<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.00-20081231.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="ECRCJ2005PLA.0500370701.case.xml"><NO.CASE>C-112/03</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62003J0112</NO.CELEX><NO.SEQ>0003.0002</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>3727</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>3746</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>20</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><LEFT>WYROK Z DNIA <DATE ISO="20050512">12.5.2005 r.</DATE> — SPRAWA C-112/03</LEFT><RIGHT>SOCIÉTÉ FINANCIÈRE ET INDUSTRIELLE DU PELOUX</RIGHT></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (druga izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20050512">12 maja 2005 r.</DATE><NOTE NOTE.ID="E0001" NUMBERING="STAR"><P>Içzyk postępowania: francuski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C-112/03</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie Protokołu z dnia <DATE ISO="19710603">3 czerwca 1971 r.</DATE> dotyczącego wykładni przez Trybunał Sprawiedliwości Konwencji z dnia <DATE ISO="19680927">27 września 1968 r.</DATE> o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez cour d'appel de Grenoble (Francja) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20030220">20 lutego 2003 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20030313">13 marca 2003 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P>Société financière et industrielle du Peloux</P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P>Axa Belgium i in.,</P><P>Gerling Konzern Belgique SA,</P><P>Établissements Bernard Laiterie du Chatelard,</P><P>Calland Réalisations SARL,</P><?PAGE NO="I-3728"?><P>Josephowi Callandowi,</P><P>Maurice'owi Picardowi,</P><P>Abeille Assurances Cie,</P><P>Mutuelles du Mans SA,</P><P>SMABTP,</P><P>Axa Corporate Solutions Assurance SA,</P><P>Zurich International France SA,</P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (druga izba),</P><P>w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, R. Silva de Lapuerta, J. Makarczyk, P. Kūris i J. Klučka (sprawozdawca), sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: A. Tizzano,</P><P>sekretarz: K. Sztranc, administrator,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20041027">27 października 2004 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><?PAGE NO="I-3729"?><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi przedstawione:</P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>w imieniu Axa Belgium i in. przez J. P. Castona i I. Scheideckera, avocats,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Gerling Konzern Belgique SA przez SCP HPMBC Rostain, société d'avocats,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Mutuelles du Mans SA przez C. Michela, avocat,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues'a i A. Bodard-Hermant, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez R. Caudwell, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez J. Stratford, barrister,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez A. M. Rouchaud-Joët, działającą w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20041216">16 grudnia 2004 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL><P>wydaje następujący</P></PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Wyrok</P></TI></TITLE><NP><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 12 pkt 3 Konwencji z dnia <DATE ISO="19680927">27 września 1968 r.</DATE> o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="299" DATE.PUB="1972" PAGE.FIRST="32">Dz.U. 1972, L 299, str. 32</REF.DOC.OJ>),<?PAGE NO="I-3730"?> w brzmieniu nadanym Konwencją z dnia <DATE ISO="19781009">9 października 1978 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="304" DATE.PUB="1978" PAGE.FIRST="1">Dz.U. L 304, str. 1</REF.DOC.OJ> oraz — tekst zmieniony — str. 77), Konwencją z dnia <DATE ISO="19821025">25 października 1982 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Republiki Greckiej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="388" DATE.PUB="1982" PAGE.FIRST="1">Dz.U. L 388, str. 1</REF.DOC.OJ>), Konwencją z dnia <DATE ISO="19890526">26 maja 1989 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="285" DATE.PUB="1989" PAGE.FIRST="1">Dz.U. L 285, str. 1</REF.DOC.OJ>) oraz Konwencją z dnia <DATE ISO="19961129">29 listopada 1996 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii oraz Królestwa Szwecji (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="015" DATE.PUB="1997" PAGE.FIRST="1">Dz.U. 1997, C 15, str. 1</REF.DOC.OJ>) (zwanej dalej <QUOT.START ID="QS0001" REF.END="QE0001" CODE="201E"/>konwencją brukselską<QUOT.END ID="QE0001" REF.START="QS0001" CODE="201D"/>).</TXT></NP><NP><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został złożony w ramach toczącego się przed cour d'appel de Grenoble sporu co do właściwości sądu między spółką prawa francuskiego, Société financière et industrielle du Peloux, dawniej Plast'Europ SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0002" REF.END="QE0002" CODE="201E"/>SFIP<QUOT.END ID="QE0002" REF.START="QS0002" CODE="201D"/>) a spółkami ubezpieczeniowymi: Axa Belgium, dawniej AXA Royale Belge SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0003" REF.END="QE0003" CODE="201E"/>Axa Belgium<QUOT.END ID="QE0003" REF.START="QS0003" CODE="201D"/>), Zurich Assurances SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0004" REF.END="QE0004" CODE="201E"/>Zurich Assurances<QUOT.END ID="QE0004" REF.START="QS0004" CODE="201D"/>), AIG Europe SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0005" REF.END="QE0005" CODE="201E"/>AIG Europe<QUOT.END ID="QE0005" REF.START="QS0005" CODE="201D"/>), Fortis Corporate Insurance SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0006" REF.END="QE0006" CODE="201E"/>Fortis<QUOT.END ID="QE0006" REF.START="QS0006" CODE="201D"/>), Gerling Konzern Belgique SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0007" REF.END="QE0007" CODE="201E"/>Gerling<QUOT.END ID="QE0007" REF.START="QS0007" CODE="201D"/>), Axa Corporate Solutions Assurance SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0008" REF.END="QE0008" CODE="201E"/>Axa Corporate<QUOT.END ID="QE0008" REF.START="QS0008" CODE="201D"/>) oraz Zurich International France SA (zwaną dalej <QUOT.START ID="QS0009" REF.END="QE0009" CODE="201E"/>Zurich International France<QUOT.END ID="QE0009" REF.START="QS0009" CODE="201D"/>) w przedmiocie możliwości powołania się na klauzulę dotyczącą jurysdykcji w ramach powództwa z tytułu gwarancji wytoczonego przez SFIP przeciwko jej współubezpieczycielom w ramach umowy grupowego ubezpieczenia.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Ramy prawne</P></TI></TITLE><NP><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 7 konwencji brukselskiej, zawarty w tytule II rozdział 3 i odnoszący się do jurysdykcji w sprawach dotyczących ubezpieczenia przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0010" REF.END="QE0010" CODE="201E"/>W sprawach dotyczących ubezpieczenia jurysdykcję określa niniejszy rozdział [...]<QUOT.END ID="QE0010" REF.START="QS0010" CODE="201D"/> [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej konwencji poniżej].</P></QUOT.S></P></NP><?PAGE NO="I-3731"?><NP><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 8 tej konwencji stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0011" REF.END="QE0011" CODE="201E"/>Ubezpieczyciel mający miejsce zamieszkania na terytorium Umawiającego się Państwa może być pozwany:</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>przed sądy państwa, w którym ma miejsce zamieszkania, lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>w innym Umawiającym się Państwie przed sąd, w którego okręgu ubezpieczający ma miejsca zamieszkania,</TXT><P>lub</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>jeżeli jest on współubezpieczycielem, przed sąd Umawiającego się Państwa, przed który został pozwany główny ubezpieczyciel.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[...]<QUOT.END ID="QE0011" REF.START="QS0011" CODE="201D"/></P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 9 tej konwencji ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0012" REF.END="QE0012" CODE="201E"/>W odniesieniu do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej [...] ubezpieczyciel może być ponadto pozwany przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę<QUOT.END ID="QE0012" REF.START="QS0012" CODE="201D"/>.</P></QUOT.S></P></NP><?PAGE NO="I-3732"?><NP><NO.P>6</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 10 konwencji brukselskiej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0013" REF.END="QE0013" CODE="201E"/>W odniesieniu do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel może być również pozwany przed sąd, w którym zawisło powództwo poszkodowanego przeciwko ubezpieczonemu, o ile jest to dopuszczalne przez prawo tego sądu.</P><P>[...]<QUOT.END ID="QE0013" REF.START="QS0013" CODE="201D"/>.</P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 11 tej konwencji przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0014" REF.END="QE0014" CODE="201E"/>Z zastrzeżeniem postanowień artykułu 10 ustęp 3 ubezpieczyciel może pozywać tylko przed sądy Umawiającego się Państwa, na którego terytorium pozwany ma miejsce zamieszkania, bez względu na to, czy jest on ubezpieczającym, ubezpieczonym czy też uposażonym z tytułu ubezpieczenia.</P><P>[...]<QUOT.END ID="QE0014" REF.START="QS0014" CODE="201D"/></P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 12 tej samej konwencji stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0015" REF.END="QE0015" CODE="201E"/>Od postanowień niniejszego rozdziału można odstąpić na podstawie umowy tylko wówczas:</P><P>[...]</P><?PAGE NO="I-3733"?><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>jeżeli przyznaje ona ubezpieczającemu, ubezpieczonemu lub uposażonemu z tytułu ubezpieczenia uprawnienie do występowania przed sądy inne niż wymienione w niniejszym rozdziale, lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>jeżeli została ona zawarta między ubezpieczającym a ubezpieczycielem, którzy w chwili zawarcia umowy mają miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w tym samym Umawiającym się Państwie, celem uzasadnienia jurysdykcji sądów tego państwa także wówczas, gdy zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło za granicą, chyba że taka umowa nie jest dopuszczalna według prawa tego państwa [...]</TXT><P>[...]<QUOT.END ID="QE0015" REF.START="QS0015" CODE="201D"/></P></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>9</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 17 konwencji brukselskiej zawartym w tytule II rozdział 6, którego przedmiotem jest umowa dotycząca jurysdykcji:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0016" REF.END="QE0016" CODE="201E"/>Jeżeli strony, z których przynajmniej jedna ma miejsce zamieszkania na terytorium Umawiającego się Państwa, uzgodniły, że sąd lub sądy Umawiającego się Państwa powinny rozstrzygać spór już wynikły albo mogący wyniknąć z określonego stosunku prawnego, to sąd lub sądy tego państwa mają jurysdykcję wyłączną. Taka umowa dotycząca jurysdykcji musi być zawarta:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>w formie pisemnej lub ustnej potwierdzonej na piśmie,</TXT><P>lub</P></NP></ITEM><?PAGE NO="I-3734"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>w formie, która odpowiada praktyce przyjętej między stronami,</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P><P>[...]</P><P>[...]</P><P>Umowy dotyczące jurysdykcji [...] nie wywołują skutku prawnego, jeżeli są sprzeczne z przepisami artykuł[u] 12 [...].</P><P>[...]<QUOT.END ID="QE0016" REF.START="QS0016" CODE="201D"/>.</P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>Postępowanie przed sadem krajowym i pytanie prejudycjalne</P></TI></TITLE><NP><NO.P>10</NO.P><TXT>Calland Réalisations SARL (zwana dalej <QUOT.START ID="QS0017" REF.END="QE0017" CODE="201E"/>Calland<QUOT.END ID="QE0017" REF.START="QS0017" CODE="201D"/>), ubezpieczona w towarzystwie ubezpieczeniowym prawa francuskiego, Abeille Assurances Cie (zwanym dalej <QUOT.START ID="QS0018" REF.END="QE0018" CODE="201E"/>Abeille<QUOT.END ID="QE0018" REF.START="QS0018" CODE="201D"/>), podjęła się w 1990 r. budowy jednostki produkcyjnej serów dla spółki prawa francuskiego, Établissements Bernard Laiterie du Chatelard (zwanej dalej <QUOT.START ID="QS0019" REF.END="QE0019" CODE="201E"/>Laiterie du Chatelard<QUOT.END ID="QE0019" REF.START="QS0019" CODE="201D"/>), wykonując wszystkie prace budowlane przy użyciu płyt wyprodukowanych przez SFIP.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3735"?><NP><NO.P>11</NO.P><TXT>Opinia eksperta sporządzona na zlecenie Laiterie du Chatelard wykazała istnienie wad konstrukcyjnych oraz wad produkcyjnych tych płyt, które czyniły te lokale nieprzydatnymi z punktu widzenia ich przeznaczenia. Koszt prac w celu przywrócenia do stanu zgodnego z przeznaczeniem został oszacowany na kwotę około <FT TYPE="NUMBER">610000</FT> EUR.</TXT></NP><NP><NO.P>12</NO.P><TXT>W chwili wykonywania tych prac SFIP była ubezpieczona u kilku ubezpieczycieli francuskich pierwszego i drugiego stopnia. Jako filia Recticel SA (zwanej dalej <QUOT.START ID="QS0020" REF.END="QE0020" CODE="201E"/>Recticeł<QUOT.END ID="QE0020" REF.START="QS0020" CODE="201D"/>), spółki prawa belgijskiego, była ona także ubezpieczona u kilku belgijskich ubezpieczycieli drugiego stopnia w ramach umowy ubezpieczenia grupowego zawartej przez Recticel oraz obejmującej również SFIP na podstawie aneksu z dnia <DATE ISO="19880708">8 lipca 1988 r.</DATE> ze skutkiem wstecznym od dnia <DATE ISO="19880607">7 czerwca 1988 r.</DATE>, tj. daty wstąpienia tej spółki do grupy Recticel. Rozdział VIII art. K tej umowy stanowi, że <QUOT.START ID="QS0021" REF.END="QE0021" CODE="201E"/>w przypadku sporów z tytułu niniejszej umowy Towarzystwo podda się właściwości sądów siedziby zawierającego umowę<QUOT.END ID="QE0021" REF.START="QS0021" CODE="201D"/>. Sąd odsyłający twierdzi, że klauzula ta nie została w sposób wyraźny narzucona przez ubezpieczyciela.</TXT></NP><NP><NO.P>13</NO.P><TXT>Pismami z dnia <DATE ISO="20010301">1</DATE> i <DATE ISO="20010312">12 marca 2001 r.</DATE> Laiterie du Chatelard wystąpiła do tribunal de grande instance de Bourgoin-Jallieu (Francja) z żądaniem naprawienia szkody przeciwko następującym spółkom:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>Calland, wobec której toczyło się pozasądowe postępowanie likwidacyjne i która została ponownie pozwana w osobie jej dwóch zarządców J. Callanda i M. Picarda,</P></ITEM><ITEM><P>Abeille, ubezpieczycielowi Calland,</P></ITEM><ITEM><P>SFIP,</P></ITEM><?PAGE NO="I-3736"?><ITEM><P>SMABTP, ubezpieczycielowi z tytułu odpowiedzialności zawodowej SFIP,</P></ITEM><ITEM><P>AXA Global Risks SA (zwanej dalej <QUOT.START ID="QS0022" REF.END="QE0022" CODE="201E"/>AXA Global Risks<QUOT.END ID="QE0022" REF.START="QS0022" CODE="201D"/>), ubezpieczycielowi SFIP od różnego rodzaju ryzyka,</P></ITEM><ITEM><P>Zurich International, ubezpieczycielowi SFIP od różnego rodzaju ryzyka.</P></ITEM></LIST></P></NP><NP><NO.P>14</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20010605">5 czerwca 2001 r.</DATE> ta ostatnia przypozwała jej ubezpieczycieli francuskich drugiego stopnia, tj. Zurich International France i Axa Corporate, która wstąpiła w prawa AXA Global Risks.</TXT></NP><NP><NO.P>15</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20010621">21 czerwca 2001 r.</DATE> SFIP, na podstawie art. 10 akapit pierwszy konwencji brukselskiej, przypozwała jej belgijskich ubezpieczycieli drugiego stopnia, współu-bezpieczycieli w ramach umowy ubezpieczenia grupowego, tj. Axa Belgium, Zurich Assurances, AIG, Fortis oraz Gerling (zwanych dalej <QUOT.START ID="QS0023" REF.END="QE0023" CODE="201E"/>współubezpieczycielami belgijskimi<QUOT.END ID="QE0023" REF.START="QS0023" CODE="201D"/>).</TXT></NP><NP><NO.P>16</NO.P><TXT>Współubezpieczyciele belgijscy podnieśli zarzut braku właściwości miejscowej tribunal de grande instance de Bourgoin-Jallieu, powołując się na klauzulę dotyczącą jurysdykcji zawartą w umowie ubezpieczenia grupowego.</TXT></NP><NP><NO.P>17</NO.P><TXT>Tribunal de grande instance de Bourgoin-Jallieu przy zastosowaniu rozdziału VII, art. K umowy mocą orzeczenia z dnia <DATE ISO="20020913">13 września 2002 r.</DATE> nakazał SFIP zwrócić się<?PAGE NO="I-3737"?> do tribunal de première instance de Bruxelles (Belgia), sądu siedziby Recticel będącej stroną umowy ubezpieczenia grupowego, o wydanie orzeczenia w przedmiocie żądań wobec współubezpieczycieli belgijskich.</TXT></NP><NP><NO.P>18</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20020927">27 września 2002 r.</DATE> SFIP zakwestionowała właściwość sądu przed cour d'appel de Grenoble.</TXT></NP><NP><NO.P>19</NO.P><TXT>SFIP utrzymywała przed tym sądem, że ubezpieczyciel nie może powołać się na klauzulę o właściwości sądu, której podstawą jest art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej, wobec uposażonego z tytułu ubezpieczenia, który nie zawarł w sposób wyraźny umowy ubezpieczenia z taką klauzulą. Laiterie du Chatelard oraz SMABTP przyłączyły się do argumentacji przedstawionej przez SFIP.</TXT></NP><NP><NO.P>20</NO.P><TXT>W takich okolicznościach cour d'appel de Grenoble postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0024" REF.END="QE0024" CODE="201E"/>Czy ubezpieczony uposażony z tytułu umowy ubezpieczenia, która została zawarta na jego rachunek między ubezpieczającym (zawierającym ubezpieczenie) a ubezpieczycielem, którzy mają swoje miejsce zamieszkania w tym samym państwie członkowskim, jest związany klauzulą dotyczącą jurysdykcji sądów tego państwa członkowskiego, w sytuacji gdy nie wyraził on osobiście zgody na tę klauzulę, kiedy szkoda powstała w innym państwie członkowskim oraz kiedy wystąpił on z powództwem przed sąd tego państwa członkowskiego przeciwko ubezpieczycielom z siedzibą w tym państwie?<QUOT.END ID="QE0024" REF.START="QS0024" CODE="201D"/>.</P></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><?PAGE NO="I-3738"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>W przedmiocie pytania prejudycjainego</P></TI></TITLE><NP><NO.P>21</NO.P><TXT>Przez swoje pytanie sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy klauzula dotycząca jurysdykcji, zastrzeżona zgodnie z art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej w umowie ubezpieczenia zawartej między ubezpieczającym a ubezpieczycielem jest skuteczna wobec ubezpieczonego, uposażonego z tytułu tej umowy, który nie udzielił wyraźnej zgody na taką klauzulę oraz ma swoje miejsce zamieszkania w innym umawiającym się państwie niż państwo ubezpieczającego i ubezpieczyciela.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Uwagi przedłożone Trybunałowi</P></TI></TITLE><NP><NO.P>22</NO.P><TXT>Współubezpieczyciele belgijscy oraz rząd Zjednoczonego Królestwa odsyłają do wyroku z dnia <DATE ISO="19830714">14 lipca 1983 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="201/82" YEAR="1983" PAGE.ECR="2503">201/82 Gerling i in., Rec. str. 2503</REF.DOC.ECR>, w którym Trybunał orzekł, że w przypadku umowy ubezpieczenia między ubezpieczycielem i ubezpieczającym, zawartej przez tego ostatniego zarówno dla niego samego, jak i na korzyść osób trzecich w stosunku do tej umowy oraz zawierającej klauzulę o jurysdykcji odnoszącą się do potencjalnych sporów wszczynanych przez te osoby trzecie, osoby te mogą powołać się na tę klauzulę, nawet jeśli nie udzieliły na nią wyraźnej zgody, zakładając, że został spełniony wymóg formy pisemnej przewidziany w art. 17 konwencji brukselskiej odnośnie do stosunków między ubezpieczycielem a ubezpieczającym oraz że została w tym względzie wyrażona jednoznaczna zgoda ubezpieczyciela. W pkt 18 tego wyroku Trybunał orzekł, że konwencja ta wyraźnie przewidziała możliwość zastrzeżenia klauzul dotyczących jurysdykcji nie tylko na korzyść ubezpieczającego, strony umowy, lecz także na korzyść ubezpieczonego i uposażonego z tytułu ubezpieczenia, którzy z założenia nie są stronami umowy, w sytuacji gdy nie są tożsami z ubezpieczającym, i którzy mogą być nawet nieznani w chwili zawarcia umowy. Współubezpieczyciele belgijscy wywodzą z tego wyroku, że Trybunał już dopuścił możliwość powołania się na klauzulę dotyczącą jurysdykcji wobec ubezpieczonego, uposażonego z tytułu ubezpieczenia bez konieczności spełniania przez niego wymogów z art. 17 konwencji brukselskiej.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3739"?><NP><NO.P>23</NO.P><TXT>Komisja uważa natomiast, że ubezpieczony uposażony z tytułu ubezpieczenia jest objęty umową ubezpieczenia, ale nie jest związany klauzulą dotyczącą jurysdykcji z uwagi na fakt automatycznej i bezwzględnej ochrony przysługującej każdej <QUOT.START ID="QS0025" REF.END="QE0025" CODE="201E"/>stronie słabszej<QUOT.END ID="QE0025" REF.START="QS0025" CODE="201D"/>. Z orzecznictwa Trybunału wynika, że uposażony z tytułu ubezpieczenia, który nie podpisał umowy zawartej na rachunek osoby trzeciej, może się powołać na klauzulę dotyczącą jurysdykcji choć a contrario, nie ma możliwości by klauzula ta mogła zostać powołana wobec niego. Co więcej, Komisja zauważa, że art. 12 pkt 2 konwencji brukselskiej, o którym mowa w powołanym powyżej wyroku w sprawie Gerling i in., wymienia w sposób wyraźny przypadek ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia oraz że wspomniane tam klauzule dotyczące jurysdykcji mają charakter fakultatywny, wyłącznie na korzyść <QUOT.START ID="QS0026" REF.END="QE0026" CODE="201E"/>strony słabszej<QUOT.END ID="QE0026" REF.START="QS0026" CODE="201D"/>. W konsekwencji ubezpieczony oraz beneficjent byliby włączeni do listy podmiotów, którzy mogliby zawrzeć lub powołać się na tę klauzulę. Jednakże art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej zezwala na klauzulę dotyczącą jurysdykcji posiadającej bez wątpienia charakter wyłączający, która nie wymienia uposażonych trzecich i stąd nie mogłaby być powołana względem tych ostatnich.</TXT></NP><NP><NO.P>24</NO.P><TXT>Współubezpieczyciele belgijscy oraz rząd Zjednoczonego Królestwa twierdzą, że zgodna z art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej klauzula dotycząca jurysdykcji została zastrzeżona na wniosek ubezpieczonego oraz że w konsekwencji nie można powoływać się na zasadę ochrony ubezpieczonego, <QUOT.START ID="QS0027" REF.END="QE0027" CODE="201E"/>strony słabszej<QUOT.END ID="QE0027" REF.START="QS0027" CODE="201D"/> umowy. Zdaniem ogółu współubezpieczycieli właściwe dla umowy zarzuty, które ubezpieczyciel może podnieść względem ubezpieczającego, można także podnieść względem ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, który ma zawsze możliwość odrzucenia klauzuli zawartej na jego korzyść, skoro nie odpowiadają mu niedogodności z nią związane. W przypadku sporu przed sądem krajowym ubezpieczony uposażony z tytułu ubezpieczenia powoływał względem ubezpieczycieli prawa wynikające z <QUOT.START ID="QS0028" REF.END="QE0028" CODE="201E"/>całości umowy<QUOT.END ID="QE0028" REF.START="QS0028" CODE="201D"/>, których część stanowi przedmiotowa klauzula dotycząca jurysdykcji, i nie może podnosić okoliczności, że jest całkowicie samodzielnym francuskim ubezpieczonym, ponieważ jest on w ramach umowy ubezpieczenia grupowego całkowicie i bezpośrednio zależny od Recticel, jeśli chodzi o zarządzanie polisami ubezpieczeniowymi i szkodami.</TXT></NP><NP><NO.P>25</NO.P><TXT>Podążając tym samym rozumowaniem, belgijscy współubezpieczyciele odsyłają do wyroku z dnia <DATE ISO="20020219">19 lutego 2002 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-256/00" YEAR="2002" PAGE.ECR="I-1699">C-256/00 Besix, Rec. str. I-1699</REF.DOC.ECR>, oraz<?PAGE NO="I-3740"?> uważają, że konwencja brukselska powinna zapewnić stronom przewidywalność i bezpieczeństwo w ich stosunkach prawnych oraz uniknięcie, jak dalece jest to możliwe, mnogości jurysdykcji odnośnie do tej samej umowy, aby zapobiec ryzyku sprzeczności orzeczeń oraz ułatwić uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych poza granicami państwa, w którym zostały one wydane.</TXT></NP><NP><NO.P>26</NO.P><TXT>Rządy francuski i Zjednoczonego Królestwa popierają ten argument i dodają, że należałoby przyznać znaczenie swobodnie wyrażonej woli stron oraz pewności prawa w dziedzinie ubezpieczeń. W istocie przy tego rodzaju umowie ubezpieczenia, która obejmuje różne spółki tej samej grupy w kilku państwach, należałoby przewidzieć, że różne spory mogące powstać przy stosowaniu tej umowy będą podlegać temu samemu sądowi. Taka interpretacja konwencji brukselskiej pozwoliłaby w ten sposób na zagwarantowanie jednolitości wykładni umowy ubezpieczenia, uniknięcie ewentualnego współistnienia sprzecznych decyzji, jak również mnogości sporów. Wykładnia ta doprowadziłaby zatem do urzeczywistnienia europejskiego rynku ubezpieczeń.</TXT></NP><NP><NO.P>27</NO.P><TXT>Komisja podnosi także, że niemożliwość powołania względem ubezpieczonego klauzul dotyczących jurysdykcji jest w stanie spowodować pewien brak przewidywalności po stronie towarzystw ubezpieczeniowych, które mogą być w ten sposób pozywane przed sądami, których nie są w stanie przewidzieć. Jednakże należy przyznać, że ustawodawca wspólnotowy wolał położyć akcent na cel, jakim jest ochrona ubezpieczonych.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Odpowiedź Trybunatu</P></TI></TITLE><NP><NO.P>28</NO.P><TXT>Tytułem wstępu należy przypomnieć, że konwencję brukselską winno się interpretować przy jednoczesnym uwzględnieniu właściwego jej systemu i celów<?PAGE NO="I-3741"?> oraz jej związku z traktatem WE (zob. wyrok z dnia <DATE ISO="19761006">6 października 1976 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="12/76" YEAR="1976" PAGE.ECR="1473">12/76 Tessili, Rec. str. 1473, pkt 9</REF.DOC.ECR>).</TXT></NP><NP><NO.P>29</NO.P><TXT>W tym względzie konwencja brukselska ustanawia w tytule II rozdział 3 autonomiczny system podziału kompetencji sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń. Artykuły 8-10 tej konwencji przewidują w szczególności, że ubezpieczyciel mający miejsce zamieszkania na terytorium umawiającego się państwa może być pozywany przed sądy umawiającego się państwa, w którym ma on swoje miejsce zamieszkania, przed sąd miejsca zamieszkania ubezpieczającego, przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, jeśli chodzi o ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, jak również przed sąd, w którym zawisło powództwo poszkodowanego przeciwko ubezpieczonemu, o ile jest to dopuszczalne przez prawo tego sądu. Ponadto art. 11 tej samej konwencji stanowi, że ubezpieczyciel może pozywać tylko przed sądy umawiającego się państwa, na którego terytorium pozwany ma miejsce zamieszkania, bez względu na to, czy jest on ubezpieczającym, ubezpieczonym, czy też uposażonym z tytułu ubezpieczenia.</TXT></NP><NP><NO.P>30</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z analizy przepisów tego rozdziału, dokonanej w świetle prac przygotowawczych poprzedzających ich przejęcie, wynika, że oferując ubezpieczonemu znacznie szerszy wybór jurysdykcji w porównaniu z tym, którym dysponuje ubezpieczyciel, oraz wyłączając jakąkolwiek możliwość klauzuli dotyczącej jurysdykcji na korzyść tego ostatniego, przepisy te są odzwierciedleniem troski, jaką jest ochrona ubezpieczonego, podmiotu ekonomicznie słabszego, któremu z reguły przedstawia się umowę już sformułowaną, której szczegóły nie podlegają negocjacji (zob. ww. wyrok w sprawie Gerling i in., pkt 17 oraz wyrok z dnia <DATE ISO="20000713">13 lipca 2000 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-412/98" YEAR="2000" PAGE.ECR="I-5925">C-412/98 Group Josi, Rec. str. I-5925, pkt 64</REF.DOC.ECR>).</TXT></NP><NP><NO.P>31</NO.P><TXT>W sprawach dotyczących ubezpieczeń cel ochrony osoby ekonomicznie słabszej jest również zagwarantowany przez ograniczenie autonomii stron odnośnie do klauzuli dotyczącej jurysdykcji. Zatem art. 12 konwencji brukselskiej wymienia w sposób<?PAGE NO="I-3742"?> wyczerpujący przypadki, w których strony mogą odstąpić od zasad ustanowionych w tytule II rozdział 3 tej konwencji. Tym bardziej, na podstawie art. 17 akapit czwarty konwencji, umowy dotyczące jurysdykcji nie wywołują skutku prawnego, jeżeli są sprzeczne z przepisami art. 12. Z tych przepisów wynika, że konwencja ta ustanawia system, w którym odstępstwa od zasad dotyczących jurysdykcji w sprawach dotyczących ubezpieczeń należy interpretować w sposób zwężający.</TXT></NP><NP><NO.P>32</NO.P><TXT>W szczególności art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej pozwala ubezpieczającemu oraz ubezpieczycielowi mającym w chwili zawarcia umowy swoje miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w tym samym umawiającym się państwie na wybór jurysdykcji sądów tego państwa, chyba że prawo tego państwa na to nie zezwala, nawet gdy zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło za granicą. Taka klauzula jest dopuszczalna na podstawie konwencji brukselskiej, ponieważ nie jest ona w stanie pozbawić ubezpieczającego, strony słabszej, odpowiedniej ochrony. W istocie, jak podkreśla rzecznik generalny w pkt 61 swojej opinii, jeśli nawet w tym przypadku ubezpieczający utraci możliwość wystąpienia do sądu miejsca, w którym wystąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, jest on nadal w stanie wystąpić z powództwem przed sądem jego miejsca zamieszkania.</TXT></NP><NP><NO.P>33</NO.P><TXT>W ten sposób zasada autonomii stron pozwala ubezpieczającemu, słabszej stronie umowy, na rezygnację z jednej z dwóch form ochrony przyznanej przez konwencję brukselską. Jednakże z uwagi na bezwzględny charakter celu ochrony podmiotu ekonomicznie słabszego autonomia ta nie rozciąga się aż do możliwości rezygnacji powołanego ubezpieczającego z jurysdykcji sądu jego miejsca zamieszkania. W istocie, jako strona słabsza, nie powinien on czuć się zniechęcony do zwrócenia się do sądu przez przeświadczenie o obowiązku wytoczenia powództwa przed sądy państwa, na terytorium którego jego współkontrahent ma swoje miejsce zamieszkania (zob. podobnie, w przypadku konsumenta, wyrok z dnia <DATE ISO="20050120">20 stycznia 2005 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-464/01" YEAR="2005" PAGE.ECR="I-439">C-464/01 Gruber, Zb.Orz. str. I-439, pkt 34</REF.DOC.ECR>).</TXT></NP><?PAGE NO="I-3743"?><NP><NO.P>34</NO.P><TXT>To właśnie w świetle tych rozważań należy ustalić, czy klauzula dotycząca jurysdykcji zawarta, zgodnie z art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej, między ubezpieczającym a ubezpieczycielem może zostać powołana względem ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, który ma swoje miejsce zamieszkania w innym umawiającym się państwie, innym niż państwo ubezpieczającego czy ubezpieczyciela.</TXT></NP><NP><NO.P>35</NO.P><TXT>Konwencja brukselska, a zwłaszcza jej art. 12 pkt 3 nie dostarczają żadnych szczegółów odnośnie do skutków prawnych takiej klauzuli dotyczącej jurysdykcji dla ubezpieczonego czy też uposażonego z tytułu umowy ubezpieczenia. Wykładnia literalna postanowień tej konwencji nie pozwala zatem na ustalenie, czy oraz, w danym przypadku, pod jakimi warunkami klauzula ta może zostać powołana przez ubezpieczyciela względem ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, kiedy ma on miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo ubezpieczającego lub ubezpieczyciela.</TXT></NP><NP><NO.P>36</NO.P><TXT>W tych warunkach, jak wynika to również z pkt 28 niniejszego wyroku, do Trybunału należy dokonanie wykładni postanowień konwencji brukselskiej, z uwzględnieniem systemu oraz ogólnych celów tej konwencji.</TXT></NP><NP><NO.P>37</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że uposażony ubezpieczony, podobnie jak ubezpieczający, podlega ochronie na podstawie konwencji brukselskiej jako podmiot ekonomicznie słabszy w rozumieniu powołanego wyżej wyroku w sprawie Gerling i in.</TXT></NP><NP><NO.P>38</NO.P><TXT>W konsekwencji możliwość powołania się wobec ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia na klauzulę dotyczącą jurysdykcji na podstawie art. 12 pkt 3 tej konwencji jest dopuszczalna, jeśli nie narusza to celu ochrony podmiotu słabszego ekonomicznie.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3744"?><NP><NO.P>39</NO.P><TXT>Tak więc możność powołania się na taką klauzulę, jak również podkreśla to rzecznik generalny w pkt 62 i 67 swojej opinii, pociągałaby za sobą poważne konsekwencje dla ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, który nie zawarł takiej klauzuli oraz który ma miejsce zamieszkania w innym umawiającym się państwie. Z jednej strony pozbawiałaby ona tego ubezpieczonego możliwości zwrócenia się do sądu miejsca wystąpienia szkody, jak również wytoczenia powództwa przed sąd jego miejsca zamieszkania przez nałożenie obowiązku wyboru sądu miejsca zamieszkania ubezpieczyciela przy dochodzeniu praw przeciwko temu ostatniemu. Z drugiej strony pozwalałaby takiemu ubezpieczycielowi na wystąpienie do sądu jego miejsca zamieszkania w przypadku powództw przeciwko ubezpieczonemu uposażonemu z tytułu ubezpieczenia.</TXT></NP><NP><NO.P>40</NO.P><TXT>Taka wykładnia doprowadziłaby do zaakceptowania umowy dotyczącej jurysdykcji na korzyść ubezpieczyciela oraz stanowiłaby naruszenie celu jakim jest ochrona podmiotu ekonomicznie najsłabszego, w niniejszym przypadku ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, który powinien dysponować możliwością wytoczenia powództwa oraz obrony w sądzie jego miejsca zamieszkania.</TXT></NP><NP><NO.P>41</NO.P><TXT>W celu wzmocnienia tej usankcjonowanej już w pkt 17 powołanego powyżej wyroku w sprawie Gerling i in. ochrony ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, podmiotu ekonomicznie słabszego, art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia <DATE ISO="20011222">22 grudnia 2001 r.</DATE> w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="012" DATE.PUB="2001" PAGE.FIRST="1">Dz.U. 2001, L 12, str. 1</REF.DOC.OJ>) został sformułowany w taki sposób, że wyraźnie pozwala ubezpieczonemu lub uposażonemu z tytułu umowy ubezpieczenia pozywać ubezpieczyciela przed sąd miejsca zamieszkania tych pierwszych, podczas gdy art. 8 akapit pierwszy pkt 2 konwencji brukselskiej przewiduje jedynie właściwość sądu miejsca zamieszkania ubezpieczającego bez określenia, czy ubezpieczyciel może czy nie być pozywany przed sąd miejsca zamieszkania ubezpieczonego lub uposażonego z tytułu ubezpieczenia.</TXT></NP><NP><NO.P>42</NO.P><TXT>Ponadto powołany powyżej wyrok w sprawie Gerling i in., w przeciwieństwie do twierdzeń współubezpieczycieli belgijskich oraz rządu Zjednoczonego Królestwa, nie<?PAGE NO="I-3745"?> może zostać powołany na poparcie tezy, zgodnie z którą klauzula dotycząca jurysdykcji może zostać powołana wobec ubezpieczonego, ponieważ, po pierwsze, w wyroku tym przedmiotem była klauzula dotycząca jurysdykcji na podstawie art. 12 pkt 2 konwencji brukselskiej, który wyraźnie zezwala stronom umowy na zawarcie klauzuli dotyczącej jurysdykcji nie wyłącznej, lecz fakultatywnej na korzyść wyłącznie ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uposażonego oraz, po drugie, ponieważ w tym samym wyroku Trybunał wypowiedział się wyłącznie co do powołania tej klauzuli przez osobę trzecią, ubezpieczonego uposażonego z tytułu ubezpieczenia, względem ubezpieczyciela a nie co do możności powołania jej przez ubezpieczyciela względem tej osoby trzeciej. Jak podnosi rzecznik generalny w pkt 52 swojej opinii, możliwość powołania przez ubezpieczonego uposażonego z tytułu umowy ubezpieczenia tej klauzuli wobec ubezpieczyciela nie może wyrządzić jemu szkody, lecz, wręcz przeciwnie, zmierza do zwiększenia ochrony podmiotu ekonomicznie słabszego poprzez dodanie kolejnej jurysdykcji do jurysdykcji przewidzianych przez konwencję brukselską w sprawach dotyczących ubezpieczeń.</TXT></NP><NP><NO.P>43</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, iż należy odpowiedzieć na postawione pytanie, że klauzula dotycząca jurysdykcji zawarta zgodnie z art. 12 pkt 3 konwencji brukselskiej nie może zostać powołana wobec ubezpieczonego uposażonego z tytułu umowy ubezpieczenia, który nie zezwolił wyraźnie na tę klauzulę i który ma miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie innym niż państwo ubezpieczającego czy ubezpieczyciela.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P>W przedmiocie kosztów</P></TI></TITLE><NP><NO.P>44</NO.P><TXT>Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="I-3746"?><JURISDICTION><INTRO><P>Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:</P></INTRO><P>Klauzula dotycząca jurysdykcji zawarta zgodnie z art. 12 pkt 3 Konwencji z dnia <DATE ISO="19680927">27 września 1968 r.</DATE> o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, w brzmieniu nadanym Konwencją z dnia <DATE ISO="19781009">9 października 1978 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Konwencją z dnia <DATE ISO="19821025">25 października 1982 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Republiki Greckiej, Konwencją z dnia <DATE ISO="19890526">26 maja 1989 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Konwencją z dnia <DATE ISO="19961129">29 listopada 1996 r.</DATE> w sprawie przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii oraz Królestwa Szwecji, nie może zostać powołana wobec ubezpieczonego uposażonego z tytułu umowy ubezpieczenia, który wyraźnie nie udzielił zgody na tę klauzulę i który ma miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie innym niż państwo ubezpieczającego czy ubezpieczyciela.</P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><P>Podpisy</P></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>