WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 25 października 2007 r. ( *1 )
„Fundusze strukturalne — Rozporządzenie (EWG) nr 4253/88 — Artykuł 21 ust. 3 akapit drugi — Zakaz odliczeń — Obliczanie podstawy opodatkowania — Uwzględnienie przyznanej pomocy wspólnotowej”
W sprawie C-427/05
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Commissione tributaria regionale di Genova (Włochy) postanowieniem z dnia 31 stycznia 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 1 grudnia 2005 r., w postępowaniu:
Agenzia delle Entrate — Ufficio di Genova 1
przeciwko
Porto Antico di Genova SpA,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, G. Arestis (sprawozdawca), R. Silva de Lapuerta, E. Juhász i J. Malenovský, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Mazák,
sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 lutego 2007 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
|
— |
w imieniu Porto Antico di Genova SpA przez I. Vigliottiego, avvocato, |
|
— |
w imieniu rządu włoskiego przez I.M. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez M. Massellę Ducciego Teriego, avvocato dello Stato, |
|
— |
w imieniu rządu francuskiego przez G. de Bergues’a oraz J.C. Gracię, działających w charakterze pełnomocników, |
|
— |
w imieniu irlandzkiego przez D. O’Hagana oraz N. O’Hanlona, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez A. Astona, SC, |
|
— |
w imieniu rządu niderlandzkiego przez H.G. Sevenster oraz P. van Ginnekena, działających w charakterze pełnomocników, |
|
— |
w imieniu rządu szwedzkiego przez A. Krusego, działającego w charakterze pełnomocnika, |
|
— |
w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez C. White, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez J. Stratford, barrister, |
|
— |
w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez E. Traversę oraz L. Flynna, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez A. Colabianchiego, avvocato, |
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 8 maja 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Rady (EWG) nr 4253/88 z dnia 19 grudnia 1988 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2052/88 w odniesieniu do koordynacji działań różnych funduszy strukturalnych między [sobą] oraz z operacjami Europejskiego Banku Inwestycyjnego i innymi istniejącymi instrumentami finansowymi (Dz.U. L 374, str. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2082/93 z dnia 20 lipca 1993 r. (Dz.U. L 193, str. 20) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 4253/88”). |
|
2 |
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Agenzia delle Entrate — Ufficio di Genova 1 (pierwszym urzędem podatkowym w Genui, zwany dalej „urzędem podatkowym” lub „urzędem”) a spółką Porto Antico di Genova SpA (zwaną dalej „Porto Antico” lub „spółką”) w przedmiocie odrzucenia złożonego przez tę spółkę wniosku o zwrot uiszczonego w 2000 r. podatku od osób prawnych i regionalnego podatku od produkcji. |
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
|
3 |
Artykuł 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88, zatytułowany „Płatności”, ma następujące brzmienie: „Płatności są dokonywane na rzecz końcowych beneficjentów bez jakiegokolwiek odliczeń lub wstrzymań, które mogłyby zmniejszyć kwotę pomocy finansowej, do jakiej mają oni prawo”. |
Uregulowania krajowe
|
4 |
Artykuł 55 ust. 3 dekretu prezydenta Republiki nr 917 z dnia 22 grudnia 1986 r. (dodatek zwyczajny do GURI nr 302 z dnia 31 grudnia 1986 r.; zwanego dalej „dekretem prezydenta nr 917/86”) w brzmieniu znajdującym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym przewiduje: „Jako dodatkowy dochód są traktowane również:
|
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
|
5 |
Z postanowienia sądu krajowego wynika, że w zeznaniu podatkowym dotyczącym podatku od osób prawnych i regionalnego podatku od produkcji za rok podatkowy 2000, zgodnie z brzmieniem art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta nr 917/86, spółka Porto Antico uwzględniła pomoc uzyskaną ze wspólnotowych funduszy strukturalnych oraz od Regionu Ligurii w ramach okresu programowania finansowego 1994–1999. |
|
6 |
W dniu 22 kwietnia 2002 r. uznawszy, iż błędnie włączyła ona przywołaną pomoc do podstawy opodatkowania w roku podatkowym 2000, spółka Porto Antico złożyła korektę zeznania podatkowego, zwracając się do urzędu o zwrot nadpłaty podatku. We wniosku tym twierdzi ona, że art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta nr 917/86 jest sprzeczny z art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88. |
|
7 |
Wobec braku odpowiedzi urzędu, równoznacznej z dorozumianą decyzją odmowną, spółka Porto Antico wniosła skargę do Commissione tributaria provinciale di Genova, który w wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r. przychylił się do skargi i nakazał urzędowi zwrot kwot nienależnie odprowadzonych przez tę spółkę. |
|
8 |
W dniu 10 marca 2004 r. urząd wniósł apelację od wyżej wymienionego wyroku do Commissione tributaria regionale di Genova. Sąd ten, zastanawiając się nad kwestią zgodności art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta nr 917/86 z rozporządzeniem nr 4253/88, uznał za konieczne zawieszenie postępowania i zwrócenie się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
|
9 |
W pytaniu pierwszym sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88 należy interpretować w ten sposób, że krajowy przepis podatkowy taki jak art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta nr 917/86, który włącza kwoty uzyskane ze wspólnotowych funduszy strukturalnych do podstawy opodatkowania, pozostaje z nim w sprzeczności. |
|
10 |
Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mimo że podatki bezpośrednie należą do kompetencji państw członkowskich, to jednak państwa te wykonują związane z tym uprawnienia zgodnie z prawem wspólnotowym (wyroki z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie C-80/94 Wielockx, Rec. str. I-2493, pkt 16, i z dnia 7 września 2004 r., w sprawie C-319/02 Manninen, Zb.Orz. str. I-7477, pkt 19). W szczególności przepisy krajowe nie mogą uniemożliwiać funkcjonowania mechanizmów ustanowionych rozporządzeniem nr 4253/88 (zob. podobnie wyrok z dnia 10 marca 1981 r. w sprawach połączonych 36/80 i 71/80 Irish Creamery Milk Suppliers Association i in., Rec. str. 735, pkt 15). |
|
11 |
W tym względzie art. 21 ust. 3 akapit drugi przywołanego rozporządzenia stanowi, że „[p]łatności są dokonywane na rzecz końcowych beneficjentów bez jaki[ch]kolwiek odliczeń lub wstrzymań, które mogłyby zmniejszyć kwotę pomocy finansowej, do jakiej mają oni prawo”. |
|
12 |
Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zakazuje on jakichkolwiek obciążeń kwot pomocy przyznawanych beneficjentom z funduszy strukturalnych. Należy stwierdzić, że samo brzmienie przepisu nie wyłącza możliwości, by przychód, którego pomoc państwa jest częścią, stanowił na mocy dekretu prezydenta nr 917/86 przedmiot opodatkowania. |
|
13 |
Warto zwrócić uwagę w tym miejscu, że Trybunał orzekał uprzednio w przedmiocie zakresu obowiązywania art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88 w kontekście kwot pomocy wypłacanych z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), Sekcja Orientacji. Orzekał on przy tej okazji, że zakaz dokonywania odliczeń, o którym stanowi ten przepis, nie może być interpretowany w sposób czysto formalny, jako odnoszący się wyłącznie do odliczeń rzeczywiście dokonanych w momencie płatności. W konsekwencji zakaz wszelkich odliczeń należy stosować szeroko do wszelkich opłat mających bezpośredni i nierozerwalny związek z wypłaconymi kwotami (zob. wyrok z dnia 5 października 2006 r. w sprawie C-84/04 Komisja przeciwko Portugalii, Zb.Orz. str. I-9843, pkt 35). |
|
14 |
Wynika stąd, że w celu ustalenia, czy przepisy takie jak uregulowania krajowe sporne w sprawie w postępowaniu głównym są sprzeczne z art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88, należy zbadać, czy obciążenia podatkowe przewidziane dekretem prezydenta nr 917/86 pozostają w bezpośrednim i nierozerwalnym związku z pomocą przyznaną ze wspólnotowych funduszy strukturalnych. |
|
15 |
W niniejszej sprawie, jak zwrócił na to uwagę rzecznik generalny w pkt 28 opinii, kwota pomocy wspólnotowej uzyskana przez Porto Antico stanowi składnik majątku tego przedsiębiorstwa i wraz z innymi przychodami i wydatkami została włączona do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Kwota ta została tym samym opodatkowana na zasadach ogólnych określonych dekretem prezydenta, na tej samej podstawie co całość dochodów Porto Antico. |
|
16 |
Należy stwierdzić, że opodatkowanie na podstawie dekretu prezydenta nr 917/86 ma charakter niezależny od istnienia kwot pomocy wspólnotowej wypłaconej Porto Antico. Rzeczone opodatkowanie nie jest szczególnym obciążeniem podatkowym związanym z pomocą finansową, z której skorzystała ta spółka, ale ma zastosowanie bez różnicy do całości dochodów tego przedsiębiorstwa. |
|
17 |
W konsekwencji nie sposób uznać, by obciążenie podatkowe będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, zastosowane na mocy dekretu prezydenta, stanowiło odliczenie lub wstrzymanie w rozumieniu art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88, prowadzące do zmniejszenia kwot wypłacanych ze wspólnotowych funduszy strukturalnych oraz pozostające z nimi w bezpośrednim i nierozerwalnym związku, mimo że można, jak twierdzi spółka Porto Antico, określić dokładnie wartość podatku krajowego obciążającego te kwoty. |
|
18 |
Wynika stąd, że odliczenia lub wstrzymania będące wynikiem obciążenia podatkowego takiego jak przewidziane dekretem prezydenta nr 917/86, których skutkiem jest zmniejszenie otrzymanych przez beneficjentów kwot pomocy wspólnotowej, a które nie pozostają z nimi w bezpośrednim i nierozerwalnym związku, nie utrudniają skutecznego stosowania mechanizmów ustanowionych rozporządzeniem nr 4253/88 i w konsekwencji pozostają z nim w zgodzie. |
|
19 |
Poza tym należy dodać, że wbrew twierdzeniom spółki Porto Antico nie można uznać, by różnice istniejące pomiędzy beneficjentami funduszy strukturalnych z powodu różnych stawek podatkowych obowiązujących w państwach członkowskich mogły prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania, która wymaga, by sytuacje podobne nie były traktowane w sposób odmienny, chyba że tego rodzaju traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (zob. w szczególności wyroki z dnia 12 lipca 2001 r. w sprawie C-189/01 Jippes i in., Rec. str. I-5689, pkt 129, oraz z dnia 12 września 2006 r. w sprawie C-479/04 Laserdisken, Zb.Orz. str. I-8089, pkt 68). |
|
20 |
W istocie aby tak się działo, sytuacja beneficjentów pomocy wspólnotowej musiałaby być porównywalna. Przypadek ten jednak nie zachodzi, jako że beneficjenci uzyskują pomoc w określonym kontekście społeczno-ekonomicznym, właściwym ich państwu członkowskiemu, a wobec braku harmonizacji na poziomie wspólnotowym kwestii obliczania podstawy opodatkowania, obiektywne różnice pomiędzy przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie w państwach członkowskich prowadzą nieuchronnie do powstania różnic pomiędzy beneficjentami. |
|
21 |
W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 4253/88 należy interpretować w taki sposób, że krajowe przepisy podatkowe takie jak art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta nr 917/86, zgodnie z którym pomoc ze wspólnotowych funduszy strukturalnych jest uwzględniana przy ustaleniu podstawy opodatkowania, są zgodne z tym rozporządzeniem. |
W przedmiocie drugiego pytania
|
22 |
Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na drugie z zadanych przez sąd krajowy pytań. |
W przedmiocie kosztów
|
23 |
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. |
|
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje: |
|
Artykuł 21 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Rady (EWG) nr 4253/88 z dnia 19 grudnia 1988 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2052/88 w odniesieniu do koordynacji działań różnych funduszy strukturalnych między [sobą] oraz z operacjami Europejskiego Banku Inwestycyjnego i innymi istniejącymi instrumentami finansowymi, zmienionego rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2082/93 z dnia 20 lipca 1993 r., należy interpretować w taki sposób, że krajowe przepisy podatkowe takie jak art. 55 ust. 3 lit. b) dekretu prezydenta Republiki nr 917 z dnia 22 grudnia 1986 r., zgodnie z którym pomoc ze wspólnotowych funduszy strukturalnych jest uwzględniana przy ustaleniu podstawy opodatkowania, są zgodne z tym rozporządzeniem. |
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: włoski.