C-509/09C-161/1062009CC05090028.0001I-102721I-1030130KONKLUŻJONIJIET CRUZ VILLALÓN — KAWŻI MAGĦQUDA C-509/09 U C-161/10EDATE ADVERTISING ET<TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Cruz Villalón</HT></P><P>ippreżentati fid-<DATE ISO="20110329">29 ta’ Marzu 2011</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.</P></NOTE></P></TI>1.Dawn il-kawżi magħquda, li bdew wara t-talbiet imressqa mill-Bundesgerichtshof u mit-Tribunal de grande instance de Paris, jirrigwardaw, qabelxejn, diversi kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament (KE) Nru 44/2001 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali

Regolament tal-Kunsill, tat-22 ta’ Diċembru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42).

.2.B’mod partikolari, il-qrati tar-rinviju qegħdin jagħmlu domandi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-portata tal-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali biex jisimgħu każijiet fuq il-ksur ta’ drittijiet tal-personalità mwettaq permezz ta’ sit tal-internet. Kif inhu magħruf, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 (dak iż-żmien id-dispożizzjoni kienet tidher fil-Konvenzjoni ta’ Brussell tas-27 ta’ Settembru 1968) għall-każijiet ta’ malafama

Ngħid minn issa li t-terminu malafama, li l-Qorti tal-Ġustizzja użat fis-sentenza Shevill, jintuża f’din il-proċedura f’sens ġeneriku, bħala sinonimu mal-espressjoni ksur ta’ drittijiet tal-personalità. F’dawn il-konklużjonijiet, qed nagħżel l-użu ta’ din l-aħħar espressjoni, ħlief fil-każijiet tal-użu tat-terminu malafama b’referenza għas-sentenza Shevill, bħala terminu użat oriġinarjament mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza stess.

 permezz tal-istampa fis-sentenza Shevill et, li ngħatat fl-1995

Sentenza tas-7 ta’ Marzu 1995 (C-68/93, Ġabra p. I-415).

. Iż-żewġ domandi magħmula fil-kawżi preżenti jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq il-kapaċità ta’ adattament ta’ dik id-deċiżjoni għal realtà suġġetta għal tibdil kbir, fejn l-istampa fuq il-karta ċediet, b’ritmu dejjem jikber u b’mod irriversibbli, għall-mezzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi mxandrin permezz tal-internet.3.Dan diġà jantiċipa element li mingħajr dubju dejjem kien impliċitu fil-kwistjonijiet li jirrigwardaw il-ħsara kkawżata għad-drittijiet tal-personalità fl-okkażjoni ta’ attività ta’ komunikazzjoni soċjali, tkun xi tkun il-forma. Il-protezzjoni ġudizzjarja ta’ dawn id-drittijiet ma tistax effettivament tinjora l-fatt li dawn id-drittijiet għandhom jiġu sostnuti f’kuntest ta’ tensjoni dovuta għal-libertajiet ta’ komunikazzjoni

Artikoli 7 u 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

 li magħhom għandhom ikunu bbilanċjati. Għandha tiġi evalwata l-kumplessità ta’ din is-sitwazzjoni biex tkun tista’ ssir riflessjoni adegwata fuq is-suġġett prinċipali ta’ dawn il-kawżi magħquda, li ma huwiex ħlief dak li tiġi ddeterminata l-ġurisdizzjoni internazzjonali fil-każ ta’ kawżi pprovokati bil-ħsara kkawżata għad-drittijiet tal-personalità fuq l-internet.4.Fl-aħħar nett, il-Bundesgerichtshof tistaqsi wkoll jekk id-dritt tal-Unjoni, speċifikament l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31/KE dwar il-kummerċ elettroniku fuq l-internet

Id-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399).

, għandux in-natura ta’ regola ta’ kunflitt li tiddetermina l-liġi applikabbli għar-responsabbiltà mhux kuntrattwali li tirriżulta minn atti li jippreġudikaw id-drittijiet tal-personalità mwettqin permezz ta’ paġna fuq l-internet.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku tal-Unjoni</HT></TXT></NP></TI>5.Ir-Regolament Nru 44/2001 jistabbilixxi sensiela ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni kif ukoll ta’ rikonoxximent tad-deċiżjonijiet sabiex jiġu unifikati l-kriterji ta’ determinazzjoni tal-qrati kompetenti f’kawżi ċivili u kummerċjali. L-għanijiet tar-regolament huma mħabbrin fil-premessi tiegħu li fosthom, għall-finijiet ta’ din il-kawża, għandhom jiġu enfasizzati dawn li ġejjin:

(11)Ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni għandhom jiġu mbassra minn qabel u stabbiliti fuq il-prinċipju li l-ġurisdizzjoni hija ġeneralment ibbażata fuq id-domiċilju tal-konvenut u l-ġurisdizzjoni għandha dejjem tkun disponibbli fuq dan il-lat ħlief għal ftit sitwazzjonijiet definiti sewwa li fihom is-suġġett tal-materja tal-litigazzjoni jew ta’ awtonomija tal-partijiet tkun teħtieġ fattur differenti. Id-domiċilju ta’ persuna ġuridika għandu jiġi definit b’awtonomija u b’hekk jagħmel ir-regoli komuni aktar trasparenti u jevita kunflitti ta’ ġurisdizzjoni.(12)B’żieda mad-domiċilju tal-konvenut, għandu jkun hemm bażi alternattiva ta’ ġurisdizzjoni bbażata fuq rabta mill-qrib bejn il-qorti u l-azzjoni jew sabiex tkun iffaċilitata amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja.

6.Fid-dispożizzjonijiet fuq il-ġurisdizzjoni, ir-regolament jistabbilixxi, fl-Artikolu 2 u bħala regola ġenerali, li hija l-qorti tad-domiċilju tal-konvenut li għandha ġurisdizzjoni:

Artikolu 21.Bla preġudizzju għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jiġu mfittxija fil-qrati ta’ dak l-Istat Membru.

[…]

7.L-Artikolu 3 tar-Regolament jistabbilixxi l-possibbiltà li ssir eċċezzjoni mir-regola ġenerali ta’ ġurisdizzjoni [iktar ’il quddiem il-forum ġenerali] meta jiġu sodisfatti r-rekwiżiti għall-applikazzjoni tar-regoli speċjali ta’ ġurisdizzjoni [iktar ’il quddiem il-forum speċjali] imsemmija fit-Taqsimiet 2 sa 7 tal-Kapitolu II. Fost dawn ir-regoli speċjali ta’ ġurisdizzjoni għandha tissemma dik prevista fl-Artikolu 5(3):

Artikolu 5

Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, fi Stat Membru ieħor, tkun imfittxijja:

[…]

3)f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kwasi delitt, fil-qrati tal-post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq jew jista’ jitwettaq.

8.Id-Direttiva 2000/31 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) tenfasizza fl-Artikolu 1(4) li [d]in id-Direttiva ma tistabbilixxix regoli addizzjonali ta’ liġi privata internazzjonali u lanqas ma titratta l-ġurisdizzjoni tal-Qrati.9.L-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2000/31 jistabbilixxi regola ta’ rikonoxximent reċiproku fit-termini li ġejjin:

Artikolu 3Suq Intern1.Kull Stat Membru għandu jassigura li s-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni provduti minn dak li jipprovdi servizz li jkun stabbilit fit-territorju tiegħu jkun konformi mad-disposizzjonijiet nazzjonali applikabbli fl-Istat Membru f’dak il-każ li huwa fil-qasam ikkordinat.2.L-Istati Membri ma jistgħux, għal raġunijiet li jidħlu fil-qasam ikkordinat, jillimitaw il-libertà li jkunu provduti servizz minn soċjetà ta’ l-informazzjoni minn Stat Membru ieħor.

<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti</HT></TXT></NP></TI><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fil-kawża eDate Advertising (C-509/09)</HT></TXT></NP></TI>10.Fl-1993, X, ta’ nazzjonalità Ġermaniża u li kien joqgħod fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kien ġie kkundannat minn qorti Ġermaniża għall-ħabs għal għomru għall-qtil ta’ attur Ġermaniż magħruf. Minn Jannar 2008, X jinsab f’libertà kundizzjonata.11.eDate Advertising GmbH (iktar ’il quddiem eDate) hija kumpannija Awstrijaka li tamministra portal tal-internet, fejn is-sit tal-internet tagħha jgħid li hija midja liberali u politikament indipendenti maħsuba għal omosesswali, bisesswali u transgender. Mit-23 ta’ Awwissu 1999, eDate xandret mal-qarrejja tagħha informazzjoni fuq X, b’mod partikolari billi semmietu b’ismu u enfasizzat li huwa bħal ħuh (li kien ġie kkundanat ukoll għall-istess reat) kienu adixxew il-Qorti Kostituzzjonali Ġermaniża b’rikors kontra l-kundanna tagħhom.12.Fil-5 ta’ Ġunju 2007, X intima lill-konvenuta biex twaqqaf kull xandir ta’ informazzjoni fuq il-persuna tiegħu, talba li baqgħet mingħajr risposta bil-miktub, anki jekk, xi ftit jiem wara, fit-18 ta’ Ġunju, l-informazzjoni inkwistjoni ġiet irtirata minn dan is-sit tal-internet.13.X adixxa lill-qrati Ġermaniżi fejn talab li eDate tiġi pprojbita, fit-territorju kollu tal-Ġermanja, milli tippubblika kwalunkwe informazzjoni li tikkonċernah. Il-Landgericht Hamburg, adita fl-ewwel istanza, iddeċidiet favur X, l-istess bħal-Hanseatisches Oberlandesgericht, adita fl-appell.14.Fiż-żewġ istanzi, eDate oġġezzjonat għat-talba billi poġġiet fid-dubju l-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati ċivili Ġermaniżi. eDate ppreżentat rikors għal ftuħ mill-ġdid tal-proċeduri ċivili minħabba żball ta’ fatt jew ta’ liġi kontra d-deċiżjoni mogħtija fl-appell quddiem il-Bundesgerichtshof fejn reġgħet invokat mill-ġdid in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-qrati Ġermaniżi, kwistjoni li fuqha jiddependu t-tliet domandi preliminari mqajmin mill-ġurisdizzjoni tar-rinviju.<TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fil-kawża Martinez u Martinez (C-161/10)</HT></TXT></NP></TI>15.Fit-3 ta’ Frar 2008, il-gazzetta Brittanika Sunday Mirror ippubblikat, fl-edizzjoni online tagħha fuq l-internet, sensiela ta’ ritratti akkumpanjati b’test, bit-titolu Kylie Minogue reġgħet mill-ġdid ma’ Olivier Martinez. L-artikolu rrakkonta l-inkontru tal-koppja f’Pariġi, u alluda għall-fatt li huma kienu sseparaw s-sena ta’ qabel u indika li l-passeġġata romantika ta’ 23 siegħa kienet tikkonferma t-tkomplija ta’ relazzjoni sentimentali. Imbagħad l-artikolu attribwixxa sensiela ta’ dikjarazzjonijiet lil Robert Martineż, missier Olivier Martinez.16.Olivier Martinez u Robert Martinez, it-tnejn ta’ nazzjonalità Franċiża, ħarrku lill-kumpannija rregolata mid-dritt Ingliż MGN Limited, proprjetarja tal-gazzetta Sunday Mirror, quddiem it-Tribunal de grande instance de Paris. It-tnejn ikkunsidraw li l-informazzjoni ppubblikata minn din il-midja kienet tippreġudika d-dritt għar-rispett tal-ħajja privata tagħhom u d-dritt tal-immaġni ta’ Olivier Martinez. Il-konvenuta li kienet ġiet imħarrka quddiem il-qorti fit-28 ta’ Awwissu 2008 oġġezzjonat għall-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qorti Franċiża billi kkunsidrat li kienu l-qrati Brittanniċi, u b’mod partikolari l-High Court of Justice, li kellhom ġurisdizzjoni internazzjonalment.17.Wara li sema’ lill-partijiet u wara li għamel domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (li ġiet miċħuda minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni manifesta

Digriet tal-20 ta’ Novembru 2009, Martinez u Martinez (C-279/09, Ġabra p. I-11099).

), it-Tribunal de grande instance reġa’ indirizza lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiġi kkonfermata l-portata tal-ġurisdizzjoni tal-qrati Franċiżi.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja</HT></TXT></NP></TI>18.It-talba għal deċiżjoni preliminari tal-Bundesgerichtshof fil-Kawża C-509/09 waslet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fid-9 ta’ Diċembru 2009; hija għamlet id-domandi li ġejjin:

1)Il-frażi il-post fejn l-effett tal-ħsara […] jista’ jitwettaq li tinsab fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (iktar ’il quddiem ir-Regolament Nru 44/2001) għandha, fil-każ (eventwali) ta’ ksur ta’ drittijiet tal-personalità minn kontenut f’sit internet, tiġi interpretata fis-sens

li l-persuna kkonċernata tista’ tinvoka mandat ta’ inibizzjoni kontra l-operatur tas-sit internet quddiem il-qrati tal-Istati Membri li fihom jista’ jiġi kkonsultat is-sit internet, indipendentement mill-Istat Membru li fih huwa stabbilit l-operatur,

jew

il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru li fih l-operatur ta’ sit internet ma huwiex stabbilit teħtieġ rabta partikolari (rabta mal-Istat inkwistjoni) bejn il-kontenut ikkontestat jew is-sit internet u l-qorti domestika, li tmur lil hinn mill-possibbiltà teknika ta’ konsultazzjoni?

2)Jekk tali rabta hija meħtieġa:

Liema huma l-kriterji li jiddeterminaw tali rabta?

Huwa rilevanti li, skont l-intenzjoni tal-operatur, is-sit internet ikkontestat ikun indirizzat speċifikament (ukoll) għall-utenti tal-internet tal-Istat domestiku jew huwa biżżejjed li l-informazzjoni li tista’ tiġi kkonsultata fuq is-sit internet tkun oġġettivament marbuta mal-Istat domestiku fis-sens li, fiċ-ċirkustanzi inkwistjoni, b’mod partikolari minħabba l-kontenut tas-sit internet ikkontestat, kunflitt tal-interessi diverġenti — l-interess tal-applikant fl-osservanza tad-drittijiet tal-personalità tiegħu u l-interess tal-operatur fit-tfassil tas-sit internet tiegħu u fl-għoti ta’ informazzjoni — seta’ effettivament twettaq jew jista’ jitwettaq fl-Istat domestiku?

Fir-rigward tad-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ rabta partikolari, in-numru ta’ konsultazzjonijiet tas-sit internet ikkontestat li jsiru mill-Istat domestiku huwa ta’ natura deċiżiva?

3)Jekk ebda rabta partikolari ma hija neċessarja għall-ammissjoni ta’ ġurisdizzjoni jew jekk huwa biżżejjed, sabiex tiġi stabbilita tali rabta, li l-informazzjoni kkontestata hija oġġettivament marbuta mal-Istat domestiku fis-sens li seta’ twettaq jew jista’ jitwettaq kunflitt ta’ interessi diverġenti fl-Istat domestiku, skont iċ-ċirkustanzi inkwistjoni, minħabba b’mod partikolari l-kontenut tas-sit internet ikkontestat, u li l-eżistenza ta’ rabta partikolari ma timplikax il-konstatazzjoni ta’ numru minimu ta’ konsultazzjonijiet tas-sit internet ikkontestat mill-Istat domestiku:

L-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (iktar ’il quddiem id-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) għandu jiġi interpretat fis-sens

li dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jingħataw in-natura ta’ regoli ta’ kunflitt ta’ liġi fis-sens li fid-dritt ċivili jeħtieġu wkoll l-applikazzjoni esklużiva tad-dritt applikabbli fil-pajjiż tal-oriġini, bl-esklużjoni ta’ regoli nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġi,

jew

dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxu korrettiv fuq livell sostantiv li permezz tiegħu r-riżultat dwar il-mertu tal-liġi ddikjarata applikabbli skont ir-regoli nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġi jinbidel u jiġi aġġustat skont ir-rekwiżiti tal-pajjiż tal-oriġini?

Fil-każ li l-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku jkun ta’ natura ta’ regola ta’ kunflitt ta’ liġi:

Id-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq sempliċement jeħtieġu l-applikazzjoni esklużiva tad-dritt materjali fis-seħħ fil-pajjiż tal-oriġini jew ukoll l-applikazzjoni tar-regoli ta’ kunflitt ta’ liġi applikabbli f’tali pajjiż, bil-konsegwenza li referenza fid-dritt tal-pajjiż tal-oriġini għad-dritt tal-pajjiż ta’ destinazzjoni tibqa’ possibbli?

19.It-talba għal deċiżjoni preliminari tat-Tribunal de grande instance de Paris waslet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fis-6 ta’ April 2010; din kienet ifformulata fit-termini li ġejjin:

L-Artikoli 2 u 5(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali għandhom jiġu interpretati fis-sens li jagħtu ġurisdizzjoni lil qorti ta’ Stat Membru sabiex tiddeċiedi dwar rikors li jirrigwarda ksur tad-drittijiet relatati mal-personalità li jista’ jitwettaq minħabba li informazzjoni u/jew ritratti jitqiegħdu online fuq sit tal-internet ippubblikat fi Stat Membru ieħor minn kumpannija rreġistrata f’dan it-tieni Stat — jew inkella fi Stat Membru ieħor, li fi kwalunwke każ huwa differenti mill-ewwel wieħed —:

jew abbażi tal-kundizzjoni li dan is-sit internet ikun jista’ jiġi kkonsultat minn ġewwa dan l-ewwel Stat,

jew unikament meta bejn il-fatt li jikkawża ħsara u t-territorju ta’ dan l-ewwel Stat teżisti rabta suffiċjenti, sostanzjali jew sinjifikattiva u, f’dan it-tieni każ, jekk din ir-rabta tistax tirriżulta:

min-numru ta’ konnessjonijiet għall-paġna inkwistjoni minn ġewwa dan l-ewwel Stat Membru, f’valur assolut jew relattiv għall-konnessjonijiet kollha għall-imsemmija paġna,

mir-residenza, jew anki min-nazzjonalità, tal-persuna li tilmenta minn ksur tad-drittijiet tagħha relatati mal-personalità jew, b’mod iktar ġenerali, tal-persuni kkonċernati,

mil-lingwa li fiha tkun imxandra l-informazzjoni inkwistjoni jew minn kull element ieħor li jista’ juri r-rieda tal-editur tas-sit li jindirizza speċifikament lill-pubbliku ta’ dan l-ewwel Stat,

mill-post fejn iseħħu l-fatti msemmija u/jew fejn ittieħdu r-ritratti li eventwalment tqiegħdu online,

minn kriterji oħrajn?

20.Fil-kawża eDate Advertising (C-509/09), ir-rappreżentanti ta’ eDate Advertising u ta’ X, il-Gvernijiet tad-Danimarka, tal-Ġermanja, tal-Greċja, tal-Italja, tal-Lussemburgu, tal-Awstrija u tar-Renju Unit kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.21.Fil-kawża Martinez u Martinez (C-161/10), il-kumpannija MGN Limited, il-Gvernijiet tad-Danimarka, ta’ Franza u tal-Awstrija kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.22.Permezz ta’ digriet tad-29 ta’ Ottubru 2010, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda li jgħaqqad il-Kawżi C-509/09 u C-161/10, skont l-Artikolu 43 tar-regoli tal-proċedura.23.Fit-22 ta’ Novembru 2010, X talab il-benefiċċju tal-għajnuna legali lill-Qorti tal-Ġustizzja u dan ġie miċħud b’digriet tal-10 ta’ Diċembru 2010.24.Is-seduta saret fl-14 ta’ Diċembru 2010, fil-preżenza ta’ rappreżentanti ta’ MGN Limited u ta’ eDate Advertising, tal-aġenti tal-Gvernijiet tad-Danimarka u tal-Greċja, kif ukoll tal-Kummissjoni.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Fuq l-ammissibbiltà tad-domanda preliminari tal-kawża eDate (C-509/09)</HT></TXT></NP></TI>25.Ir-Repubblika Taljana tikkunsidra li d-domandi magħmula fil-kawża eDate Advertising għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli sa fejn l-informazzjoni kkontestata kienet ġiet irtirata minn eDate Advertising wara talba mir-rikorrent. Għalhekk, skont il-Gvern Taljan, l-azzjoni għall-inibizzjoni li eżerċita X hija mingħajr rabta mal-kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni mqajmin quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.26.Hija ġurisprudenza stabbilita li, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha teżamina l-kuntest li fih il-qorti tar-rinviju tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali biss fejn ikun pjuttost ovvju li l-interpretazzjoni mitluba tal-leġiżlazzjoni Komunitarja ma għandha l-ebda relazzjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali jew fejn il-problema tkun ta’ natura ipotetika

Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 1981, Foglia (244/80, Ġabra p. 3045), punt 21; tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, Ġabra p. I-2099), punt 39, u tat-23 ta’ April 2009, Rüffler (C-544/07, Ġabra p. I-3389), punt 37.

.27.Meta jiġi kkunsidrat il-kuntest fattwali u proċedurali tal-kawża eDate Advertising, inqis li d-domanda hija ammissibbli. Fil-fatt, il-fatt li l-informazzjoni kienet ġiet irtirata ma jċaħħadx lir-rikorrent mid-dritt tiegħu li, fil-futur, jeżerċita azzjoni ta’ inibizzjoni, jew azzjoni għad-danni, kemm jekk f’din il-proċedura jew matul proċedura ulterjuri. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat diversi drabi li l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 jiddetermina qorti li għandha ġurisdizzjoni, kemm jekk il-kwistjoni tirrigwarda l-kumpens għal ħsara li diġà saret kemm jekk tirrigwarda azzjoni intiża biex timpedixxi li ssir ħsara, kemm jekk azzjoni għad-danni jew ta’ inibizzjoni

Sentenzi tal-1 ta’ Ottubru 2002, Henkel (C-167/00, Ġabra p. I-8111), punti 46 u 48, u tal-5 ta’ Frar 2004, DFDS Torline (C-18/02, Ġabra p. I-1417), punti 26 u 27.

. Fil-kawża prinċipali, inkwistjoni hemm it-tieni varjanti, fejn l-għan huwa li tiġi evitata ħsara fil-futur u, speċifikament fil-każ ta’ X, li tiġi evitata d-divulgazzjoni ta’ informazzjoni li kienet diġà ilha tiġi mxandra. Huwa għalhekk li r-risposta mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tkun utli għall-qorti tar-rinviju u għaldaqstant hija ammissibbli fid-dawl tal-kriterji msemmijin fil-ġurispridenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Fuq ir-raġunijiet tal-għaqda: il-livell ta’ sovrapożizzjoni tad-domandi u l-metodu ta’ kif għandha tingħatalhom risposta</HT></TXT></NP></TI>28.Kif intqal diġà fil-punt 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda li jgħaqqad iż-żewġ kawżi inkwistjoni minħabba l-konnessjoni tas-suġġett tagħhom. Fil-fatt, fl-aħħar mill-aħħar, iż-żewġ kawżi jirrigwardaw jekk is-sentenza Shevill iċċitata iktar ’il fuq għandhiex tiġi applikata jew le, fir-rigward tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001, f’kuntest fejn l-informazzjoni li allegatament tikser dritt tal-personalità xxandret permezz tal-internet.29.Issa ma jistax jiġi miċħud li diversi differenzi mhux għal kollox irrilevanti jiddistingwu ż-żewġ kawżi. Minn naħa, fil-kawża eDate Advertising, ir-rikorrent eżerċita azzjoni ta’ inibizzjoni, filwaqt li l-kawża Martinez u Martinez hija bbażata fuq l-eżerċizzju ta’ azzjoni għad-danni. Min-naħa l-oħra, il-kawża eDate Advertising hija bbażata fuq informazzjoni allegatament kalunnjuża filwaqt li l-kawża Martinez u Martinez tirrigwarda informazzjoni li allegatament tippreġudika d-dritt għall-ħajja privata. Fil-kawza eDate Advertising, il-konvenuta hija l-impriża proprjetarja ta’ portal ta’ informazzjoni fuq l-internet, filwaqt li fil-kawża Martinez u Martinez, il-konvenut huwa l-editur ta’ midja fis-sens l-iktar strett tat-terminu, is-Sunday Mirror, disponibbli kemm taħt forma stampata kif ukoll elettronika.30.Minkejja dawn id-differenzi, iż-żewġ kawżi huma marbutin bi preokkupazzjoni komuni, kemm jekk espressa jew inkella sottointiża: il-portata tal-ġurisprudenza Shevill. Kif intqal fil-punt 27 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 kif ukoll il-ġurisprudenza li tinterpretah huma rilevanti f’każijiet bħal dawk tal-proċeduri tal-lum. U sa fejn ir-regola tas-sentenza Shevill tirrigwarda direttament il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Ġermaniżi u Franċiżi, ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tingħata b’mod komuni. Għaldaqstant, ser nittratta d-domanda tal-ġurisdizzjoni b’mod konġunt, u biss sussegwentement ser nanalizza t-tielet domanda preliminari, li saret unikament mill-Bundesgerichtshof fil-kawża eDate Advertising u tikkonċerna l-kwistjoni tal-liġi applikabbli.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Fuq l-ewwel u t-tieni domandi preliminari tal-kawża eDate Advertising (C-509/09) u d-domanda preliminari unika fil-kawża Martinez u Martinez (C-161/10)</HT></TXT></NP></TI>31.Id-dehra u l-iżvilupp tal-internet, u b’mod partikolari tal-World Wide Web matul l-aħħar għaxar snin tas-seklu l-ieħor wasslu għal trasformazzjoni profonda tal-modi u t-tekniki tat-tixrid u ta’ kif tiġi rċevuta l-informazzjoni. Minħabba dan il-fenomenu, huwa attwalment meħtieġ approċċ ġdid tal-kunċett u tal-portata ta’ diversi kategoriji ġuridiċi meta dawn huma previsti fil-kuntest ta’ relazzjonijiet soċjali u kummerċjali li jseħħu fuq l-internet. Din il-kawża tqajjem l-istess dubji fir-rigward tal-ġurisdizzjoni internazzjonali, peress li r-risposti li ngħataw sa issa mill-ġurisprudenza tagħna ma jistgħux jiġu adattati għall-karattru universali u liberu tal-informazzjoni mxandra fuq l-internet mingħajr ma jingħataw ċerti sfumaturi, anki kbar.32.Issa ser infakkar fil-qosor il-kontenut tal-ġurisprudenza Shevill, kif ukoll l-evalwazzjoni tagħha, biex imbagħad nanalizza n-natura partikolari tal-ħsara għad-drittijiet tal-personalità kkawżata fuq l-internet, b’attenzjoni partikolari għad-differenzi bejn il-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni mxandra fuq mezzi fiżiċi u dik żvelata permezz ta’ midja bl-internet. Fl-aħħar nett ser nuri kif is-soluzzjoni mogħtija fis-sentenza Shevill tista’ tiġi adattata għaċ-ċirkustanzi preżenti billi nipproponi kriterju ta’ rabta addizzjonali bbażat fuq l-individwazzjoni taċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt bejn il-beni u l-valuri inkwistjoni.<TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Il-ġurisprudenza Shevill: analiżi u evalwazzjoni</HT></TXT></NP></TI>33.Fis-sentenza Mines de potasse d’Alsace

Sentenza tat-30 ta’ Novembru 1976, Bier, imsejħa Mines de potasse d’Alsace (21/76, Ġabra p. 1735).

, mogħtija fl-1976, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, fil-każ fejn il-post fejn seħħ il-fatt li jista’ jwassal għal responsabbiltà delittwali jew kważi delittwali u l-post fejn dan il-fatt wassal għal ħsara ma humiex identiċi, l-espressjoni il-post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq li issa jidher fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 għandha tinftiehem fis-sens li din tindika kemm il-post fejn ġrat il-ħsara u l-post tal-fatt kawżali.34.L-importanza tas-sentenza Mines de potasse d’Alsace ma tistax tiġi injorata. Biex jiġi evitat li f’każijiet bħal dawn il-forum speċjali fil-qasam tar-responsabbiltà delittwali jew kważi delittwali ma jispiċċax biex jikkoinċidi mal-forum ġenerali tad-domiċilju tal-konvenut, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat l-Artikolu 5(3) iċċitat iktar ’il fuq fis-sens li dan jaċċetta żewġ fora possibbli, fuq għażla tar-rikorrent: il-forum tal-post ta’ fejn seħħ il-fatt kawżali, u l-forum tal-post fejn tkun seħħet effettivament il-ħsara.35.L-approċċ tas-sentenza ċċitata iktar ’il fuq, ibbażata fuq is-seħħ ta’ ħsara materjali, ġie estiż, fis-sentenza Shevill, għall-ipoteżi ta’ ħsara immaterjali. F’din il-kawża, kif inhu magħruf, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat l-applikabbiltà tal-approċċ li għadu kif issemma għall-każijiet ta’ ksur ta’ drittijiet tal-personalità

Sentenza Shevill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 23.

. Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat f’din l-okkażjoni li, fil-każ ta’ malafama internazzjonali permezz tal-istampa (kif kien preċiżament il-każ fil-kawża Shevill), il-ħsara li ssir minn pubblikazzjoni malafamanti kontra l-unur, ir-reputazzjoni u l-fama ta’ persuna fiżika jew morali toħroġ fil-postijiet fejn tiġi mxandra l-pubblikazzjoni, meta l-vittma tkun magħrufa hemmhekk

Sentenza Shevill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29; il-korsiv huwa tiegħi.

. Madankollu, f’dan il-każ, id-detentur tad-dritt tal-personalità li ssirlu l-ħsara jista’, f’dan il-forum, jitlob biss kumpens għall-ħsara li jkun sofra f’dan l-Istat.36.Meta aċċettat bħala post ta’ rabta l-post fejn il-vittma hija magħrufa, il-Qorti tal-Ġustizzja, li segwiet is-suġġeriment tal-avukati ġenerali Darmon u Léger

Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Darmon, ippreżentati fl-14 ta’ Lulju 1994, u tal-Avukat Ġenerali Léger, ippreżentati fl-10 ta’ Jannar 1995. Il-fatt kemxejn eċċezzjonali li kien hemm żewġ avukati ġenerali li għamlu konklużjonijiet fl-istess kawża huwa dovut għall-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li terġa’ tiftaħ il-proċedura orali wara l-preżentazzjoni tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Darmon, li l-kariga tiegħu bħala membru tal-Qorti tal-Ġustizzja kienet skadiet ftit tal-jiem qabel id-deċiżjoni ta’ ftuħ mill-ġdid.

, ikkunsidrat li l-qrati tal-Istati fejn il-pubblikazzjoni malafamanti xxandret u fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità jafferma li kien sofra preġudizzju għar-reputazzjoni tiegħu, għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni tal-ħsara kkawżata għar-reputazzjoni tal-vittma fl-Istat ikkonċernat

Sentenza Shevill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 31.

. Biex jiġu evitati l-inkonvenjenti li din il-ġurisdizzjoni tista’ toħloq, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet tgħid li r-rikorrent dejjem għandu, madankollu, l-possibbiltà li jressaq it-talba tiegħu jew quddiem il-qorti tad-domiċilju tal-konvenut, jew inkella quddiem dik tal-post ta’ fejn huwa stabbilit l-editur tal-pubblikazzjoni malafamanti

Sentenza Shevill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 32.

.37.Għalhekk, is-sentenza Shevill aċċettat, abbażi tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament 44/2001 u għal każijiet ta’ preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità permezz tal-midja, li r-rikorrent jista’ jagħżel bejn żewġ fora: wieħed fl-Istat tad-domiċilju tal-konvenut jew ta’ fejn huwa stabbilit l-editur, fejn id-detentur tad-dritt jista’ jitlob kumpens għall-ħsara kollha li jkun sofra; u l-ieħor fl-Istat fejn l-individwu kkonċernat huwa magħruf, fejn ikun possibbli li jintalab kumpens biss għal ħsara kkawżata f’dan l-Istat, limitazzjoni li ġiet ikkwalifikata minn ċerta dottrina bħala l-prinċipju Mosajk

Ara U. Magnus, u P. Mankowski, Brussels I Regulation, Séller. European Law Publishers, 2007, Munich, p. 192 u 193.

.38.Is-sentenza Shevill toħloq bilanċ raġonevoli li ġeneralment intlaqa’ tajjeb mid-duttrina

Ara, b’mod partikolari, il-kummentarji ta’ A. Crespo, Precisión del forum locus delicti commissi en los supuestos de daños contra la persona causados a través de prensa, La Ley — Comunidades Europeas, 1995, Nru 96, p. 1 et seq; A. Gardella, Diffamazione a mezzo stampa e Convenzione di Bruxelles del 27 settembre 1968, Rivista di diritto internazionale privato e processuale, 1997, p. 657 et seq; G. Hogan, The Brussels Convention, Forum Non Conveniens and the Connecting Factors Problem, European Law Review, 1995, p. 471 et seq; P. Huber, Persönlichkeitsschutz gegenüber Massenmedien im Rahmen des Europäischen Zivilprozessrechts, Zeitschrift für europäisches Recht, 1996, p. 300 et seq; L. Idot, L’application de la Convention de Bruxelles en matière de diffamation. Des précisions importantes sur l’interprétation de l’article 5.3, Europe, 1995, Ġunju, p. 1 u 2.

. Minn naħa, is-soluzzjoni taħseb għan-neċessità li l-azzjonijiet li jirrigwardaw it-totalità tal-ħsara allegata jiġu ċċentralizzati fi Stat wieħed, dak tal-editur jew tal-konvenut, u, min-naħa l-oħra, tippermetti lid-detentur tad-dritt tal-personalità li jiftaħ kawża, anki limitata, fil-post fejn tkun seħħet il-ħsara lil beni immaterjali, bħall-immaġni tiegħu. Ittrattata b’dan il-mod, is-soluzzjoni tas-sentenza Shevill tevita li tittrasforma l-forum speċjali tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 f’ekwivalent tal-forum ġenerali li jieħu l-preċedenza fuq il-qorti tad-domiċilju tal-konvenut, u tippermetti wkoll li jiġi evitat il-forum actoris, kriterju li r-regolament warrab b’mod ċar peress li bbaża ruħu, l-istess bħat-test li ppreċedieh, jiġifieri l-Konvenzjoni ta’ Brussell, fuq ir-regola ta’ ġurisdizzjoni ġenerali actor sequitur forum rei

Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger fil-kawża Shevill, iċċitati iktar ’il fuq, punti 39 u 40.

.39.Kif jista’ jiġi kkonstatat, il-ġurisprudenza Shevill tkopri l-preġudizzji għad-drittijiet tal-personalità fejn teżisti tensjoni bejn il-libertà ta’ informazzjoni u d-dritt għall-ħajja privata jew għall-immaġni. Il-portata tagħha hija wiesgħa u ma hijiex limitata biss għall-gazzetti stampati, għaliex il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha jista’ jinkludi wkoll mezzi oħrajn ta’ komunikazzjoni bħall-informazzjoni mxandra bit-televiżjoni u bir-radju. Hija tkopri wkoll medda wiesgħa ta’ ksur ta’ drittijiet tal-personalità, kemm jekk huma kalunnji jew inġurji fis-sens li jiġi ġeneralment attribwit lil dawn il-preġudizzji fis-sistemi ġuridiċi kontinentali, jew tal-malafama, karatterisitika tas-sistemi ta’ common law

Ara J. Sánchez Santiago u J. J. Izquierdo Peris, Difamar en Europa: las implicaciones del asunto Shevill, Revista de Instituciones Europeas, 1996, Nru 1, p. 168.

 .40.L-element li jindividwa l-preżenti żewġ kawżi magħquda meta mqabbla ma dak li ġie deċiż fis-sentenza ċċitata iktar ’il fuq huwa biss il-mezz tal-informazzjoni. Il-ħsara kkawżata mill-preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità mill-pubblikazzjonijiet stampati, mit-televiżjoni jew mir-radju tradizzjonalment iseħħu f’kuntest purament nazzjonali. Ir-riperkussjonijiet internazzjonali ta’ dawn il-kawżi fuq l-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali kienu iżolati, fil-biċċa l-kbira minħabba l-limiti territorjali li jikkaratterizzaw il-midja. Meta l-attività tagħha tkun limitata f’territorju wieħed, it-tendenza naturali tal-midja tkun li tipproponi informazzjoni li tinteressa d-destinatarji potenzjali ta’ dan l-ispazju ġeografiku. Għaldaqstant, il-preġudizzji għad-drittijiet tal-personalità jseħħu permezz ta’ midja u kontra persuna li, fil-maġġoranza tal-każijiet, ikunu jinsabu fl-istess territorju.41.Għaldaqstant, u sabiex inkun nista’ nagħti l-opinjoni tiegħi fuq il-possibbiltà li s-sentenza Shevill tiġi adattata, ser nieqaf ftit, għalkemm fil-qosor, biex nara x’tibdil introduċa l-internet fit-tekniki u l-mezzi ta’ komunikazzjoni.<TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-internet, l-istampa u x-xandir tal-informazzjoni</HT></TXT></NP></TI>42.Mingħajr ma wieħed joqgħod imur lura għal żminijiet fejn il-kelma, u sa ċertu punt, il-kitba, kienu jikkostitwixxu l-mezz par excellence tal-komunikazzjoni soċjali, il-libertajiet ta’ opinjoni u ta’ komunikazzjoni, kif nafuhom aħna, oriġinaw b’mod partikolari fil-mument meta x-xandir tagħhom sar possibbli grazzi għall-istampa. Fl-istess ħin, il-komunikazzjoni bil-miktub u, b’mod ġenerali, grafika

Ara W. M. Ivins Jr., Prints and Visual Communication, The M.I.T. Press, Cambridge-Londra, 1969.

 minn dak iż-żmien bdew isiru fuq il-karta. Huma dawn l-innovazzjonijet tekniċi li ppermettew li jiġu invokati u wara pproklamati l-imsemmija libertajiet, liema mudell japplika mingħajr diffikultà għall-mezzi ta’ xandir tal-ħoss u tax-xbihat permezz tal-frekwenzi radjuteleviżivi.43.L-invenzjoni u t-twaqqif tal-internet, kif ukoll tal-World Wide Web

Fuq il-kunċett u d-definizzjoni ġuridika tal-internet u l-World Wide Web, ara, b’mod partikolari, I. J. Lloyd, Information Technology Law, ir-Raba’ Edizzjoni, 2004.

, qatgħu ħesrem din it-tendenza għall-frammentazzjoni territorjali tal-mezzi ta’ informazzjoni. Jew aħjar, dawn qalbuha sakemm ittrasformaw ix-xandir tal-informazzjoni f’fenomenu dinji u mhux iktar nazzjonali

Ara, b’mod partikolari, M. Castells, La Era de la Informacion. Economia, Sociedad y Cultura. La Sociedad Red, Siglo XXI, 2002.

. Bl-użu ta’ mezzi tekniċi immaterjali li jippermettu l-ħażna massiva ta’ informazzjoni u x-xandir immedjat tagħha fi kwalunkwe parti tad-dinja, l-internet jikkostitwixxi pjattaforma mingħajr preċedent fit-teknika tal-komunikazzjoni soċjali. Għalhekk l-internet iġib miegħu, minn naħa, trasformazzjoni tal-kunċett spażjali/territorjali li aħna għandna tal-komunikazzjoni, bil-globalizzazzjoni tar-relazzjonijiet soċjali u t-tnaqqis fl-importanza tad-dimensjoni reġjunali jew nazzjonali, sal-punt li jinħoloq spażju immaterjali u elużiv, is-cyberspace, mingħajr fruntieri u lanqas limiti. Min-naħa l-oħra, l-internet ittrasforma l-kunċett temporali ta’ dawn ir-relazzjonijiet, kemm bin-natura immedjata tal-aċċess għall-kontenuti tiegħu kif ukoll bil-kapaċità tagħhom li jibqgħu fuq l-internet. Ladarba kontenut jiċċirkula fuq l-internet, il-preżenza tiegħu tkun, bħala prinċipju, indefinita.44.Għaldaqstant, minn dak li ngħad iktar ’il fuq, midja ta’ informazzjoni li tiddeċiedi li xxandar il-kontenuti tagħha fuq l-internet tadotta metodu ta’ xandir radikalment differenti minn dak meħtieġ minn mezzi tradizzjonali. B’differenza mill-istampa, paġna tal-internet ma għandhiex bżonn deċiżjoni minn qabel tal-impriża fuq in-numru ta’ kopji li jridu jitqassmu, u wisq inqas li jridu jiġu stampati, għaliex ix-xandir huwa dinji u istantanju: kif inhu magħruf, huwa possibbli li wieħed jikkonsultaha minn kwalunkwe post fid-dinja li jkollu aċċess għall-internet. Anki l-aċċess għall-midja huwa differenti, kif ukoll it-teknika ta’ reklamar għall-prodott. Kif intqal, l-internet jippermetti aċċess permanenti u universali u xandir immedjat għand l-individwi. Anki l-midja bi ħlas eżistenti fuq l-internet tiddistingwi ruħha minn mezzi oħrajn minħabba l-fatt li x-xiri ġeneralment ikopri territorju dinji.45.L-internet huwa kkaratterizzat ukoll, b’differenza mill-midja tradizzjonali, minn nuqqas sinjifikattiv ta’ poter politiku. In-natura dinjija tiegħu tagħmilha diffiċli li jkun hemm intervent mill-poteri pubbliċi fl-attivitajiet li jiżvolġu fuq l-internet li jwassal għal deregolamentazzjoni kkritikata minn bosta nies

Ara, b’mod partikolari, A. Gigante, Blackhole in Cyberspace: the Legal Void in the Internet, Journal of Computer & Information Technology, Vol. XV, 1997; M. Gould, Rules in the Virtual Society, International Review of Computers & Technology, Vol. 10, 1996; J. R. Reidenberg, Governing Networks and Rule-Making in Cyberspace, Emory Law Review, Vol. 45, 1996, u T. H. Strömer, Online-Recht: Juristische Probleme der Internet-Praxis erkennen und vermeiden, ir-Raba’ Edizzjoni, Dpunkt, Heidelberg, 2006.

. Mad-deregolamentazzjoni materjali tiżdied il-frammentazzjoni tal-kunflitti, viżibilju ta’ ordinamenti ġuridiċi nazzjonali mxerrdin, bir-regoli ta’ dritt internazzjonali privat rispettivi tagħhom, li jistgħu jidħlu f’xulxin u jagħmluha diffiċli li ssir approssimazzjoni tar-regoli applikabbli f’kawża partikolari.46.Il-karatteristiċi li għadhom kif ġew imsemmijin għandhom mingħajr dubju impatt fil-kuntest tad-dritt. Ix-xandir dinji u immedjat ta’ kontenuti informattivi fuq l-internet, kif ingħad, jesponi lil editur għal moltipliċità ta’ sistemi ġuridiċi lokali, reġjunali, nazzjonali u internazzjonali. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ qafas ta’ regolamentazzjoni dinjija tal-attivitajiet ta’ informazzjoni fuq l-internet kif ukoll id-diversità tar-regoli ta’ dritt internazzjonali privat stabbiliti mill-Istati jesponu l-midja għal qafas ġuridiku frammentat, li jista’ wkoll ikun kontradittorju, għaliex dak li jista’ jkun ipprojbit fi Stat jista’ jkun saħansitra awtorizzat f’ieħor

Ara, b’mod partikolari, T. Hoeren, Internet und Recht — Neue Paradigmen des Informationsrechts, Neue Juristische Wochenschrift, Vol. 51, 1998, p. 2852 sa 2854; M. E. Katsch, Law in a Digital World, Oxford University Press, Oxford — New York, 1995, p. 240 et seq; N. Levine, Establishing Legal Accountability for Anonymous Communications in Cyberspace, Columbia Law Review, Vol. 96, 1996, p. 1540 sa 1564; R. Susskind, Transforming the Law: Essays on Technology, Justice and the Legal Marketplace, Oxford University Press, Oxford — New York, 2000, p. 143 et seq.

. Għaldaqstant, il-ħtieġa li tiġi żgurata ċertezza legali lill-midja, u jiġu pprevenuti sitwazzjonijiet li jiskoraġġixxu l-eżerċizzju leġittimu tal-libertà ta’ informazzjoni (iċ-chilling effect jew l-effett disważiv), issir għan li għandu wkoll jittieħed inkunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja

Ara b’mod partikolari L. Determann, Kommunikationsfreiheit im Internet. Freiheitsrechte und gesetzliche Beschränkungen, Nomos, Baden-Baden, 1999, p. 304 et seq.

.47.Bl-istess mod, il-kontroll eżerċitat mill-midja fuq ix-xandir u l-aċċess tagħha għall-mezz stess, isir dgħajjef u kultant ma jkunx jista’ jsir. Meta informazzjoni tinfirex fuq l-internet, l-individwi jittrasformaw ruħhom minnufih, volontarjament jew le, f’xandara ta’ informazzjoni, kemm jekk dan jiġri permezz tan-netwerks soċjali, tal-emejl, ta’ links, ta’ blogs jew kull mezz ieħor ipprovdut mill-internet

Kif enfasizzat il-Bundesgerichtshof fid-digriet tar-rinviju tagħha fil-kawża C-509/09, l-internet ma jxandarx l-informazzjoni, sempliċiment jagħmilha aċċessibbli. Huma l-utenti tal-internet li jittrasformaw ruħhom, volontarjament jew le, f’distributuri.

. Anki r-restrizzjoni ta’ aċċess għal kontenuti permezz ta’ aċċess bil-ħlas, kultant limitat territorjalment, tiltaqa’ ma’ diffikultajiet serji biex jiġi pprojbit ix-xandir massiv tal-informazzjoni. Għaldaqstant, il-kontroll u d-daqs tal-impatt tal-informazzjoni, jew l-evalwazzjoni kwantitattiva tiegħu, li għall-midja tradizzjonali jistrieħ fuq teknika affidabbli ħafna, isir kompitu impossibbli biex jitwettaq meta l-informazzjoni tiċċirkula fuq l-internet

R. Pichler, f’T. Hoeren, u U. Sieber, (edituri), Handbuch Multimedia-Recht. Rechtsfragen des elektronischen Geschäftsverkehrs, Beck, Munich, 2009, Kapitolu 25, paragrafu 224.

.48.Min-naħa l-oħra, il-vittmi eventwali ta’ pubblikazzjonijiet li jippreġudikaw id-drittijiet tal-personalità qegħdin f’pożizzjoni ta’ vulnerabbiltà partikolari meta l-mezz jiġi pprovdut mill-internet. Il-portata universali tal-informazzjoni tikkontribwixxi biex il-preġudizzju jkun potenzjalment iktar qawwi minn dak imġarrab, pereżempju, permezz ta’ midja tradizzjonali

Ara d-diversi varjanti ta’ din it-tensjoni f’M. L. Fernández Esteban, Nuevas tecnologías, Internet y derechos fundamentales, McGraw Hill, Madrid, 1999; D. Banisar, u S. Davies, Global Trends in Privacy Protection: An International Survey of Privacy, Data Protection, and Surveillance Law and Developments, Journal of Computer and Information Law, Vol. XVIII, 1999; A. Fleischmann, Personal Data Security: Divergent Standards in the European Union and the United States, Fordham International Law Journal, Vol. 19, 1995; I. Geis, Internet und Datenschutzrecht, Neue Juristische Wochenschrift, Vol. 50, 1997, u E. Morón Lerma, Internet y Derecho penal: hacking y otras conductas ilícitas en la Red, Aranzadi, Navarra, 1999.

. Il-gravità tal-ksur tikkuntrasta mal-moltipliċità ta’ sistemi applikabbli, peress li t-tixrid territorjali jiġġustifika l-koeżistenza ta’ diversi sistemi nazzjonali, u għalhekk daqstant ieħor sistemi ġudizzjarji nazzjonali kompetenti biex jieħdu konjizzjoni tal-kawża. Id-detentur tad-dritt tal-personalità kkonċernat għalhekk jista’ jkun vittma ta’ preġudizzju potenzjalment iktar gravi, filwaqt li fl-istess ħin jara t-tnaqqis tal-protezzjoni ġuridika tiegħu, minħabba l-frammentazzjoni u l-inċertezza legali li jbati.<TI><NP><NO.P>C —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-opportunità li l-ġurisprudenza Shevill tiġi adattata jew ikkonfermata</HT></TXT></NP></TI>49.Ippermettuli nfakkar li, fis-sentenza Shevill, il-Qorti tal-Ġustizzja tat risposta li rrikonċiljat l-interess tal-midja mas-salvagwardja tas-sitwazzjoni ġuridika tad-detentur ta’ dritt tal-personalità. L-argument sostnut f’din is-sentenza jippermetti li jiġi individwat b’mod ċar u preċiż il-post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq jew jista’ jitwettaq għall-finijiet tad-determinazzjoni ta’ qorti kompetenti waħda jew iżjed. Din il-ġurisprudenza hija ta’ interess evidenti fil-każ ta’ ħsara kkawżata għad-drittijiet tal-personalità fejn il-midja konvenuta għandha sistema ta’ xandir bejn wieħed u ieħor skont it-territorju. Sa fejn il-metodu ta’ xandir tal-informazzjoni jirrifletti strateġija tal-impriża li tevalwa l-interess li jkun hemm jekk tistabbilixxi ruħha fi Stat Membru jew ieħor f’termini ekonomiċi u ta’ informazzjoni, soluzzjoni bħal dik prevista mill-ġurisprudenza Shevill, li torbot mat-territorju anki l-firxa tal-ħsara, effettivament tikkostitwixxi risposta raġonevoli.50.Madankollu, is-sentenza inkwistjoni tmur lura għas-snin li jiġu immedjatament qabel l-espansjoni tal-internet. Iċ-ċirkustanzi tal-kawżi preżenti huma evidentement differenti minn dak li ġara f’każ bħal dak ta’ Fiona Shevill u dan jagħmel diffiċli l-applikazzjoni prattika tas-soluzzjoni li waslet għaliha l-Qorti tal-Ġustizzja fl-1995. Pereżempju, ir-rabta mal-forum tal-post fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità huwa magħruf tippermetti biss li tingħata deċiżjoni fuq il-ħsara li effettivament saret f’dan l-Istat. L-applikazzjoni prattika ta’ din ir-regola kienet vijabbli fis-snin li matulhom ġiet adottata s-sentenza Shevill, meta wieħed jikkunsidra, pereżempju, in-numru ta’ każijiet imxerrdin f’kull Stat Membru, informazzjoni li setgħet tiġi faċilment ivverifikata peress li kienet tagħmel parti mill-politika kummerċjali tal-midja u suġġetta għal deċiżjonijiet volontarji tal-impriża. Madankollu, hemm nuqqas ta’ parametri affidabbli biex jitkejjel il-livell ta’ xandir ta’ midja bħala tali (jew tal-kontenuti tiegħu) fuq l-internet, kif ġie rikonoxxut mill-parteċipanti għas-seduta fil-kawżi preżenti. Għalkemm huwa ċertament minnu li n-numru u l-oriġini ta’ żjarat ta’ paġna tal-internet jistgħu jindikaw li jeżisti impatt fuq territorju speċifiku, madankollu xorta jibqa’ l-fatt li fi kwalunkwe każ dawn huma sorsi li ma joffrux garanziji biżżejjed biex jiġi ddeterminat b’mod konklużiv u definittiv li kienet ġiet ikkawżata ħsara bi ksur tad-dritt

Ara D. Jerker, u B. Svantesson, Private International Law and the Internet, Kluwer Law International, 2007, p. 324 et seq, u I. Roth, Die internationale Zuständigkeit deutscher Gerichte bei Persönlichkeitsrechtsverletzungen im Internet, Peter Lang, 2006, p. 283.

.51.Bl-istess mod, il-ġurisprudenza Shevill hija bbażata fuq il-garanzija ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja li hija għan stabbilit espressament fl-espożizzjoni tal-motivi tar-Regolament Nru 44/2001

Sentenza Shevill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 31.

. Imma l-applikazzjoni ta’ din id-duttrina fil-kuntest tal-midja fuq l-internet tista’, f’ċerti każijiet, tkun inkompatibbli ma’ dawn l-għanijiet. Pereżempju, biżżejjed wieħed jaħseb fil-każ ta’ persuna bħal Olivier Martinez li jidher li jgawdi popolarità (huwa magħruf) f’iżjed minn Stat Membru wieħed. Huwa diffiċli li frammentazzjoni eċċessiva tal-ġurisdizzjoni kif ukoll, eventwalment, tal-liġijiet applikabbli tiġi rrikonċiljata ma’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja

L-Avukat Ġenerali Darmon stess kien indika din l-oġġezzjoni fil-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fil-kawża Shevill, fil-punt 72.

. Bl-istess mod, is-sempliċi fatt li l-informazzjoni li tikkonċerna dan il-personaġġ pubbliku hija aċċessibbli direttament fl-Istati Membri kollha jesponi lill-editur ta’ midja għal sitwazzjoni diffiċli li tiġi ġestita, peress li kull Stat Membru jista’ jikkostitwixxi forum kompetenti fil-każ ta’ eventwali kawża. Lanqas ma jista’ jingħad li riżultat bħal dak ikabbar il-prevedibbiltà tad-determinazzjoni tar-regoli, kemm fil-konfront tal-attur kif ukoll tal-konvenut

I. Roth, Die internationale Zuständigkeit…, op. cit., p. 310 et seq.

.52.Fuq livell iktar ġenerali, għandu jiġi enfasizzat ukoll li, mill-1995, sena meta ġiet adottata s-sentenza inkwistjoni, kien hemm tibdil importanti fil-qafas ġuridiku tal-Unjoni. Id-dħul fis-seħħ tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea kkonferma l-importanza kemm tad-dritt fundamentali għall-ħajja privata kif ukoll għal-libertà tal-informazzjoni. L-Artikoli 7 u 11 tal-Karta jaffermaw il-protezzjoni speċjali li l-informazzjoni jistħoqqilha f’soċjetà demokratika, filwaqt li jenfasizzaw ukoll l-importanza tal-isfera privata, li tinkludi wkoll l-immaġni ta’ persuna. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tiddeċiedi fuq dawn iż-żewġ drittijiet qabel id-dħul fis-seħħ tal-Karta

Fuq l-Artikolu 11 tal-Karta u l-applikazzjoni tad-dritt għal-libertà ta’ informazzjoni ta’ qabel il-Karta, ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-30 ta’ April 1974, Sacchi (155/73, Ġabra p. 409); tat-18 ta’ Ġunju 1991, ERT (C-260/89, Ġabra p. 2925); tat-13 ta’ Diċembru 1989, Oyowe u Traore vs Il-Kummssjoni (C-100/88, Ġabra p. 4285); tal-5 ta’ Ottubru 2000, Il-Ġermanja vs Il-Parlament u Il-Kunsill (C-376/98, Ġabra p. I-8419); tal-25 ta’ Lulju 1991, Collectieve Antennevoorziening Gouda (C-288/89, Ġabra p. I-4007); tat-3 ta’ Frar 1993, Veronica Omroep Organisatie (C-148/91, Ġabra p. I-487), u tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni (C-274/99 P, Ġabra p. I-1611). Rigward l-Artikolu 7 tal-Karta u tal-ġurisprudenza ta’ qabilha, ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-8 ta’ April 1992, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-62/90, Ġabra p. I-2575), punt 23, u tal-5 ta’ Ottubru 1994, X vs Il-Kummissjoni (C-404/92 P, Ġabra p. I-4737), punt 17.

, l-istess bħalma l-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem kienet, min-naħa tagħha, ippreċiżat il-kontenut tagħhom

Fuq il-libertà tal-informazzjoni jew, skont it-terminoloġija użata fl-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, il-libertà li jkollu opinjonijiet u li jirċievi u jagħti informazzjoni u ideat, ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Handyside vs Ir-Renju Unit, tas-7 ta’ Diċembru 1976; Leander vs L-Isvezja, tas-26 ta’ Marzu 1987; Bladet Tromsø u Stensaas vs In-Norveġja, tad-29 ta’ Mejju 1999; Feldek vs Is-Slovakkja, tas-27 ta’ Frar 2001, u McVicar vs Ir-Renju Unit, tas-7 ta’ Mejju 2002. Fir-rigward tad-dritt fundamentali għall-ħajja privata, li jirrigwarda l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni, dwar il-ħajja privata u tal-familja, ara, b’mod partikolari, is-sentenzi X u Y vs Il-Pajjiżi l-Baxxi, tas-26 ta’ Marzu 1985; Niemetz vs Il-Ġermanja, tas-16 ta’ Diċembru 1992; Stjerna vs Il-Finlandja, tal-25 ta’ Novembru 1994; Vertiere vs L-Isvizzera, tat-28 ta’ Ġunju 2001, u Von Hannover vs Il-Ġermanja, tal-24 ta’ Ġunju 2004.

. Madankollu, id-dħul fis-seħħ tal-Karta għandu valur partikolari, għal dak li jinteressa lilna, għaliex jirrifletti b’mod ċar il-ħtieġa li l-oqsma ta’ intervent kollha tal-Unjoni, inklużi dawk dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja ċivili, ikunu marbutin mad-definizzjoni tad-drittijiet li tistabbilixxi

Fuq l-effett ta’ informazzjoni tal-Karta fl-oqsma kollha ta’ intervent leġiżlattiv tal-Unjoni, ara K. Lenaerts, u J. Gutiérrez-Fons, The Constitutional Allocation of Powers and General Principles of EU Law, Common Market Law Review, Vol. 47, 2010. Fuq il-livell tad-dritt privat internazzjonali, ara M. Requejo Isidro, Violaciones Graves de Derechos Humanos y Responsabilidad Civil, Thomson-Aranzadi, 2009.

. Dan huwa għaliex l-espożizzjoni żejda li huma suġġetti għaliha l-midja fil-konfront ta’ qafas proċedurali sproporzjonat, kif ukoll il-gravità tal-ksur eventwali tad-drittijiet tal-personalità u l-inċertezza legali marbuta mal-protezzjoni tagħhom, jeżiġu li tiġi kkunsidrata t-tensjoni inerenti fil-ġurisprudenza Shevill f’termini li jippermettu li jiġi evitat dan ir-riżultat.53.Barra minn hekk, kull approċċ li jippresupponi modifika tad-duttrina Shevill għandu neċessarjament iqis l-imperattiv ta’ newtralità teknoloġika. Fi kliem ieħor, ir-risposti tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-problemi ta’ interpretazzjoni kkawżati bid-dehra tal-internet lanqas ma għandhom jiffokaw iżżejjed fuq dan il-mezz, bir-riskju li jiġu sorpassati bl-iżviluppi teknoloġiċi, jew inkella li jkun hemm differenzi fit-trattament skont kriterju li jista’ jirriżulta arbitrarju, bħall-użu ta’ teknoloġija partikolari

Ara E. S. Knutsen, Techno-Neutrality of Freedom of Expression in New Media Beyond the Internet, UCLA Entertainment Law Review, Nru 8, 2001, p. 95; B.-J. Koops, Should ICT Regulation be Technology-Neutral, f’B.-J. Koops, M. Lips, C. Prins, u M. Schellekens, Starting Points for ICT Regulation: deconstructing prevalent policy one-liners, TMC Asser Press, Den Haag, 2006, p. 77 sa 79; A. Escudero-Pascual, u I. Hosein, The Hazards of Technology-Neutral Policy: Questioning Lawful Access to Traffic Data, Communications of the Association for Computing Machinery, Nru 47, 2004, p. 77.

. Għalkemm l-internet ċertament iqiegħed il-kunflitt bejn il-libertà tal-informazzjoni u d-dritt għall-immaġni f’termini partikolari ħafna, is-soluzzjoni li tipproponi l-Qorti tal-Ġustizzja għandha, sa fejn ikun possibbli, tapplika għall-midja kollha, ikun xi jkun il-mezz li fuqha din tiġi espressa

Il-Kummissjoni Ewropea ddefendiet diversi drabi l-kunċett tal-prinċipju ta’ newtralità teknoloġika bħala li jimponi obbligu ta’ nondiskriminazzjoni minħabba l-mezzi użati. Kif hija spjegat fil-komunikazzjoni tagħha lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, fir-rigward tal-prinċipji u tal-linji gwida tal-politika awdjoviżiva tal-Komunità fl-era diġitali [KUMM(1999)657 finali, tal-14 ta’ Diċembru 1999, p. 11], il-konverġenza teknoloġika tfisser li servizzi li qabel kienu jgħaddu minn numru limitat ta’ netwerks ta’ komunikazzjoni jistgħu issa jiffunzjonaw fuq diversi netwerks li jikkompetu ma’ xulxin. Għalhekk jeħtieġ li r-regolamentazzjoni tkun newtrali mill-aspett teknoloġiku: servizzi identiċi għandhom bħala prinċipju jiġu rregolamentati bl-istess mod, ikun xi jkun l-mezz ta’ trażmissjoni [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Ara wkoll, fl-istess sens, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-eżami mill-ġdid tal-qafas regolamentari UE għan-netwerks ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi [COM(2006)334, tad-29 ta’ Ġunju 2006, p. 8]. Ara, fl-istess sens, id-dikjarazzjoni ministerjali tal-konferenza ministerjali fuq in-netwerks dinjija ta’ informazzjoni, li nżammet f’Bonn mis-6 sat-8 ta’ Lulju 1997.

. Din il-konklużjoni hija msaħħa iżjed jekk wieħed josserva li attwalment ma hemmx midja li ma għandhomx edizzjoni elettronika mxandra fuq l-internet, b’mod partikolari għal dak li jikkonċerna l-istampa ta’ kuljum ta’ ċerta importanza. Il-kontenuti ta’ informazzjoni huma funġibbli u jgħaddu minn mezz għal ieħor. Għaldaqstant, id-determinazzjoni tal-forum kompetenti għandha ssir permezz ta’ kriterji li jieħdu inkunsiderazzjoni preġudizzji mwettqa simultanjament, pereżempju, b’midja stampata u b’paġna fuq l-internet

Ara, f’dan is-sens, M. Virgós Soriano, u F. J. Garcimartín Alférez, Derecho Procesal Civil Internacional. Litigación Internacional, it-Tieni Edizzjoni, Civitas, Madrid, 2007, p. 194.

.54.Nikkunsidra li f’dan l-istadju huwa possibbli li tingħata risposta li tadatta s-sentenza Shevill u fl-istess ħin tkun teknoloġikament newtrali. Naħseb li r-risposta ma tinsabx f’approċċ radikalment ġdid tal-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq. Għall-kuntrarju, nikkunsidra li r-risposta mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-1995 tibqa’ valida llum fil-każijiet ta’ malafama internazzjonali fejn il-mezz ta’ informazzjoni huwa wieħed stampat. Biżżejjed jiżdied kriterju ta’ rabta supplimentari ma’ dawk diġà stabbiliti, mingħajr il-bżonn, fuq kollox, li wieħed jillimita speċifikament il-każ partikolari għall-ħsara kkawżata permezz tal-internet.<TI><NP><NO.P>D —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Iċ-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0061" REF.END="QE0061"/>ċentru ta’ gravità tal-kunflitt<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> bħala kriterju supplimentari ta’ rabta mal-forum</HT></TXT></NP></TI>55.Is-sentenza Shevill, nerġa’ ngħid, tistabbilixxi żewġ fora possibbli, bl-għażla tkun tad-detentur tad-dritt tal-personalità, billi tippermettilu jagħżel bejn il-forum tal-editur jew tal-konvenut u dak tal-post jew postijiet fejn huwa stess huwa magħruf. Kif indikajt diġà, dan l-approċċ huwa xieraq f’numru konsiderevoli ta’ każijiet, li diġà ġew esposti. Isegwi li l-kriterji ta’ rabta stabbiliti minn din id-duttrina ma humiex żbaljati fihom innifishom, imma huwa effettivament possibbli, u anki meħtieġ, li jiġu kkompletati bi kriterju supplimentari. B’mod konkret, nikkunsidra li għandu jiġi fformalizzat u miżjud kriterju supplimentari ta’ rabta, li jgħid li l-post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq jew jista’ jitwettaq, fis-sens tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001, huwa wkoll dak ta’ fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt bejn il-beni u l-interessi inkwistjoni.56.Il-preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità pemezz tal-midja fuq l-internet jipprovoka tensjoni li diġà ġiet spjegata fil-punti 42 sa 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Id-diffikultà addizzjonali qiegħda fin-natura transnazzjonali, saħansitra dinjija, ta’ din it-tensjoni, li ġġiegħel lil wieħed jipprova jiddetermina l-qrati kompetenti li jippermettu l-ibbilanċjar tad-drittijiet u l-interessi inkwistjoni, kemm dawk tal-midja kif ukoll dawk tal-individwi kkonċernati. Huwa għalhekk li, bħala prinċipju, kriterju ta’ rabta possibbli jista’ jkun ibbażat fuq l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni, u dan jippermetti rabta awtomatika mal-Istati Membri kollha peress li, fil-prattika, l-informazzjoni allegatament ta’ ħsara hija aċċessibbli fihom kollha. Madankollu, u kif enfasizzaw il-parteċipanti kollha f’din il-proċedura, din l-għażla, mill-ewwel tagħti lok għall-fenomenu tal-forum shopping li huwa insostenibbli għal kwalunkwe midja preżenti fuq l-internet

Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Bundesgerichtshof fil-Kawża Vl ZR 23/09, tat-2 ta’ Marzu 2010, punt 17, kif ukoll I. Roth, Die internationale Zuständigkeit…, op. cit., p. 310 et seq; F. Dessemontet, Internet, la propriété intellectuelle et le droit international privé, f’K. Boele-Woelki u C. Kessedjan, (edituri), Internet: Which Court Decides? Which Law Applies? Quel tribunal décide? Quel droit s’applique?, Kluwer, Den Haag, 1998, p. 63, u P. De Miguel Asensio, Derecho Privado de Internet, it-Tieni Edizzjoni, 2001, p. 295 u 296. Fil-kuntest tal-kuntratti internazzjonali tal-konsum u tat-trasport, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet ukoll il-kriterju tal-aċċessibbiltà sempliċi fis-sentenza tagħha tas-7 ta’ Diċembru 2010, Pammer u Hotel Alpenhof (C-585/08 u C-144/09, Ġabra p. I-12527), punt 94.

. Bl-istess mod, il-gravità tal-ksur li jista’ jsofri d-detentur tad-dritt fundamentali għall-ħajja privata, li jsib li l-informazzjoni li tippreġudika r-reputazzjoni tiegħu hija disponibbli f’kull parti tad-dinja, tikkuntrasta ma’ soluzzjoni li toħloq frammentazzjoni tad-dritt tiegħu fl-Istati Membri kollha fejn huwa magħruf

In-nuqqas ta’ protezzjoni tal-vittma, li jirriżulta mill-prinċipju msejjaħ Mosajk, kien diġà ppreokkupa d-duttrina qabel is-sentenza Shevill (ara, pereżempju, ix-xogħlijiet ta’ H. Gaudemet-Tallon, Revue critique de droit international privé, 1983, p. 674; J. Heinrichs, Die Bestimmung der gerichtlichen Zuständigkeit nach dem Begehungsort im nationalen und internationalen Zivilprozessrecht, Diss., Fribourg, 1984, p. 188 sa 201, u E. Schwiegel-Klein, Persönlichkeitsrechtverletzungen durch Massenmedien im internationalen Privatrecht. Zur Anwendung der lex loci delicti commissi auf Pressedelikte unter besonderer Berücksichtigung der amerikanischen Rechtsprechung, Münster, 1983, p. 68 sa 82). Wara s-sentenza Shevill, in-nuqqas ta’ protezzjoni tad-detentur tad-dritt tal-personalità baqa’ jiġi kkritikat. Ara, b’mod partikolari, J. C. Fernández Rozas, u S. Sánchez Lorenzo, Derecho Internacional Privado, it-Tielet Edizzjoni, Civitas, Madrid, p. 501.

.57.Fil-fehma tiegħi, soluzzjoni li tikkompleta b’mod adegwat il-kriterji ta’ rabta tas-sentenza Shevill hija dik li, minbarra l-ipoteżijiet stabbiliti inizjalment, tippermetti li l-forum kompetenti jiġi llokalizzat fil-post fejn qorti tkun tinsab fl-aħjar sitwazzjoni biex tanalizza l-kunflitt bejn l-interessi inkwistjoni u għalhekk tkun taf bit-totalità tal-ħsara mġarrba. Għalhekk, din hija sitwazzjoni intermedja bejn it-tnejn li jeżistu diġà, għaliex tippermetti lid-detentur tad-dritt tal-personalità li jressaq azzjoni fil-forum fejn ikun jinsab iċ-ċentru tal-interessi tiegħu, hija prevedibbli għall-midja u tippermetti li tingħata deċiżjoni globali fuq il-ħsara mġarrba

R. Pichler, f’T. Hoeren, u U. Sieber, (edituri), Handbuch Multimedia-Recht, op. cit., Kapitolu 25, paragrafi 211 et seq, b’mod partikolari l-paragrafu 268; J. Lutcke, Persönlichkeitsrechtsverletzungen im Internet. Eine rechtsvergleichende Untersuchung zum deutschen und amerikanischen Recht, Herbert Utz, Munich, 2000, p. 135.

. Nikkunsidra li l-kriterju tal-post fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt jikkunsidra b’mod korrett dawn l-għanijiet differenti.58.Biex issir formulazzjoni bl-iktar mod konċiż possibbli, il-post taċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt huwa dak fejn qorti tista’ tiddeċiedi fl-iktar kundizzjonijiet favorevoli fuq kunflitt bejn il-libertà ta’ informazzjoni u d-dritt għall-immaġni. Dan huwa l-każ fl-Istat Membru li fih jiġu osservati jew jidhru b’qawwa ikbar il-potenzjal ta’ preġudizzju għad-dritt tar-reputazzjoni jew tal-ħajja privata kif ukoll il-valur tal-komunikazzjoni ta’ informazzjoni jew ta’ opinjoni mogħtija, skont il-każ. Huwa f’dan l-Istat li d-detentur tad-dritt tal-personalità għandu jsofri, jekk ikun il-każ, l-ikbar preġudizzju jew l-iktar preġudizzju intens. Bl-istess mod, u dan huwa mingħajr dubju importanti mil-lat taċ-ċertezza legali, huwa fit-territorju fejn il-midja setgħet tipprevedi li dan il-ksur jista’ eventwalment jiġi prodott u, konsegwentement, li jeżisti r-riskju li hija tkun persegwita quddiem il-ġustizzja. Għalhekk, iċ-ċentru ta’ gravità huwa l-post fejn il-qorti tkun f’pożizzjoni l-iktar favorevoli biex tifhem l-aspetti kollha tal-kunflitt bejn l-interessi involuti.59.Biex jiġi ddeterminat il-post fejn jidher iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt hemm bżonn, għalhekk, li jiġu identifikati żewġ elementi. L-ewwel wieħed jikkonċerna d-detentur tad-dritt tal-personalità allegatament miksur u jeħtieġ li l-post taċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt ikun jinsab fejn dan għandu ċ-ċentru tal-interessi tiegħu. Dan il-kriterju huwa, sa ċertu punt, simili għal dak li tistabbilixxi s-sentenza Shevill meta teħtieġ li l-vittma tkun magħrufa. Madankollu, biex jiġi ddeterminat il-post fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt, mhux biżżejjed li l-vittma tkun sempliċiment magħrufa. Għall-kuntrarju, għandu jiġi identifikat il-post (u għaldaqstant l-Istat Membru) fejn l-individwu affettwat fit-tgawdija tad-drittijiet tal-personalità tiegħu essenzjalment iqatta’ ħajtu, dejjem jekk dan jeżisti.60.It-tieni element jikkonċerna n-natura tal-informazzjoni. Sabiex jiġi ddeterminat il-post fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt, l-informazzjoni kkontestata għandha tkun espressa b’mod tali li tippermetti li jiġi previst raġonevolment li dik l-informazzjoni hija oġġettivament rilevanti f’ċertu territorju. Dan ifisser li l-informazzjoni li tat lok għall-kawża għandha tkun espressa fi kliem li, wara li jitqiesu ċ-ċirkustanzi relatati magħha, iqajjem l-interess f’ċertu territorju u, għaldaqstant, iħajjar ħafna lill-qarrejja ta’ dak it-territorju li jikkonsultawha

Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Bundesgerichtshof tat-2 ta’ Marzu 2010, iċċitati iktar ’il fuq, punt 20; tal-High Court of Justice (England & Wales) tat-22 ta’ Mejju 2003, fil-kawża Harrods vs Dow Jones, punti 32 et seq; tal-Court of Session (Scotland) tal-1 ta’ Lulju 2002 fil-kawża Bonner Media Limited, punt 19, u tal-High Court of Australia tal-10 ta’ Diċembru 2002 fil-kawża Dow Jones & Company Inc., punt 154.

.61.Il-partikolarità tat-tensjoni karatteristika li tista’ teżisti bejn iż-żewġ drittijiet — u dan jista’ jingħad, fil-fehma tiegħi, mingħajr riskju eċċessiv — hija li ċ-ċentru ta’ gravità tal-preġudizzju potenzjali għad-drittijiet tal-personalità għandu tendenza li jikkoinċidi maċ-ċentru tal-gravità jew ta’ interess tal-informazzjoni jew tal-opinjoni inkwistjoni. Jiġifieri, peress li l-informazzjoni jew l-opinjoni tista’ tqajjem interess partikolari f’ċertu post, huwa wkoll f’dan l-istess post li l-preġudizzju eventwali tad-drittijiet tal-personalità jista’ jipproduċi l-iktar livell għoli ta’ ħsara.62.Wara li ntqal dan, huwa importanti li t-tieni wieħed miż-żewġ elementi ma jiġix konfuż ma’ kriterju ta’ intenzjonalità min-naħa tal-midja. L-informazzjoni ma hijiex oġġettivament rilevanti minħabba l-fatt li hija volontarjament immirata mill-editur lejn Stat Membru. Kriterju li jkun bbażat fuq l-intenzjonalità jkun imur kontra l-kliem tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001, kif jista’ jiġi kkonfermat meta dan jitqabbel mal-Artikolu 15(1)(c) ta’ dan ir-regolament, li jistabbilixxi forum speċjali għall-kuntratti konklużi minn konsumaturi fil-każ fejn dak li jagħti s-servizz jindirizza tali attivitajiet lejn dak l-Istat Membru jew lejn diversi Stati

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fuq id-dimensjoni speċifika ta’ dan il-forum speċjali applikat għal kuntratti ta’ trasport u ta’ konsum konklużi permezz tal-internet fis-sentenza tagħha tas-7 ta’ Diċembru 2010, Pammer u Hotel Alpenhof, iċċitata iktar ’il fuq. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li [f]ost l-indikazzjonijiet li bihom jista’ jiġi ddeterminat jekk attività tkunx immexxija għal [indirizzata lejn] l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-konsumatur għandu d-domiċilju tiegħu, hemm l-espressjonijiet manifesti tar-rieda li jagħmel kummerċ mal-konsumaturi f’dan l-Istat Membru (il-korsiv huwa tiegħi). F’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak f’dawn il-kawżi huma partikolarment istruttivi billi jikkunsidraw, l-istess bħall-Qorti tal-Ġustizzja, li l-fatt li kontenut fuq l-internet jiġi indirizzat lejn territorju ma jirriduċix ruħu la għas-sempliċi aċċessibbiltà u lanqas għall-interess oġġettiv fuq territorju (ara l-punti 78 et seq).

. Ma hemm xejn minn dan fl-imsemmi Artikolu 5(3) u, għaldaqstant, ma hemmx lok li tiġi ddeterminata l-ġurisdizzjoni internazzjonali abbażi ta’ kriterji ta’ intenzjonalità

Ara s-sentenza tal-Bundesgerichtshof tat-2 ta’ Marzu 2010, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18.

. Barra minn hekk, kriterju bbażat fuq ir-rieda suġġettiva tal-fornitur ta’ informazzjoni jġib miegħu problemi serji ta’ prova, kif jirriżulta fil-prattika meta jiġi applikat

Ara l-każ tal-Istati Uniti, fejn ir-regola tas-single publication, stabbilita fil-Uniform Single Publication Act u fir-Restatement (Second) of Torts § 577A (1977), tqajjem problemi kbar fir-rigward tal-internet. Ara, f’dan ir-rigward, id-deċiżjoni tal-Court of Appeals for the Fourth Circuit, Stanley Young vs New Haven Advocate (Nru 01-2340, tat-13 ta’ Diċembru 2002), li teħtieġ intenzjoni ċara min-naħa tal-midja li tindirizza informazzjoni lejn Stat biex tiġġustifika l-ġurisdizzjoni ta’ dawn il-qrati. Ara, fuq dan is-suġġett, P. J. Borchers, Internet Libel: The Consequences of a Non-Rule Approach to Personal Jurisdiction, Northwestern University Law Review, 98, 2004, kif ukoll in-numru speċjali Cyberspace Regulation and the Discourse of State Sovereignty, Harvard Law Review, 1999, p. 1697 et seq.

.63.Meta nipproponi li l-informazzjoni għandha tkun oġġettivament rilevanti, qed nirriferi għall-każ fejn midja tista’ tipprevedi raġonevolment li l-informazzjoni li xxandar fl-edizzjoni elettronika tagħha turi interess li jimmerita pubblikazzjoni f’territorju preċiż, li tħajjar lill-qarrejja ta’ dak it-territorju jikkonsultawha. Dan il-kriterju ta’ rilevanza oġġettiva jista’ jiġi applikat bl-użu ta’ diversi indizji, fejn nista’ nantiċipa diġà li huma l-qrati nazzjonali li għandhom jevalwawhom.64.Qabelxejn, u kif jirriżulta minn dak li għadni kif għedt, l-ewwel element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni huwa l-kontenut tal-informazzjoni kkontestata. Informazzjoni partikolari jista’ jkollha ċertu interess f’territorju u tkun mingħajr interess f’ieħor. Informazzjoni fuq ċittadin Awstrijak li joqgħod l-Awstrija, fir-rigward ta’ atti allegatament delittwali mwettqin fl-Awstrija juru evidentement interess li jimmerita pubblikazzjoni f’dan il-pajjiż, anki jekk l-informazzjoni tixxandar permezz ta’ ġurnal elettroniku li l-editur tiegħu joqgħod fir-Renju Unit. Meta midja tpoġġi fuq l-internet kontenuti li, min-natura tagħhom, ikollhom impatt indiskutibbli f’termini ta’ informazzjoni fi Stat ieħor, l-editur jista’ raġonevolment jipprevedi li jekk ikun xandar informazzjoni li tippreġudika dritt tal-personalità, huwa ser jiġi eventwalment persegwit f’dan il-pajjiż. Għalhekk, iktar ma l-interess ta’ aħbar partikolari ma jkun importanti f’termini ta’ informazzjoni f’pajjiż, iktar il-preġudizzju tad-drittijiet li jitwettaq hemmhekk ikollu, bħala prinċipju, tendenza li jaqa’ taħt il-qrati ta’ dan il-pajjiż.65.Barra minn hekk, il-qorti tista’ tieħu inkunsiderazzjoni indizji oħrajn li jikkontribwixxu biex jistabbilixxu t-territorju fejn l-informazzjoni hija oġġettivament rilevanti. Għandu jiġi nnotat li jistgħu jkunu indizji li juru volontà soġġettiva min-naħa tal-editur li jindirizza l-informazzjoni lejn Stat determinat. Madankollu, għal dak li jinteressana, dawn jikkostitwixxu biss indizji li jidderieġu r-riċerka ta’ rabta ma’ territorju, u mhux intenzjoni fi ħdan min ħareġ l-informazzjoni. Għalhekk, f’din il-lista ta’ elementi li għandhom eventwalment jiġu evalwati, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-informazzjoni tista’ tixxandar fuq paġna tal-internet li jkollha isem ta’ dominju tal-ewwel livell differenti minn dak tal-Istat Membru fejn ikun stabbilit l-editur, u dan jindika l-eżistenza ta’ territorju determinat fejn l-informazzjoni x’aktarx tiġi segwita b’mod partikolari

Ara s-sentenza Pammer u Hotel Alpenhof, iċċitata iktar ’il fuq, fejn, għal dak li jirrigwarda l-forum speċjali previst fl-Artikolu 15(1)(c), intuża l-kriterju tal-livell tal-isem tad-dominju (punt 83).

. Bl-istess mod, il-lingwa tal-paġna tal-internet tikkontribwixxi biex tiġi delimitata l-medda ta’ influwenza tal-informazzjoni ppubblikata. Ir-reklamar kontenut fil-paġna, jekk ikun il-każ, jista’ jindika wkoll il-qafas territorjali fejn l-informazzjoni x’aktarx tiġi kkonsultata

Ara mill-ġdid Pammer u Hotel Alpenhof, iċċitata iktar ’il fuq, punt 84.

. It-taqsima tal-paġna fejn tixxandar l-informazzjoni hija rilevanti wkoll biex ikollha impatt f’territorju determinat. Nieħdu bħala eżempju gazzetta online li jkollha taqsimiet ta’ informazzjoni skont l-Istat. Il-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni taħt it-titolu Ġermanja tikkostitwixxi indikazzjoni biex jiġi kkunsidrat li l-informazzjoni li tidher hemmhekk għandha sinjifikat partikolari f’dan il-pajjiż. Il-kliem prinċipali pprovdut lill-magni ta’ riċerka biex tiġi identifikata l-paġna tal-midja jista’ wkoll jagħti indikazzjonijiet tal-post fejn l-informazzjoni hija oġġettivament rilevanti. Fl-aħħar nett, u mingħajr ma l-lista tkun eżawrjenti, ir-reġistri ta’ aċċess ta’ paġna, minkejja l-affidabbiltà dgħajfa tagħhom, jistgħu jikkostitwixxu sors purament indikattiv biex jiġi kkonfermat jekk informazzjoni partikolari kellhiex jew le impatt fuq territorju partikolari

R. Pichler, f’T. Hoeren u U. Sieber, (edituri), Handbuch Multimedia-Recht…, op. cit., Kapitolu 25, paragrafu 224, u I. Roth, Die internationale Zuständigkeit…, op. cit., p. 283.

.66.Il-kriterji li għadhom kif ġew esposti jippermettu li qorti tiddetermina jekk l-informazzjoni kkontestata hijiex oġġettivament rilevanti fi spazju territorjali determinat. Jekk fil-fatt l-informazzjoni għandha dimensjoni oġġettivament rilevanti fi Stat Membru u jekk dan l-Istat huwa preċiżament dak fejn jinsab iċ-ċentru ta’ interessi tad-detentur tad-dritt tal-personalità, nikkunsidra li l-qrati tal-imsemmi Stat għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni għall-kumpens għad-danni kollha kkawżati bl-att illegali. L-Istat Membru fejn jikkonverġu dawn iż-żewġ elementi huwa evidentement il-post fejn qorti tkun fl-aħjar pożizzjoni li tiġġudika l-fatti u tieħu konjizzjoni tal-każ kollu. L-imsemmija qorti tkun fil-fatt il-forum tal-post fejn ikun jinsab iċ-ċentru tal-gravità tal-kunflitt.67.Bħala konklużjoni, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddikjara li l-espressjoni post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq jew jista’ jitwettaq, fis-sens tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001, għandha tiġi interpretata, fil-każ ta’ preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità permezz ta’ informazzjoni mxandra f’diversi Stati Membri permezz tal-internet, fis-sens li d-detentur tad-dritt tal-personalità jista’ jagħmel azzjoni għad-danni:

quddiem il-qrati tal-Istat Membru tal-post ta’ fejn huwa stabbilit l-editur tal-pubblikazzjoni li tkun ippreġudikat id-drittijiet tal-personalità, li għandhom ġurisdizzjoni biex jagħtu kumpens għad-danni kollha li jirriżultaw mill-preġudizzju kkawżat lil dawn id-drittijiet, jew

quddiem il-qrati ta’ kull Stat Membru fejn il-pubblikazzjoni xxandret u fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità jsostni li sofra preġudizzju għar-reputazzjoni tiegħu, li għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni biss tad-danni kkawżati fl-Istat tal-qorti adita, jew inkella

quddiem il-qrati tal-Istat Membru fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt bejn il-beni u l-interessi inkwistjoni, li għandhom ġurisdizzjoni li jagħtu kumpens għad-danni kollha li jirriżultaw mill-preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità. Il-frażi Stat Membru fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt tfisser l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-informazzjoni kkontestata hija oġġettivament u partikolarment rilevanti u fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità għandu wkoll iċ-ċentru tal-interessi tiegħu.

<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VII —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Fuq it-tielet domanda preliminari tal-kawża eDate Advertising (C-509/09)</HT></TXT></NP></TI>68.Bit-tielet domanda tagħha l-Bundesgerichtshof tistaqsi dwar il-portata tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2000/31 dwar il-kummerċ elettroniku fuq l-internet, meta jiġi applikat għal każ bħal dan preżenti. Fil-qosor, hija tistaqsi jekk din id-dispożizzjoni, li tistabbilixxi li l-Istati Membri ma jistgħux, għal raġunijiet li jidħlu fil-qasam ikkordinat, jillimitaw il-libertà li jkunu provduti servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni minn Stat Membru ieħor, tinkludix fiha nnifisha regola li tiddetermina l-liġi applikabbli jew, f’każ kuntrarju, jekk sempliċiment tikkoreġix il-kontenut tad-dritt nazzjonali applikabbli għall-kawża.69.Ir-risposta għal din l-aħħar domanda teħtieġ ċerti osservazzjonijiet preliminari ta’ natura ġenerali.70.Il-Bundesgerichtshof tagħmel din it-tielet domanda u tifformulaha f’dawn it-termini għaliex għandha dubji fuq x’liġi tapplika f’kawża bħal din inkwistjoni. Essenzjalment, id-domanda tista’ tinftiehem hekk: id-Direttiva 2000/31 armonizzat id-dritt internazzjonali privat nazzjonali, billi imponiet regola ta’ kunflitt li tirriferi lill-qorti kompetenti lejn id-dritt sostantiv tal-Istat Membru fejn huwa stabbilit l-editur? Fil-każ li r-risposta tkun negattiva u fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li tali armonizzazzjoni ma teżistix, il-Bundesgerichtshof tiddirieġi d-domanda tagħha lejn il-portata u l-effett (il-korrettiv fuq livell sostantiv) li għandha d-Direttiva 2000/31 fuq id-dritt internazzjonali privat Ġermaniż, li għalhekk ikun id-dritt li japplika f’każ bħal dak tal-kawża eDate Advertising.71.Jekk din l-evalwazzjoni tiegħi hija korretta, inqis li qabel kollox għandi nfakkar liema hija l-funzjoni u l-istruttura tad-dispożizzjoni tad-Direttiva 2000/31 li hija s-suġġett speċifiku tad-domanda. Taħt it-titolu suq intern, l-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jistabbilixxi obbligu li jirrifletti l-kontenut konvenzjonali tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Id-dispożizzjoni tesprimi fi strument ta’ dritt sekondarju garanzija diġà prevista mid-dritt primarju fl-Artikolu 56 TFUE, filwaqt li tadattaha għall-partikolaritajiet meħtieġa mill-armonizzazzjoni regolamentari tal-kummerċ elettroniku. L-ewwel paragrafu tad-dispożizzjoni jikkonferma l-applikabbiltà tar-regoli tal-Istat Membru fejn jingħata s-servizz, filwaqt li t-tieni paragrafu jenfasizza l-ħtieġa li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet legali diġà sodisfatti minn min jipprovdi s-servizz fl-Istat Membru fejn huwa stabbilit. Dan il-paragrafu jerġa’ jintroduċi b’mod ċar għal kollox obbligu ta’ rikonoxximent reċiproku li jikkonforma mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja

Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-20 ta’ Frar 1979, Rewe-Zentral, imsejħa Cassis de Dijon (120/78, Ġabra p. 649); tal-10 ta’ Novembru 1982, Rau Lebensmittelwerke (261/81, Ġabra p. 3961), u tal-14 ta’ Lulju 1988, 3 Glocken et (407/85, Ġabra p. 4233) u Zoni (90/86, Ġabra p. 4285). Fil-qasam tal-libertà ta’ stabbiliment u partikolarment tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 1981, Webb (279/80, Ġabra p. 3305); tal-4 ta’ Diċembru 1986, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (205/84, Ġabra p. 3755), u tal-25 ta’ Lulju 1991, Säger (C-76/90, Ġabra p. I-4221).

. It-twettiq tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi huwa mbagħad ikkompletat bil-paragrafu erbgħa tal-imsemmi artikolu li jippreċiża l-ġustifikazzjonijiet li l-Istati jistgħu jinvokaw biex jidderogaw mil-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-settur inkwistjoni.72.Invista ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, jidher li huwa possibbli li wieħed jara, fil-formulazzjoni tad-domanda li tinteressana, ċertu distanza meta mqabbla ma’ dak li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31, ikkunsidrat fit-totalità tiegħu, jiddisponi jew, tal-inqas, jidher li qed jiddisponi. Fl-aħħar mill-aħħar u kif rajna, din id-dispożizzjoni tiddefinixxi l-kundizzjonijiet li bihom l-Istati Membri għandhom jirregolaw settur ekonomiku li jagħmel parti mis-suq intern, billi tirrifletti fil-kliem tagħha l-kontenut tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, li tinkludi, kif inhu magħruf, obbligu ta’ rikonoxximent reċiproku. Imma l-imsemmi artikolu ma jintroduċix regola li tiddetermina l-liġi applikabbli u li tordna lill-Istat Membru fejn jingħata s-servizz li japplika d-dritt nazzjonali tal-Istat fejn min jagħti s-servizz huwa ddomiċiljat. L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31 jippreċiża biss il-kontenut tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi kif ukoll il-kundizzjonijiet li fihom t-teknika tar-rikonoxximent reċiproku għandha tiġi applikata.73.Nikkunsidra li l-osservazzjoni preċedenti hija msaħħa iktar bl-Artikolu 1 tad-Direttiva 2000/31, fejn l-Artikolu 1(4) jipprovdi li din id-Direttiva ma tistabbilixxix regoli addizzjonali ta’ liġi privata internazzjonali u lanqas ma titratta l-ġurisdizzjoni tal-Qrati. Dan ifisser li t-test ma jipprovdix direttament regoli li jiddeterminaw il-liġi applikabbli jew il-ġurisdizzjoni internazzjonali f’dan il-qasam, u lanqas ma jarmonizza dawn ir-regoli

F’dan ir-rigward, ara D. Martiny, f’Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Vol. 10, TMG § 3 Herkunftslandprinzip, il-Ħames Edizzjoni, Beck, Munich, 2010, paragrafu 36.

. Fil-fatt din hija regolamentazzjoni newtrali fir-rigward tad-dritt internazzjonali privat, li la timmodifika u lanqas ma ġġedded il-kriterji ta’ determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni, tal-liġi applikabbli jew tar-rikonoxximent tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji anterjuri ta’ Stati Membri oħrajn

Il-premessa 23 tad-Direttiva 2000/31 tirripeti l-istess idea, filwaqt li żżid li [d]in id-Direttiva la ma timmira li tistabbilixxi regoli addizzjonali dwar il-liġi privata internazzjonali li tirrigwarda konflitti ta’ liġi u lanqas ma titratta l-ġurisdizzjoni tal-Qrati; disposizzjonijiet tal-liġi applikabbli mħejjija skond ir-regoli ta’ liġi privata internazzjonali m’għandhomx jirrestrinġu l-libertà li jkunu provduti servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni kif stabbilit f’din id-Direttiva.

.74.L-obbligu ta’ newtralità tad-Direttiva 2000/31 fir-rigward ta’ kunflitti għandu jgħodd ukoll għall-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 3, għaliex dan jissemma b’mod sistematiku fl-Artikolu 1 tagħha. Barra minn hekk, xejn ma jindika li l-Artikolu 3 jikkostitwixxi deroga għall-Artikolu 1.75.Indizju ieħor konvinċenti fuq il-fatt li d-Direttiva 2000/31 ma tipprovdix risposta ta’ dritt internazzjonali privat jinsab fl-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali, speċifikament fir-regoli interni li jittrasponu dan it-test. Mill-proċess jirriżulta li l-Istati Membri ttrasponew l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31 b’mod eteroġenju. Filwaqt li wħud minnhom introduċew regoli li jiddeterminaw il-liġi applikabbli

Dan huwa l-każ tal-Awstrija, ta’ Franza, tal-Lussemburgu, tar-Repubblika Ċeka, tal-Polonja, tal-Portugall u tas-Slovakkja.

, Stati Membri oħrajn għażlu traspożizzjoni f’termini espliċiti ta’ rikonoxximent reċiproku

Il-Ġermanja, il-Belġju, Ċipru, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Pajjiżi l-Baxxi, Spanja, l-Isvezja, ir-Rumanija u r-Renju Malta, Unit.

. F’dan it-tieni każ, wieħed jista’ saħansitra josserva li ċerti ordinamenti ġuridiċi ttrasponew l-Artikolu 3 iċċitat iktar ’il fuq billi rriproduċew litteralment il-kliem tiegħu

Dan huwa partikolarment il-każ tal-Ġermanja.

.76.Barra minn hekk, interpretazzjoni tad-Direttiva 2000/31 li minnha toħroġ regola li tiddetermina l-liġi applikabbli ma tkunx konformi mal-istat attwali tad-dritt sekondarju fuq il-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja ċivili. Huwa fatt magħruf li r-Regolament (KE) Nru 864/2007, dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali (Ruma II), jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu l-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali li jirriżultaw minn vjolazzjonijiet tal-privatezza u tad-drittijiet relatati mal-personalità, inkluża d-diffamazzjoni

Artikolu 1(2)(g) tar-Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Lulju 2007 (ĠU L 199, p. 40).

. Ix-xogħol preparatorju għar-regolament juri d-differenzi sinjifikattivi li jeżistu bejn l-Istati Membri fuq dan il-punt dwar il-kriterju li għandu jiġi użat, u dan wassal għall-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament u għat-tfixxija attwali ta’ soluzzjoni fi proposta leġiżlattiva ġdida tal-Kummissjoni

J. J. Alvarez (dir.), Difamación y Protección de los Derechos de la Personalidad: Ley Aplicable en Europa, Aranzadi, 2009.

. Fil-fehma tiegħi, ma huwiex probabbli wisq li r-Regolament 864/2007 kellu jagħmel esklużjoni bħal dik li għadni kif semmejt jekk id-Direttiva 2000/31 kienet diġà stabbiliet regola li armonizzat ir-regoli nazzjonali li jiddeterminaw il-liġi applikabbli f’dan il-qasam.77.Għaldaqstant, u invista tal-argumenti li għadhom kif saru, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi fl-ewwel lok li l-Artikolu 3 ma joħloqx armonizzazzjoni li timponi regola ta’ kunflitt fuq l-Istati Membri.78.Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tispiċċa t-tielet domanda tagħha billi tistaqsi, sussidjarjament, jekk l-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2000/31 jikkostitwixxix korrettiv fuq livell sostantiv li permezz tiegħu r-riżultat dwar il-mertu tal-liġi ddikjarata applikabbli skont ir-regoli nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġi, jinbidel u jiġi aġġustat skont ir-rekwiżiti tal-pajjiż tal-oriġini.79.Kif diġà ġie enfasizzat preċedentement, din id-domanda taħbi interpretazzjoni li tgħid li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31 huwa ekwivalenti għal regola tad-dritt internazzjonali privat. Ladarba jiġi eskluż il-fatt li d-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq hija regola ta’ kunflitt, huwa ċar li r-regola ma tarmonizzax is-sistema ta’ determinazzjoni tal-liġi applikabbli f’każ bħal dak inkwistjoni fil-kawża preżenti. Madankollu, dan lanqas ma jfisser li l-Artikolu 3 fih innifsu jintervjeni bħala regola li tikkoreġi dispożizzjoni nazzjonali dwar il-liġi applikabbli. Kif intqal fil-punti 71 sa 73 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq tillimita ruħha li tipprovdi sistema ta’ armonizzazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fil-kuntest tal-kummerċ elettroniku. Qorti li tapplika t-teknika tar-rikonoxximent reċiproku f’kawża li għandha aspett internazzjonali ma tapplikax il-leġiżlazzjoni tal-Istat ta’ oriġini ta’ min jipprovdi s-servizz imma għandha tillimita ruħha li tikkunsidra li l-applikazzjoni tar-regoli li jirrigwardaw is-servizz f’dak l-Istat hija valida, dejjem sakemm ma jeżistux raġunijiet li jiġġustifikaw li dan ma jsirx

Ara S. Sánchez Lorenzo, Derecho Privado Europeo, Comares, Grenada, 2002, p. 137 u 138, u H. J. Sonnenberger, Europarecht und Internationales Privatrecht, Zeitschrift für Rechtsvergleichung, Internationales Privatrecht und Europarecht, 1996, p. 3 et seq.

. Dan ma jipprekludix, bħala ġustifikazzjoni, li l-Istat tal-forum ikun ippreveda miżuri addizzjonali għall-protezzjoni ta’ ċerti beni li jimmeritahom ħarsien speċjali (ara l-Artikolu 3(4)). Madankollu, fl-ebda każ ma tiġi applikata l-liġi tal-Istat Membru ta’ oriġini, u lanqas l-Istat tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni ma jkun obbligat, skont id-direttiva, li jistabbilixxi b’mod partikolari regola korrettiva ta’ dritt internazzjonali privat sabiex jadotta miżuri li joffru protezzjoni ikbar.80.Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, lanqas ma huwa possibbli li jiġi affermat li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31 għandu l-għan li jipprovdi korrettiv sostantiv armonizzat mad-dritt sostantiv applikabbli. L-Artikolu 3 ma jipprekludix lill-Istati Membri, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni li tagħtihom kemm l-imsemmija direttiva, kif ukoll l-Artikolu 56 TFUE, milli jistabbilixxu miżuri ta’ protezzjoni tal-interessi li jimmeritaw garanzija speċjali, bħala eċċezzjonijiet għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Għaldaqstant, il-leġiżlatur Ġermaniż għandu l-poter li jistabbilixxi tali eċċezzjonijiet, permezz ta’ miżuri sostanzjali jew saħansitra, jekk ikun il-każ, b’dispożizzjonijiet li jikkoreġu l-liġi applikabbli. Imma dan ma jfissirx li d-Direttiva 2000/31 tipprovdi bil-quddiem soluzzjoni għall-problema ta’ kunflitt ta’ liġijiet.81.Fl-aħħar nett, nikkunsidra li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix regola ta’ kunflitt ta’ liġijiet u lanqas korrettiv fuq livell sostantiv. L-imsemmija dispożizzjoni tikkonkretizza l-armonizzazzjoni leġiżlattiva tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi applikata għall-kummerċ elettroniku, filwaqt li fl-istess ħin tawtorizza lill-Istati Membri, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni li tagħtihom din id-direttiva, kif ukoll l-Artikolu 56 TFUE, li jistabbilixxu miżuri ta’ protezzjoni ta’ interessi denji ta’ garanzija speċjali, bħala eċċezzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VIII —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI>82.Invista tal-argumenti esposti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi bil-mod li ġej id-domandi magħmulin mill-Bundesgerichtshof u mit-Tribunal de grande instance de Paris:

1)L-espressjoni post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq jew jista’ jitwettaq fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 44/2001 tal-Kunsill, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali għandha tiġi interpretata, fil-każ ta’ preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità permezz ta’ informazzjoni mxandra f’diversi Stati Membri permezz tal-internet, fis-sens li d-detentur tad-dritt tal-personalità jista’ jagħmel azzjoni għad-danni:

quddiem il-qrati tal-Istat Membru tal-post ta’ fejn huwa stabbilit l-editur tal-pubblikazzjoni li tkun ippreġudikat id-drittijiet tal-personalità, li għandhom ġurisdizzjoni biex jagħtu kumpens għad-danni kollha li jirriżultaw mill-preġudizzju kkawżat lil dawn id-drittijiet, jew

quddiem il-qrati ta’ kull Stat Membru fejn il-pubblikazzjoni xxandret u fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità jsostni li sofra preġudizzju għar-reputazzjoni tiegħu, li għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni biss tad-danni kkawżati fl-Istat tal-qorti adita, jew inkella

quddiem il-qrati tal-Istat Membru fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt bejn il-beni u l-interessi inkwistjoni, li għandhom ġurisdizzjoni biex jagħtu kumpens għad-danni kollha li jirriżultaw mill-preġudizzju għad-drittijiet tal-personalità. Il-frażi Stat Membru fejn jinsab iċ-ċentru ta’ gravità tal-kunflitt tfisser l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-informazzjoni kkontestata hija oġġettivament u partikolarment rilevanti u fejn id-detentur tad-dritt tal-personalità għandu wkoll iċ-ċentru tal-interessi tiegħu.

2)L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix regola ta’ kunflitt ta’ liġijiet u lanqas korrettiv fuq livell sostantiv. L-imsemmija dispożizzjoni tikkonkretizza l-armonizzazzjoni leġiżlattiva tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi applikata għall-kummerċ elettroniku, filwaqt li fl-istess ħin tawtorizza lill-Istati Membri, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni li tagħtihom din id-direttiva, kif ukoll l-Artikolu 56 TFUE, li jistabbilixxu miżuri ta’ protezzjoni ta’ interessi denji ta’ garanzija speċjali, bħala eċċezzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.