<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-547/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CC0547</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:976">EU:C:2019:976</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia J. Kokott –Sprawa C‑547/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">Dong Yang Electronics</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Juliane Kokott</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20191114">14 listopada 2019 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: niemiecki.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑547/18</HT></P><P>Dong Yang Electronics Sp. z o.o.</P><P>przeciwko</P><P>Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu</P><P><HT TYPE="NORMAL">(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, Polska)</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Prawo podatkowe</KEYWORD><KEYWORD>Podatek od wartości dodanej</KEYWORD><KEYWORD>Usługi</KEYWORD><KEYWORD>Miejsce świadczenia usług</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 44 dyrektywy 2006/112/WE</KEYWORD><KEYWORD>Spółka zależna (z siedzibą w państwie członkowskim) spółki dominującej z siedzibą w państwie trzecim</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>W postępowaniu z niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Trybunał ma zająć się kwestią, gdzie znajduje się miejsce świadczenia usług, na gruncie przepisów o podatku od wartości dodanej (VAT). Miejsce to jest decydujące dla określenia, któremu państwu przysługuje uprawnienie do opodatkowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Przyczyną złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest okoliczność zlecenia przez spółkę koreańską polskiemu przedsiębiorstwu świadczenia usług montażowych. Umowa ta została wykonana przy zaangażowaniu polskiej spółki zależnej koreańskiego podmiotu będącego zleceniodawcą, dlatego też kwestią sporną jest, czy usługa została wykonana na rzecz koreańskiego podmiotu zlecającego, czy też na rzecz polskiej spółki zależnej rozumianej jako stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej zleceniodawcy. Gdyby ta druga odpowiedź była właściwa, miejscem spełnienia świadczenia byłaby Polska i powstałby polski VAT, który zleceniobiorca musiałby wówczas pobrać i zapłacić. Takie czynności nie zostały dokonane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Warto przy tym zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>tylko<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/> właściwego sposobu postępowania w zakresie VAT, a nie wysokości (polskich) wpływów podatkowych. Gdyby usługi były świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, koreański zleceniodawca bezspornie mógłby odpowiednio odliczyć VAT. Wyprodukowane towary zostały bowiem sprzedane z Polski na rynek europejski, co podlegało opodatkowaniu VAT. Tak czy inaczej, VAT nie obciążyłby koreańskiego zleceniodawcy ani nie zwiększyłby polskich wpływów podatkowych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Niemniej jednak kwestia ta ma znaczenie, ponieważ istnienie obowiązku zleceniobiorcy do zapłaty VAT w Polsce zależy od tego, czy spółkę zależną można uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej. Kwestia ta może mieć dla zleceniobiorcy podstawowe znaczenie w sytuacji, gdy nie uda mu się w późniejszym terminie pobrać VAT od swojego kontrahenta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Wprawdzie Trybunał w przeszłości wielokrotnie rozstrzygał już, kiedy mamy do czynienia ze stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów VAT, brak jest jednak w tych orzeczeniach jasnej wypowiedzi w kwestii możliwości potraktowania spółki zależnej jako stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej. W rozstrzygnięciu w sprawie DFDS<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał początkowo skłaniał się najwyraźniej do uznania spółki zależnej za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak w rozstrzygnięciu w sprawie Daimler<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121025">25 października 2012 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑318/11 i C‑319/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:666">EU:C:2012:666</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE> ponownie zdystansował się od takiej możliwości. W sprawie Welmory<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141016">16 października 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑605/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2298">EU:C:2014:2298</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> ostatnio powstrzymał się od odpowiedzi. Obecnie Trybunał musi jednoznacznie wyjaśnić tę kwestię.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Unijne ramy prawne w tej sprawie tworzy dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia <DATE ISO="20061128">28 listopada 2006 r.</DATE> w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="347" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, L 347, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>dyrektywą VAT<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Artykuł 44 dyrektywy VAT<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>W mającej tutaj zastosowanie wersji nadanej art. 2 pkt 1 dyrektywy 2008/8/WE z dnia <DATE ISO="20080212">12 lutego 2008 r.</DATE> zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do miejsca świadczenia usług (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="044" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="2008">Dz.U. 2008, L 44, s. 11</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>W odniesieniu do wykładni art. 44 zdanie drugie dyrektywy VAT art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 282/2011 z dnia <DATE ISO="20110315">15 marca 2011 r.</DATE> ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>rozporządzeniem wykonawczym<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="077" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2011">Dz.U. 2011, L 77, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Na użytek stosowania art. 44 [dyrektywy VAT] <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00AB" ID="QE0006"/> oznacza dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia – które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Artykuł 21 rozporządzenia wykonawczego zawiera następujące wyjaśnienie dotyczące związku między opodatkowaniem w siedzibie a opodatkowaniem w stałym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej podatnika:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>W przypadku gdy świadczenie usług na rzecz podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem uznanej za podatnika jest objęte zakresem stosowania art. 44 [dyrektywy VAT], a dany podatnik prowadzi działalność gospodarczą w więcej niż jednym państwie, świadczenie takiej usługi podlega opodatkowaniu w państwie, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej.</P><P>Jeżeli jednak usługa świadczona jest na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, podlega ona opodatkowaniu w stałym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, które otrzymuje tę usługę i wykorzystuje ją do własnych potrzeb.</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Artykuł 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego opisuje obowiązki usługodawcy przy określaniu miejsca świadczenia usług:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Aby określić stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, na rzecz którego świadczona jest usługa, usługodawca analizuje charakter i zastosowanie świadczonej usługi.</P><P>W przypadku gdy charakter i zastosowanie świadczonej usługi nie pozwalają usługodawcy określić stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, na rzecz którego świadczona jest usługa, określając to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, analizuje on w szczególności, czy umowa, zamówienie i numer identyfikacyjny VAT przyznany przez państwo członkowskie usługobiorcy i przekazany usługodawcy przez usługobiorcę wskazują stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej jako miejsce odbioru usługi i czy stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej jest tożsame z podmiotem płacącym za usługę.</P><P>W przypadku, gdy na mocy akapitów pierwszego i drugiego niniejszego ustępu nie można określić stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, na rzecz którego świadczona jest usługa, lub gdy usługi objęte art. 44 [dyrektywy VAT] są świadczone na rzecz podatnika w ramach umowy obejmującej co najmniej jedną usługę wykorzystywaną w sposób nieidentyfikowalny i niewymierny, usługodawca ma prawo stwierdzić, że usługi są świadczone na rzecz miejsca, w którym usługobiorca ma siedzibę działalności gospodarczej<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo polskie</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Artykuł 44 dyrektywy VAT został transponowany do prawa polskiego przez art. 28b ust. 1 i 2 ustawy z dnia <DATE ISO="20040311">11 marca 2004 r.</DATE> o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Artykuł 13 ust. 3 ustawy z dnia <DATE ISO="20040702">2 lipca 2004 r.</DATE> o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że osoby zagraniczne inne niż wymienione w ust. 1–2a mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Żadne takie odmienne postanowienie nie wynika z Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="127" PAGE.FIRST="6" DATE.PUB="2011">Dz.U. 2011, L 127, s. 6</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>. Zgodnie z tą umową Rzeczpospolita Polska przyznała firmom koreańskim dostęp do rynku wyłącznie poprzez możliwość utworzenia spółki zależnej w formie jednego z wyszczególnionych typów spółek<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Zobacz art. 7.11 ust. 1 w związku z art. 7.13 i załącznikiem 7-A-2 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="127" PAGE.FIRST="1201" DATE.PUB="2011">Dz.U. 2011, L 127, s. 1201</REF.DOC.OJ> i nast.) umowy.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Dong Yang Electronics sp. z o.o., strona skarżąca w postępowaniu głównym (dalej zwana <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Dong Yang<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>), z siedzibą w Polsce, zawarła w dniu <DATE ISO="20101027">27 października 2010 r.</DATE> z LG Display Co. Ltd. (Korea) (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>LG Korea<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>), z siedzibą w Republice Korei, umowę o świadczenie usług w zakresie montażu płytek PCB z określonych materiałów (podzespołów, komponentów) będących własnością LG Korea.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Materiały te były wydawane Dong Yang przez LG Display Polska sp. z o.o. (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>LG Polska Produkcja<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>), spółkę zależną od LG Korea. Po zakończeniu montażu LG Polska Produkcja przekazywała Dong Yang przetworzone płytki PCB. Dong Yang uzgadniała z LG Korea łączną ilość wymaganego materiału, natomiast informację o dziennym zapotrzebowaniu otrzymywała od LG Polska Produkcja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Istotne dla niniejszej sprawy okoliczności dotyczące <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Grupy LG<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>, które nie były znane Dong Yang, przedstawiają się w opisany niżej sposób.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>LG Polska Produkcja w wykonaniu swoich zobowiązań umownych w stosunku do LG Korea montowała z komponentów gotowe moduły TFT-LCD, które pozostawały własnością LG Korea. LG Polska Produkcja świadczyła na rzecz LG Korea dalsze usługi w związku z magazynowaniem również pozostających własnością LG Korea produktów gotowych i ich logistyką. Gotowe produkty były sprzedawane przez LG Korea kolejnej kapitałowo powiązanej spółce zależnej w Polsce (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>LG Polska Dystrybucja<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>), która następnie sprzedawała je na rynku europejskim.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>LG Korea, która była zarejestrowana do celów VAT w Polsce i miała tu przedstawiciela podatkowego, zapewniła Dong Yang, że nie ma w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników ani nie posiada nieruchomości czy wyposażenia technicznego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Dong Yang wystawiła zatem w 2012 r. za swoje usługi montażowe na LG Korea faktury, które nie zawierały VAT. Zamiast tego zawierały one adnotację: <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>podstawa opodatkowania art. 28b ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>. Faktury wskazywały LG Korea jako usługobiorcę i zostały przez LG Korea opłacone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Niemniej jednak właściwe polskie organy podatkowe dokonały naliczenia VAT należnego od Dong Yang z tytułu przedmiotowych usług za rok 2012. Zdaniem organów podatkowych podatek jest należny w Polsce według stawki podstawowej, ponieważ usługi Dong Yang były faktycznie świadczone nie dla potrzeb siedziby LG Korea w Korei, ale dla potrzeb stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce – LG Polska Produkcja.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Na podstawie stosunków umownych pomiędzy LG Korea i LG Polska Produkcja organy podatkowe ustaliły, że LG Korea utworzyła w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej poprzez samo <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>wykorzystanie potencjału gospodarczego<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> LG Polska Produkcja w oparciu o umowne ukształtowanie odpowiedniego modelu działalności gospodarczej. Dong Yang, zamiast opierać się na oświadczeniach LG Korea, powinna była, zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, zbadać wykorzystanie świadczonych przez siebie usług. W ten sposób mogła ona ustalić, że faktycznym beneficjentem świadczonych przez nią usług była LG Polska Produkcja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>W swojej skardze Dong Yang wnosi o uchylenie decyzji podatkowych. Jej zdaniem nie są spełnione przesłanki istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 44 dyrektywy VAT i art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20180606">6 czerwca 2018 r.</DATE> Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (Polska) zwrócił się do Trybunału zgodnie z art. 267 TFUE z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Czy z samego faktu posiadania przez spółkę mającą siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej spółki zależnej na terytorium Polski można wywieść istnienie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce w rozumieniu art. 44 [dyrektywy VAT] i art. 11 ust. 1 [rozporządzenia wykonawczego]?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy w wypadku odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze podmiot trzeci zobowiązany jest do analizy stosunków umownych pomiędzy spółką z siedzibą poza terytorium Unii Europejskiej a spółką zależną w celu ustalenia, czy istnieje stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez tę pierwszą spółkę?”.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>W postępowaniu przed Trybunałem Dong Yang, polskie organy podatkowe, Rzeczpospolita Polska, Zjednoczone Królestwo i Komisja przedstawiły uwagi na piśmie i wzięły udział w rozprawie w dniu <DATE ISO="20190905">5 września 2019 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena prawna</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Wykładnia pytań prejudycjalnych</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Na wstępie konieczne jest sprecyzowanie pytań zadanych przez sąd odsyłający.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Przedmiotem pytania pierwszego jest wyraźnie tylko kwestia, czy sam fakt, że spółka dominująca z państwa trzeciego posiada polską spółkę zależną (w tym przypadku LG Polska Produkcja), oznacza, że ma ona – tj. spółka dominująca z Korei – stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce w rozumieniu art. 44 dyrektywy VAT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika jednak, że na wypadek odpowiedzi przeczącej na powyższe pytanie sąd odsyłający chciałby również ustalić, jakie inne kryteria powinny być istotne dla ustalenia, czy spółka zależna (LG Polska Produkcja) stanowi stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej (LG Korea). Obowiązek analizowania stosunków umownych, o których mowa w drugim pytaniu prejudycjalnym, istniałby bowiem tylko wtedy, gdyby stosunki te miały znaczenie dla stwierdzenia istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto na początku uzasadnienia pytań prejudycjalnych sąd odsyłający wyraźnie wskazał, że chodzi mu o prawidłową wykładnię art. 44 dyrektywy VAT w celu ustalenia miejsca świadczenia usług przez Dong Yang na rzecz LG Korea.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>W związku z tym w ramach obydwu pytań prejudycjalnych sąd odsyłający dąży do ustalenia, po pierwsze, czy spółka zależna sama w sobie stanowi stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej (zob. lit. B). Po drugie, sąd dąży do ustalenia, czy – jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie jest przecząca – istnieją inne kryteria, przy spełnieniu których spółkę zależną należy uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej (zob. lit. C). Jeżeli istnieją takie kryteria, sąd odsyłający stawia ponadto pytanie, co usługodawca musi sprawdzić w celu ustalenia, czy spółka zależna stanowi takie stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (zob. lit. D).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Spółka zależna jako stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej?</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Z samego brzmienia dyrektywy VAT wynika już, że stanowiąca pod względem prawnym odrębny podmiot spółka zależna nie może być jednocześnie uznana za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej. Artykuł 44 dyrektywy VAT odnosi się bowiem do <HT TYPE="ITALIC">podatnika</HT>, który posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej w jednym miejscu, a stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w innym miejscu. Jednakże spółka dominująca i spółka zależna nie są jednym podatnikiem, lecz dwoma podatnikami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Artykuł 11 dyrektywy VAT pozwala wprawdzie państwom członkowskim w pewnych okolicznościach uznać kilku ściśle powiązanych ze sobą podatników za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>jednego podatnika<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> (tzw. grupa VAT). Możliwość ta jest jednak ograniczona do terytorium danego państwa członkowskiego (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>). Ponieważ LG Korea bezspornie ma siedzibę w Korei Południowej, utworzenie grupy VAT wraz ze spółką zależną w Polsce jest od początku wykluczone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Także pozostałe kryteria zawarte w art. 44 dyrektywy VAT i sprecyzowane bardziej szczegółowo w art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nie pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że związek na gruncie prawa spółek z innym podatnikiem może sam w sobie uzasadniać powstanie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>W art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wymienia się w tym kontekście takie kryteria, jak wystarczająca stałość miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i struktura umożliwiająca odbiór i wykorzystywanie usług. Są to wszystko kryteria, które nie mają związku z prawem spółek, a zatem mogą odnosić się jedynie do stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej <HT TYPE="ITALIC">podatnika</HT> mającego siedzibę w innym miejscu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego odpowiada zatem jedynie na pytanie, czy określona infrastruktura podatnika, istniejąca w miejscu innym niż miejsce jego siedziby, jest wystarczająca do uzasadnienia istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nie zawiera jednak – wbrew temu, co uważa Rzeczpospolita Polska – żadnych wskazówek odnośnie do kwestii, która ma być rozstrzygnięta w niniejszej sprawie, a mianowicie czy infrastruktura <HT TYPE="ITALIC">jednego</HT> podatnika (tj. jego siedziba) może również stanowić stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej <HT TYPE="ITALIC">innego</HT> podatnika.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Na pierwsze pytanie można zatem udzielić – zgodnie ze stanowiskiem Komisji – odpowiedzi zdecydowanie przeczącej: sam fakt, że spółka z państwa trzeciego posiada spółkę zależną w państwie członkowskim, nie oznacza, że ta spółka zależna jest stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w tym państwie członkowskim w rozumieniu art. 44 zdanie drugie dyrektywy VAT.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="7"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Kryteria dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej za pośrednictwem spółki zależnej?</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Należy jednak wyjaśnić, czy istnieją kryteria, zgodnie z którymi, w drodze wyjątku, także spółka zależna może zostać włączona do struktury koncernu w taki sposób, że należy uznać ją nie tylko za odrębnego podatnika, lecz również za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej w rozumieniu art. 44 dyrektywy VAT.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Istnieją co do tego na tyle zasadnicze zastrzeżenia (zob. podtytuł 1), iż jest to możliwe co najwyżej w wypadku stwierdzenia nadużycia (zob. podtytuł 2). Również rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie DFDS<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> nie stoi na przeszkodzie takiej konkluzji (zob. podtytuł 3).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zasadnicze zastrzeżenia</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Istnieją zasadnicze zastrzeżenia wobec tego, by uznać siedzibę spółki zależnej za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej. W przypadku <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>konstrukcji prawnej<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej chodzi o przypisanie podlegającemu opodatkowaniu podmiotowi określonego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>zachowania<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> oddziału. Jednakże, jeżeli oddział jest wyodrębniony pod względem prawnym, a przez to jest również niezależnym podmiotem podlegającym opodatkowaniu, wiele przemawia za tym, by zasadniczo wyłączyć możliwość przypisania jego zachowania innemu podmiotowi prawnemu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Jak już zostało wyżej podniesione (zob. pkt 29), przeciwko przyjęciu, że infrastruktura jednego podatnika (tj. jego siedziba) może jednocześnie stanowić stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej innego podatnika, przemawia również brzmienie art. 44 dyrektywy VAT w związku z art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. W związku z tym argumentuje się również, że formalnie odrębna osoba prawna – np. spółka zależna – <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>nie może być jednocześnie stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej innej osoby prawnej<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Tak wyraźnie H. Stadie, <HT TYPE="ITALIC">UStG</HT>, wydanie trzecie, 2015, § 3a pkt 32 in fine.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Ponadto prowadziłoby to do sprzeczności z przepisami dotyczącymi przeniesienia zobowiązania do zapłaty VAT na inny podmiot (art. 196 dyrektywy VAT) oraz tzw. grupy VAT (art. 11 dyrektywy VAT).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Można to zilustrować na przykład poprzez sytuację, w której (kontrolowana) krajowa spółka zależna zawierałaby ze spółką zagraniczną umowy wiążące pod względem cywilnoprawnym, które byłyby wykonywane i opodatkowane w siedzibie spółki zależnej. Gdyby bowiem spółkę zależną należało uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej, wówczas zgodnie z art. 196 dyrektywy VAT to nie spółka zależna w kraju, lecz spółka dominująca byłaby zobowiązana do zapłaty VAT. Miałoby to również zastosowanie w przypadku, gdyby spółka dominująca miała siedzibę w państwie trzecim, tak jak w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Jednakże przeniesienie zobowiązania podatkowego na usługobiorcę na mocy art. 196 dyrektywy VAT służy między innymi uproszczeniu poboru podatku przez państwo, w którym usługobiorca ma siedzibę. W niniejszym przypadku nie byłoby to jednak państwo, w którym siedzibę ma spółka dominująca. Ponadto ze względu na fakt, że spółka dominująca niekoniecznie musi znać wszystkie<?PAGE NO="8"?> transakcje prawne odrębnej osoby prawnej – nawet jeśli jest to jej spółka zależna – rezultat taki nie wydaje się uzasadniony. Spółka dominująca byłaby wbrew swojej woli zobowiązana do zapłaty VAT za nieznane jej transakcje, za które nie otrzymała świadczenia wzajemnego. Byłoby to niezgodne z funkcją podatnika jako inkasenta podatkowego na rachunek państwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Porównaj chociażby wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190508">8 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>A-PACK CZ</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑127/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:377">EU:C:2019:377</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171123">23 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Di Maura</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑246/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:887">EU:C:2017:887</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080221">21 lutego 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Netto Supermarkt</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑271/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:105">EU:C:2008:105</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931020">20 października 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Balocchi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑10/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:846">EU:C:1993:846</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P><P>Zobacz też moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Di Maura</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑246/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:440">EU:C:2017:440</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Ponadto skutek ten – przeniesienie obowiązków podatkowych na spółkę <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>ściśle powiązaną<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> – jest przewidziany jedynie w art. 11 dyrektywy VAT. W tym zakresie naruszone zostałoby również wyraźne znaczenie art. 11 dyrektywy VAT, umożliwiającego grupowanie z ważnych powodów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Zobacz też moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Aviva</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑605/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:150">EU:C:2017:150</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE> kilku niezależnych pod względem prawnym osób wyłącznie w obrębie jednego państwa członkowskiego – tj. nie z przedsiębiorstwami z innych państw członkowskich lub z państw trzecich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>W mojej opinii w sprawie Welmory<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑605/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:340">EU:C:2014:340</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> wskazałam już na nadrzędne znaczenie pewności prawa dla usługodawcy przy określaniu jego obowiązków podatkowych i wywiodłam z tego, że odrębna osoba prawna nie może być jednocześnie stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej innej osoby prawnej. Ten aspekt pewności prawa został również podkreślony przez Trybunał w wyroku w tej sprawie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141016">16 października 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Welmory</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑605/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2298">EU:C:2014:2298</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. To samo dotyczy pewności prawa usługobiorcy, który musi wiedzieć, czy zobowiązany do zapłaty VAT jest on sam, czy jego spółka zależna względnie dominująca (zob. art. 196 dyrektywy VAT).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Ponadto należy wskazać na uzasadnienie projektu rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 282/2011, w którym stwierdza się, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>sprawą istotnej wagi jest, aby usługodawca był w stanie poprawnie ustalić […] miejsce, gdzie znajduje się usługobiorca<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Wniosek rozporządzenie Rady ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Przekształcenie), KOM(2009) 672 wersja ostateczna z dnia <DATE ISO="20091217">17 grudnia 2009 r.</DATE>, s. 3.</P></NOTE>. Jest on to jednak w stanie uczynić tylko wtedy, gdy może wykluczyć możliwość uznania siedziby statutowej spółki zależnej za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej innego podatnika. Status prawny odrębnej spółki – w tym przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) – jest bowiem stosunkowo łatwy do ustalenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Ponadto nie zawsze jest całkiem jasne dla podmiotu zewnętrznego – tzn. w tym przypadku dla Dong Yang – kto kontroluje spółkę zależną. W niniejszej sprawie udziały w LG Polska Produkcja są najwyraźniej – jak wskazują oświadczenia Dong Yang składane w pismach procesowych i na rozprawie – w 20% w posiadaniu innego przedsiębiorcy. Jeżeli te 20% uprawniałoby do zablokowania możliwości podejmowania uchwał, to w takim wypadku trudno byłoby mówić o (kontrolowanej) spółce zależnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>W rezultacie odrębnej spółki zależnej nie można zatem uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wyjątek ze względu na zakaz praktyk stanowiących nadużycie?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Do innego wniosku można by jednak dojść, gdyby określone stosunki umowne (tutaj stosunki między LG Korea i Dong Yang) stanowiły nadużycie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Zasada zakazu nadużyć, taka jaka stosowana w dziedzinie VAT przez orzecznictwo wynikające z wyroku Halifax<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060221">21 lutego 2006 r.</DATE>, <NAME.CASE>Halifax i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑255/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:121">EU:C:2006:121</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE>, jest ogólną zasadą prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171122">22 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cussens i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑251/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:881">EU:C:2017:881</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), i przytoczony tam wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091015">15 października 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Audiolux i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑101/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:626">EU:C:2009:626</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>W związku z tym zasada ta mogłaby również mieć zastosowanie w obecnej konstelacji. W niniejszym przypadku jednak, zgodnie ze stanowiskiem Komisji, można w miarę zdecydowanie wykluczyć nadużycia ze strony LG Korea ze względu na bezpośrednie udzielenie zlecenia Dong Yang (zamiast np. zlecenia za pośrednictwem LG Polska Produkcja).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Po pierwsze, Dong Yang nie tylko formalnie świadczyła usługi na rzecz LG Korea, a faktycznie na rzecz LG Polska Produkcja. Nawet uwzględniając rzeczywiste zdarzenia gospodarcze (tzw. podejście ekonomiczne), co stanowi podstawowe kryterium stosowania wspólnego systemu VAT<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Tak wyraźnie w wyrokach: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180222">22 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>T‑2</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑396/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:109">EU:C:2018:109</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Newey</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑653/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:409">EU:C:2013:409</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101007">7 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Loyalty Management UK</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑53/09 i C‑55/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:590">EU:C:2010:590</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070628">28 czerwca 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Planzer Luxembourg</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑73/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:397">EU:C:2007:397</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P><P>Podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190327">27 marca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mydibel</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑201/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:254">EU:C:2019:254</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.), odnośnie do oceny, czy występuje niepodzielne świadczenie gospodarcze.</P></NOTE>, nie można w tym wypadku przyjąć przeciwnego wniosku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>LG Polska Produkcja nie była ani kontrahentem Dong Yang, ani właścicielem przetworzonych towarów, ani też sama ich dalej nie wykorzystywała (tj. nie sprzedawała). To LG Korea sprzedawała gotowe produkty spółce LG Polska Dystrybucja. Z tego względu – zgodnie z opinią Zjednoczonego Królestwa wyrażoną podczas rozprawy – nie można stwierdzić, że LG Polska Produkcja korzystała z usług Dong Yang. Zarówno Dong Yang, jak i LG Polska Produkcja współpracowały jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>dostawcy<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> w jednym procesie produkcyjnym opartym na podziale zadań i świadczyły usługi na rzecz LG Korea. Ta ostatnia skorzystała z usług obydwu spółek, sprzedając gotowe produkty do LG Polska Dystrybucja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że Dong Yang rzeczywiście świadczyła usługi na rzecz LG Polska Produkcja, nie miałoby to żadnego wpływu na kwotę wpływów podatkowych Polski i kwotę obciążenia LG Polska Produkcja podatkiem VAT. W takim przypadku LG Polska Produkcja miałaby prawo do odpowiedniego odliczenia podatku naliczonego w momencie wystawienia faktury<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>W zakresie konieczności odrębnego wykazania VAT na fakturze celem skorzystania z prawa do odliczenia zob. chociażby wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180412">12 kwietnia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Biosafe – Indústria de Reciclagens</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑8/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:249">EU:C:2018:249</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), i moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Biosafe – Indústria de Reciclagens</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑8/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:927">EU:C:2017:927</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Nawet gdyby przyjąć, iż LG Korea posiadała stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce poprzez swoją spółkę zależną LG Polska Produkcja, niczego to nie zmienia w niniejszej sprawie. W takim przypadku LG Korea miałaby prawo do odliczenia podatku naliczonego w Polsce, a w związku z tym nie byłaby obciążona VAT w Polsce. Niezależnie od przyjętej interpretacji ani Rzeczpospolita Polska, ani organy podatkowe nie były w stanie wykazać, jakich obciążeń związanych z VAT można było w sposób nieuczciwy uniknąć.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Rzeczpospolita Polska twierdzi przede wszystkim, że wytworzenie wartości dodanej miało miejsce w Polsce i dlatego również w Polsce wartość ta powinna być opodatkowana. W niniejszym przypadku nie ma potrzeby rozstrzygania, czy stwierdzenie to jest w ogóle prawidłowe (np. w przypadku produkcji towarów i późniejszej zwolnionej z podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej zgodnie z art. 138 dyrektywy VAT stwierdzenie to jest nieprawidłowe, ponieważ stosuje się wtedy zasadę kraju przeznaczenia, która oznacza, że wartość dodana zostaje wytworzona w jednym kraju, a podlega opodatkowaniu w innym).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>O ile usługi Dong Yang służyły bowiem do wytworzenia produktów sprzedawanych w Polsce, usługi te są w rezultacie również opodatkowane w miejscu konsumpcji produktów (a więc w Polsce). Kwota, którą LG Korea zapłaciła Dong Yang, a która nie zawierała polskiego VAT, jest wliczona w cenę produktu końcowego (tutaj monitora TFT) i ostatecznie podlega przecież polskiemu VAT, gdy produkt końcowy jest sprzedawany w Polsce. W ten sposób Polska uzyskuje, w momencie dostawy monitora TFT w Polsce, wpływy podatkowe od wartości dodanej, którą Dong Yang wytworzyła w Polsce dla LG Korea. To, że wcześniej miejsce świadczenia usług Dong Yang do celów VAT znajdowało się w Korei, wynika z decyzji prawodawcy Unii, który określił, iż miejscem świadczenia usługi jest siedziba przedsiębiorcy będącego odbiorcą usługi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Jednakże, jak słusznie zauważa Komisja, ta decyzja prawodawcy Unii nie ma znaczenia w konkretnym przypadku dla wpływów podatkowych Polski. W tym względzie w przypadku usług, które służą do wytworzenia materialnych produktów, nie istnieje żadne szczególne ryzyko nadużyć w zakresie przepisów dotyczących VAT. Tym samym zbędna staje się również odpowiedź na pytanie, czy Dong Yang powinna była w jakikolwiek sposób rozpoznać strukturę stanowiącą nadużycie ze strony LG Korea.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Jest to decydująca różnica w stosunku do konstelacji, w których usługi służą świadczeniu innych usług. Te ostatnie konstelacje były już przedmiotem orzecznictwa Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Zobacz np. wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151217">17 grudnia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>WebMindLicenses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑419/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:832">EU:C:2015:832</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141016">16 października 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Welmory</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑605/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2298">EU:C:2014:2298</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE>, <NAME.CASE>DFDS</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W tym przypadku teoretycznie można sobie wyobrazić zmniejszenie obciążenia VAT poprzez określone konstrukcje cywilnoprawne, co najwyraźniej próbowano zrobić w sprawie DFDS<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE>, <NAME.CASE>DFDS</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> – jednakże na gruncie poprzedniego stanu prawnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Nie można również uznać za nadużycie tego, że Dong Yang nie zadeklarowała i nie zapłaciła południowokoreańskiego VAT. W odniesieniu do południowokoreańskiego VAT – należnego na podstawie południowokoreańskich przepisów – można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że LG Korea prawidłowo poinformowała swojego kontrahenta Dong Yang. Jak się okazało podczas rozprawy, Dong Yang została zapewniona, że nie będzie musiała płacić podatku od <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>importu tych usług<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w Korei Południowej. Nie można wykluczyć, że na mocy południowokoreańskich przepisów dotyczących VAT następuje na przykład przeniesienie zobowiązania do zapłaty podatku na usługobiorcę mającego siedzibę w Korei Południowej w sytuacji, gdy usługi na jego rzecz są świadczone przez zagranicznego przedsiębiorcę. Tak przynajmniej przewiduje unijny system VAT dla wielu usług świadczonych przez przedsiębiorstwa zagraniczne na rzecz przedsiębiorstw krajowych (zob. chociażby art. 196 dyrektywy VAT).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wyjątek wynikający z rozstrzygnięcia w sprawie DFDS?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie DFDS mogłoby jednakże wykluczyć taki wniosek. Rozstrzygnięcie to można by bowiem interpretować w taki sposób, że dopuszcza ono możliwość, by spółka zależna, pełniąca jedynie funkcje pomocnicze, stanowiła miejsce prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE>, <NAME.CASE>DFDS</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>W tej sprawie Trybunał orzekł, że usługi świadczone na rzecz podróżnych przez organizatora turystyki mającego siedzibę w państwie członkowskim za pośrednictwem spółki działającej w innym państwie członkowskim podlegają VAT w tym ostatnim państwie członkowskim. Warunkiem jest, aby spółka działająca jedynie jako pomocnik organizatora posiadała zasoby ludzkie i rzeczowe charakteryzujące stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19970220">20 lutego 1997 r.</DATE>, <NAME.CASE>DFDS</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑260/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:77">EU:C:1997:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Rozstrzygnięcie to – na którym zasadniczo opiera się Polska – dotyczyło jednak konkretnie działalności organizatorów turystyki, którzy i tak podlegają szczególnemu reżimowi w zakresie VAT (obecnie art. 306 i nast. dyrektywy VAT). Choćby z tego powodu rozstrzygnięcie to nie nadaje się do bezpośredniego zastosowania w innych konstelacjach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Po drugie, odpowiedź Trybunału w tamtym postępowaniu dotyczyła spółki zależnej, która świadczyła usługi na rzecz osób trzecich jako <HT TYPE="ITALIC">pośrednik</HT> spółki dominującej. Jednak w tym przypadku tak nie jest. LG Polska Produkcja nie sprzedaje monitorów TFT w imieniu LG Korea. Nie może być tu mowy o występowaniu w roli pomocnika.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Po trzecie, rozstrzygnięcie w sprawie DFDS dotyczyło odwrotnego przypadku, tj. miejsca <HT TYPE="ITALIC">świadczenia usług</HT> przez spółkę dominującą lub spółkę zależną, a nie miejsca, w którym osoba trzecia otrzymała usługę. Jest to kolejny powód, dla którego argumentacja w tamtej sprawie nie ma tu właściwie zastosowania. Odniesienie do pomocnika działającego na rzecz spółki dominującej nie jest w tym przypadku właściwe. Rozstrzygnięcie w sprawie DFDS było podyktowane potrzebą odpowiedzi na pytanie, kto z ekonomicznego punktu widzenia <HT TYPE="ITALIC">świadczył</HT> usługi turystyczne (a nie – kto z nich korzystał).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Po czwarte – jak też słusznie zauważa Komisja – stan faktyczny zawarty w rozstrzygnięciu DFDS charakteryzowało występowanie szczególnych okoliczności stwarzających ryzyko nadużyć przy świadczeniu usług oraz fakt, że w zależności od miejsca świadczenia usług podlegały one zwolnieniu od podatku bądź nie. Jak wskazano powyżej, VAT jest tu ostatecznie należny z tytułu dostawy towarów (monitorów), w stosunku do której usługa jest jedynie wstępnym etapem. W związku z tym takie ryzyko nadużyć nie występuje w niniejszym przypadku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Wreszcie Trybunał zdystansował się już od rozstrzygnięcia w sprawie DFDS i wyjaśnił, że także spółka zależna mająca jedynego właściciela jest osobą prawną opodatkowaną w niezależny sposób<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121025">25 października 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Daimler</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑318/11 i C‑319/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:666">EU:C:2012:666</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ponadto – jak już wyjaśniłam w pkt 43 – przyjęcie, że odrębna osoba prawna nie może być jednocześnie stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej innej odrębnej osoby prawnej, służy również pewności prawa z punktu widzenia osoby zobowiązanej do zapłaty podatku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>W związku z tym rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie DFDS nie zawiera żadnych wskazówek dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Wstępne wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>W konsekwencji spółki zależnej nie można uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (w rozumieniu art. 44 zdanie drugie dyrektywy VAT) spółki dominującej. Inny wniosek byłby jednak możliwy, gdyby struktura umowna ukształtowana przez usługobiorcę naruszała zakaz stosowania praktyk stanowiących nadużycie. Zbadanie tego zagadnienia jest obowiązkiem sądu odsyłającego. W niniejszej sprawie jednakże żadne okoliczności z przedstawionego Trybunałowi stanu faktycznego na to nie wskazują.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Alternatywnie: obowiązki dostawcy usług w zakresie weryfikacji</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Jeżeli jednak można byłoby przyjąć, że doszło do nadużycia (w tym przypadku ze strony LG Korea), powstaje pytanie, co usługodawca (w tym przypadku Dong Yang) musiałby sprawdzić, aby ocenić, czy jego kontrahent dopuszcza się takiego nadużycia. Takie nadużycie oznaczałoby w konsekwencji, że odrębną pod względem prawnym spółkę należałoby uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej innej spółki.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Wskazówek w tym zakresie mogą dostarczyć przepisy art. 21 i 22 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego usługodawca analizuje charakter i zastosowanie świadczonej usługi, aby określić stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, na rzecz którego świadczona jest usługa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Jednakże art. 22 rozporządzenia wykonawczego należy interpretować w powiązaniu z art. 21 tego rozporządzenia. Natomiast art. 21 rozporządzenia wykonawczego dotyczy stanu faktycznego, w którym podatnik ma siedzibę w jednym kraju, a stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w innym kraju. Przepisy te mają zatem za zadanie rozstrzygnąć kwestię, w którym <HT TYPE="ITALIC">ze znanych miejsc prowadzenia działalności podatnika</HT> usługa jest świadczona (w siedzibie głównej czy w innym stałym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>W tym przypadku chodzi jednak o to, czy drugiego podatnika (będącego formalnie odrębnym podmiotem prawa) można uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej pierwszego podatnika. Nie jest zatem jasne, <HT TYPE="ITALIC">czy</HT> w ogóle istnieje stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Przepisy rozporządzenia wykonawczego nie obejmują tego przypadku. Z tego względu art. 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nie odnosi się do stosunków w zakresie prawa spółek pomiędzy przedsiębiorstwami występującymi po stronie odbiorcy, lecz jedynie do stosunków umownych między usługodawcą a usługobiorcą. Dlatego też jest tam np. wymieniona umowa i zamówienie, ale nie wyciągi z rejestrów handlowych czy inne podobne dokumenty. W tym względzie art. 21 i nast. rozporządzenia wykonawczego nie znajdują tu zastosowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Niezależnie od tego można nałożyć na podatnika – który, jak podkreśla Trybunał w swoim utrwalonym orzecznictwie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zobacz chociażby wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190508">8 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>A-PACK CZ</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑127/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:377">EU:C:2019:377</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171123">23 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Di Maura</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑246/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:887">EU:C:2017:887</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080221">21 lutego 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Netto Supermarkt</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑271/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:105">EU:C:2008:105</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931020">20 października 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Balocchi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑10/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:846">EU:C:1993:846</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P><P>Zobacz też moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Di Maura</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑246/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:440">EU:C:2017:440</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, jest jedynie inkasentem podatkowym na rzecz państwa – obowiązek przedsięwzięcia pewnych środków, jednakże tylko takich, jakich można od niego rozsądnie wymagać<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz w tym zakresie orzecznictwo Trybunału w sprawach oszustw – wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Božičevič Ježovnik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑528/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:868">EU:C:2018:868</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> – rozsądnie); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120906">6 września 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mecsek-Gabona</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑273/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:547">EU:C:2012:547</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> – racjonalnie); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120621">21 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mahagében i Dávid</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑80/11 i C‑142/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:373">EU:C:2012:373</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> – w sposób uzasadniony).</P></NOTE>. Na przykład, jeżeli istnieją <HT TYPE="ITALIC">konkretne przesłanki</HT>, by podejrzewać uchylanie się od opodatkowania lub nadużycia podatkowe, można oczekiwać od podatnika zebrania pewnych dodatkowych informacji dotyczących jego dostawcy w celu upewnienia się co do wiarygodności tego dostawcy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170518">18 maja 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Litdana</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑624/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:389">EU:C:2017:389</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151022">22 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>PPUH Stehcemp</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑277/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:719">EU:C:2015:719</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120621">21 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mahagében i Dávid</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑80/11 i C‑142/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:373">EU:C:2012:373</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. To samo dotyczy – zobacz chociażby motyw 20 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 282/2011 – precyzyjnego określenia miejsca siedziby usługobiorcy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Jak słusznie zauważył w tej kwestii rzecznik generalny N. Wahl, nawet jeśli istnieją konkretne przesłanki, by podejrzewać uchylanie się od opodatkowania lub nadużycia, organy podatkowe nie mogą zobowiązać podatnika do przeprowadzenia złożonych i szeroko zakrojonych kontroli, a tym samym w praktyce przekazać mu swoich zadań kontrolnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Opinia rzecznika generalnego N. Wahla w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Finanzamt Neuss i Butin</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑374/16 i C‑375/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:515">EU:C:2017:515</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130131">31 stycznia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>LVK</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑643/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:55">EU:C:2013:55</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia 21 czerwca 2012 r., <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Mahagében i Dávid</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑80/11 i C‑142/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:373">EU:C:2012:373</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Z tego wynika bezsprzecznie, że również od Dong Yang w żadnym wypadku nie można wymagać czegoś niemożliwego. Subiektywnie niemożliwe jest bowiem, aby Dong Yang zbadała niedostępne dla niej stosunki umowne pomiędzy swoim kontrahentem i jego (ewentualnie jej nieznanymi) spółkami zależnymi. Taki obowiązek przeprowadzenia weryfikacji lub dochodzenia wykraczałby poza należytą staranność, jakiej można od niej rozsądnie wymagać. Dlatego też wszyscy uczestnicy postępowania słusznie zakładają, że Dong Yang nie musiała analizować tych umów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Jeden z kontrahentów może zatem w zupełności polegać na pisemnym zapewnieniu drugiego kontrahenta, że ten nie posiada w kraju (w tym wypadku w Polsce) stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o ile brak jest okoliczności wskazujących na coś przeciwnego. Znajduje to tym bardziej zastosowanie, że polskie prawo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Artykuł 13 ust. 3 ustawy z dnia <DATE ISO="20040702">2 lipca 2004 r.</DATE> o swobodzie działalności gospodarczej.</P></NOTE> utrudnia tworzenie stałych miejsc prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa koreańskie. Z tego względu nie ma racjonalnego powodu, by wątpić w oświadczenie kontrahenta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Fakt, że spółka zależna jest także zaangażowana w wykonanie umowy, nie może w każdym razie skutkować powstaniem jakichkolwiek zobowiązań do prowadzenia szeroko zakrojonego dochodzenia w omawianym przypadku podziału zadań przy produkcji przedmiotu będącego własnością kontrahenta. Znajduje to zastosowanie tym bardziej, że odrębna spółka zależna w zasadzie nie jest stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej spółki dominującej (szczegółowo w tej kwestii pkt 37 i nast. powyżej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>W rezultacie podatnik może być zobowiązany do zachowania należytej staranności przy ustalaniu właściwego miejsca wykonania świadczenia. Nie obejmuje to jednak badania i analizy niedostępnych dla niego stosunków umownych między jego kontrahentem a spółkami zależnymi tego kontrahenta.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Proponuję zatem, aby Trybunał odpowiedział na pytania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (Polska) w następujący sposób:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Spółka zależna spółki (z państwa trzeciego) zasadniczo nie jest jej stałym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 44 zdanie drugie dyrektywy 2006/112/WE i art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 282/2011.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Inny wniosek byłby jednak możliwy, gdyby struktura umowna ukształtowana przez usługobiorcę naruszała zakaz stosowania praktyk stanowiących nadużycie. Zbadanie tego zagadnienia należy do sądu odsyłającego.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Dyrektywa 2006/112/WE zobowiązuje podatnika do zachowania należytej staranności przy ustalaniu właściwego miejsca wykonania świadczenia. Nie obejmuje to jednak badania i analizy niedostępnych dla niego stosunków umownych między jego kontrahentem a spółkami zależnymi tego kontrahenta.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>