Ὁ Battaglia υποστηρίζει ὅτι ἡ διοικητική ένσταση του δέν ήταν ἀπαραίτητη. Πράγματι, τό Δικαστήριο ἠδύνατο νά επιληφθεί, πράγμα πού έπραξε, κατ' εφαρμογή τοῦ άρθρου 42 τῆς συνθήκης ΕΚΑΧ, τοῦ άρθρου 38, παράγραφος 6, τοῦ κανονισμού διαδικασίας καί τοῦ ἄρθρου 20 τῆς συμβάσεως δανείου, τό όποιο έχει ὡς έξῆς:

Γιά τόν λόγο αυτό άλλωστε ἡ Cocco δέν υπέβαλε ένσταση. Ό Battaglia εκφράζει τήν λύπη του πού ἡ Ἐπιτροπή έκρινε παρ' ὅλα αυτά ὅτι δέν ὄφειλε νά ἀρχίσει διάλογο, μέ τόν ὁποῖο θά ἠδύνατο νά ἀποφευχθεί ή προσφυγή στην διαδικασία επιλύσεως τῆς διαφοράς ἀπό τό Δικαστήριο.

Ή 'Επιτροπή θεωρεί, ὅπως καί οἱ προσφεύγοντες, ὅτι ἡ παρούσα διαφορά εἶναι πράγματι τελείως άσχετη μέ τήν άσκηση τῶν εξουσιών πού τῆς ἀναθέτει ὁ κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως καί ὅτι εντάσσεται προφανώς στό πλαίσιο τῶν καθαρώς συμβατικών σχέσεων. Δέν πρόκειται συνεπώς περί ἀμφισβητήσεως τῆς νομι-μότητος πράξεων βάσει τῶν λόγων ἀκυρώσεως τοῦ ἄρθρου 173 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, ἀλλά περί εξακριβώσεως τοῦ κατά πόσον ὁ τρόπος μέ τόν όποιο ἡ καθ' ἧς υποχρεώνει τους προσφεύγοντες νά εκτελέσουν τίς συμβατικές υποχρεώσεις πού τους βαρύνουν, χωρίς οἱ υποχρεώσεις αυτές νά έχουν καμμία σχέση μέ τόν κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως, εἶναι σύμφωνος μέ τήν σύμβαση.

Οἱ προσφεύγοντες λαμβάνουν ὑπό σημείωση τήν διαβεβαίωση τῆς καθ' ἦς, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ἡ παρούσα διαφορά δέν ἐμπίπτει στό πεδίο εφαρμογής τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως. 'Εκφράζουν τήν έκπληξη τους ὡς ἐκ τούτου γιά τό ὅτι ἡ 'Επιτροπή ἐβασίσθη στην τροποποίηση ἀπό τό Συμβούλιο τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ παραρτήματος VII τοῦ κανονισμοί) υπηρεσιακής καταστάσεως γιά νά επιβάλει μονομερώς νέα τιμή μετατροπής τοῦ βελγικοί) φράγκου σε λιρέτες καί γιά τό ὅτι ενήργησε ὡς ἁρμοδία ἐκ τοῦ κανονισμοί) ἀρχή έναντι υπαλλήλου, έναντι τοῦ ὁποίου ευρίσκεται ὁπωσδήποτε σέ πλεονεκτικότερη θέση, καί ὄχι ὡς δανειστής, ὁ όποιος, ὅταν πρόκειται γιά σύμβαση ἰδιωτικοῦ δικαίου, δέν δύναται νά τροποποιήσει μονομερῶς τίς κρατήσεις, ἐφ' ὅσον δέν επέτυχε τήν σχετική συναίνεση τοῦ ὀφειλέτου ή ἐφ' ὅσον δέν ἀνέλαβε τήν πρωτοβουλία νά ζητήσει ἀπό τόν δικαστή, ὁ όποιος στην προκειμένη περίπτωση ὁρίζεται συμβατικῶς, νά ἀποφανθεί ἐπί τοῦ σχεδιαζόμενου μέτρου.

Οἱ προσφεύγοντες δηλώνουν ὅτι ἡ 'Επιτροπή, ἐφαρμόζοντας τίς νέες μεθόδους μετατροπής σέ ιταλικές λιρέτες γιά τόν υπολογισμό τῶν μηνιαίων δόσεων πού όφειλαν, παρεβίασε τόν γενικό κανόνα pacta sunt servanda. Ό Battaglia δέ προβάλλει ἕνα δεύτερο λόγο ἀκυρώσεως, τήν παραβίαση τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως, ἀφοῦ ἡ ἀπόφαση πού ἔλαβε ἡ 'Επιτροπή νά προβεί σέ νέα μετατροπή γιά τόν υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων δέν ἐκοινοποιήθη στους προσφεύγοντες καί δέν ἠτιολογήθη εγγράφως.

Οἱ προσφεύγοντες ἀντελήφθησαν ὅτι ή 'Επιτροπή προέβη μονομερώς μέ νέα, δυσμενή γι' αὐτούς μέθοδο, στην μετατροπή σέ λιρέτες τῆς εκφρασμένης σέ βελγικά φράγκα μηνιαίας δόσεως πού περιελαμβά-νετο στό εκκαθαριστικό σημείωμα ἀποδοχῶν τους τῆς 15ης 'Απριλίου 1979. Καμμία εξήγηση δέν τους παρεσχέθη σχετικά.

Ό τρόπος μετατροπῆς τῆς ἰταλικής λιρέτας πού εφήρμοσε ἡ 'Επιτροπή μεταβάλλει ἐκ θεμελίων τήν ισορροπία τῆς συμβάσεως, ὑπό τήν ἔννοια ὅτι τό ἐπιτόκιο υπερέβαινε πλέον σημαντικῶς τό 4 % πού εἶχε προβλεφθεί μέ τήν σύμβαση. Ἐξ άλλου, ἀκόμα καί ἄν ὑποτεθεί ὅτι ἡ μονομερής τροποποίηση εἶναι νόμιμη, δέν δύναται ἐν πάση περιπτώσει, σύμφωνα μέ τό άρθρο 11, ἐδάφιο 2, τῶν εκτελεστικῶν διατάξεων πού ἐδημοσιεύθησαν στόν ὑπ' ἀριθ. 170 Α Courrier du personnel (Ταχυδρόμο τοῦ Προσωπικοί)) τῆς 8ης 'Ιουλίου 1971, νά θίξει τά δικαιώματα τῶν υπαλλήλων οἱ όποιοι είχαν ήδη συνάψει δάνεια.

Ή 'Επιτροπή άπαντᾶ ὅτι ὄχι μόνο δέν παρεβίασε τήν σύμβαση, άλλά ἀντιθέτως τήν ἐφήρμοσε. Πράγματι, οἱ μηνιαῖες δόσεις πού όφειλαν οἱ προσφεύγοντες γιά τήν ἀπόσβεση τοῦ δανείου συνίστατο σέ ποσό βελγικών φράγκων καί ὄχι σέ σταθερό ποσό ιταλικών λιρετών. Δέν δύναται νά ἀμφισβητηθεί ὅτι ἡ 'Επιτροπή δικαιούται, βάσει τοῦ ἄρθρου 5 τῆς συμβάσεως, νά κρατεί ἀπό τίς ἀποδοχές τοῦ ὀφειλέτου τήν μηνιαία δόση πού περιλαμβάνεται στόν τοκοχρεολυτικό πίνακα, ήτοι νά ἀφαιρεί ἀπό τίς ἀποδοχές του, πού ἐν προκειμένω καταβάλλονται σέ λιρέτες, τό ποσό λιρετών πού ἀποτελεί τό Ισόποσο της ὀφειλομένης σέ βελγικά φράγκα μηνιαίας δόσεως.

Ό προβαλλόμενος ἀπό τους προσφεύγοντες λόγος δέν υφίσταται κατ' ουσία, ἐφ' ὅσον δέν εἶναι σέ θέση νά περιγράψουν τήν συμβατική ρήτρα ἀπό τήν ὁποία νά προκύπτει ὅτι ὁ δανειστής ἠγγυήθη ἀπό ἀπόψεως συναλλάγματος τήν ὑπό κρίση πράξη. 'Αντιθέτως, τό άρθρο 9 τῆς ἀποφάσεως τῆς 17ης 'Ιουνίου 1971 προβλέπει, σχετικά μέ τίς καταβολές πού πραγματοποιούνται γιά τά εκφρασμένα σέ βελγικά φράγκα δάνεια, ὅτι πραγματοποιούνται ἀφ' ενός μέν στό νόμισμα τῆς χώρας στην ὁποία εὑρίσκεται ἡ κατοικία γιά τήν ὁποία χορηγείται τό δάνειο, ἀφ' έτερου δέ μέ βάση τήν ισχύουσα τόν χρόνο τῆς καταβολής ἰσοτιμία. Συνεπώς, οἱ μηνιαίες δόσεις εξοφλήσεως διέπονται ἀπό τόν αὐτό κανόνα. Συγχρόνως τό άρθρο 15 τῆς συμβάσεως προβλέπει ὅτι οἱ εξοφλήσεις πραγματοποιούνται στό νόμισμα τῆς χώρας στην ὁποία ευρίσκεται ἡ κατοικία γιά τήν ὁποία ἐχορηγήθη τό δάνειο καί στό όποιο κατεβλήθη τό ποσό τοῦ δανείου, μέ ἀποτέλεσμα ἡ μετατροπή σέ βελγικά φράγκα νά γίνεται μέ βάση τήν Ισχύουσα κατά τήν ήμερα τῆς μεταφορᾶς ἰσοτιμία.

Ἡ ισχύουσα κατά τόν χρόνο τῆς καταβολής Ισοτιμία πρέπει νά ἀναζητηθεί γιά τό χρονικό διάστημα έως τόν μήνα Μάρτιο 1979 στην ισοτιμία ΔΝΤ: 1 βελγικό φράγκο = 12,50 λιρέτες. Πράγματι, αυτή ήταν ή ισοτιμία πού 'ίσχυε γιά τά όργανα καί τό προσωπικό, ὅσον άφορᾶ τίς προβλεπόμενες ἀπό τό άρθρο 17 τοῦ παραρτήματος VΙΙ τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως μεταφορές. Ἀπό τοῦ μηνός Ἀπριλίου 1979 καί ἐν ὄψει τοῦ κανονισμού 3085/78, ἡ ισοτιμία ΔΝΤ δέν ἴσχυε πλέον γιά τήν εφαρμογή τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως. Συνεπῶς ἡ εφαρμογή τῆς ἰσοτιμίας αυτής θά ήταν ἀντίθετη πρός τήν σύμβαση.

Ουδέποτε εδόθη ἀπό τήν καθ' ἧς οἱαδήποτε διαβεβαίωση στους ενδιαφερομένους πού νά εγγυᾶται τήν διατήρηση τῆς ἰσοτιμίας ΔΝΤ μέχρι λήξεως τῆς συμβάσεως. Ή επιστολή πού ἀπηύθυνε τήν 21η Μαρτίου 1977 ὁ Γενικός Διευθυντής Διοικήσεως στόν ἀντιπρόεδρο τῆς Επιτροπής Προσωπικοῦ τῆς Ispra, σύμφωνα μέ τήν ὁποία προκειμένου περί τῶν ὀφειλετῶν ἐκείνων πού, ὅπως οἱ προσφεύγοντες, δέν είχαν δεχθεῖ τήν πρόταση τῆς Ἐπιτροπῆς τό 1975 περί μειώσεως τῆς ὀφειλής, οἱ ἐξοφλήσεις τῶν δανείων θά διενεργοῦνται μέ τήν 'ίδια τιμή πού ἐχρησιμοποιήθη γιά τήν χορήγηση τοῦ δανείου αυτού, ήτοι 100 λιρέτες = 8 βελγικά φράγκα, ἀνεφέρετο στίς τότε περιστάσεις καί δέν ἀντιμετώπιζε τό ενδεχόμενο μεταβολής τους μέ τήν θέσπιση καί τήν ἰσχύ νέων ἰσοτιμιῶν γιά τήν εφαρμογή τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως.

Ἀντιθέτως, λίγο ἀργότερα, ήτοι εντός τοῦ μηνός 'Ιουνίου 1977, ὁ ίδιος γενικός διευθυντής μέ επιστολή του προειδοποίει τους ἐν λόγω ὀφειλέτες ὅτι ... καμμία εγγύηση δέν δύναται νά δοθεῖ ως πρός τήν διατήρηση τῆς τιμής συναλλάγματος τήν ὁποία εφαρμόζει σήμερα ἡ 'Επιτροπή γιά τήν μετατροπή σέ βελγικά φράγκα ... τῶν κρατήσεων ἐπί τῶν ἀποδοχών.

Ὅσον άφορᾶ τήν επιστολή τῆς καθ' ἧς πού ἀποτελεί συνέχεια τῆς ἀποφάσεώς τῆς τῆς 25ης 'Ιουλίου 1975, ἡ τροποποίηση τοῦ ἄρθρου 9 τῆς ἀποφάσεως τοῦ 'Ιουνίου 1971 δέν εἰσήγαγε καμμία καινοτομία σέ σχέση μέ τό προγενέστερο καθεστώς, δεδομένου ὅτι ἡ διάταξη τοῦ νέου ἄρθρου 9 γιά τίς μηνιαίες κρατήσεις (οἱ κρατήσεις... πραγματοποιοῦνται σέ βελγικά φράγκα) περιελαμβάνετο ήδη στά άρθρα 4 καί 5 τῆς συμβάσεως.

Ἀφοῦ τό προβλεπόμενο ἀπό τήν σύμβαση επιτόκιο ὕψους 4 % ἀναφέρεται στον καθορισμό τῆς ὀφειλομένης σέ βελγικά φράγκα καί ὄχι σέ λιρέτες μηνιαίας δόσεως, δέν δύναται νά ἐπιφέρει τίς συνέπειες πού φαίνεται ὅτι επιδιώκουν νά τοῦ προσδώσουν οἱ προσφεύγοντες σέ σχέση μέ τό ὕψος τοῦ ποσοῦ σέ λιρέτες πού καταβάλλεται μηνιαίως ὡς τό Ισόποσο τῆς ὀφειλομένης μηνιαίας δόσεως. Ή επιβολή σέ ένα συμβαλλόμενο τῆς υποχρεώσεως νά ἐγγυηθεί σταθερή καί ἀμετάβλητη τιμή συναλλάγματος, ὑπό ὅρους πού ἀντίκεινται στό περιεχόμενο τῶν ἀμοιβαίων δεσμεύσεων, θέτει σέ κίνδυνο τήν ἰσορροπία τῆς συμβάσεως. Ὑπό τίς περιστάσεις αυτές εἶναι δύσκολο νά γίνει κατανοητό πώς ή εφαρμογή τῆς νέας ἰσοτιμίας δύναται νά θίξει τά δικαιώματα τῶν ὀφειλετών κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 11, παράγραφος 2, τῆς ἀποφάσεως τοῦ 'Ιουνίου 1971.

Ὅσον άφορᾶ τόν δεύτερο λόγο πού προβάλλει ὁ Battaglia, ἡ 'Επιτροπή εκφράζει τήν έκπληξη τῆς γιά τό ὅτι ὁ τελευταίος, ἀφοῦ υπεστήριξε τήν πλήρη αυτοτέλεια τῆς συμβάσεως έναντι τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως, ἐπιχειρεί νά ἀνεύρει στόν κανονισμό αυτό κανόνες πού, ἄν καί δέν προβλέπονται στην σύμβαση, πάντως ισχύουν στό πεδίο τῶν συμβατικών σχέσεων. Ἐν πάση όμως περιπτώσει, ἐπειδή οἱ επιταγές τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως ἐτηρήθησαν, ὁ λόγος αυτός εἶναι κατ' ουσία ἀβάσιμος. Πράγματι, ήδη πρό τοῦ μηνός 'Απριλίου 1979, ὁ προσφεύγων εἰδοποιήθη επανειλημμένως καί μέ τρόπο ἀκριβή (βλέπε ἀνωτέρω) ὅτι ἡ νέα ισοτιμία πού θά ίσχυε γιά τίς μεταφορές γιά τόν υπολογισμό τῶν κρατήσεων σέ λιρέτες ἐπί τῶν ἀποδοχών του πρός τόν σκοπό τῆς ἀποσβέσεως τοῦ δανείου του θά ἀνήρχετο σέ 1 βελγικό φράγκο = 18,35 λιρέτες. Στίς εγκυκλίους πού τοῦ ἀπεστάλησαν περιελαμβάνοντο ὅλα τά ἀπαραίτητα στοιχεία, τά ὁποῖα οδήγησαν τήν διοίκηση στην ἀπόφαση της καί τά όποια συνεπώς ἀρκοῦν γιά τόν δικαστικό έλεγχο (πρβλ. υπόθεση 61/76, Geist, Recueil 1977, σ. 1419).

Ἡ 'Επιτροπή, έχουσα συνείδηση τῆς διαφορᾶς πού υφίσταται μεταξύ τῶν ὀφειλετών, τό κεφάλαιο τοῦ χρέους τῶν ὁποίων ἐμειώθη ἀπό 1ης Φεβρουαρίου 1976, καί τῶν ὀφειλετών, οἱ όποιοι, ὅπως οἱ προσφεύγοντες, δέν ἠθέλησαν νά τύχουν τῆς μειώσεως αυτής, προτείνει τήν εφαρμογή έναντι τῶν τελευταίων αυτών τῆς ἐν λόγω μειώσεως, ἡ ὁποία θά συνεπήγετο τήν μείωση ἀπό τόν 'Απρίλιο 1979 τοῦ ὀνομαστικού ποσοῦ τῆς μηνιαίας δόσεως σέ βελγικά φράγκα τήν ὁποία ὀφείλουν νά καταβάλ-λουν. Ή ἀνωτέρω μείωση δέν θά εἶχε νόημα παρά στό πλαίσιο τῆς ἀπόψεως πού υποστηρίζει ἡ Ἐπιτροπή, θά πρέπει δέ νά συνίσταται σέ μείωση ἀνάλογη πρός τήν σχέση μεταξύ τοῦ κεφαλαίου πού εἶχε ἀποδοθεί ήδη μέχρι τόν Μάρτιο 1979 μέ βάση τήν παλαιά τιμή ΔΝΤ καί τοῦ συνολικού ύψους τοῦ κεφαλαίου πού πρέπει νά εξοφληθεί.

Οἱ προσφεύγοντες ἀπαντοῦν ὅτι τά συμβαλλόμενα μέρη ηθέλησαν ἐξ ἀρχής νά εφαρμοσθεί καί νά εξακολουθήσει νά εφαρμόζεται μεταξύ τους ἡ ἰσοτιμία τήν ὁποία είχε δεχθεί τό ΔΝΤ τό 1965 (1 βελγικό φράγκο = 12,50 λιρέτες). Οἱ συμβαλλόμενοι δέν ἀναφέρονται στό άρθρο 63 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως, ούτε άλλωστε στην τραπεζική τιμή συναλλάγματος, ἡ ὁποία ἀκόμη καί κατά τήν σύναψη τῶν συμβάσεων καί τήν καταβολή τοῦ δανείου δέν συνέπιπτε μέ τήν επίσημη τιμή (ἐξ άλλου οἱ διακυμάνσεις τῶν νομισμάτων ουδέποτε είχαν ἐπίπτωση ἐπί τῆς συμπεριφορᾶς τῶν συμβαλλομένων μερών).

Ή 'Επιτροπή ἀποδίδει στους προσφεύγοντες άποψη πού οἱ ίδιοι δέν υποστηρίζουν. Δέν Ισχυρίζονται ὅτι ἡ σύμβαση ἀναφέρει ρητώς μία ἀμετάβλητη ισοτιμία τοῦ βελγικού φράγκου πρός τήν λιρέτα καί δέν διεκδικούν τήν υποτιθεμένη συναλλαγματική εγγύηση. Στην πραγματικότητα ἡ 'Επιτροπή εἶναι ἐκείνη πού ἐπιδιώκει νά επιβάλει τό βελγικό φράγκο ὡς νόμισμα ἐξοφλήσεως καί νά ἐπιβάλει συγχρόνως τή μετατροπή του σέ λιρέτες μέ τήν τιμή συναλλάγματος πού Ισχύει κατά τόν χρόνο τῆς μεταφορᾶς.

Οἱ προσφεύγοντες διακατέχονται ἀπό τό συναίσθημα ὅτι ἡ 'Επιτροπή 'Επικαλείται, χωρίς νά τό ὁμολογεί, τήν θεωρία τοῦ ἀπροβλέπτου. Μέ τόν τρόπο αὐτό ἀπεφάσισε σέ δεδομένη στιγμή νά μή υποστεί πλέον τίς συνέπειες τῆς de facto υποτιμήσεως τῆς λιρέτας καί συνεπώς νά καθιερώσει γιά τήν εξόφληση μιά τιμή τοῦ νομίσματος αὐτοῦ πού δέν ἀνταποκρίνεται καθόλου πρός τά συμφωνηθέντα μεταξύ τῶν συμβαλλομένων.

Ουδέποτε οἱ διάδικοι ἐθεώρησαν ὅτι όφειλαν νά ἀναφέρονται στην πραγματική ἰσοτιμία τῆς λιρέτας πρός τό βελγικό φράγκο. Ούτε άλλωστε έκαναν ποτέ εἰδική ἀναφορά στίς ἰσοτιμίες πού περιλαμβάνει ὁ κανονισμός ὑπηρεσιακής καταστάσεως. 'Αντιθέτως ἀνεφέρθησαν ἐξ ἀρχής στην τιμή πού ἐδήλωσε ἡ 'Ιταλία καί εδέχθη τό ΔΝΤ καί ἡ ὁποία εθεωρείτο ὡς σταθερά ἀνεξαρτήτως τῶν πραγματικών διακυμάνσεων, ἀκόμη μάλιστα καί μετά τήν κατάρρευση τοῦ συστήματος πού εἶχε καθιερώσει ή ἱδρυτική συνθήκη τοῦ ΔΝΤ. Ἐξ άλλου, μία ἀπό τίς ἀποτελεσματικότερες μεθόδους γιά τόν προσδιορισμό τῆς ἀληθοῦς εννοίας μιᾶς συμβάσεως συνίσταται στην εξέταση τοῦ τρόπου μέ τόν όποιο τήν ἐξετέλεσαν οἱ συμβαλλόμενοι.

Τό υπηρεσιακό σημείωμα τοῦ Baichère τοῦ μηνός 'Ιουνίου 1977 εἶναι σαφέστατο. Διακρίνει μεταξύ τῶν κρατήσεων πού ἐπραγ-ματοποιήθησαν βάσει τῶν επιτρεπομένων δυνάμει τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ παραρτήματος VII τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως μεταφορῶν καί τῶν συμψηφισμῶν πρός εξόφληση τῶν μηνιαίων δόσεων τῶν ἐν λόγω δανείων. Τό ἀνωτέρω υπηρεσιακό σημείωμα πάντως προσέθετε ὅτι ουδεμία εγγύηση ἐδίδετο σχετικά μέ τήν διατήρηση τῆς τιμής συναλλάγματος.

Τό γεγονός ὅτι οἱ προσφεύγοντες δέν ἀπε-δέχθησαν τήν ἀπόφαση τῆς 25ης Ἰουλίου 1975, περί τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τῆς ἀποφάσεως τοῦ 'Ιουνίου 1971, ενοχλεί τήν 'Επιτροπή. Πράγματι, ἄν ἡ 'Επιτροπή ὑπεχώρει ενώπιον τῆς ἀρνήσεως τους, θά ἀνεγνώριζε τόν καθαρώς συμβατικό χαρακτήρα τῶν σχέσεων μεταξύ τῶν συμβαλλομένων, πράγμα πού θά ἐσήμαινε ὅτι δέν δύναται νά τίς τροποποιεί μονομερώς. Αυτό ὅμως έπραξε τό 1979. Γιά τόν λόγο αυτό καταβάλλει προσπάθεια νά ἀποδείξει ὅτι ή προταθείσα τροποποίηση ἀφορούσε κυρίως τίς προεξοφλήσεις. Τόσο ὅμως τό κείμενο τοῦ ἄρθρου 9 ὅσο καί ἡ επιστολή τοῦ 'Ιουνίου 1977 πρός τους ενδιαφερομένους δέν περιλαμβάνουν παρόμοιο περιορισμό.

''Οσον άφορα τό ζήτημα τῆς de facto αυξήσεως τοῦ επιτοκίου μέ τήν καθιέρωση νέας ισοτιμίας, δυσμενέστερης γιά τους ὑπαλλήλους, ἡ 'Επιτροπή τό εξέτασε κατά τρόπο τελείως τυπολατρικό, ὑπό τήν έννοια ὅτι δέν έπαυσε νά τονίζει τό γεγονός ὅτι οἱ μηνιαίες δόσεις ήταν εκφρασμένες σέ βελγικά φράγκα. Οἱ προσφεύγοντες άλλωστε συγκρίνουν τό κεφάλαιο πού εισέπραξαν σέ λιρέτες καί τίς μηνιαίες δόσεις πού ἐκρατήθησαν ἀπό τό μισθό τους ἀπό τό 1979, ἡ σύγκριση δέ αυτή τους ὁδηγεί στό συμπέρασμα ὅτι τό επιτόκιο υπερβαίνει κατά πολύ τό 4 %.

Ό Battaglia παραιτείται τοῦ δευτέρου λόγου ἀκυρώσεως πού προβάλλει, ἀφοῦ ἡ 'Επιτροπή δέν ισχυρίζεται ὅτι εφαρμόζονται οι διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως πού ἀφοροῦν τίς διαφορές (ἄν καί δέν επιδιώκει τήν εφαρμογή τοῦ νέου κειμένου τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ παραρτήματος VII ἐπί τῶν πραγματικών περιστατικών τῆς παρούσης ὑποθέσεως.

Όσον άφορᾶ τήν πρόταση τῆς 'Επιτροπής περί διευθετήσεως, οἱ προσφεύγοντες φρο-νοῦν ὅτι επιβάλλεται μάλλον ἡ επαναφορά τῶν πραγμάτων στην προτερα κατάσταση καί ἡ παύση τῶν παρανόμων ἐγεργειῶν τῆς 'Επιτροπής — καθώς καί τῶν συνεπειών τους — πράγμα πού θά καταστήσει εφικτή τήν έναρξη νηφαλίων διαπραγματεύσεων.

Ή 'Επιτροπή ἀνταπαντᾶ ὅτι ἡ έκφραση ἰσχύουσα κατά τήν ήμερα τῆς μεταφοράς ισοτιμία τήν οποία περιλαμβάνει το κείμενο τοῦ ἄρθρου 15 τῆς ἐν λόγω συμβάσεως δέν παρέχει προστασία τῶν συμβαλλομένων έναντι τῶν κινδύνων ἀπό τίς τιμές συναλλάγματος. Ή Ισοτιμία αυτή ἀποτελεῖ προφανώς ένα άγνωστο παράγοντα. Σέ ἀντίθεση μέ τήν ἰσχύουσα κατά τόν χρόνο τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως ἱσο-τιμία, ἡ οποία εἶναι γνωστή στους συμβαλλομένους καί παραμένει ἡ ἰδία καθ' ὅλη τήν διάρκεια τῆς συμβάσεως, ἡ ἰσχύουσα κατά τήν ήμερα τῆς μεταφοράς ἰσοτιμία εἶναι άγνωστη στους διαδίκους καί δύναται νά μεταβάλλεται σημαντικά, ἀφοῦ εξαρτᾶται ἐξ ὁρισμοῦ ἀπό τίς ημερομηνίες κατά τίς όποιες πραγματοποιοῦνται οἱ μεταφορές. Συνεπώς, ἀφοῦ συνεφώνησαν στην ἰσοτιμία αυτή, οἱ συμβαλλόμενοι ἐδέχθη-σαν μέ πλήρη επίγνωση νά ἀναλάβουν τόν κίνδυνο ἀπό τίς τιμές συναλλάγματος.

Ή ἑρμηνεία πού δίδει ἡ καθ' ἧς καί σύμφωνα μέ τήν όποια ἡ προβλεπομένη στην σύμβαση ίσοτιμία εἶναι ἡ ἰσχύουσα βάσει τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως γιά τόν υπολογισμό τῶν ἀποδοχών πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διάφορο τοῦ βελγικοῦ φράγκου, καθώς καί γιά τίς μεταφορές, εἶναι σύμφωνη μέ τήν γενικότερη οἰκονομία τῆς συμβάσεως. 'Η σύμβαση αυτή παρέχει τήν ευχέρεια στους ὑπαλλήλους νά τύχουν στεγαστικών δανείων ὑπό ιδιαιτέρως εὐνοϊκούς ὅρούς. Βασικό στοιχείο εἶναι ἡ ταυτότητα τοῦ ὀφειλέτου. Ή χορήγηση ἑνός παρομοίου δανείου ἀποτελεί πλεονέκτημα χρηματικής φύσεως πού παρέχεται στους υπαλλήλους λόγω τῆς Ιδιότητός τους αὐτής. Είναι λοιπόν φυσικό οἱ μεταφορές τῶν ποσών τῶν δανείων αυτών νά διέπονται ἀπό τίς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακῆς καταστάσεως περί συναλλάγματος πού ισχύουν γιά τό προσωπικό τῶν Κοινοτήτων. 'Αντιθέτως, ἡ ἑρμηνεία τῶν προσφευγόντων, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ἡ προβλεπομένη στόν κανονισμό υπηρεσιακῆς καταστάσεως ἰσοτιμία εἶναι ἡ δηλωθείσα επισήμως ἀπό τήν 'Ιταλία στό ΔΝΤ, δέν ἀνευρίσκει κανένα ἔρεισμα οῦτε στην σύμβαση ούτε στόν τρόπο μέ τόν όποιο τήν ἐξετέλεσαν οἱ συμβαλλόμενοι. 'Εν πάση περιπτώσει, ἡ ἡμερομηνία πού πρέπει νά ληφθεί ὑπ' ὄψη εἶναι πάντοτε ἡ ἡμερομηνία τῆς μεταφοράς.

Μετά τήν ἔναρξη τῆς ισχύος τῆς δευτέρας τροποποιήσεως τοῦ καταστατικοῦ τοῦ ΔΝΤ (συμφωνία τῆς Ἰαμαϊκῆς τῆς 7ης καί 8ης 'Ιανουαρίου 1976), ὁ όρος ἰσοτιμία ὅπως τόν ἐννοοῦν οἱ προσφεύγοντες, ήτοι ή ἐκφρασμένη σέ ὁρισμένη ποσότητα καθαρού χρυσοῦ ἰσοτιμία, πού ἐδηλώθη στό ΔΝΤ καί έγινε ἀποδεκτή ἀπό αυτό, δέν υφίσταται πλέον, μέ συνέπεια ὡς ισχύουσα κατά τήν ήμερα τῆς μεταφορᾶς ἰσοτιμία νά πρέπει κατά τήν άποψη τους νά νοείται τοῦ λοιποῦ ἡ πράγματι ισχύουσα στην ἀγορά τιμή τήν ἐν λόγω ήμερα.

Ή διατήρηση μέχρι τήν έναρξη τῆς Ισχύος των κανονισμῶν 3085/78 καί 3086/78 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 21ης Δελεμβρίου 1978, τῆς τιμής συναλλάγματος 12,5 λιρέτες = 1 βελγικό φράγκο δέν ἀποτελεί παρά τήν συνέπεια τῆς εφαρμογής, στό πλαίσιο τοῦ προγενεστέρου ἄρθρου 17 τοῦ παραρτήματος VΙΙ τοῦ κανονισμού ὑπηρεσιακής καταστάσεως, τῆς δηλωθείσης στό ΔΝΤ ισοτιμίας τῆς ιταλικής λιρέτας. Όταν ἀπεδείχθη ὅτι οἱ νομισματικές κακές συγκυρίες καί ἰδίως ἡ διακύμανση τῶν νομισμάτων έθετε σέ διαρκή κίνδυνο τό σύστημα τῶν σταθερών ισοτιμιών, οἱ κοινοτικές ἀρχές τροποποίησαν τίς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ ὑπηρεσιακής καταστάσεως περί συναλλάγματος πού ἀνεφέροντο στίς παλαιές ισοτιμίες ΔΝΤ πού είχαν ήδη καταργηθεί. Ή 'Επιτροπή, ἡ ὁποία άλλωστε δέν εἶναι αυτή πού ἐξέδωσε τους προαναφερθέντες κανονισμούς, δέν προέβη σέ μονομερή τροποποίηση τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως δανείου. Ἁπλῶς διεπίστωσε ὅτι ἡ ἰσοτιμία ΔΝΤ δέν ἀνταπεκρίνετο πλέον στην ισχύουσα κατά τήν ήμερα τῆς μεταφοράς ἰσοτιμία καί, ἀντί νά εφαρμόζει τοῦ λοιποῦ τήν πράγματι ισχύουσα τιμή στην ἀγορά κατά τήν ἐν λόγω ήμερα, προτίμησε νά συνεχίσει τήν εφαρμογή τῆς Ισχυούσης δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως τιμής μετατροπής, βάσει τῶν νέων άρθρων 63 τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως καί 17 τοῦ παραρτήματος VΙΙ τοῦ ἐν λόγω κανονισμοῦ. 'Επί τῶν επιδίκων εξοφλήσεων εφαρμόζεται ἡ τιμή μετατροπής πού ισχύει γιά τίς μεταφορές κεφαλαίων πού πραγματοποιούνται δυνάμει τοῦ ἐν λόγω άρθρου 17, ἡ λεγομένη τιμή μεταφοράς, πού είναι περισσότερο συμφέρουσα ἀπό ὅσο ή προβλεπομένη στό νέο άρθρο 63 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως τιμή συναλλάγματος καί ἀκόμη συμφερότερη ἀπό τήν τιμή πού ἐφαρμόζουν οί τράπεζες.

Ή 'Επιτροπή δέν ἀμφισβητεί ὅτι μέ τό άρθρο 15 πρώτο ἐδάφιο τῆς συμβάσεως ἀναγνωρίζεται στόν ὀφειλέτη τό δικαίωμα ἐξοφλήσεως τοῦ ἐκφρασμένου σέ βελγικά φράγκα δανείου, τό ὁποιο ἐχορηγήθη σέ ιταλικές λιρέτες μέ βάση τήν ισχύουσα μεταξύ τῶν δύο νομισμάτων ἰσοτιμία κατά τόν χρόνο τῆς χορηγήσεως, εἴτε σέ βελγικά φράγκα εἴτε σέ λιρέτες. Τό 'ίδιο ὅμως άρθρο διευκρινίζει επίσης ὅτι στην περίπτωση αύτη οἱ λιρέτες πρέπει νά μετατραπούν σέ βελγικά φράγκα καί τοῦτο βάσει τῆς ισχυούσης κατά τήν ήμερα τῆς μεταφοράς ισοτιμίας.

Ή τελευταία αυτή διάταξη πρέπει νά ερμηνευθεί σέ συνδυασμό μέ τά άρθρα 4 καί 5 τῆς συμβάσεως, τά όποια δίδουν στην 'Επιτροπή τό δικαίωμα νά κρατεί ἀπό τίς ἀποδοχές τοῦ ὀφειλέτου πού ἐκφράζονται σέ βελγικά φράγκα τό ποσό τῆς μηνιαίας δόσεως πού προβλέπεται στον τοκοχρεολυτικό πίνακα ὁ όποιος ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο τμήμα τῆς συμβάσεως καί έχει επίσης καταρτισθεί σέ βελγικά φράγκα. Σέ ἀντίθεση μέ ὅσα βεβαιώνουν οἱ προσφεύγοντες, ἡ καθ' ἧς δέν τους ἐπιβάλλει τό βελγικό φράγκο ὡς νόμισμα καταβολής. 'Εφαρμόζει ἀπλώς τήν σύμβαση ἡ ὁποία ἀφ' ἑνός μέν τῆς εξασφαλίζει την μηνιαία εξόφληση ἑνός ποσοῦ πού ἐκφράζεται σέ βελγικά φράγκα, ἀφ' ἑτερου δέ την εξουσιοδοτεί, ὅταν συντρέχει περίπτωση κρατήσεως γιά τόν σκοπό αυτό μέρους τῶν ἀποδοχών τοῦ ὀφειλέτου πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διαφορετικό ἀπό τό βελγικό φράγκο, νά κάνει χρήση τῆς Ισχυούσης κατά τόν χρόνο αὐτό τιμῆς μετατροπής τοῦ ἐν λόγω νομίσματος σέ βελγικά φράγκα.

Ή ἀναφορά τῶν προσφευγόντων στήν θεωρία τοῦ ἀπροβλέπτου δέν έχει καμμία σχέση μέ τήν συγκεκριμένη περίπτωση. ''Αν ή ιταλική λιρέτα ἠκολούθει ἀντίστροφη πορεία, οἱ προσφεύγοντες θά ήσαν οἱ πρῶτοι πού θά ἀναγνώριζαν ὅτι ἡ τιμή μετατροπῆς τοῦ ἄρθρου 15 τῆς συμβάσεως δύναται ἐξ ὁρισμού νά ἀλλάσσει κατά τήν διάρκεια τῆς εκτελέσεως τῆς συμβάσεως.