|
Publicatieblad |
NL C-serie |
|
C/2025/6668 |
11.12.2025 |
Bekendmaking van een aanvraag tot registratie overeenkomstig artikel 15, lid 4, van Verordening (EU) nr. 2024/1143 van het Europees Parlement en de Raad
(C/2025/6668)
Binnen drie maanden na de datum van deze bekendmaking kunnen de autoriteiten van een lidstaat of van een derde land of een natuurlijke of rechtspersoon die een rechtmatig belang heeft en in een derde land gevestigd is of woont, bij de Commissie bezwaar indienen overeenkomstig artikel 17 van Verordening (EU) 2024/1143 van het Europees Parlement en de Raad (1).
ENIG DOCUMENT
Oorsprongsbenamingen en geografische aanduidingen van landbouwproducten
“Sapin de Noël du Morvan”
EU-nr.: PGI-FR-03379 — 16.12.2024
1. Naam/namen
“Sapin de Noël du Morvan”
2. Type geografische aanduiding
BOB ☐ BGA ☒
3. Land waartoe het afgebakende geografische gebied behoort
Frankrijk
4. Beschrijving van het landbouwproduct
4.1. Indeling van het landbouwproduct overeenkomstig de post en code van de gecombineerde nomenclatuur, als bedoeld in artikel 6, lid 1, van Verordening (EU) 2024/1143
06 — LEVENDE PLANTEN EN PRODUCTEN VAN DE BLOEMENTEELT
0604 — Loof, bladeren, twijgen, takken en andere delen van planten, zonder bloemen, bloesems of bloemknoppen, alsmede grassen, mossen en korstmossen, voor bloemstukken of voor versiering, vers, gedroogd, gebleekt, geverfd, geïmpregneerd of op andere wijze geprepareerd
4.2. Beschrijving van het landbouwproduct waarop de geregistreerde naam van toepassing is
De “Sapin de Noël du Morvan” is een sierboom, geveld of in pot, die traditioneel tijdens de kerstperiode wordt gebruikt om woningen te versieren.
De “Sapin de Noël du Morvan” wordt geveld of in pot aangeboden. De boom is afkomstig van de volgende rassen:
|
— |
Abies nordmanniana (Nordmannspar); |
|
— |
Abies procera (syn. nobilis) (edelspar); |
|
— |
Picea abies (fijnspar). |
De “Sapin de Noël du Morvan” voldoet aan de volgende esthetische criteria:
|
— |
Evenwichtige en symmetrische vertakking; |
|
— |
Regelmatige en dichte takken; |
|
— |
Diepgroene naalden voor de fijnspar en Nordmannspar, blauwgroene naalden voor de edelspar; |
|
— |
Goede versheid; doordat de bomen laat worden geveld of gerooid, blijven ze lang in goede staat. |
De gevelde kerstbomen zijn 40 cm tot 15 m hoog, de kerstbomen in pot 60 cm tot 2 m.
Kerstbomen met kluit, kunstsneeuw of kunstijs zijn verboden, evenals kerstbomen die met een kleurstof zijn behandeld.
Een “Sapin de Noël du Morvan” met een hoogte tussen 40 centimeter en 3 meter moet de volgende kenmerken hebben:
|
Criteria |
Streefwaarde |
|
Kleur |
Homogeen over de hele boom |
|
Vorm |
Verhouding breedte/hoogte tussen 0,5 en 1 |
|
Dichtheid |
De kronen van de takken en de stengelleden moeten gelijkmatig over de hele hoogte van de boom zijn verdeeld, en voldoende in aantal zijn voor een goede dichtheid |
|
Stam |
Eén stam in het midden van de boom |
|
Top |
Rechte top, eventueel enigszins gebogen of krom tot een hoek van maximaal 20° ten opzichte van het verticale deel. De lengte ligt tussen de lengte van de takken van de bovenste krans en tweemaal die lengte |
|
Symmetrie |
Algemeen symmetrisch uiterlijk en takken verdeeld rond de stam Ten minste vier takken van dezelfde lengte in elke krans, tenzij er meerdere compenserende tussenliggende takken aanwezig zijn |
Een “Sapin de Noël du Morvan” met een hoogte tussen 3 meter en maximaal 15 meter moet aan de volgende kenmerken voldoen:
|
Criteria |
Streefwaarde |
|
Kleur |
Homogeen over de hele boom |
|
Vorm |
Verhouding breedte/hoogte tussen 0,4 en 0,9 |
|
Dichtheid |
De kronen van de takken en de stengelleden moeten gelijkmatig over de hele hoogte van de boom zijn verdeeld, en voldoende in aantal zijn voor een goede dichtheid |
|
Stam |
Eén stam in het midden van de boom |
|
Symmetrie |
Algemeen symmetrisch uiterlijk en takken verdeeld rond de stam |
Een “Sapin de Noël du Morvan” mag slechts één kleine schade en één klein gebrek vertonen.
Hieronder wordt de indeling van grote en kleine schaden en gebreken aangegeven.
Voor een “Sapin de Noël du Morvan” met een hoogte tussen 40 centimeter en 3 meter:
|
Criteria |
Gebreken/schade |
Groot/klein |
|
Takken met (korst)mossen |
Schade |
Klein |
|
Naalden niet regelmatig verdeeld |
Schade |
Klein |
|
Afgebroken en dode takken |
Schade |
Groot |
|
Sporen van algen of kleine schade veroorzaakt door insecten of dieren |
Schade |
Klein |
|
Met het oog op een regelmatige verdeling van de takken en stengelleden, mag de internodale afstand maximaal twee keer zo groot zijn als voor de scheut van het voorgaande jaar |
Gebrek |
Groot |
|
Niet-homogene kleur van de boom |
Gebrek |
Klein |
|
Verhouding breedte/hoogte tussen 1 en 1,33 of 0,3 en 0,5 |
Gebrek |
Klein |
|
Meerdere stammen |
Gebrek |
Groot |
|
Top met een hoek van meer dan 20° ten opzichte van het verticale deel |
Gebrek |
Groot |
|
Top die niet de voorgeschreven lengte heeft |
Gebrek |
Klein |
|
Asymmetrische boom met minder dan vier takken per krans en onvoldoende internodale takken om het gebrek te verbergen |
Gebrek |
Groot |
Voor een “Sapin de Noël du Morvan” met een hoogte tussen 3 meter en maximaal 15 meter:
|
Criteria |
Gebreken/schade |
Groot/klein |
|
Niet-homogene kleur van de boom |
Gebrek |
Klein |
|
Verhouding breedte/hoogte niet tussen 0,4 en 0,9 |
Gebrek |
Groot |
|
Meerdere stammen |
Gebrek |
Groot |
|
De kronen van de takken en de stengelleden zijn niet gelijkmatig over de hele hoogte van de boom verdeeld, en zijn onvoldoende in aantal voor een goede dichtheid |
Gebrek |
Groot |
|
De boom ziet er niet symmetrisch uit en de takken zijn niet gelijkmatig rond de stam verdeeld |
Gebrek |
Groot |
|
Enkele afgebroken takken als gevolg van het vellen en het vervoer |
Schade |
Klein |
4.3. Afwijkingen inzake het betrekken van diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong met een beschermde oorsprongsbenaming) en beperkingen op het betrekken van grondstoffen (alleen voor verwerkte producten met een beschermde geografische aanduiding)
__
4.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden
De productie van kerstbomen met de BGA (aanplant, teelt, etikettering, vellen of rooien) vindt plaats in het geografische gebied van de BGA.
4.5. Specifieke regels voor het verpakken, in plakken snijden, raspen enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst
Het product moet in het geografische gebied worden verpakt om schade tijdens het vervoer te voorkomen en de integriteit van het product te waarborgen. Bij het verpakken worden de takken langs de stam bij elkaar gehouden om te voorkomen dat ze tijdens het vervoer in elkaar vast komen te zitten en beschadigd raken (afgebroken takken, verlies van naalden).
4.6. Specifieke regels inzake de etikettering van het landbouwproduct waarnaar de geregistreerde naam verwijst
De “Sapin de Noël du Morvan” wordt voorzien van een etiket waarop het volgende wordt aangeduid:
|
— |
de vermelding van de BGA “Sapin de Noël du Morvan”, |
|
— |
de contactgegevens van de organisatie Excellence Végétale, |
|
— |
de naam van het verkochte ras (triviale en Latijnse naam), |
|
— |
een verwijzing naar de identificatiegegevens van de producent, |
|
— |
de hoogte van de boom. |
5. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied
Gemeenten in de volgende departementen:
Côte d’Or
Aisy-sous-Thil, Bard-le-Régulier, Blanot, Brazey-en-Morvan, Champeau-en-Morvan, Dompierre-en-Morvan, Juillenay, Lacour-d’Arcenay, Liernais, Ménessaire, Molphey, (La) Motte-Ternant, Montigny-Saint-Barthemy, Montlay-en-Auxois, Précy-sous-Thil, (La) Roche-en-Brenil, Rouvray, Saint-Andeux, Saint-Didier, Saint-Germain de Modéon, Saint-Martin-de-la-Mer, Saulieu, Savilly, Sincey-les-Rouvray, Thoisy-la-Berchère, Vianges, Vic-sous-Thil, Villargoix, Villiers-en-Morvan.
Nièvre
Alligny-en-Morvan, Arleuf, Avrée, Bazoches, Blismes, Brassy, Cervon, Chalaux, Château-Chinon (Campagne), Château-Chinon (Ville), Châtin, Chaumard, Chiddes, Corancy, Dommartin, Dun-les-Places, Dun-sur-Grandry, Empury, Fâchin, Fléty, Gâcogne, Gien-sur-Cure, Glux-en-Glenne, Gouloux, Larochemillay, Lavault-de-Frétoy, Lormes, Luzy, Marigny-l’Église, Mhère, Millay, Montigny-en-Morvan, Montreuillon, Montsauche-les-Settons, Moulins-Engilbert, Mouron-sur-Yonne, Moux-en-Morvan, Onlay, Ouroux-en-Morvan, Planchez, Poil, Pouques-Lormes, Préporché, Saint-Agnan, Saint-André-en-Morvan, Saint-Brisson, Saint-Hilaire-en-Morvan, Saint-Honoré-Les-Bains, Saint-Léger-de-Fougeret, Saint-Martin-du-Puy, Saint-Péreuse, Sémelay, Sermages, Vauclaix, Villapourçon.
Saône-et-Loire
Anost, Autun, Barnay, Brion, Broye, (La) Celle-en-Morvan, (La) Chapelle-Sous-Uchon, Charbonnat, Chissey en Morvan, (La) Comelle, Cussy en Morvan, Dettey, Étang-sur-Arroux, (La) Grande-Verrière, Laizy, Lucenay-l’Évêque, Mesvres, (La) Petite-Verrière, Roussillon-en-Morvan, Saint-Didier-sur-Arroux, Saint-Léger-sous-Beuvray, Saint-Nizier-sur-Arroux, Saint-Prix, Sommant, (La) Tagnière, Thil-sur-Arroux, Uchon.
Yonne
Avallon, Beauvilliers, Bussières, Chastellux-sur-Cure, Cussy-les-Forges, Domecy-sur-Cure, Island, Magny, Pontaubert, Quarré-les-Tombes, Saint-Brancher, Saint-Germain-des-Champs, Saint-Léger-Vauban, Sainte-Magnance.
6. Verband met het geografische gebied
Natuurlijke factoren
De bijzondere kwaliteit van “Sapin de Noël du Morvan” houdt verband met het geografische gebied
Het geografische gebied van de “Sapin de Noël du Morvan” is afgebakend op basis van bodem-, klimaat- en historische criteria. Het gebied komt overeen met het granietmassief van de Morvan; het noordelijke puntje van het Centraal Massief. De hoogte in het gebied loopt geleidelijk op van noord naar zuid tot aan de Haut Folin (met 901 meter het hoogste punt van de Morvan). De gemiddelde hoogte bedraagt 600 meter.
De huidige bodem is ontstaan door de ontwikkeling van zure bruine bodems op granietzand. Deze bodems zijn van geringe landbouwkundige waarde en hebben de volgende kenmerken:
|
— |
leem-klei-zandtextuur; |
|
— |
zure pH: 4 tot 5; |
|
— |
aanzienlijke chemische tekorten aan fosforzuur en kationen; |
|
— |
hoge uitwisselingscapaciteit aan de oppervlakte: (20 mg/100 g) die met de diepte snel daalt tot enkele milli-equivalenten in het granietzand; |
|
— |
waterreserve groter dan 1 mm water per cm bodem. |
De Morvan kent “een lange, strenge winter, een late lente en een warme maar korte zomer” (Sirugue (2008), Le Morvan, inventaire cartographique des paysages et du patrimoine naturel) met grote verschillen van jaar tot jaar, veel neerslag en gematigde temperaturen met een regelmatig risico op vorst.
De hoeveelheid neerslag in de Morvan kan van jaar tot jaar halveren of verdubbelen. De Morvan is het eerste reliëf waarop wolken stuiten vanaf de Atlantische kust. De gemiddelde hoeveelheid neerslag bedraagt er 1 000 mm per jaar, verdeeld over 200 dagen.
De hoeveelheid neerslag neemt toe met de hoogte: van gemiddeld 800 mm/jaar tussen 300 en 400 meter hoogte, tot meer dan 1 600 mm/jaar boven een hoogte van 900 meter. De hoeveelheid neerslag verschilt ook aanzienlijk per seizoen, met een droger seizoen van maart tot oktober en een natter seizoen van november tot februari.
De gemiddelde temperaturen zijn gematigd door de invloed van de oceaan. Ze variëren van – 2 °C tot + 4 °C in de winter en van + 10 °C tot + 25 °C in de zomer. Binnen deze gemiddelden doen zich echter grote schommelingen voor, met soms temperatuurverschillen van meer dan 20 °C op één dag. Daarnaast vriest het vaak, en soms intens, met een gemiddelde van circa honderd vorstdagen per jaar. Het is niet ongewoon dat er in augustus onderin de dalen temperaturen iets onder het nulpunt worden gemeten.
Menselijke factoren
Het concept “kerstboom” vindt zijn oorsprong in de protestantse cultuur, met name in Duitsland en Scandinavië, waar het al in de zestiende eeuw een wijdverbreid fenomeen was. In Frankrijk kwam deze traditie tot ontwikkeling na de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting, met name in Parijs. De Morvan, een gebied met moeilijke landbouwomstandigheden waar bosbouw werd bedreven, had dankzij de binnenvaart nauwe handelsbanden met de hoofdstad en profiteerde van deze nieuwe vraag door sparren uit bosdunningen naar de Parijse markt te sturen.
Al snel nam de vraag toe en waren de bomen uit dunningen niet meer voldoende. Zo ontstond en ontwikkelde zich de kerstboomteelt zoals we die tegenwoordig kennen. Steeds meer eigenaren van bospercelen speelden in op de vraag, hetzij als aanvulling op een ander inkomen, hetzij als specialiteit. Ook de boeren in de Morvan diversifieerden hun activiteiten en begonnen kerstbomen te produceren op hun lastigste landbouwpercelen, die echter wel geschikt waren voor de kerstboomteelt.
De teelttechnieken, die soms tot wel vijf generaties producenten teruggaan, zijn geleidelijk verbeterd en is er een echte knowhow opgebouwd en doorgegeven. Vanaf de aanplant vinden alle stappen in de productie van de kerstbomen plaats in de Morvan. Enkele kwekers hebben zich ook gespecialiseerd in de productie van jonge planten, hoewel dit tot op heden niet voldoende is om de producenten in het geografische gebied volledig zelfvoorzienend te maken. Er is een hele industrie ontstaan en er zijn tal van bedrijven actief rond de productie van de kerstbomen: productie van houten steunen, levering van productiemiddelen, machines enz.
Specificiteit van het product
De “Sapin de Noël du Morvan” heeft de volgende kenmerken:
|
— |
evenwichtige en symmetrische vertakking met één rechte stam; |
|
— |
regelmatige en dichte takken met een rechte top in de juiste verhouding; |
|
— |
homogene kleur over de hele boom; diepgroen voor de fijnspar en Nordmannspar, diepblauwgroen voor de edelspar; |
|
— |
goede versheid en goed behoud van de naalden na het vellen. |
Causaal verband
De geografische ligging (bodem, klimaat) van het Morvan-gebergte zorgt voor ideale groeiomstandigheden voor sparren. Deze ligging, in combinatie met de knowhow van de producenten, die al bijna een eeuw lang kerstbomen kweken op dit granietmassief in Bourgondië, maakt het mogelijk om bomen van hoge kwaliteit te kweken. De producenten gebruiken hun knowhow om de bomen gedurende hun hele levensduur te snoeien: verwijdering van dubbele toppen en onderste takken, verdichting van de sparren door de zijkanten te snoeien, of verwijdering van knoppen. Met hun geoefende oog zorgen de producenten ook voor de selectie van de bomen door ze per stuk van een etiket te voorzien.
De producenten houden ook rekening met milieuvriendelijke praktijken, gezien de ligging van hun bedrijf in het regionaal natuurpark Morvan. Om het ecosysteem van de Morvan te beschermen en de bodem niet uit te putten en te verarmen, zijn sparren met kluit verboden. Sparren in pot worden geproduceerd met potgrond. Deze geografische omgeving is ook geschikt voor de productie van grote sparren. Daaromheen is specifieke knowhow ontstaan, waardoor percelen voor de productie van grote sparren konden worden aangelegd. In de loop der jaren en bij het snoeien selecteert de producent de bomen die tot grote sparren zullen uitgroeien.
De bomen groeien gecontroleerd als gevolg van de relatief arme grond. Dit levert homogene sparren op (kleine afstand tussen de kransen) die met geschikte snoeitechnieken nog verder verdicht kunnen worden. De kwaliteit van de “Sapin de Noël du Morvan” is met name te danken aan de verharding van deze boom.
Vorstverharding is een acclimatisatiemechanisme dat wordt veroorzaakt door de kortere dagen en dalende temperaturen in de herfst (onder de 5 °C en soms tot iets onder het nulpunt). Dit fenomeen wordt aanzienlijk versterkt door de barre klimatologische omstandigheden die kenmerkend zijn voor de Morvan.
Door deze omstandigheden belanden de bomen in een vroeg stadium en vóór het vellen in een uitgesproken rusttoestand. Deze rusttoestand heeft een bijzonder gunstig effect op het behoud van de naalden en de kleur na het vellen of rooien. De bomen blijven ook langer in goede staat doordat ze laat worden geveld of gerooid.
Vandaag de dag is de Morvan het grootste productiegebied van Frankrijk, met 1 500 hectare aan teeltgrond waar jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen kerstbomen worden geproduceerd door een honderdtal producenten. Zij hebben een bijzondere knowhow en unieke synergie opgebouwd door hun middelen te bundelen.
Het gaat om een essentiële economische activiteit voor dit kansarme plattelandsgebied. De Sapin Expo, die om de vier jaar in juni in Saulieu plaatsvindt, is inmiddels een belangrijk evenement voor alle professionals in de kerstboomsector, ook buiten de Morvan.
De “Sapin de Noël du Morvan” is een krachtig symbool voor de regio geworden. Kerstbomen uit de Morvan staan op de meest prestigieuze locaties in Parijs (de Sénat, Opéra de Paris …). De Nordmannspar op de binnenplaats van het Élysée, aangeboden door de AFSNN (Association Française du Sapin de Noël Naturel), is al vele jaren een trotse vertegenwoordiger van de Morvan.
Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier van de geografische aanduiding
https://extranet.inao.gouv.fr/fichier/CDCSapinNoelMorvan-250702.pdf
(1) Verordening (EU) 2024/1143 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 betreffende geografische aanduidingen voor wijn, gedistilleerde dranken en landbouwproducten, evenals gegarandeerde traditionele specialiteiten en facultatieve kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1308/2013, (EU) 2019/787 en (EU) 2019/1753 en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1151/2012 (PB L, 2024/1143, 23.4.2024, ELI:http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1143/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/6668/oj
ISSN 1977-0995 (electronic edition)