SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
5 ta’ Diċembru 2024 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Proċedura Ewropea għal ordni ta’ ħlas – Regolament (KE) Nru 1896/2006 – Ordni ta’ ħlas Ewropea ddikjarata eżekuttiva – Notifika u komunikazzjoni ta’ atti ġudizzjarji u ekstraġudizzjarji fil-qasam ċivili jew kummerċjali – Regolament (KE) Nru 1393/2007 – Assenza ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni valida kkonstatata waqt l-eżekuzzjoni – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi rimedju li jippermetti lill-konvenut jitlob l-annullament ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea – Konsegwenzi ġuridiċi – Obbligu tal-qorti adita li tiddikjara n-nullità tal-ordni ta’ ħlas Ewropea– Obbligu tal-qorti adita li tiddikjara n-nullità tal-ordni ta’ ħlas Ewropea”
Fil-Kawża C‑389/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Amtsgericht Wedding (il-Qorti Distrettwali ta’ Berlin-Wedding, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tad‑19 ta’ Mejju 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑27 ta’ Ġunju 2023, fil-proċedura
Bulgarfrukt – Fruchthandels GmbH
vs
Oranzherii Gimel II EOOD,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn F. Biltgen (Relatur), President tal-Ewwel Awla, li qiegħed jaġixxi bħala President tat-Tieni Awla, L. Arastey Sahún, President tal-Ħames Awla, u J. Passer, Imħallef,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
|
– |
għal Bulgarfrukt – Fruchthandels GmbH, minn W. Kreuzer u F. Sturm, Rechtsanwälte, |
|
– |
għal Oranzherii Gimel II EOOD, minn W. Hoffmann, Rechtsanwalt, |
|
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn S. Noë u J. Vondung, bħala aġenti, |
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
|
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1896/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 li joħloq proċedura għal ordni ta’ ħlas Ewropea (ĠU 2006, L 399, p. 1), u tar-Regolament (KE) Nru 1393/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizz fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali (servizz ta’ dokumenti) u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1348/2000 (ĠU 2007, L 324, p. 79, rettifika fil-ĠU 2015, L 68, p. 91). |
|
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Bulgarfrukt – Fruchthandels GmbH, kumpannija b’responsabbiltà limitata stabbilita fil-Ġermanja, u Oranzherii Gimel II EOOD (iktar ’il quddiem “Oranzherii”), kumpannija b’responsabbiltà limitata ta’ persuna waħda stabbilita fil-Bulgarija, dwar l-eżekuzzjoni ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea. |
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Ir‑Regolament Nru 1896/2006
|
3 |
Skont il-premessi 9, 10, 24, u 26 tar-Regolament Nru 1896/2006:
[…]
[…]
|
|
4 |
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “1. L-għan ta’ dan ir-Regolament hu:
2. Dan ir-Regolament m’għandux iżomm pretendent milli jsegwi talba fis-sens ta’ l-Artikolu 4 billi jagħmel użu minn proċedura oħra disponibbli taħt il-liġi ta’ Stat Membru jew taħt il-liġi Komunitarja.” |
|
5 |
L-Artikolu 12, intitolat “Oppożizzjoni għal ordni ta’ ħlas Ewropea”, jipprevedi fil-paragrafi (3) u (5) tiegħu: “3. Fl-ordni ta’ ħlas Ewropea, il-konvenut għandu jiġi infurmat bl-għażliet li jkollu biex:
[…] 5. Il-qorti għandha tiżgura li l-ordni ġiet notifikata lill-konvenut skond il-liġi nazzjonali permezz ta’ metodu li jirrispetta l-istandards minimi stabbiliti fl-Artikoli 13, 14 u 15.” |
|
6 |
L-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1896/2006, intitolat “Notifika bi prova li waslet għand il-konvenut”, jipprovdi: “L-ordni ta’ ħlas Ewropea tista’ tiġi notifikata lill-konvenut skond il-liġi nazzjonali ta’ l-Istat li fih għandha ssir in-notifika, b’wieħed mill-metodi li ġejjin:
|
|
7 |
L-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 1896/2006, intitolat “Notifika bi prova li waslet għand il-konvenut”, jipprovdi: “1. L-ordni ta’ ħlas Ewropea tista’ wkoll tiġi notifikata lill-konvenut skond il-liġi nazzjonali ta’ l-Istat li fih issir in-notifika, b’wieħed mill-metodi li ġejjin:
2. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, in-notifika taħt il-paragrafu 1 mhuwiex ammissibbli jekk l-indirizz tal-konvenut ma jkunx magħruf b’ċertezza. 3. Is-servizz b’mod konformi mal-paragrafu 1 (a), (b), (ċ) u (d) għadu jiġi attestat b’:
|
|
8 |
L-Artikolu 15 ta’ dan l-istess regolament, intitolat “Notifika lil rappreżentant”, huwa redatt kif ġej: “Notifika b’mod konformi ma’ l-Artikoli 13 jew 14 tista’ tiġi effettwata wkoll lil rappreżentant tal-konvenut.” |
|
9 |
L-Artikolu 16 tal-imsemmi regolament, bit-titolu “Oppożizzjoni għal ordni ta’ ħlas Ewropea”, jipprevedi dan li ġej: “1. Il-konvenut jista’ jressaq dikjarazzjoni ta’ oppożizzjoni għall-ordni ta’ ħlas Ewropea mal-qorti ta’ oriġini bl-użu tal-formola standard F kif stabbilit fl-Anness VI, li għandha tiġi fornuta lilu flimkien ma’ l-ordni ta’ ħlas Ewropea. 2. Id-dikjarazzjoni ta’ oppożizzjoni għandha tintbagħat fi żmien 30 jum min-notifika ta’ l-ordni fuq il-konvenut. […]” |
|
10 |
Skont l-Artikolu 18 tal-istess regolament, intitolat “Regoli ġenerali”: “1. Jekk fil-limitu ta’ żmien stabbilit fl-Artikolu 16(2), b’konsiderazzjoni meħuda taż-żmien xieraq li jippermetti li tasal dikjarazzjoni, ma tkun ġiet imressqa l-ebda dikjarazzjoni ta’ oppożizzjoni fil-qorti ta’ oriġini, il-qorti ta’ oriġini għandha mingħajr dewmien tiddikjara l-ordni ta’ ħlas Ewropea esegwibbli, bl-użu tal-formola standard G kif stabbilit fl-Anness VII. Il-qorti ta’ oriġini għandha tivverifika d-data ta’ servizz. 2. Bla preġudizzju għall-paragrafu 1, ir-rekwiżiti formali għall-esegwebilita’ għandhom ikunu regolati mil-liġi ta’ l-Istat Membru ta’ oriġini. 3. Il-qorti għandha tibgħat l-ordni ta’ ħlas Ewropea esegwibbli lill-pretendent.” |
|
11 |
L-Artikolu 26 tar-Regolament Nru 1896/2006, intitolat “Relazzjoni mal-liġi proċedurali nazzjonali”, jipprevedi: “Il-kwistjonijiet proċedurali kollha li ma ġewx ittrattati b’mod speċifiku f’dan ir-Regolament għandhom jiġu rregolati mil-liġi nazzjonali.” |
|
12 |
L-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “Dan ir-Regolament m’għandux jaffettwa l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1348/2000 tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar in-notifika fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extraġudizzjarji dwar kwistjonijiet ċivili u kummerċjali [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 227].” |
Ir‑Regolament Nru 1393/2007
|
13 |
L-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1393/2007 jipprevedi: “Dan ir-Regolament għandu japplika fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali fejn dokument ġudizzjarju jew extra-ġudizzjarju jrid ikun trasmess minn Stat Membru għal ieħor għal notifika hemmhekk. Dan m’għandux jinkludi, b’mod partikolari, kwistjonijiet fiskali, doganali jew amministrattivi jew ir-responsabbiltà tal-Istat għal atti jew ommissjonijiet fl-eżerċiżżju tal-awtorità tal-Istat (‘acta iure imperii’).” |
|
14 |
L-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Sospensjoni ta’ konċentrazzjonijiet”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “L-aġenzija riċeventi għandha tinnotifika d-dokument hi stess jew tqabbad lil min jinnotifikah skont il-liġi tal-Istat Membru indirizzat jew permezz ta’ metodu partikolari mitluba mill-aġenzija mittenti, ħlief jekkdak il-metodu ma jkunx kompatibbli mal-liġi ta’ dak l-Istat Membru.” |
|
15 |
Skont l-Artikolu 8 tal-istess regolament, intitolat “Meta d-destinatarju jirrifjuta li jaċċetta dokument”: “1. L-aġenzija riċeventi għandha tinforma lid-destinatarju, bl-użu tal-formola standard li tinsab fl-Anness II li jista’ jirrifjuta li jaċċetta d-dokument maħsub għan-notifika, jew fl-istess mument meta dan ikun innotifikat inkella billi jirritorna d-dokument lill-aġenzija riċeventi fi żmien ġimgħa jekk id-dokument ma jkunx miktub b’waħda minn dawn il-lingwi li ġejjin, jew jekk ma jkollux miegħu traduzzjoni f’waħda minnhom:
2. Meta l-aġenzija riċeventi tkun infurmata li d-destinatarju qed jirrifjuta li jaċċetta d-dokument skont il-paragrafu 1, għandha tavża immedjatament lill-aġenzija mittenti permezz taċ-ċertifikat previst fl-Artikolu 10 u tibgħat lura t-talba u d-dokumenti li tagħhom tintalab traduzzjoni. 3. Jekk id-destinatarju jkun irrifjuta li jaċċetta d-dokument skont il-paragrafu 1, in-notifika tad-dokument tista’ tkun rimedjata permezz ta’ notifika lid-destinatarju skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament tad-dokument li miegħu jkollu traduzzjoni f’lingwa prevista fil-paragrafu 1. F’dak il-każ, id-data tan-notifika tad-dokument għandha tkun id-data li fiha d-dokument flimkien mat-traduzzjoni jkunu notifikati skont il-liġi tal-Istat Membru indirizzat. Madankollu, fejn, skont il-liġi ta’ Stat Membru, dokument għandu jkun innotifikat f’perijodu partikolari, id-data li trid titqies fir-rigward tal-applikant għandha tkun id-data tan-notifika tad-dokument oriġinali ffissata skont l-Artikolu 9(2). […]” |
Id‑dritt Ġermaniż
|
16 |
L-Artikolu 1092 taz-Zivilprozessordnung (il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, iktar ’il quddiem iz-“ZPO”), intitolat “Rikors fil-każ ta’ nuqqas ta’ komunikazzjoni jew fil-każ ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni irregolari tal-ordni għal ħlas Ewropea”, huwa fformulat kif ġej: “1. Il-konvenut jista’ jitlob l-annullament tal-ordni ta’ ħlas Ewropea meta l-ordni ta’ ħlas
It-talba għandha tiġi ppreżentata fi żmien xahar minn meta l-konvenut ikun sar jaf jew seta’ jsir jaf bil-ħruġ ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea jew tan-nuqqas ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni. Jekk il-qorti tilqa’ t-talba għal waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-ewwel sentenza, l-ordni ta’ ħlas Ewropea tiġi annullata. (2) Jekk fil-mument tat-talba skont l-ewwel sentenza tal-paragrafu 1, il-qorti tkun diġà ddikjarat l-ordni ta’ ħlas Ewropea eżekuttiva skont l-Artikolu 18 tar-Regolament [Nru 1896/2006] u minn hemm ’il quddiem tilqa’ t-talba, hija għandha tiddikjara l-eżekuzzjoni forzata abbażi tal-ordni ta’ ħlas inammissibbli. It-tielet sentenza tal-paragrafu 1 tapplika mutatis mutandis. (3) Is-sentenza għandha tingħata permezz ta’ digriet. Id-digriet ma jistax jiġi kkontestat. L-Artikolu 1092(2) sa (4) għandu japplika mutatis mutandis.” |
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
|
17 |
Fuq talba ta’ Bulgarfrukt, l-Amtsgericht Wedding (il-Qorti Distrettwali ta’ Berlin-Wedding, Allemagne), li hija l-qorti tar-rinviju, ħarġet ordni ta’ ħlas Ewropea fl-4 ta’ Jannar 2019 fil-konfront ta’ Oranzherii. |
|
18 |
L-aġenzija riċeventi Bulgara attestat li n-notifika ta’ din l-ordni kienet saret fis‑26 ta’ Lulju 2019, skont ir-Regolament Nru 1393/2007. Din l-attestazzjoni ma tippreċiżax madankollu jekk il-metodu ta’ notifika użat, din sempliċement indikat, bil-Bulgaru, li “l-persuna telqet minn dan l-indirizz u li l-indirizz [attwali] tagħha ma huwiex inkluż fir-reġistru. Id-deċiżjonijiet […] għandhom jitqiesu bħala li ġew korrettament innotifikati jew ikkomunikati”. |
|
19 |
Fl‑24 ta’ April 2020, billi ppreżumiet li kien hemm notifika valida, il-qorti tar-rinviju ddikjarat eżekuttiva l-imsemmija ordni ta’ ħlas Ewropea skont l-Artikolu 18(1) tar-Regolament Nru 1896/2006. |
|
20 |
Permezz ta’ faks tal‑1 ta’ Marzu 2021, Oranzherii ressqet oppożizzjoni għall-istess ordni għal ħlas Ewropea billi sostniet li hija kienet saret taf biha għall-ewwel darba fl‑24 ta’ Frar 2021, fil-kuntest ta’ miżuri ta’ eżekuzzjoni forzata. |
|
21 |
Wara li l-qorti tar-rinviju informat lil din il-kumpannija bir-rimedji ġudizzjarji disponibbli, din ippreżentat, permezz ta’ nota tal‑25 ta’ Marzu 2021, rikors skont l-Artikolu 1092a taz-ZPO. |
|
22 |
Fir-rigward ta’ dan ir-rimedju ġudizzjarju, previst fl-Artikolu 1092a taz-ZPO, kontra ordni ta’ ħlas Ewropea, il-qorti tar-rinviju, l-ewwel nett, għandha dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ dan l-Artikolu 1092a taz-ZPO mad-dritt tal-Unjoni. |
|
23 |
Fil-fatt, billi timponi fuq il-qorti adita li tiddikjara l-annullament tal-ordni ta’ ħlas Ewropea li ma ġietx innotifikata jew ikkomunikata jew ma ġietx innotifikata jew ikkomunikata b’mod validu, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża hija iktar eżiġenti mill-prinċipji li jirriżultaw mis-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen (C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144), li tipprovdi li tali sitwazzjoni għandha twassal għan-nullità tad-dikjarazzjoni li tikkonstata s-saħħa eżekuttiva ta’ tali ordni ta’ ħlas Ewropea. |
|
24 |
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis, fl-ewwel lok, li l-Artikolu 1092a(1) taz-ZPO jikser id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 16 u 17 tar-Regolament Nru 1896/2006, sa fejn dan jippermetti, b’mod antiċipat, rimedju ġudizzjarju, minkejja li t-terminu għat-tressiq ta’ oppożizzjoni għal tali ordni ta’ ħlas Ewropea għadu ma bediex jiddekorri. |
|
25 |
Fit-tieni lok, jekk il-konvenut isir konxju b’mod fortuwitu tal-eżistenza ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea fil-konfront tiegħu u jippreżenta rikors skont l-Artikolu 1092a taz-ZPO, il-qorti adita jkollha ttemm il-proċedura Ewropea għal ordni ta’ ħlas ikkonċernata, minflok tordna notifika ġdida li tiskatta l-konsegwenzi legali msemmija fl-Artikoli 16 u 17 tar-Regolament Nru 1896/2006. |
|
26 |
Fit-tielet lok, ir-rimedju ġudizzjarju previst fl-Artikolu 1092a taz-ZPO jista’ jostakola l-effett utli ta’ dan ir-regolament, li huwa intiż li jiżgura l-funzjonament tajjeb tas-suq intern billi jelimina l-ostakoli għall-iżvolġiment tajjeb tal-proċeduri ċivili, sa fejn ir-rikorrent jippreferi ma jirrikorrix għall-proċedura Ewropea ta’ ordni ta’ ħlas fid-dawl tar-riskju li rimedju bbażat fuq l-Artikolu 1092a taz-ZPO jostakola l-ordni ta’ ħlas Ewropea li huwa jkun kiseb. |
|
27 |
Fir-raba’ lok, il-prinċipju li jirriżulta mis-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Henderson (C‑354/15, EU:C:2017:157), li l-assenza ta’ trażmissjoni ta’ formola prevista mir-Regolament Nru 1393/2007 ma twassalx għan-nullità tan-notifika kollha kkonċernata, iżda jeżiġi li l-qorti adita tirregolarizza a posteriori tali ommissjoni, għandu japplika wkoll fil-kuntest tal-proċedura Ewropea għal ordni ta’ ħlas stabbilita mir-Regolament Nru 1896/2006 (sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe,C‑21/17, EU:C:2018:675). |
|
28 |
Fil-ħames u l-aħħar lok, jimmilita wkoll f’dan is-sens il-fatt li r-Regolament (UE) 2020/1784 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2020 dwar is-servizz fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali (notifika ta’ dokumenti) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 20, Vol. 405, p. 40), issa jipprevedi, fl-Artikolu 12(5) u (6) tiegħu, dispożizzjonijiet dwar il-possibbiltà li tiġi rregolarizzata notifika minħabba irregolaritajiet li bihom din tkun ivvizzjata, mingħajr ma dawn l-irregolaritajiet iwasslu għan-nullità ta’ din in-notifika fl-intier tagħha. |
|
29 |
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, sussegwentement, dwar il-fatt li, meta l-qorti adita tilqa’ rikors skont l-Artikolu 1092a taz-ZPO minkejja li tkun diġà ddikjarat ordni ta’ ħlas Ewropea eżekuttiva, hija jkollha wkoll, skont dan l-Artikolu 1092a, tiddikjara inammissibbli l-eżekuzzjoni forzata abbażi ta’ din l-ordni ta’ ħlas, li jkollu bħala konsegwenza li jostakola fit-tul din l-eżekuzzjoni, filwaqt li, fil-każ ta’ sempliċi invalidità ta’ dikjarazzjoni li tikkonstata s-saħħa eżekuttiva ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea, ikun prevedibbli li, wara notifika ġdida valida, din l-aħħar ordni għal ħlas Ewropea ssir eżekuttiva. |
|
30 |
Fl-aħħar nett, din il-qorti tistaqsi jekk konvenut jistax validament iressaq oppożizzjoni għal ordni ta’ ħlas eżistenti qabel ma din tkun ġiet validament innotifikata lilu, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 49 tas-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen (C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144), li f’tali ċirkustanzi ma tistax tiġi prevista applikazzjoni tal-proċedura ta’ oppożizzjoni prevista fl-Artikoli 16 u 17 tar-Regolament Nru 1896/2006. |
|
31 |
Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tippreċiża li, fil-każ li hija tkun obbligata tagħmel notifika ġdida skont ir-regoli minimi previsti minn dan ir-regolament, hija għandha tavża lill-konvenut li hemm lok li jressaq, bħala prekawzjoni, oppożizzjoni ġdida. Madankollu, il-punt dwar jekk konvenut ikunx f’pożizzjoni li jiddefendi ruħu b’mod effettiv kontra ordni ta’ ħlas Ewropea ma jistax jiddependi fuq fattur inċert marbut mar-rieda tajba tal-qorti adita. |
|
32 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Amtsgericht Wedding (il-Qorti Distrettwali ta’ Wedding) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
|
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
|
33 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1896/2006, moqrija flimkien ma’ dawk tar-Regolament Nru 1393/2007, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, meta ordni ta’ ħlas Ewropea ma tkunx ġiet ikkomunikata jew innotifikata lill-konvenut jew tkun ġiet ikkomunikata jew innotifikata lilu bi ksur tar-regoli minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, il-qorti adita b’rikors kontra din l-ordni hija obbligata tiddikjara n-nullità tagħha. |
|
34 |
Għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li mill-premessa 9 u mill-Artikolu 1(1)(a) tar-Regolament Nru 1896/2006 jirriżulta li dan tal-aħħar għandu l-għan li jissemplifika, iħaffef u jnaqqas l-ispejjeż tal-proċedura fil-kawżi transkonfinali li jikkonċernaw djun pekunjarji mhux ikkontestati bl-użu ta’ proċedura Ewropea ordni ta’ ħlas (sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2022, Uniqa Versicherungen, C‑18/21, EU:C:2022:682, punt 20). |
|
35 |
Din il-proċedura ssemplifikata u uniformi ma hijiex kontradittorja. Fil-fatt, il-konvenut ikun jaf bil-ħruġ tal-ordni ta’ ħlas Ewropea biss fil-mument meta din tiġi nnotifikata jew ikkomunikata lilu u huwa biss f’dan il-mument li huwa jiġi informat, kif jirriżulta mill-Artikolu 12(3) tar-Regolament Nru 1896/2006, bil-fatt li huwa għandu l-possibbiltà li jħallas lir-rikorrent l-ammont li jinsab f’din l-ordni, jew li joġġezzjona għaliha quddiem il-qorti ta’ oriġini (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2022, Uniqa Versicherungen, C‑18/21, EU:C:2022:682, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
36 |
Din il-possibbiltà li jressaq oppożizzjoni hija intiża sabiex jiġi kkumpensat il-fatt li s-sistema stabbilita mir-Regolament Nru 1896/2006 ma tipprevedix il-parteċipazzjoni tal-konvenut fil-proċedura Ewropea għal ordni ta’ ħlas, billi tippermettilu li jikkontesta l-kreditu wara l-ħruġ tal-ordni ta’ ħlas Ewropea (sentenzi tat‑22 ta’ Ottubru 2015, Thomas Cook Belgium, C‑245/14, EU:C:2015:715, punt 28, u tal‑15 ta’ Settembru 2022, Uniqa Versicherungen, C‑18/21, EU:C:2022:682, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
37 |
Din l-oppożizzjoni għandha l-effett li ttemm il-proċedura għal ordni ta’ ħlas Ewropea u li twassal għal trasferiment awtomatiku tat-tilwima lejn il-proċedura ordinarja, kemm jekk tkun il-proċedura Ewropea għal talbiet żgħar prevista mir-Regolament (KE) Nru 861/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Lulju 2007 li jistabbilixxi Proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar (ĠU 2007, L 199, p. 1), jew kull proċedura ċivili nazzjonali xierqa oħra, sakemm ir-rikorrent ma jkunx talab espressament li jintemmu l-proċeduri fil-każ ta’ oppożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Ġunju 2013, Goldbet Sportwetten, C‑144/12, EU:C:2013:393, punt 31, u tal‑15 ta’ Settembru 2022, Uniqa Versicherungen, C‑18/21, EU:C:2022:682, punt 23). |
|
38 |
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li kull ordni għal ħlas Ewropea msemmija fir-Regolament Nru 1896/2006 għandha tkun is-suġġett ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni skont l-istandards minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 ta’ dan ir-regolament. Fil-każ ta’ ksur ta’ dawn l-istandards minimi, il-bilanċ bejn dawn l-għanijiet, imfittxija mir-Regolament Nru 1896/2006, ta’ rapidità u ta’ effikaċità, minn naħa, u ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża, min-naħa l-oħra, jiġi ppreġudikat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144, punt 37). |
|
39 |
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fl-assenza ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni konformi mal-imsemmija standards minimi, it-terminu ta’ oppożizzjoni ma jibdiex jiddekorri, b’mod li l-validità tal-proċeduri li jiddependu fuq l-iskadenza ta’ dan it-terminu, bħad-dikjarazzjoni ta’ saħħa eżekuttiva prevista fl-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1896/2006, anki jekk dawn ikunu diġà ġew attivati, titqiegħed f’dubju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144, punt 43). |
|
40 |
Fit-tielet lok, mill-Artikolu 1(1)(b) tar-Regolament Nru 1896/2006, moqri fid-dawl tal-premessa 9 tiegħu, jirriżulta li dan ir-regolament jikkorrispondi għal “standards minimi” stabbiliti sabiex jiġi żgurat il-moviment liberu tal-ordnijiet ta’ ħlas Ewropej. L-imsemmi regolament jistabbilixxi strument uniformi ta’ rkupru, li jiżgura kundizzjonijiet identiċi għall-kredituri u għad-debituri fl-Unjoni Ewropea kollha, filwaqt li jipprevedi l-applikazzjoni tad-dritt proċedurali tal-Istati Membri għal kull kwistjoni ta’ proċedura mhux espressament irregolata minn dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Ġunju 2013, Goldbet Sportwetten, C‑144/12, EU:C:2013:393, punt 28, u tal‑15 ta’ Settembru 2022, Uniqa Versicherungen, C‑18/21, EU:C:2022:682, punt 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). |
|
41 |
Ladarba r-Regolament Nru 1896/2006 ma jipprovdi xejn fir-rigward ta’ rimedji ġudizzjarji possibbilment disponibbli lill-konvenut meta dan jirriżultalu biss wara d-dikjarazzjoni ta’ saħħa eżekuttiva ta’ ordni għal ħlas Ewropea li din l-ordni ma tkunx ġiet innotifikata jew ikkomunikata lilu b’mod konformi mal-istandards minimi stabbiliti fl-Artikoli 13 sa 15 ta’ dan ir-regolament, dawn il-kwistjonijiet proċedurali jibqgħu rregolati mid-dritt nazzjonali, skont l-Artikolu 26 tal-imsemmi regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144, punti 46 u 47). |
|
42 |
Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-kwistjonijiet fil-qasam tan-notifika jew tal-komunikazzjoni ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea mhux irregolati mir-Regolament Nru 1896/2006, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li dawn għandhom, jekk ikun il-każ, jiġu deċiżi konformement mar-Regolament Nru 1393/2007, peress li l-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 1896/2006 jipprovdi li dan ma jippreġudikax l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1348/2000 u li dan tal-aħħar tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 1393/2007, li l-Artikolu 25(2) tiegħu jippreċiża li r-riferimenti magħmula għar-Regolament Nru 1348/2000 għandhom jinftiehmu bħala li saru għar-Regolament Nru 1393/2007 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe, C‑21/17, EU:C:2018:675, punti 39 u 40). |
|
43 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li r-Regolament Nru 1393/2007 jipprevedi espliċitament, fl-Artikolu 8(1) tiegħu, il-possibbiltà li d-destinatarju tal-att li għandu jiġi nnotifikat jew ikkomunikat, jirrifjuta li jaċċettah, minħabba li l-att inkwistjoni ma jkunx redatt jew akkompanjat minn traduzzjoni f’lingwa li huwa mistenni li jifhem (sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Henderson, C‑354/15, EU:C:2017:157, punt 49). |
|
44 |
Fil-fatt, għandu jiġi żgurat mhux biss li d-destinatarju ta’ att jirċievi realment l-att inkwistjoni, imma wkoll li jkun f’pożizzjoni li jkun jaf u li jifhem, b’mod effettiv u komplet, is-sens u l-portata tal-azzjoni mibdija kontrih barra mill-pajjiż, b’tali mod li jkun jista’ effettivament jipprepara d-difiża tiegħu u jinvoka d-drittijiet tiegħu fl-Istat Membru ta’ oriġini (sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe, C‑21/17, EU:C:2018:675, punti 34 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
45 |
Sabiex id-dritt ta’ rifjut li jinsab fl-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 1393/2007 ikun jista’ effettivament jipproduċi l-effetti tiegħu, huwa neċessarju li d-destinatarju tal-att ikun ġie debitament informat, minn qabel u bil-miktub, bl-eżistenza ta’ dan id-dritt permezz tal-formola standard stabbilita fl-Anness II ta’ dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Henderson, C‑354/15, EU:C:2017:157, punti 53 u 54). |
|
46 |
Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeduċi li l-entità inkarigata min-notifika jew mill-komunikazzjoni hija marbuta, fiċ-ċirkustanzi kollha u mingħajr ma jkollha f’dan ir-rigward marġni ta’ diskrezzjoni, tinforma lid-destinatarju ta’ att bid-dritt tiegħu li jirrifjuta li jaċċettah, billi tuża sistematikament, għal dan il-għan, il-formola standard (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe, C‑21/17, EU:C:2018:675, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
47 |
Meta att jiġi nnotifikat jew ikkomunikat lid-destinatarju tiegħu mingħajr ma l-imsemmija formola tkun mehmuża ma’ dan l-att, tali ommissjoni għandha tiġi rregolarizzata mill-aġenzija riċeventi billi tinforma mingħajr dewmien lil dan id-destinatarju bid-dritt tiegħu li jirrifjuta li jirċievi l-imsemmi att, billi tintbagħatlu l-istess formola standard (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe, C‑21/17, EU:C:2018:675, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
48 |
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-omissjoni li tiġi mehmuża l-formola standard li tinsab fl-Anness II tar-Regolament Nru 1393/2007 la tista’ twassal għan-nullità tal-att li għandu jiġi innotifikat jew ikkomunikat u lanqas għan-nullità tal-proċedura ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni, peress li tali konsegwenza ma tkunx kompatibbli mal-għan imfittex minn dan ir-regolament, li jikkonsisti fil-provvista ta’ metodi ta’ trażmissjoni diretta, rapida u effikaċi bejn l-Istati Membri tal-atti f’materji ċivili u kummerċjali (sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Catlin Europe, C‑21/17, EU:C:2018:675, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
49 |
Għaldaqstant, leġiżlazzjoni nazzjonali ma tistax tipprevedi, mingħajr ma tikser ir-Regolament Nru 1393/2007, il-fatt li l-ommissjoni ta’ din il-formola standard tiġi ssanzjonata b’nullità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Henderson, C‑354/15, EU:C:2017:157, punt 62). |
|
50 |
Huwa fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet li għandha tingħata risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju. |
|
51 |
F’dan il-każ, mill-konstatazzjonijiet magħmula mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li n-notifika mwettqa mill-entità riċeventi manifestament ma tosservax l-istandards minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, peress li huwa biss fil-mument tal-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas Ewropea inkwistjoni li l-konvenuta fil-kawża prinċipali saret taf bl-eżistenza ta’ din l-ordni. |
|
52 |
F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 39 u 41 ta’ din is-sentenza jirriżulta, minn naħa, li d-dikjarazzjoni ta’ eżekuzzjoni ta’ tali ordni ta’ ħlas Ewropea għandha titqies bħala invalida u, min-naħa l-oħra, li d-dritt nazzjonali jirregola r-rimedji ġudizzjarji possibbli disponibbli għall-konvenut meta jkun evidenti biss wara din id-dikjarazzjoni li din l-ordni ma ġietx innotifikata jew ma ġietx ikkomunikata b’mod konformi mal-istandards minimi stabbiliti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006. |
|
53 |
F’dan il-każ, id-dritt Ġermaniż jipprevedi, fl-Artikolu 1092a taz-ZPO, tali rimedju ġudizzjarju, li fil-kuntest tiegħu l-qorti adita hija obbligata tiddikjara n-nullità ta’ tali ordni ta’ ħlas Ewropea. |
|
54 |
Meta ordni ta’ ħlas Ewropea ma tkunx ġiet ikkomunikata jew innotifikata lill-konvenut jew ma tkunx ġiet ikkomunikata jew innotifikata lilu b’mod konformi mal-istandards minimi stabbiliti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, il-konvenut ma jirċevix il-formoli neċessarji, b’mod partikolari dik li tinkludi l-ordni ta’ ħlas Ewropea kkonċernata u dik li tinformah bid-dritt tiegħu li jressaq oppożizzjoni għal din l-ordni, b’tali mod li ma jkunx informat b’mod regolari bl-eżistenza jew bil-bażi tal-ordni ta’ ħlas Ewropea maħruġa fil-konfront tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144, punt 41). |
|
55 |
Minn dan jirriżulta li l-assenza ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea jew in-nuqqas ta’ osservanza tal-istandards minimi stabbiliti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006 għandhom jiġu distinti min-nuqqas ta’ komunikazzjoni, lid-destinatarju ta’ att li għandu jiġi nnotifikat, mill-formola standard li tinsab fl-Anness II tar-Regolament Nru 1393/2007 li tinforma lil dan id-destinatarju bid-dritt tiegħu li jirrifjuta r-riċezzjoni ta’ dan l-att fil-każ fejn dan ma jkunx redatt jew ikun akkumpanjat bi traduzzjoni f’lingwa li huwa mistenni li jifhem. |
|
56 |
Għalkemm, konformement mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 47 u 48 ta’ din is-sentenza, l-ommissjoni ta’ din il-formola standard għandha tiġi rregolarizzata mingħajr dewmien mill-entità riċeventi u ma tistax tiġi ssanzjonata b’nullità, taħt piena li jiġi kompromess l-għan imfittex mir-Regolament Nru 1393/2007, għandu jiġi kkonstatat li din il-ġurisprudenza ma hijiex applikabbli fil-każ fejn il-qorti nazzjonali tiddikjara n-nullità ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea li ma ġietx innotifikata jew ikkomunikata jew ġiet innotifikata jew ikkomunikata bi ksur tar-regoli minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, peress li tali annullament huwa konformi mal-għanijiet ta’ dan ir-regolament tal-aħħar. |
|
57 |
Fil-fatt, hekk kif il-kreditu li wassal għal ordni ta’ ħlas Ewropea jiġi kkontestat, li huwa manifestament il-każ meta l-konvenut jippreżenta rikors kontra l-eżekuzzjoni ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea li n-notifika jew il-komunikazzjoni tagħha hija vvizzjata b’irregolaritajiet, il-proċedura speċjali rregolata mir-Regolament Nru 1896/2006 ma tibqax tapplika, peress li, kif jirriżulta mill-Artikolu 1(1)(a) ta’ dan ir-regolament, l-għanijiet ta’ semplifikazzjoni, ta’ ħeffa u ta’ tnaqqis tal-ispejjeż imfittxija minnu huma rilevanti biss f’dak li jirrigwarda krediti mhux ikkontestati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13, EU:C:2014:2144, punt 39, kif ukoll tat‑13 ta’ Ġunju 2013, Goldbet Sportwetten, C‑144/12, EU:C:2013:393, punt 42). |
|
58 |
F’dan il-kuntest, il-fatt li l-konvenut isir jaf bl-eżistenza ta’ proċedura Ewropea għal ordni ta’ ħlas li n-notifika jew il-komunikazzjoni tagħha hija vvizzjata b’irregolaritajiet aċċidentali jew meta l-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ħlas ikkonċernata tkun qiegħda tiġi eżegwita, l-istess bħall-mument li fih il-konvenut jikkontesta l-kreditu li huwa s-suġġett ta’ din l-ordni, huma irrilevanti, peress li dan ir-rikors iseħħ neċessarjament, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 39 ta’ din is-sentenza, anki qabel ma jibda jiddekorri t-terminu previst għat-tressiq ta’ oppożizzjoni msemmi fl-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 1896/2006. |
|
59 |
Barra minn hekk, il-konċiljazzjoni tal-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 1896/2006, jiġifieri l-ħeffa u l-effikaċja, minn naħa, u r-rispett tad-drittijiet tad-difiża, min-naħa l-oħra, tippermetti li jiġi kkonstatat li huwa l-applikant li għandu jbati r-riskji eventwali marbuta ma’ assenza ta’ notifika jew ta’ komunikazzjoni li ma tosservax l-istandards minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 ta’ dan ir-regolament. |
|
60 |
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1896/2006, li skontu l-proċedura Ewropea ta’ ordni ta’ ħlas “[ma għandhiex] iżomm pretendent milli jsegwi talba fis-sens ta’ l-Artikolu 4 billi jagħmel użu minn proċedura oħra disponibbli taħt il-liġi ta’ Stat Membru jew taħt il-liġi Komunitarja”, l-ordni ta’ ħlas Ewropea hija proċedura fakultattiva li ma tissostitwixxix proċeduri eżistenti oħra. |
|
61 |
Barra minn hekk, l-ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 1896/2006 ma tipprekludi, bħala prinċipju, li, fil-każ ta’ ċaħda ta’ applikazzjoni għal ordni ta’ ħlas Ewropea, il-kreditur ikkonċernat, jekk ikun il-każ, jinvoka l-kreditu tiegħu fil-kuntest ta’ proċedura ġdida għal ordni ta’ ħlas Ewropea. |
|
62 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1896/2006, moqrija flimkien ma’ dawk tar-Regolament Nru 1393/2007, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, meta ordni ta’ ħlas Ewropea ma tkunx ġiet innotifikata jew ikkomunikata lill-konvenut jew tkun ġiet innotifikata jew ikkomunikata bi ksur tar-regoli minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, il-qorti adita b’rikors kontra din l-ordni tkun obbligata tiddikjara n-nullità tagħha. |
Fuq it‑tieni u t‑tielet domanda
|
63 |
Fid-dawl tar-risposta li ngħatat għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni u t-tielet domanda. |
Fuq l‑ispejjeż
|
64 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
|
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1896/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 li joħloq proċedura għal ordni ta’ ħlas Ewropea, moqrija flimkien ma’ dawk tar-Regolament (KE) Nru 1393/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizz fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali, |
|
għandhom jiġu interpretati fis-sens li: |
|
ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, meta ordni ta’ ħlas Ewropea ma tkunx ġiet innotifikata jew ikkomunikata lill-konvenut jew tkun ġiet innotifikata jew ikkomunikata bi ksur tar-regoli minimi previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tar-Regolament Nru 1896/2006, il-qorti adita b’rikors kontra din l-ordni tkun obbligata tiddikjara n-nullità tagħha. |
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.