maakt duidelijk deel uit van het geheime beraad van het college.

Verzoeker doet opmerken dat nu de getuigen in de ochtend en in de vroege namiddag van 21 juni 1967 zijn gehoord, zijn raadsman slechts drie kwartier de tijd heeft gehad om zijn pleidooi voor te bereiden, zodat hij geen pleitnota heeft kunnen opstellen. De tuchtraad heeft bovendien van zijn pleidooi noch een stenografisch verslag noch een samenvatting doen opmaken. Bij gebreke daarvan heeft de Commissie :

Verweerster merkt naar aanleiding hiervan het volgende op :

Verzoeker heeft doen zeggen voor repliek, dat verweerster stellende dat verzoekers advocaat meer dan twee maanden de tijd had om de verdediging en het pleidooi voor te bereiden, twee duidelijk onderscheiden begrippen verwart. Het is immers duidelijk, dat het in artikel 4, lid 1, van Bijlage IX van het Statuut voorkomende woord verdediging niet is te lezen als een ander woord voor pleidooi; het moet worden verstaan in de zin van het tweede lid van genoemd artikel, volgens hetwelk de ambtenaar aan de tuchtraad zijn schriftelijke of mondelinge opmerkingen kan voorleggen, getuigen mag oproepen en zich door de verdediger van zijn keuze mag doen bijstaan. Een pleidooi daarentegen is een mondelinge uiteenzetting, gebaseerd op de in de verschillende gedingstukken neergelegde schriftelijke conclusies en weren.

Het is anderzijds volgens verzoeker onjuist, dat zijn verdediger twee uur en drie kwartier de tijd zou hebben gehad om zijn pleidooi voor te bereiden. In de eerste plaats pleegt een advocaat zijn pleidooi niet voor te bereiden voordat hij alle gegevens betreffende de instructie voor zich heeft, en er moest in casu nog een getuige worden gehoord. In de tweede plaats is het gebruikelijk om tijdens de twee uren welke in casu aan het verhoor van de laatste getuige voorafgingen een maaltijd te nuttigen, zodat het aan verzoekers verdediger gelaten tijdbestek stellig niet voldoende kon zijn om de laatste hand te leggen aan een conclusie of pleitnota welke vervolgens aan het tot aanstelling bevoegde gezag moest worden toegezonden.

Ten onrechte wil verzoeker voorts een argument ontlenen aan vergelijking van de onderhavige procedure met een strafgeding. Enerzijds is hier niet van een strafgeding sprake; anderzijds kan de verdediger juist in geval van strafvervolging dagen tevoren reeds inzage nemen van het strafdossier, waarin eventuele getuigenverklaringen zijn opgenomen. Van dit alles is in casu geen sprake geweest.

En al moge het enerzijds waar zijn, dat de Commissie op grond van Bijlage IX vóór haar beslissing van de door verzoekers raadsman gebezigde argumenten geen kennis behoeft te hebben genomen, anderzijds kan uit de artikelen 87, lid 2, en 7 van het Statuut — volgens welke de betrokken ambtenaar tevoren moet worden gehoord — worden afgeleid, dat dit recht (op verhoor) ook aan de verdediger toekomt.

Verzoeker brengt vervolgens in herinnering, dat het principe van eerbiediging van de rechten der verdediging in de rechtsstelsels van een aantal Lid-Staten als ongeschreven rechtsbeginsel is opgenomen, hetgeen evenwel aan zijn dwingend karakter geen afbreuk doet en voorts dat, naar reeds werd betoogd, de beginselen van de Verklaring van de rechten van de mens ook in het gemeenschapsrecht toepassing behoren te vinden. Verzoekers raadsman heeft weliswaar in zijn pleidooi waardering uitgesproken voor de objectiviteit welke de tuchtraad aan de dag heeft gelegd, doch dit wil niet zeggen dat verweerster hem thans het recht zou mogen ontzeggen bepaalde bedenkingen, 's raads werkzaamheden betreffende, naar voren te brengen. In de eerste plaats hadden bedoelde waarderende woorden geen betrekking op nog door de tuchtraad te verrichten werkzaamheden; in de tweede plaats trad de tuchtraad ten deze tegelijkertijd als rechter en als partij op, zodat verzoekers verdediger zijn bezwaren tegen het onderzoek van de raad pas naar voren kan brengen nadat de raad zijn advies heeft uitgebracht.

Verweerster heeft er bij dupliek op gewezen, dat verzoekers raadsman nadat des ochtends de drie eerste getuigen waren gehoord, de beschikking had over nagenoeg alle gegevens betreffende de instructie welke hij voor zijn pleidooi behoefde en dat er na het verhoor van de vierde getuige voor hem hoogstens aanleiding heeft bestaan tot enige aanvullende opmerkingen.

Zij houdt voorts vol, dat in casu geenszins de laatste hand behoefde te worden gelegd aan een tekst welke vervolgens aan het tot aanstelling bevoegde gezag moest worden toegezonden; in geen enkele statutaire bepaling is de mogelijkheid voorzien van een door verzoeker tot genoemd gezag te richten pleitnota, terwijl uit deze voorschriften al evenmin kan worden afgeleid, dat bedoeld gezag, alvorens zijn beslissing te nemen en nadat de procedure voor de tuchtraad is afgesloten, de verdediger heeft te horen.

Uit de artikelen 7, lid 3, van Bijlage IX van het Statuut, en 87, lid 1, van het Statuut, blijkt volgens verzoeker duidelijk, dat het tot aanstelling bevoegd gezag gehouden is zelf tot verhoor van de betrokken ambtenaar over te gaan en deze taak aan niemand mag delegeren. In casu heeft de Commissie, alvorens te beslissen, Buurman, directeur van het Directoraat-Generaal Administratie en Personeel, tot dit verhoor aangewezen.

Ook al ware zodanige delegatie mogelijk geweest, dan nog deden zich in casu een aantal overmacht opleverende omstandigheden, namelijk ziekte — hevige kiespijn — voor, welke het verhoor onmogelijk hebben gemaakt. Verzoeker heeft Buurman bovendien op 2 juli 1967 medegedeeld, dat hij zowel bereid was zich mondeling te verantwoorden als hem een nota te doen toekomen.

Verweerster antwoordt dat men, gezien de ingewikkelde structuur der instelling en de vele aan haar toevertrouwde taken, de bedoelingen van de auteurs van het Verdrag geweld aan zou doen door er uit af te leiden dat de Commissie, alvorens tot haar collegiale eindbeslissing te komen, zelf op een daartoe te houden zitting de betrokken ambtenaar zou moeten horen en niet bevoegd zou zijn daarmede een medewerker van hoge rang te belasten. De bewoordingen van artikel 7 verzetten zich niet tegen een zodanige delegatie van bevoegdheden.

Voor zoveel de onmogelijkheid van het verhoor betreft zij er op gewezen, dat Van Eick zich daaraan, blijkens het door Buurman opgemaakte procesverbaal, zonder meer heeft onttrokken.

Verweerster wijst er ten slotte op, dat verzoeker nopens de aard van de door haar ingeroepen (reeks) overmacht opleverende omstandigheden geen enkele toelichting heeft gegeven. En wat zijn beroep op hevige kiespijn betreft: uit de overgelegde geneeskundige verklaring blijkt niet dat de toestand van zijn gebit destijds tot klachten aanleiding gaf noch ook dat zulke klachten verzoeker hebben belet op 28 juni 1967 ten verhore te verschijnen. In ieder geval heeft hij zich daardoor niet laten weerhouden een in de avond van 27 juni 1967 door de Commissie aangeboden cocktail bij te wonen en een gesprek te voeren met een aantal collega's.

Verzoeker heeft doen zeggen voor repliek, dat de door verweerster aan de artikelen 7, lid 3, van Bijlage IX, en 87, lid 1, van het Statuut gegeven uitlegging tot het minstgenomen merkwaardige resultaat zou leiden, dat een college van door de Commissie aangewezen hoge ambtenaren, die alle besprekingen, onderzoeken en proceshandelingen hebben gevolgd en zowel de getuigen als de betrokken ambtenaar hebben verhoord, alleen maar een niet-bindend advies zou kunnen uitbrengen, terwijl daarentegen het optreden van één enkele ambtenaar, niet van hogere rang dan de meeste leden van de tuchtraad, die de besprekingen niet heeft bijgewoond en (in casu) verzoeker niet heeft gehoord, aanleiding zou kunnen geven tot een definitieve beslissing, welke het advies van de raad krachteloos maakt.

Verzoeker heeft er op gewezen, dat zowel uit de desbetreffende voorschriften van het Statuut als uit de verwijzingen naar de rechtsstelsels der Lid-Staten kan worden afgeleid, dat een collegiale rechtsprekende beslissing slechts door een eveneens collegiale uitspraak van het hogere gezag haar rechtsgeldigheid kan verliezen. In casu stond het alleen aan de Commissie vrij om, na kennis genomen te hebben van de zaak en na verzoeker te hebben gehoord, zich aan 's raads advies niet te conformeren. Buurman was daartoe in casu kennelijk onbevoegd.

Frappant is trouwens de voortvarendheid, door Buurman aan de dag gelegd ten einde zich met dit verhoor te zien belast, als gevolg waarvan hem op 22 juni 1967, een dag voordat de raad zijn advies uitbracht, de hier bedoelde delegatie werd verleend; reeds deze gang van zaken maakt een weinig reguliere indruk.

Verzoeker voegt hieraan toe, dat Buurman blijkens zijn rapport van 29 juni 1967, hem eerst in de avond van 27 juni het advies van de raad heeft doen toekomen met uitnodiging aan verzoeker en zijn raadsman zich de volgende dag te 9.15 uur daarover uit te laten. Nadat deze bijeenkomst wegens verhindering van zijn raadsman een dag was uitgesteld heeft verzoeker de heer Buurman laten weten, dat hij wegens hevige kiespijn niet kon verschijnen. Dit heeft Buurman er niet van weerhouden te concluderen, dat betrokkene niet had kunnen worden gehoord, terwijl de Commissie gemeend heeft bij verstek te moeten beslissen.

Verweerster heeft voor haar beweringen betreffende verzoekers hevige kiespijn geen enkel bewijs bijgebracht, terwijl toch uit de bij het verzoek overgelegde geneeskundige verklaring kon blijken, dat verzoekers mededelingen dienaangaande op waarheid berustten. Inderdaad heeft verzoeker de cocktail van 27 juni 1967 bijgewoond, doch dit sluit niet uit dat hij 24 uur nadien lijdende was aan een zodanige hevige kiespijn, dat hij niet bij Buurman kon verschijnen en zich naar de tandarts moest begeven.

Verzoeker wijst er ten slotte op, dat bij het Nederlandse exemplaar van de brief van Funck van 5 juli 1967 een — eveneens 5 juli 1967 gedagtekend — Nederlands afschrift van het besluit der Commissie als bijlage gevoegd was. Bij de Franse versie van die brief — die hem enkele dagen later werd toegezonden — waren echter ongedateerde afschriften gevoegd.

Verweerster merkt naar aanleiding hiervan op :

Verzoeker doet opmerken, dat het bestreden besluit de eerste overweging van het advies van de tuchtraad betreffende de gezamenlijke tegen verzoeker ingebrachte bezwaren in zoverre heeft gewijzigd, dat de Commissie ook in aanmerking nam Van Eick meermalen te hebben gewezen op de dringende noodzaak zijn gedrag te wijzigen, terwijl hem evenwel nimmer een andere waarschuwing heeft bereikt dan die vervat in de gedeeltelijk in het rapport der Commissie aan de tuchtraad weergegeven brief van Funck van 24 juni 1965, welke nimmer het voorwerp van een bespreking heeft uitgemaakt. Ten onrechte gewaagt de Commissie derhalve van meerdere terechtwijzigingen. De destijds aan Van Eick verweten feiten hadden bovendien reeds lang vóór zijn tewerkstelling in de bibliotheek plaatsgevonden.

Verweerster antwoordt, dat anders dan verzoeker stelt:

verzoeker meermalen werd gewaarschuwd;

Verzoeker antwoordt dat in het advies van de tuchtraad alleen van de brief van Funck melding wordt gemaakt. Weliswaar zijn bepaalde feiten hem nadien meermalen verweten, doch het ware onjuist te stellen, dat hij naar aanleiding van dezelve is berispt.

Verweerster verklaart op dit punt verzoekers repliek niet te begrijpen; zij meent dat verzoeker zichzelf menigmaal tegenspreekt en verwijst daarom naar hetgeen zij in haar conclusie van antwoord heeft betoogd.

Verzoeker stelt ten slotte dat de tweede overweging van het advies van de tuchtraad en de derde overweging van het besluit der Commissie zich niet verdragen met de door de Commissie zelve genoemde verklaring van Eder en met de stukken EUR/C/1261 en 1262/67 welke bij het rapport van de Commissie aan de tuchtraad gevoegd zijn.

In deze verklaring wordt gezegd, dat verzoeker routinewerkzaamheden heeft verricht en ook aan andere werkzaamheden dan die welke hem met zoveel woorden zijn opgedragen heeft deelgenomen.

Het is bovendien onjuist te stellen dat hij heeft geweigerd bepaalde werkzaamheden te verrichten onder voorwendsel dat die niet van zijn niveau waren. Voor zoveel van zodanige weigering sprake is geweest, ging het om werkzaamheden welke werkelijk niet van zijn niveau waren. Nochtans heeft hij bewijzen van goede wil en initiatief willen leveren, doch zijn initiatieven zijn hem soms verweten, zodat hij gemeend heeft behoedzaam tewerk te moeten gaan.

Na te hebben opgemerkt dat de verklaringen van Eder niet op de in voormelde overwegingen bedoelde feiten betrekking hadden, wijst verweerster er op, dat Eder geenszins heeft verklaard dat verzoeker aan andere werkzaamheden dan die welke hem met zoveel woorden zijn opgedragen heeft deelgenomen en dat noch uit het advies van de raad noch uit het bestreden besluit noch uit de conclusie van antwoord blijkt, dat verzoeker zulke werkzaamheden heeft verricht.

Wat voorts het argument betreft, dat de aan verzoeker in de bibliotheek opgedragen werkzaamheden niet van zijn ambtelijk niveau waren: verzoeker heeft deze grief voor het eerst bij repliek voorgedragen, zodat zij een nieuw middel, als bedoeld in artikel 42, paragraaf 2, van het Reglement voor de procesvoering oplevert. Verzoeker kan in deze grief derhalve niet worden ontvangen.

In ieder geval wordt met klem betwist, dat verzoeker zich in de vervulling van zijn taak met werkzaamheden van het niveau van adjunct-bibliothecaris belast heeft gezien.