–

Rialtas na Laitvia, ag E. Bārdiņš, J. Davidoviča agus K. Pommere, i gcáil Gníomhairí,

–

an Coimisiún Eorpach, ag C. Auvret, G. von Rintelen agus I. Rubene, i gcáil Gníomhairí,

1

Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 2(1)(3)(a) agus Airteagal 58(1) de Threoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta, agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún (IO 2015 L 141, lch. 73).

2

Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘MISTRAL TRANS’ SIA (‘Mistral Trans’) agus Valsts ieņēmumu dienests (an tÚdarás Náisiúnta Cánach, an Laitvia) (‘VID’) maidir le fíneáil a gearradh ar Mistral Trans as sáruithe ar fhorálacha náisiúnta maidir le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc.

An dlí

Dlí an Aontais Eorpaigh

3

De réir aithris 1 de Threoir 2015/849:

4

Leagtar an méid seo a leanas amach in Airteagal 1(1) agus (2) den Treoir sin:

5

Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 2(1) den Treoir sin, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí:

6

Foráiltear le hAirteagal 58(1) de Threoir 2015/849 mar seo a leanas:

Dlí na Laitvia

7

Rinneadh Noziedzīgi iegūtu līdzek‑legalizācijas un terorisma un proliferācijas finansēšanas novēršanas likums (an Dlí maidir le sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta agus maoiniú an leata a chosc) an 17 Iúil 2008 (Latvijas Vēstnesis, 2008, Uimh. 116) a leasú chun, inter alia, Treoir 2015/849 a thrasuí i ndlí na Laitvia.

8

Foráiltear leis an dlí sin, sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí (‘an dlí maidir le cosc’), in Airteagal 3(1)(3) de, go bhfuil cuntasóirí seachtracha i measc na n‑eintiteas atá faoi réir an dlí sin.

9

Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 77(3) den Dlí sin:

An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú

10

An 8 Deireadh Fómhair 2013, chuir Mistral Trans, cuideachta arb é iompar lasta a príomhghníomhaíocht, in iúl don VID gur thosaigh sé ag soláthar seirbhísí cuntasaíochta seachfhoinsithe.

11

An 10 Aibreán 2018, rinne VID cigireacht chun measúnú a dhéanamh ar chomhlíontacht Mistral Trans le forálacha frithsciúrtha airgid, agus ina dhiaidh sin rinne sé moltaí chun na heasnaimh a sainaithníodh a leigheas.

12

An 16 Bealtaine 2019, rinne VID tuilleadh cigireachta agus fuair sé laigí i gcóras rialaithe inmheánaigh Mistral Trans maidir le, inter alia, an measúnú riosca, bearta díchill chuí do chustaiméirí, easpa athbhreithnithe thréimhsiúil ar bheartais agus ar nósanna imeachta agus easpa nós imeachta um scriosadh doiciméad.

13

Dá bhrí sin, le cinneadh an 12 Meitheamh 2019, arna dhearbhú le cinneadh an 15 Lúnasa 2019, ghearr an VID fíneáil EUR 5 000 ar Mistral Trans, agus cineál, cuspóir agus fad na sáruithe a aimsíodh, staid airgeadais na cuideachta agus an fíoras nach ndearna Mistral Trans iarracht na moltaí a rinne an VID a chomhlíonadh tar éis a chigireachta an 10 Aibreán 2018 á gcur san áireamh.

14

Thug Mistral Trans caingean os comhair an Administratīvā apgabaltiesa (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, an Laitvia) i gcoinne chinneadh VID an 15 Lúnasa 2019. Ina iarratas, mhaígh sé, inter alia, nár soláthraíodh na seirbhísí cuntasaíochta seachfhoinsithe ach do thrí chuideachta ghaolmhara, agus é á chur san áireamh go bhfuil na stiúrthóirí, na scairshealbhóirí agus na húinéirí tairbhiúla céanna ag Mistral Trans agus ag na cuideachtaí gaolmhara sin. Roghnaíodh na socruithe cuntasaíochta chun críche acmhainní a shábháil agus ceannach ceadúnas bogearraí cuntasaíochta ar leith do gach cuideachta a sheachaint, agus chun na críche sin amháin. Ina theannta sin, tar éis chinneadh VID an 12 Meitheamh 2019, rinneadh atheagrú ar na cuntais, agus mar thoradh air sin, ón 2 Iúil 2019, bhí gach cuideachta ghaolmhar faoi réir cuntais neamhspleácha.

15

Le breithiúnas an 29 Deireadh Fómhair 2020, dhiúltaigh an Administratīvā apgabaltiesa (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin) don chaingean a thionscain Mistral Trans. I ndáil leis sin, mheas sí, faoi Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, go bhfuil feidhm ag an Treoir sin maidir le cuntasóirí seachtracha, gan é a bheith ábhartha cé hiad faighteoirí na seirbhíse cuntasaíochta seachfhoinsithe. Ní dhéantar foráil i ndlí frithsciúrtha airgid na Laitvia maidir le solúbthacht do pháirtithe gaolmhara ach oiread. Dá bhrí sin, de réir an Administratīvā apgabaltiesa (an Chúirt Riaracháin Réigiúnach), bhí an ceart ag an VID a chinneadh gur sháraigh Mistral Trans na forálacha maidir le sciúradh airgid.

16

Thairis sin, maidir leis an bpionós a chinneadh, chinn an Administratīvā apgabaltiesa (an Chúirt Riaracháin Réigiúnach) gur chuir VID san áireamh na himthosca dá dtagraítear in Airteagal 77(3) den dlí maidir le cosc, go háirithe tromchúis an chiona agus fad an chiona, méid na freagrachta agus staid airgeadais Mistral Trans, agus comhar leis an údarás maoirseachta agus maoirseachta. Dá bhrí sin, braitheann an fhíneáil EUR 5 000 a ghearrtar ar Mistral Trans ar chineál na sáruithe a rinneadh agus tá sí comhréireach le staid airgeadais na cuideachta sin agus leis an damáiste do leasanna eacnamaíocha náisiúnta.

17

Rinne Mistral Trans achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Augstākā tiesa (Senāts) (an Chúirt Uachtarach, an Laitvia), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag maíomh go raibh an fhíneáil a gearradh díréireach.

18

Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, gur gá a chinneadh an bhfuil feidhm ag Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849 freisin maidir le cásanna ina soláthraítear seirbhísí cuntasaíochta go heisiach do chuideachtaí atá nasctha leis an soláthraí.

19

I ndáil leis sin, measann an chúirt sin, go ginearálta, nach mór cuntasóirí seachtracha a mheas mar dhaoine a bhfuil a ngníomhaíochtaí neamhchosanta ar riosca measartha ard sciúrtha airgid. Ina theannta sin, tá sé de thátal as léiriú litriúil ar an téarma ‘cuntasóir seachtrach’ in Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849 nach bhfuil an treoir infheidhme maidir le haon chuntasóir, ach maidir leo siúd a n‑eagraítear a ngníomhaíochtaí gairmiúla lasmuigh den ghnóthas dá soláthraítear na seirbhísí cuntasaíochta.

20

Sa chás sin, mheas VID nach raibh sé ábhartha nach raibh príomhghníomhaíocht Mistral Trans nasctha riamh le soláthar seirbhísí cuntasaíochta agus gur ceapadh na socruithe atá i gceist chun cuntais a choinneáil idir páirtithe gaolmhara chun acmhainní a shábháil. Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an bhfuil bunús maith leis an seasamh sin ó VID.

21

Faoi dhlí na hiomaíochta agus faoin dlí maidir le Státchabhair araon, d’fhéadfaí gnóthais nasctha a mheas mar ghnóthas aonair. Dealraíonn sé go bhfuil amhras ann an bhfuil soláthar seirbhísí cuntasaíochta laistigh de ghnóthais bhainteacha den sórt sin neamhchosanta ar riosca sciúrtha airgid níos mó ná an riosca a eagraítear go hinmheánach laistigh de ghnóthas a úsáideann cuntasóirí tuarastail.

22

Ar an gcaoi chéanna, tá infheidhmeacht Threoir 2015/849 maidir leis an staid reatha amhrasach freisin mar gheall ar bhreithnithe a bhaineann le héifeachtacht na Treorach sin, ós rud é go bhfuil Mistral Trans agus na cuideachtaí ar sholáthair sé seirbhísí cuntasaíochta dóibh araon faoi rialú na ndaoine céanna. Sna himthosca sin, bheadh amhras ann go bhféadfadh soláthraí seirbhísí cuntasaíochta na hoibleagáidí a fhorchuirtear air a chomhlíonadh go neamhspleách agus go hiomlán agus, dá bhrí sin, go bhféadfaí cuspóirí na Treorach sin a bhaint amach.

23

Ar an dara dul síos, i gcás ina bhfuil feidhm ag Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849 fiú i gcásanna ina soláthraítear seirbhísí cuntasaíochta do pháirtithe a bhaineann leis an soláthraí, meabhraíonn an chúirt a rinne an tarchur, i gcomhréir le hAirteagal 58(1) den Treoir sin, nach mór do na Ballstáit a áirithiú gur féidir eintitis faoi oibleagáid a chur faoi dhliteanas i leith sáruithe ar na forálacha lena dtrasuitear an Treoir sin, agus go mbeidh aon smachtbhanna nó beart a eascraíonn as sin éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. I ndáil leis sin, ba cheart a shoiléiriú ar cheart an fíoras nach soláthraítear an tseirbhís chuntasaíochta ach do pháirtithe gaolmhara a chur san áireamh agus an pionós iomchuí á chinneadh.

24

Sna himthosca sin, chinn l’Augstākā tiesa (Senāts) (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú

An chéad cheist

25

Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú go bhfuil sé mar phríomhchuspóir ag Treoir 2015/849, mar is léir óna teideal agus ó Airteagal 1(1) agus (2) di, cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta (breithiúnas an 18 Aibreán 2024, Citadeles nekustamie īpašumi, C‑22/23, EU:C:2024:327, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).

26

Go sonrach, is é is aidhm d’fhorálacha Threoir 2015/849, ar de chineál coisctheach iad, sraith beart coisctheach agus athchomhairleach a bhunú, de réir cur chuige rioscabhunaithe, chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac go héifeachtach, chun cosc a chur, mar is léir ó aithris 1 den Treoir sin, ar an bhféidearthacht go bhféadfadh sreafaí airgid neamhdhleathaigh dochar a dhéanamh do shláine, do chobhsaíocht agus do chlú earnáil airgeadais an Aontais Eorpaigh, agus a margadh inmheánach agus a forbairt idirnáisiúnta a chur i mbaol (breithiúnas an 18 Aibreán 2024, Citadeles nekustamie īpašumi, C‑22/23, EU:C:2024:327, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).

27

I ndáil leis sin, liostaítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2015/849 na heintitis a bhfuil feidhm ag an Treoir sin maidir leo mar gheall ar a rannpháirtíocht i bhforfheidhmiú idirbhirt airgeadais nó gníomhaíochta airgeadais. Áirítear ar na heintitis sin, dá bhforáiltear i bpointe 3(a) den fhoráil sin, cuntasóirí seachtracha atá ag gníomhú le linn a ngníomhaíochta gairmiúla.

28

Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 58(1) de Threoir 2015/849 go n‑áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfar eintitis faoi oibleagáid a chur faoi dhliteanas i leith sáruithe ar na forálacha náisiúnta lena dtrasuitear an Treoir sin.

29

Sa chás sin, baineann an díospóid sna príomhimeachtaí le fíorú go ndearna Mistral Trans sárú ar fhorálacha an Dlí maidir le cosc, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le pionós a fhorchur.

30

Sna himthosca sin, ní mór a thuiscint leis an gcéad cheist nach mór cuideachta amhail Mistral Trans a mheas, ag féachaint do chineál a gníomhaíochtaí, mar ‘eintiteas faoi oibleagáid’ agus, go sonrach, mar chuideachta a thagann faoin gcoincheap ‘cuntasóirí seachtracha’ de réir bhrí Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849.

31

Ós rud é nach sainmhínítear an coincheap ‘cuntasóirí seachtracha’ i dTreoir 2015/849, ní mór a bhrí agus a raon feidhme a chinneadh trí thagairt a dhéanamh dá ghnáthbhrí sa teanga laethúil, agus an comhthéacs ina dtarlaíonn sé agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sé mar chuid díobh á gcur san áireamh freisin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 1 Deireadh Fómhair 2020, Entoma, C‑526/19, EU:C:2020:769, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).

32

Ar an gcéad dul síos, maidir leis an nath ‘cuntasóirí’, dealraíonn sé, i leaganacha teanga áirithe d’Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, amhail na leaganacha Gearmáinise (‘Buchprüfer’), Fraincise (‘experts‑comptables’), Rómáinise (‘experți contabili’) nó Sualainnise (‘revisorer’), go dtagraíonn na téarmaí a úsáidtear do dhaoine a bhaineann le gairm rialáilte arb é atá i gceist lena ngníomhaíocht, inter alia, na cuntais a eagrú, a fhíorú, a mheasúnú nó a cheartú. Os a choinne sin, tá raon feidhme na dtéarmaí a úsáidtear i leaganacha teanga eile, amhail na leaganacha Laitvise (‘grāmatveži’), Spáinnise (‘contables’), Béarla (‘accountants’), nó Ollainnise (‘accountants’), níos leithne, ós rud é go dtagraíonn siad ar bhonn níos ginearálta do dhaoine arb é a ngníomhaíocht cuntais a tharraingt suas, a choinneáil agus a iniúchadh, go háirithe cuntais chorparáideacha.

33

Ar an dara dul síos, maidir le húsáid an fhocail ‘seachtrach’ in Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, ní mór a mheas go bhfuil sé i gceist leis an téarma sin cuntasóirí ‘inmheánach’ a eisiamh go sainráite ó na hoibleagáidí a leagtar síos leis an Treoir sin, is é sin le rá, daoine, amhail cuntasóirí tuarastail, nach soláthraíonn seirbhísí comhoiriúnachta go neamhspleách do thríú páirtithe. De réir na faisnéise a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, is léiriú bunúsach ar an léiriú sin é brí an téarma a úsáidtear sa leagan Laitvise d’Airteagal 2(1)(3)(a) (‘ārštata’).

34

Dá bhrí sin, cumhdaítear leis an gcoincheap ‘cuntasóirí seachtracha’ de réir bhrí Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849 daoine nádúrtha nó dlítheanacha arb é atá i gceist lena ngníomhaíocht ghairmiúil seirbhísí comhoiriúnachta a sholáthar, go neamhspleách, do thríú páirtithe, amhail cuntais a tharraingt suas, a choinneáil nó a iniúchadh.

35

Tugtar tacaíocht don léiriú seo le comhthéacs na forála sin. Mar a tugadh chun cuimhne i mír 27 den bhreithiúnas seo, liostaítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2015/849, i míreanna 1 go 3, na heintitis a bhfuil feidhm ag an Treoir sin maidir leo, dá ngairtear ‘eintitis atá faoi oibleagáid’. De réir phointe 1, is institiúidí creidmheasa iad na heintitis sin, i gcomhréir le pointe 2, institiúidí airgeadais agus, de réir phointe 3, is daoine nádúrtha nó dlítheanacha iad dá dtagraítear sa phointe sin, agus iad ag gníomhú i rith a ngníomhaíochta gairmiúla.

36

Go sonrach, i gcomhréir le hAirteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, tá feidhm ag an Treoir sin maidir le hiniúchóirí, cuntasóirí seachtracha agus comhairleoirí cánach.

37

Téann leathnú raon feidhme na bhforálacha maidir le frithsciúradh airgid chuig na daoine sin siar go dtí Treoir 2001/97/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Nollaig 2001 lena leasaítear Treoir 91/308/CEE ón gComhairle maidir le cosc a chur le húsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid (IO 2001 L 344, lch. 76), ina luaitear in aithris 15 di ‘gur cheart na hoibleagáidí maidir le custaiméirí a shainaithint, taifid a choinneáil agus idirbhearta amhrasacha a thuairisciú a leathnú chuig líon teoranta gníomhaíochtaí agus gairmeacha ar léir gur dócha go n‑úsáidfear iad chun críoch sciúrtha airgid’.

38

Ós rud é go dtagraítear in Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, chomh maith le cuntasóirí seachtracha, iniúchóirí agus comhairleoirí cánach, tugtar le tuiscint go mbaineann an fhoráil sin le baill de ghairmeacha sonracha, is é sin le rá, daoine arb é a ngníomhaíocht ghairmiúil soláthar neamhspleách cuntasaíochta, iniúchóireachta agus comhairle dlí i gcúrsaí cánach do thríú páirtithe.

39

I bhfianaise na mbreithnithe sin, tagraíonn an coincheap ‘cuntasóirí seachtracha’, de réir bhrí Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849, do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha a mbaineann a ngníomhaíocht ghairmiúil le seirbhísí cuntasaíochta a sholáthar, amhail cuntais a tharraingt suas, a choinneáil nó a iniúchadh, do thríú páirtithe go neamhspleách. Ar an taobh eile, ní áirítear leis an gcoincheap sin duine dlítheanach a choimeádann cuntais cuideachtaí a bhaineann leis, d’fhonn acmhainní a chomhthiomsú.

40

Sa chás sin, is léir ón ordú tarchuir gur chuir Mistral Trans, a dhéanann earraí a iompar, seirbhísí cuntasaíochta ar fáil do chuideachtaí gaolmhara a bhfuil na stiúrthóirí, na scairshealbhóirí agus na húinéirí tairbhiúla céanna acu lena chuid féin, chun críche acmhainní a shábháil agus chun ceannach ceadúnas le haghaidh bogearraí cuntasaíochta do gach cuideachta a sheachaint, agus chun na críche sin amháin. I bhfianaise an léirmhínithe a leagtar amach i mír 39 den bhreithiúnas seo, agus faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, is cosúil nach n‑aicmítear gnóthas den sórt sin mar ‘chuntasóir seachtrach’ de réir bhrí Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849.

41

I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 2(1)(3)(a) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi go cumhdaítear leis an gcoincheap ‘cuntasóirí seachtracha’ de réir bhrí na forála sin, daoine nádúrtha nó dlítheanacha arb é atá i gceist lena ngníomhaíocht ghairmiúil seirbhísí cuntasaíochta a sholáthar, go neamhspleách, do thríú páirtithe, amhail cuntais a tharraingt suas, a choinneáil nó a iniúchadh. Ar an taobh eile, ní áirítear leis an gcoincheap sin duine dlítheanach a choimeádann cuntais cuideachtaí a bhaineann leis, d’fhonn acmhainní a chomhthiomsú..

An dara ceist

42

I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist, ní gá aghaidh a thabhairt ar an dara ceist.

Costais

43

Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.