ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1523/2007 για την απαγόρευση της εμπορίας, των εισαγωγών και των εξαγωγών από την Κοινότητα γούνας γάτας και σκύλου και προϊόντων που περιέχουν τέτοια γούνα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1.           Ιστορικό

O κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1523/2007[1] απαγορεύει την εμπορία, τις εισαγωγές και τις εξαγωγές από την Ένωση γούνας γάτας και σκύλου και προϊόντων που περιέχουν τέτοια γούνα.

Η απαγόρευση θεσπίστηκε για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες των ευρωπαίων πολιτών που θεωρούν τις γάτες και τους σκύλους ζώα συντροφιάς και για το λόγο αυτό δεν επιθυμούν να αγοράζουν προϊόντα που περιέχουν γούνα γάτας ή σκύλου.

Με τον εν λόγω κανονισμό εναρμονίζονται σε επίπεδο ΕΕ τα μέτρα που απαγορεύουν τη γούνα γάτας και σκύλου και τα προϊόντα που περιέχουν τέτοια γούνα, επειδή δεκαπέντε κράτη μέλη[2] είχαν ήδη θεσπίσει εθνική νομοθεσία για τον περιορισμό της παραγωγής και του εμπορίου γούνας γάτας και σκύλου.

Η γούνα γάτας και σκύλου δεν διακρίνεται εύκολα από άλλα είδη γούνας ή συνθετικά υλικά που χρησιμοποιούνται για τις απομιμήσεις γούνας. Πρόκειται κυρίως για τη γούνα που χρησιμοποιείται ως επένδυση ή διακόσμηση σε ρούχα (π.χ. γιακάς παλτού) ή σε παιχνίδια ή αξεσουάρ (π.χ. μπρελόκ κλειδιών με ζωάκια από γούνα).

Η απαγόρευση της γούνας γάτας και σκύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζεται από τις 31 Δεκεμβρίου 2008.

Το άρθρο 7 του κανονισμού προβλέπει ότι «Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών τελωνειακών δραστηριοτήτων, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2010». Η παρούσα έκθεση αποτελεί την απάντηση της Επιτροπής στο αίτημα αυτό.

Η έκθεση στοχεύει να παρουσιάσει μία επισκόπηση της εφαρμογής της απαγόρευσης της γούνας γάτας και σκύλου στην ΕΕ, την περίοδο 2009-2010. Η έγκριση της παρούσας έκθεσης καθυστέρησε, επειδή τα κράτη μέλη έπρεπε να συγκεντρώσουν αρκετά στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή της απαγόρευσης. Η ανάλυση δεν ολοκληρώθηκε παρά μόνο στη διάρκεια του 2012, επειδή ορισμένα από τα στοιχεία παραλήφθηκαν στις αρχές του 2012.

Στην ανάλυση περιγράφονται τα μέτρα επιβολής που έλαβαν τα κράτη μέλη προκειμένου να εμποδίζουν το εμπόριο, τις εισαγωγές ή τις εξαγωγές από την Ένωση γούνας γάτας και σκύλου καθώς και προϊόντων που περιέχουν τέτοια γούνα.

Ειδικότερα, η έκθεση παρέχει επισκόπηση των μεθόδων ανάλυσης που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για την ταυτοποίηση του είδους ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα και των κυρώσεων που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβάσεων. Στην έκθεση υπογραμμίζονται τα βασικά προβλήματα εφαρμογής που επεσήμαναν στην Επιτροπή τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη.

Τέλος, στο παρόν έγγραφο παρουσιάζονται οι επιπτώσεις της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, όπως έγιναν αντιληπτές από τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη.

2.           Υποχρεώσεις των κρατών μελών

Τα κράτη μέλη φέρουν την κύρια ευθύνη για την εφαρμογή της απαγόρευσης[3].

Επιπλέον, τα κράτη μέλη οφείλουν να:

– ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τις μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποιούν για την ταυτοποίηση του είδους του ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα (άρθρο 5 του κανονισμού)·

– θεσπίζουν και κοινοποιούν στην Επιτροπή τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβάσεων του κανονισμού (άρθρο 8 του ως άνω κανονισμού).

3.           Μεθοδολογία

Για την κατάρτιση της έκθεσης, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις ακόλουθες πηγές πληροφοριών:

– τις απαντήσεις που έδωσαν τα κράτη μέλη στο ερωτηματολόγιο που έστειλε η Επιτροπή το 2011, σχετικά με την επιβολή της απαγόρευσης της γούνας γάτας και σκύλου κατά τα έτη 2009 και 2010[4]·

– τις πληροφορίες που απέστειλαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβάσεων του κανονισμού·

– την αλληλογραφία της Επιτροπής με τους ενδιαφερομένους ή τα κράτη μέλη.

– τα συμπεράσματα της συνεδρίασης[5] που διοργάνωσε στις 18 Ιανουαρίου 2012 η Επιτροπή για προκειμένου να συζητήσει την εφαρμογή της απαγόρευσης με εκπροσώπους των κρατών μελών και τα κυριότερα ενδιαφερόμενα μέρη[6].

4.           Εφαρμογή της απαγορευσησ

4.1.        Έλεγχοι στα κράτη μέλη

Τα κράτη μέλη έπρεπε να οργανώσουν συστήματα ελέγχων για την εφαρμογή της απαγόρευσης. Ειδικότερα, έπρεπε να ενσωματώσουν στα ήδη υπάρχοντα συστήματα ελέγχων ειδικούς ελέγχους για την απαγόρευση, όπως περιγράφεται στα κεφάλαια που ακολουθούν.

Τα μέτρα που ελήφθησαν διέφεραν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο περισσότερο ως προς το βαθμό εμβάθυνσής τους. ειδικότερα, λίγα κράτη μέλη πήραν μέτρα όσον αφορά την κατάρτιση, τις διαδικασίες και την διάδοση των πληροφοριών.

Επειδή η γούνα γάτας και σκύλου και τα προϊόντα που περιέχουν τέτοια γούνα προέρχονται από τρίτες χώρες, πρωταρχικός στόχος των συστημάτων ελέγχων που εφαρμόστηκαν στα κράτη μέλη ήταν να εμποδίζουν την είσοδο στην ΕΕ παράνομων εισαγωγών γούνας γάτας και σκύλου, για εμπορικούς σκοπούς, από τρίτες χώρες. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την παραγωγή γούνας γάτας και σκύλου στην ΕΕ και ως εκ τούτου, η πιθανότητα εξαγωγής είναι εντελώς θεωρητική.

4.1.1.     Εθνικές νομοθεσίες για την απαγόρευση της εμπορίας γούνας γάτας και σκύλου

Οι εθνικές νομοθεσίες που απαγορεύουν τη γούνα γάτας και σκύλου και ίσχυαν ήδη πριν από την έκδοση του κανονισμού καταργήθηκαν και/ή τροποποιήθηκαν στα εν λόγω κράτη μέλη. Η θέση σε ισχύ του κανονισμού έκανε δυνατή την εφαρμογή εναρμονισμένων κανόνων σε επίπεδο ΕΕ που αφορούν την εν λόγω απαγόρευση. Κατά τον τρόπο αυτό απλουστεύονται τα καθήκοντα του μόνιμου προσωπικού που διενεργεί τους ελέγχους καθώς και των επιχειρήσεων που εμπορεύονται νόμιμα είδη γούνας και προϊόντων από γούνα ή απομιμήσεις γούνας.

4.1.2.     Κυρώσεις που εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβάσεων της απαγόρευσης

Τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για τον καθορισμό των κυρώσεων που εφαρμόζονται σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του κανονισμού. Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Η πλειονότητα των κρατών μελών τροποποίησαν τις εθνικές νομοθεσίες τους προκειμένου να εισαγάγουν διοικητικές και/ή ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης της απαγόρευσης. Άλλα κράτη μέλη είχαν ήδη θεσπίσει κυρώσεις για την εισαγωγή ή την εμπορία εν γένει παράνομων εμπορευμάτων, που μπορούν να τύχουν εφαρμογής σε περίπτωση παραβίασης του κανονισμού.

Οι διοικητικές κυρώσεις συνίστανται κυρίως σε πρόστιμα που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο επιβολής και ποινικών κυρώσεων.

Οι ποινικές κυρώσεις συνεπάγονται εν γένει την παραπομπή της υπόθεσης σε εθνικό δικαστήριο. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 1, το επίπεδο των ποινών που επιβάλλονται παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των κρατών μελών.

Τέλος, όλα τα κράτη μέλη έχουν τη νομική εξουσία να κατάσχουν παράνομα προϊόντα και να ζητήσουν την καταστροφή τους.

Πίνακας 1: Συνοπτική παρουσίαση των ποινών που επιβάλλονται στα κράτη μέλη σε περίπτωση παράβασης της απαγόρευσης για τη γούνα γάτας και σκύλου

Ποινές || Κατηγορίες ποινών

Διοικητικές κυρώσεις || Από 250 - 500 ευρώ έως 20 000 ευρώ

Ποινικές κυρώσεις || Πρόστιμα από 1500 ευρώ έως 40000 ευρώ Ποινή φυλάκισης από 4 μήνες έως 3 έτη

Πηγή: Απαντήσεις των κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της απαγόρευσης

4.1.3.     Αρχές αρμόδιες για την εφαρμογή της απαγόρευσης

Δεδομένου ότι ο κύριος στόχος των ελέγχων είναι να αποφευχθεί η εισαγωγή στην Ένωση γούνας γάτας και σκύλου από τρίτες χώρες, οι τελωνειακές αρχές ή οι τελωνειακές αρχές και οι κτηνιατρικές αρχές ήταν οι κύριες αρμόδιες αρχές που ορίστηκαν ειδικά από τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της απαγόρευσης.

Οι τελωνειακές αρχές ήταν αρμόδιες για την επισήμανση δυνητικά παράνομων εμπορικών αποστολών από τρίτες χώρες, για τις οποίες υπήρχε υπόνοια ότι περιέχουν γούνα γάτας ή σκύλου. Η εμπειρία τους από την πρόληψη παράνομων εισαγωγών σε άλλους τομείς ήταν πολύ σημαντική για την επισήμανση επικίνδυνων αποστολών. Σε περίπτωση υπόνοιας, οι τελωνειακές υπηρεσίες, διενεργούν ελέγχους για την επιβεβαίωσή της. Ως εκ τούτου, η διαδικασία ελέγχου των εισαγωγών γούνας γάτας και σκύλου είχε ενταχθεί στις γενικές τελωνειακές διαδικασίες που ήδη περιλαμβάνουν ελέγχους επικινδυνότητας. Δεδομένου του μικρού αριθμού των διενεργηθέντων ελέγχων, η εφαρμογή της απαγόρευσης είναι απίθανο να έχει επιφέρει σημαντικό φόρτο για τις τελωνειακές αρχές.

Όταν συμμετείχαν και οι κτηνιατρικές αρχές, αυτές ήταν κυρίως υπεύθυνες για την φυσική επιθεώρηση των ύποπτων αποστολών, τη δειγματοληψία και την αποστολή δειγμάτων για ανάλυση, κατά περίπτωση.

Όταν συμμετείχαν διάφορες αρμόδιες αρχές, τα περισσότερα κράτη μέλη είχαν λάβει μέτρα για να εξασφαλίσουν τη μεταξύ τους συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών.

4.1.4.     Κατάρτιση και διαδικασίες

Σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή συμπεριέλαβε στην ευρωπαϊκή ηλεκτρονική βάση δασμολογικών δεδομένων την γνωστή ως TARIC[7] , μέτρα ελέγχου σχετικά με την απαγόρευση.

Το TARIC είναι μια πολύγλωσση βάση δεδομένων, προσβάσιμη σε απευθείας σύνδεση από τους υπαλλήλους και τους επικεφαλής επιχειρήσεων, στην οποία συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μέτρα σχετικά με τους περιορισμούς στις εισαγωγές και στις εξαγωγές. Το 2009, καταρτίστηκε, σε επίπεδο ΕΕ, κατάλογος προϊόντων και κωδικών της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (ΣΟ )[8] εμπορευμάτων για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες ότι περιέχουν γούνα γάτας και σκύλου, και συμπεριλήφθηκε στο TARIC.

Αρκετά κράτη μέλη υπογράμμισαν τη χρησιμότητα του TARIC στον εντοπισμό δυνητικά παράνομων αποστολών. Ωστόσο, ένα κράτος μέλος ήταν της γνώμης ότι ο κατάλογος των προϊόντων και των κωδικών ΣΟ για τους οποίους υπάρχει υπόνοια ότι περιέχουν γούνα γάτας και σκύλου είναι υπερβολικά εξαντλητικός.

Όταν οι υπάλληλοι που διενεργούν ελέγχους στις εισαγωγές ή τις εξαγωγές γούνας εισάγουν στη βάση δεδομένων ΤΑRIC ένα προϊόν ή κωδικό ΣΟ που ανήκει στον προαναφερόμενο κατάλογο, η βάση δεδομένων τους ζητεί να εξακριβώσουν κατά πόσο ο επικεφαλής επιχείρησης στην τελωνειακή του διασάφηση έχει συμπληρώσει το τετραγωνίδιο με το οποίο δηλώνει ότι η εισαγόμενη ή εξαγόμενη γούνα δεν προέρχεται από γάτες και σκύλους, όπως αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1523/2007.

Επιπλέον της βάσης δεδομένων TARIC, ορισμένα κράτη μέλη εξέδωσαν οδηγίες και ενημέρωσαν το επίσημο προσωπικό τους για την εφαρμογή της απαγόρευσης, όπως για παράδειγμα τους παρείχαν πρακτικές πληροφορίες για τη διενέργεια των ελέγχων και ενημέρωση για τις διατάξεις του κανονισμού και της εθνικής νομοθεσίας. Σχετικό παράδειγμα διατίθεται στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://findok.bmf.gv.at/findok/targetSearchSubmit.do;jsessionid=9605F10870FC605A9F5E848516744BF5

4.1.5.     Μέθοδοι ανάλυσης για την επισήμανση του είδους ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα

Τα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν τις ακόλουθες μεθόδους ανάλυσης για τον εντοπισμό του είδους ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα:

– οπτική ταυτοποίηση·

– μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών

– ανάλυση DNA (αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης, PCR)·

– ταυτοποίηση είδους ζώου (SIAM) με φασματομετρία μάζας MALDI-TOF.

Ο κατάλογος των μεθόδων και εργαστηρίων που χρησιμοποιούνται σε κάθε κράτος μέλος παρατίθεται στο παράρτημα Ι της έκθεσης.

Τα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν ως επί το πλείστον μικροσκοπία, ανάλυση DNA και την ταυτοποίηση του είδους ζώου με φασματομετρία μάζας MALDI – TOF. Κάθε μία από τις μεθόδους αυτές εμφανίζει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, ανάλογα με το είδος των δειγμάτων που ελήφθησαν, το απαιτούμενο επίπεδο ταυτοποίησης, την επαναληψιμότητα και το σχετικό κόστος.

Η μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών μπορεί να προσδιορίσει αν το δείγμα περιέχει γούνα ζώων ή συνθετική γούνα.

Η ανάλυση DNA, μπορεί να προσδιορίσει αν το δείγμα δεν προέρχεται από κατοικίδια γάτα ή σκύλο και το είδος ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα, υπό την προϋπόθεση ότι είναι διαθέσιμοι εκκινητές των διαφόρων ζωικών ειδών· η ανάλυση DNA μπορεί να διακρίνει τα δείγματα γούνας κατοικίδιου σκύλου από εκείνα της γούνας της αλεπούς, του κογιότ, του τσακαλιού και του νυκτερευτή. Ωστόσο, η ανάλυση DNA δεν μπορεί να διακρίνει τη γούνα της κατοικίδιας γάτας από τη γούνα που προέρχεται από υβρίδια κατοικίδιας γάτας και της γάτας της Βεγγάλης. Για να είναι επιτυχής η ανάλυση DNA, απαιτείται ελάχιστη ποσότητα και ποιότητα απομονωμένου DNA, που ορισμένες φορές μπορεί να είναι δύσκολο να ληφθεί όταν το δείγμα προέρχεται από κατεργασμένη γούνα (π.χ. βαμμένη).

Η ταυτοποίηση του είδους ζώου με φασματομετρία μάζας MALDI-TOF καλύπτει μεγαλύτερο φάσμα ειδών ζώου καταγωγής που μπορούν να ταυτοποιηθούν σε σύγκριση με την ανάλυση DNA και μπορεί να εντοπίσει το είδος ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα ακόμη και αν πρόκειται για κατεργασμένη γούνα.

Κατά τη συνεδρίαση που διοργάνωσε η Επιτροπή, στις 18 Ιανουαρίου 2012, παρουσιάστηκαν στα ενδιαφερόμενα μέρη και στα κράτη μέλη περισσότερα στοιχεία για τις διάφορες μεθόδους ανάλυσης, τα οποία αναρτήθηκαν στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/food/animal/welfare/seminars/docs/methods_analysis_identifying_species_origin_fur_en.pdf

Η κλίμακα του κόστους των μεθόδων ανάλυσης που χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση της γούνας γάτας και σκύλου παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Πίνακας 2: Κόστος των μεθόδων ανάλυσης για την ταυτοποίηση του είδους ζώου από το οποίο προέρχεται η γούνα

Μέθοδος || Κόστος

Μικροσκοπική ανάλυση || 30 – 60 ευρώ

Στοιχεία ταυτοποίησης του είδους ζώου(SIAM) με φασματομετρία μάζας MALDI-TOF. || 150 – 250 ευρώ

Ανάλυση DNA || 150 – 1075 ευρώ

Πηγή: Απαντήσεις των κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας

Τα περισσότερα κράτη μέλη καθορίζουν ένα εργαστήριο στην επικράτειά τους στο οποίο το επίσημο προσωπικό τους μπορεί να αποστέλλει δείγματα για την ανίχνευση γούνας γάτας και σκύλου. Αρκετά κράτη μέλη επέλεξαν να αναθέσουν, ή εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναθέσουν, υπεργολαβικά τον έλεγχο των δειγμάτων σε εργαστήριο που βρίσκεται σε άλλο κράτος μέλος, λόγω της έλλειψης τεχνογνωσίας στα εργαστήριά τους και του μικρού αριθμού των προς ανάλυση δειγμάτων.

4.1.6.     Διάδοση πληροφοριών

Όπως προαναφέρθηκε, η βάση δασμολογικών δεδομένων TARIC είναι προσβάσιμη σε απευθείας σύνδεση από τους επικεφαλής των επιχειρήσεων. Μέσω του TARIC, οι επικεφαλής επιχειρήσεων μπορούν να έχουν πρόσβαση στον κανονισμό και να ενημερώνονται ότι, προκειμένου να εισαγάγουν ή να εξαγάγουν γούνα, οφείλουν να αναφέρουν στην τελωνειακή διασάφησή τους ότι τα εμπορεύματα που προτίθενται να εισαγάγουν ή να εξαγάγουν δεν περιέχουν γούνα γάτας και σκύλου.

Επιπλέον, αρκετά κράτη μέλη ενημέρωσαν τους δυνητικούς επικεφαλής επιχειρήσεων, εισαγωγείς και εμπόρους λιανικής πώλησης, καθώς και τους καταναλωτές. Δημοσιεύτηκαν ενημερωτικές επιστολές στην Επίσημη Εφημερίδα ή στον επίσημο ιστότοπο των κρατών μελών.

4.2.        Αποτελέσματα των ελέγχων

Τα κράτη μέλη εστίασαν τις ελεγκτικές τους δραστηριότητες στις εισαγωγές. Επιπλέον, οι έλεγχοι αυτοί συμπληρώθηκαν εντός της Ένωσης από ελέγχους που διενεργήθηκαν κυρίως στα καταστήματα λιανικής πώλησης.

Λήφθηκαν, κατά περίπτωση, δείγματα για ανάλυση προκειμένου να επιβεβαιωθεί η παρουσία γούνας γάτας ή σκύλου. Τα παράνομα προϊόντα που εντοπίστηκαν κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν. Επιβλήθηκαν κυρώσεις στην περίπτωση παραβάσεων.

Περίληψη των ελέγχων που διενεργήθηκαν από τα κράτη μέλη, καθώς και η έκβασή τους παρέχεται στους κατωτέρω πίνακες. Τα κράτη μέλη δεν παρείχαν συγκεκριμένα στοιχεία για την ποσότητα της γούνας γάτας και σκύλου που εντοπίστηκε και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν.

Πίνακας 3: Έλεγχοι που διενεργήθηκαν για την αποφυγή παράνομων εισαγωγών γούνας γάτας και σκύλου

Έτος || Αριθμός εμπορικών αποστολών που εισήχθησαν και υποβλήθηκαν σε έλεγχο || Αριθμός εμπορικών αποστολών που εισήχθησαν και από τις οποίες λήφθηκαν δείγματα για ανάλυση || Αριθμός αποστολών που δεν έγιναν δεκτές για εισαγωγή || Αριθμός αποστολών που κατασχέθηκαν || Αριθμός αποστολών που εισήχθησαν και καταστράφηκαν

2009 || 9687 || 0 || 1 || 0 || 0

2010 || 25275 || 5 || 2 || 67 || 0

Πηγή: Απαντήσεις κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της απαγόρευσης

Πίνακας 4: Έλεγχοι που διενεργήθηκαν για την παράνομη εμπορία γούνας γάτας και σκύλου στην αγορά της ΕΕ

Έτος || Αριθμός ελέγχων που διενεργήθηκαν σε καταστήματα και εμπόρους λιανικής πώλησης || Αριθμός αποστολών από τις οποίες λήφθηκαν δείγματα για ανάλυση || Αριθμός εμπορικών αποστολών που κατασχέθηκαν σε καταστήματα και εμπόρους λιανικής πώλησης[9] || Αριθμός εμπορικών αποστολών που καταστράφηκαν από καταστήματα και εμπόρους λιανικής πώλησης [10] || Αριθμός στοχοθετημένων ελέγχων στο Διαδίκτυο στους δικτυακούς τόπους πώλησης || Αριθμός στοχοθετημένων ελέγχων στις συσκευασίες που εστάλησαν ηλεκτρονικά

2009 || 119 || 46 || 66 || 56 || 0 || 0

2010 || 169 || 52 || 40 || 28 || 0 || 0

Πηγή: Απαντήσεις κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της απαγόρευσης

Πίνακας 5: Αριθμός δειγμάτων που αναλύθηκαν

Κράτος μέλος || Αριθμός δειγμάτων που αναλύθηκαν

|| 2009 || 2010

Αυστρία || 1 || 10

Τσεχική Δημοκρατία || 0 || 1

Γερμανία || 1 ||

Δανία || 15 συνολικά για το 2009 και το 2010

Φινλανδία || 0 || 2

Γαλλία || 46 (εκ των οποίων οι 17 δεν είχαν συμμορφωθεί)[11] || 20 (όλα τα δείγματα μαζί)

Ιταλία || 20

Ηνωμένο Βασίλειο || 0 || 3

Σύνολο || 119

Πηγή: Απαντήσεις των κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της απαγόρευσης

Το 2010 ο αριθμός των ελέγχων αυξήθηκε σε σύγκριση με το 2009, καθώς και ο αριθμός των δειγμάτων που λήφθηκαν και στάλθηκαν για ανάλυση. Το 2009 ήταν το πρώτο έτος κατά το οποίο άρχισε να ισχύει ο κανονισμός και το 2010 αυξήθηκε το επίπεδο εφαρμογής, επειδή εν τω μεταξύ τα κράτη μέλη είχαν λάβει μέτρα για την οργάνωση της εκτέλεσης των ελέγχων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβίβασαν τα κράτη μέλη, τα εμπορεύματα που επεσήμαναν τα κράτη μέλη ως πιθανά να περιέχουν γούνα γάτας και σκύλου ήταν κυρίως σακάκια και πανωφόρια, σάρπες, φουλάρια, μπρελόκ και δερμάτινα είδη.

5.           Προβληματα εφαρμογής

Σύμφωνα με ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη, δεν διενεργήθηκαν αρκετοί επίσημοι έλεγχοι όσον αφορά την εμπορία στην ΕΕ της γούνας γάτας και σκύλου, και ιδίως όσον αφορά τις πωλήσεις μέσω του διαδικτύου.

Στο πλαίσιο της μελλοντικής εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1007/2011[12] συζητήθηκε επίσης το ζήτημα των απαιτήσεων επισήμανσης των ρούχων που περιέχουν μικρή ποσότητα γούνας, όπως ζήτησαν τα κράτη μέλη.

Ο κανονισμός (EΚ) αριθ. 1007/2011 θεσπίζει την υποχρέωση αναγραφής της παρουσίας μη κλωστοϋφαντουργικών συστατικών ζωικής προέλευσης στην επισήμανση ή στη σήμανση των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που περιέχουν τέτοια συστατικά, για να μπορούν οι καταναλωτές να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές. Η επισήμανση ή η σήμανση δεν θα πρέπει να είναι παραπλανητικές.

6.           Επιπτωσεισ του κανονισμού

Τα κύρια ενδιαφερόμενα μέρη υπογράμμισαν τις θετικές επιπτώσεις του κανονισμού. Η απαγόρευση της εμπορίας γούνας γάτας και σκύλου έχει πλέον τεθεί σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη. Ο κανονισμός εναρμονίζει τους κανόνες και συνεπώς απλουστεύει το έργο των επικεφαλής επιχειρήσεων που εισάγουν ή διαθέτουν στην αγορά της ΕΕ γούνα ή είδη με συστατικά από γούνα. Επιπλέον, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Εκτροφέων Γουνοφόρων Ζώων, η απαγόρευση δεν είχε δυσμενή επίπτωση στο εμπόριο γούνας.

Με βάση τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών, μπορεί να υποτεθεί ότι η απαγόρευση και οι έλεγχοι που διενεργούνται στα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο κίνδυνος για τους ευρωπαίους καταναλωτές να αγοράσουν γούνα γάτας και σκύλου είναι πολύ περιορισμένος.

7.           Συμπέρασμα

Τα κράτη μέλη θέσπισαν σύστημα ελέγχων προκειμένου να εφαρμόσουν την απαγόρευση. Πρόκειται κυρίως για τη συμπερίληψη στα υπάρχοντα συστήματά τους ελέγχων σχετικά με την απαγόρευση, μέσω των ακόλουθων μέτρων:

– της τροποποίησης των εθνικών νομοθεσιών για την κατάργηση των προηγούμενων εθνικών μέτρων που απαγορεύουν τη γούνα γάτας και σκύλου και της θέσπισης κυρώσεων·

– του καθορισμού των αρμόδιων αρχών και των αρμοδίων υπαλλήλων·

– του καθορισμού των μεθόδων ανάλυσης και των εργαστηρίων που τους διενεργούν προκειμένου να προσδιορίζεται, σε περίπτωση υπόνοιας, αν η γούνα προέρχεται από κατοικίδια ζώα, σκύλους ή γάτες ·

– της εκπαίδευσης και θέσπισης διαδικασιών για την ενημέρωση των υπαλλήλων που εκτελούν τους ελέγχους·

– της διάδοσης πληροφοριών στους επικεφαλής επιχειρήσεων και στο ευρύ κοινό.

Πρωταρχικός στόχος των συστημάτων ελέγχου είναι να αποτραπεί η είσοδος στην Ένωση παράνομων εισαγωγών γούνας γάτας και σκύλου για εμπορικούς σκοπούς από τρίτες χώρες, διότι το μεγαλύτερο μέρος τους προέρχεται από τις εν λόγω χώρες.

Το 2009 και το 2010, επομένως, οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν από τα κράτη μέλη επικεντρώθηκαν κυρίως στην πρόληψη των παράνομων εισαγωγών. Η άμεση συμμετοχή των τελωνειακών αρχών και η χρήση της βάσης δεδομένων TARIC της Επιτροπής από τους επικεφαλής επιχειρήσεων και τα κράτη μέλη επιτρέπουν την εναρμονισμένη εφαρμογή της απαγόρευσης, όσον αφορά τις παράνομες εισαγωγές.

Συνολικά, η εφαρμογή του κανονισμού είχε θετικό αντίκτυπο, επειδή απλουστεύει το έργο των επικεφαλής επιχειρήσεων, δεδομένου ότι αντικατέστησε τις διάφορες εθνικές απαγορεύσεις που εφαρμόζονταν μέχρι σήμερα με διαφορετικές διαδικασίες. Επιπλέον, σύμφωνα με τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών, η απαγόρευση συνέβαλε στον περιορισμό του κινδύνου για τους ευρωπαίους καταναλωτές να αγοράζουν γούνα γάτας και σκύλου ή προϊόντα που περιέχουν τέτοια γούνα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Μέθοδοι ταυτοποίησης γούνας γάτας και σκύλου που χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη

Αριθ. || Κράτος μέλος || Εφαρμοζόμενη μέθοδος

1 || Αυστρία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA (στο μέλλον)

2 || Βέλγιο || Δεν δόθηκαν σχετικά στοιχεία στην απάντηση στο ερωτηματολόγιο

3 || Βουλγαρία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + MALDI-TOF

4 || Κύπρος || MALDI-TOF

5 || Τσεχική Δημοκρατία || Ανάλυση DNA

6 || Δανία || Ανάλυση DNA

7 || Εσθονία || Οπτική ταυτοποίηση + μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών

8 || Φινλανδία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών

9 || Γαλλία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση + ανάλυση DNA

10 || Γερμανία || Ανάλυση DNA + MALDI-TOF

11 || Ελλάδα || Δεν δόθηκαν απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο

12 || Ουγγαρία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA

13 || Ιρλανδία || MALDI-TOF

14 || Ιταλία || Οπτική ταυτοποίηση + μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA + MALDI-TOF

15 || Λετονία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών

16 || Λιθουανία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA υπό εξέταση

17 || Λουξεμβούργο || MALDI-TOF

18 || Μάλτα || Ανάλυση DNA

19 || Κάτω Χώρες || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + MALDI-TOF

20 || Πολωνία || Οπτική ταυτοποίηση + ανάλυση DNA

21 || Πορτογαλία || Εξετάζεται το ενδεχόμενο ανάθεσης υπεργολαβίας σε εργαστήριο του εξωτερικού

22 || Ρουμανία || MALDI-TOF

23 || Σλοβακία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA + MALDI-TOF

24 || Σλοβενία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA

25 || Ισπανία || Μικροσκοπική ταυτοποίηση τριχών + ανάλυση DNA

26 || Σουηδία || Ανάλυση DNA + MALDI-TOF

27 || Ηνωμένο Βασίλειο || Ανάλυση DNA

Πηγή: Απαντήσεις των κρατών μελών στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II: Κατάλογος των εμπλεκόμενων φορέων με τους οποίους πραγματοποιήθηκε διαβούλευση

Επωνυμία οργάνωσης

AEDT — Ευρωπαϊκή Ένωση Εταιρειών Λιανικής Πώλησης Ενδυμάτων Μόδας

COTANCE

GAIA

HSI Humane Society International

IFTF, Διεθνής Ομοσπονδία Εμπόρων Γούνας

Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Εκτροφέων Γουνοφόρων Ζώων

Euroleather

 (Unione Nazionale Industria conciaria)

Ίδρυμα Brigitte Βardot

IFAW, International Fund for Animal Welfare

[1]               Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1523/2007, της 11ης Δεκεμβρίου 2007, για την απαγόρευση της εμπορίας, των εισαγωγών και των εξαγωγών από την Κοινότητα γούνας γάτας και σκύλου και προϊόντων που περιέχουν τέτοια γούνα ΕΕ L 343 της 27.12.2007, σ. 1.

[2]               Η έκθεση αναφέρεται στην εφαρμογή του κανονισμού για την περίοδο μεταξύ 2009 και 2010.

[3]               Ως απαγόρευση νοείται η «απαγόρευση της εμπορίας γούνας γάτας και σκύλου». Η έννοια αυτή ισχύει για το υπόλοιπο του κειμένου.

[4]               Απάντησαν όλα τα κράτη μέλη εκτός από την Ελλάδα.

[5]               Η ημερήσια διάταξη και οι παρεμβάσεις που έγιναν στην εν λόγω συνεδρίαση έχουν αναρτηθεί στη διεύθυνση:                http://ec.europa.eu/food/animal/welfare/seminars/docs/agenda_implementation_ban_cat_dog_fur_en.pdf

[6]               Ο κατάλογος των οργανώσεων που παρακολούθησαν τη συνεδρίαση έχει επισυναφθεί σε παράρτημα στην έκθεση.

[7]               Η βάση δεδομένων TARIC είναι προσβάσιμη σε απευθείας σύνδεση στον ακόλουθο σύνδεσμο:         http://ec.europa.eu/taxation_customs/customs/customs_duties/tariff_aspects/customs_tariff/index_en.htm

[8]               Τα εμπορεύματα που δηλώνονται στις τελωνειακές αρχές της Ένωσης πρέπει κατά κανόνα να ταξινομούνται σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία ή ΣΟ. Τα εισαγόμενα ή εξαγόμενα εμπορεύματα πρέπει να δηλώνονται και να διευκρινίζεται σε ποια διάκριση της ονοματολογίας υπάγονται.

[9]               Από τις αποστολές που κατασχέθηκαν δεν λήφθηκαν κατ’ανάγκη δείγματα για ανάλυση, δεδομένου ότι η μη συμμόρφωση θα μπορούσε να έχει ανιχνευθεί για άλλους λόγους εκτός από τα θετικά αποτελέσματα από την ανάλυση.

[10]             Από τις αποστολές που καταστράφηκαν δεν λήφθηκαν κατ’ ανάγκη δείγματα για ανάλυση, δεδομένου ότι η μη συμμόρφωση μπορεί να είχε ανιχνευθεί για λόγους άλλους εκτός από τα θετικά αποτελέσματα από την ανάλυση.

[11]             Ως μη συμμόρφωση νοούνται τα θετικά αποτελέσματα για την παρουσία γούνας γάτας ή σκύλου.

[12]             Kανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1007/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Σεπτεμβρίου 2011 για τις ονομασίες των υφανσίμων ινών και τη συναφή επισήμανση και τη σήμανση της σύνθεσης των ινών των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (ΕΕ L 272της 18.10.2011, σ. 1-64).