|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria C |
|
C/2024/6018 |
23.10.2024 |
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Opiekunowie
(opinia z inicjatywy własnej)
(C/2024/6018)
Sprawozdawca:
Pietro Vittorio BARBIERI|
Doradca |
Carlo GIACOBINI, z ramienia sprawozdawcy |
|
Decyzja Zgromadzenia Planarnego |
24.1.2023 |
|
Podstawa prawna |
Art. 52 ust. 2 regulaminu wewnętrznego |
|
Sekcja odpowiedzialna |
Sekcja Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa |
|
Data przyjęcia przez sekcję |
25.6.2024 |
|
Data przyjęcia na sesji plenarnej |
10.7.2024 |
|
Sesja plenarna nr |
589 |
|
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) |
186/1/3 |
1. Wnioski i zalecenia
|
1.1. |
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES): |
|
1.2. |
Zauważa (1), że europejska strategia w dziedzinie opieki nie zawiera wystarczających środków wspierających sytuację opiekunów nieformalnych, i odnotowuje, że dyrektywa (UE) 2019/1158 (2), zgodnie z jej podstawą prawną, ma zastosowanie wyłącznie do osób pozostających w stosunku pracy. Apeluje do Komisji o nadanie priorytetowego znaczenia kwestii opiekunów nieformalnych oraz o ustanowienie platformy wymiany najlepszych praktyk, by wspierać państwa członkowskie we wdrażaniu wykonalnych rozwiązań w celu zaradzenia istniejącym niedociągnięciom w odniesieniu do opiekunów nieformalnych. Wzywa państwa członkowskie, by wdrożyły zalecenie Rady w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki długoterminowej, podejmując odpowiednie kroki w celu przyjęcia strategii politycznych i środków mających wspierać sytuację opiekunów nieformalnych. |
|
1.3. |
Odnotowuje, że na warunki życia opiekunów nieformalnych często negatywnie wpływają przeciążenie psychofizyczne, marginalizacja i izolacja, oraz apeluje, by polityka państw członkowskich sprzyjała zapewnieniu szerokiej gamy wysokiej jakości usług długoterminowej opieki środowiskowej. |
|
1.4. |
Stwierdza, że nieformalna opieka rodzinna jest często podyktowana przymusem ze względu na brak odpowiednich usług i właściwego wsparcia, i wzywa do zapewnienia możliwości samostanowienia i rzeczywistego wyboru poprzez wprowadzenie stosownych strategii politycznych, zabezpieczeń, środków i usług. |
|
1.5. |
Mając na uwadze, że ryzyko wypalenia zawodowego i przeciążenia psychofizycznego opiekunów nieformalnych jest szczególnie wysokie, zwłaszcza w perspektywie długoterminowej, podkreśla, że państwa członkowskie muszą pilnie wprowadzić politykę gwarantującą powszechną dostępność usług wytchnieniowych oraz rozwiązań wspierających i chroniących opiekunów nieformalnych (medycyna prewencyjna i opieka wyręczająca). |
|
1.6. |
Zauważa, że również w ramach nieformalnej opieki rodzinnej występują znaczne różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, w związku z czym wzywa (3) do zmniejszenia tych nierówności, w tym poprzez wzmocnienie i rozszerzenie wdrażania wytycznych zawartych już w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. oraz w europejskiej strategii w dziedzinie opieki. |
|
1.7. |
Zaznacza, że nieformalna opieka rodzinna prowadzi do materialnego i niematerialnego zubożenia zaangażowanych osób i ich rodzin, w związku z czym apeluje, by w ramach swej polityki państwa członkowskie przewidziały rozwiązania ograniczające to zjawisko i jemu zapobiegające i by rozważyły przy tym również wprowadzenie odpowiednich transferów pieniężnych. |
|
1.8. |
Wnosi, by państwa członkowskie poświęciły większą uwagę zwiększaniu świadomości w celu zachęcania do korzystania i ułatwiania korzystania z usług opieki długoterminowej i wsparcia przez osoby potrzebujące opieki długoterminowej, ich rodziny, pracowników realizujących opiekę długoterminową i opiekunów nieformalnych, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, zgodnie z zaleceniem 2022/C 476/01 (4). |
|
1.9. |
Zważywszy, że możliwość utrzymania normalnego zatrudnienia i wynagrodzenia przez opiekunów nieformalnych ma pierwszoplanowe znaczenie, wzywa do dalszego wzmocnienia i rozszerzenia form elastycznej organizacji pracy przewidzianych w dyrektywie 2019/1158. |
|
1.10. |
Zauważa, że często po zakończeniu sprawowania nieformalnej opieki rodzinnej opiekun jest pozbawiony możliwości podjęcia nowego zatrudnienia lub powrotu do poprzedniej pracy, w związku z czym wzywa państwa członkowskie, by w ramach swej polityki zatrudnienia wprowadzały zachęty, gwarancje i rozwiązania gwarantujące im możliwość powrotu do pracy zarobkowej i wykorzystanie zdobytego doświadczenia. |
|
1.11. |
Uważa, że dla monitorowania wpływu przepisów i uregulowań zasadnicze znaczenie ma dostęp do danych jakościowych i ilościowych opisujących rzeczywiste warunki życia opiekunów nieformalnych, w związku z czym wzywa do przyjęcia dalszych strategii badań, zwłaszcza we współpracy z Eurofoundem, również z udziałem zainteresowanych stron. |
|
1.12. |
Apeluje o włączenie opiekunów rodzinnych do obchodów Międzynarodowego Dnia Opieki i Wsparcia, tak by zostali uznani w europejskim systemie opieki. |
2. Uwagi ogólne
|
2.1. |
We wcześniejszej opinii (5) Komitet nakreślił pewne aspekty wspomnianego zjawiska, uzupełniając je o ustalenia i analizy dotyczące opieki nieformalnej. |
|
2.2. |
Komitet Ochrony Socjalnej (SPC) i Komisja Europejska (DG EMPL) opublikowały sprawozdanie z 2021 r. „Long-Term Care Report – Trends, challenges and opportunities in an ageing society” [Opieka długoterminowa – Tendencje, wyzwania i szanse w starzejącym się społeczeństwie], w którym przedstawiono dodatkowy ogólny obraz tego zjawiska obejmujący wiele elementów umożliwiających określenie wpływu opieki nieformalnej. |
|
2.3. |
Zwłaszcza w sprawozdaniu dotyczącym opieki długoterminowej przedstawiono negatywny wpływ nieformalnej opieki nad starszymi członkami rodziny lub krewnymi z niepełnosprawnościami wymagającymi intensywnego wsparcia na dochody osobiste i świadczenia emerytalne osób sprawujących tę opiekę, co prowadzi do ich zubożenia. |
|
2.4. |
W dyrektywie (UE) 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów rozszerzono prawa na opiekunów, przewidując dla nich elastyczne urlopy i ułatwienia w pracy umożliwiające opiekę nad członkami rodziny wymagającymi wsparcia, wprowadzono środki godzenia życia rodzinnego i zawodowego, a także wsparto równość mężczyzn i kobiet w miejscu pracy poprzez zachęcanie do równiejszego podziału obowiązków rodzinnych między mężczyznami i kobietami. Ponadto wprowadzono dodatkowe środki ochrony przed dyskryminacją rodziców i opiekunów w miejscu pracy, zakazując niekorzystnego traktowania ze względu na warunki rodzinne lub zapotrzebowanie na opiekę. |
|
2.5. |
Dyrektywa 2019/1158 – formalnie transponowana do prawa niemal wszystkich krajów UE – nie dotyczy sytuacji opiekunów nieformalnych, którzy nie pracują zawodowo lub zrezygnowali z pracy na rzecz wypełniania swoich zadań i roli w zakresie opieki nieformalnej. |
|
2.6. |
W europejskiej strategii w dziedzinie opieki (6) wytyczono najważniejsze cele w zakresie poprawy opieki, w tym dostępności, jakości, zrównoważoności, innowacji i włączenia społecznego. Przewiduje się środki i działania służące osiągnięciu celów strategii, które mogą obejmować propagowanie najlepszych praktyk, wsparcie finansowe programów opieki, innowacje technologiczne w opiece oraz współpracę między państwami członkowskimi. |
|
2.7. |
W europejskiej strategii w dziedzinie opieki wzywa się państwa członkowskie do „opracowania środków wsparcia dla opiekunów nieformalnych, np. doradztwa, wsparcia psychologicznego, opieki wytchnieniowej lub odpowiedniego wsparcia finansowego”, które nie zniechęcają do uczestnictwa w rynku pracy, „jak również polityki formalizacji opieki nieformalnej”. Zalecenie Rady z 8 grudnia 2022 r. (7) dotyczy dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej. Zalecenie to odnosi się do „wszystkich osób potrzebujących opieki długoterminowej oraz wszystkich opiekunów formalnych i nieformalnych. Ma ono zastosowanie do opieki długoterminowej świadczonej we wszystkich miejscach świadczenia opieki”. |
|
2.8. |
W zaleceniu definiuje się „opiekę nieformalną” jako opiekę długoterminową zapewnianą przez opiekuna nieformalnego tzn. kogoś w otoczeniu społecznym osoby potrzebującej opieki, w tym partnera, dziecko, rodzica lub inną osobę, która nie jest zatrudniona jako osoba zawodowo zajmująca się opieką długoterminową. |
|
2.9. |
W zaleceniu 2022/C 476/01: |
|
2.9.1. |
W pkt 9 „zaleca się państwom członkowskim ustanowienie jasnych procedur identyfikowania opiekunów nieformalnych i wspierania ich w działaniach opiekuńczych poprzez:
|
|
2.9.2. |
W pkt 10 lit. g) przewiduje się „wprowadzanie środków mających na celu podnoszenie świadomości, zachęcanie do korzystania i ułatwianie korzystania z dostępnych usług opieki długoterminowej i wsparcia przez osoby potrzebujące opieki długoterminowej, ich rodziny, pracowników realizujących opiekę długoterminową i opiekunów nieformalnych, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym”. |
|
2.10. |
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 5 lipca 2022 r.„W kierunku wspólnych europejskich działań w dziedzinie opieki” (8): |
|
2.10.1. |
W pkt 72 „wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi i Radzie europejskiego programu dotyczącego opiekunów oraz, w jego ramach, europejskiego programu dotyczącego nieformalnych opiekunów z pakietem działań na szczeblu UE dotyczących opieki nieformalnej, a także, jeżeli dotyczy to kompetencji na szczeblu krajowym, wzywa państwa członkowskie do wsparcia tej europejskiej strategii za pomocą ambitnych i skoordynowanych działań i programów krajowych, aby zidentyfikować, uznać i docenić różne rodzaje opieki nieformalnej w Europie oraz zidentyfikować różnorodne potrzeby różnych grup opiekunów, w tym młodych opiekunów i opiekunów dochodzących, z myślą o ułatwieniu deklarowania zatrudnienia oraz o zapewnieniu ubezpieczenia i ochrony socjalnej, niezależnie od różnych warunków zamieszkania lub sytuacji administracyjnej i statusu opiekunów”. |
|
2.10.2. |
W pkt 73 „wzywa państwa członkowskie, by rozważyły sformalizowanie opieki nieformalnej i różne warianty wsparcia finansowego w zależności od różnych potrzeb i realiów w trosce o zagwarantowanie opiekunom dobrych standardów w zakresie praw, wsparcia finansowego i ochrony socjalnej”. |
3. Kontekst opinii, w tym odnośny wniosek ustawodawczy
|
3.1. |
W komunikacie Komisji w sprawie europejskiej strategii w dziedzinie opieki podkreślono (9), że inwestowanie w sektor opieki formalnej przyczyniłoby się do zapewnienia, aby opieka nieformalna była wyborem, a nie koniecznością. Opieka nad bliskimi ma dużą wartość społeczną i ekonomiczną. W komunikacie podkreślono również, że osoby wykonujące obowiązki opiekuńcze powinny mieć możliwość decydowania o tym, w jakim stopniu będą łączyć opiekę z pracą zarobkową. W związku z tym powinny mieć dostęp do usług, które umożliwiają godzenie obowiązków opiekuńczych z życiem zawodowym oraz korzystanie ze wsparcia i pomocy (profilaktyki, badań przesiewowych) zgodnie z ich wyborami życiowymi. |
|
3.2. |
W motywie D rezolucji Parlamentu Europejskiego z 5 lipca 2022 r. stwierdza się, że „80 % całej opieki długoterminowej w Europie jest świadczone przez nieformalnych opiekunów, którymi w przeważającej większości są kobiety bez dostępu do sprawiedliwych warunków pracy, przeważnie nieopłacane i/lub pozbawione odpowiedniego wsparcia socjalnego, a to powoduje skrajną genderyzację opieki; mając na uwadze, że świadczenie opieki nieformalnej wiąże się z brakiem praw takich jak urlop chorobowy i wypoczynkowy, a także z obniżeniem wskaźnika zatrudnienia w związku z urlopem macierzyńskim, ojcowskim i wychowawczym, wzrostem wskaźników ubóstwa i wykluczenia społecznego, słabszym zdrowiem psychicznym oraz wzrostem poczucia izolacji społecznej i samotności, co negatywnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne, dobrostan i włączenie społeczne; mając na uwadze, że według szacunków wkład kobiet w nieodpłatną pracę opiekuńczą przynosi światowej gospodarce 11 bln USD rocznie, co stanowi 9 % światowego PKB”. |
|
3.3. |
W motywie 11 zalecenia 2022/C 476/01 zauważa się, że „wartość godzin opieki długoterminowej świadczonej przez opiekunów nieformalnych (…) ocenia się na około 2,5 % PKB Unii”. W motywie 12 stwierdza się, że „nie da się stale polegać w dużym stopniu na opiece nieformalnej” oraz że „należy spodziewać się wzrostu potrzeb w zakresie opieki formalnej i presji na budżety publiczne”. |
|
3.4. |
W motywie 20 zalecenia 2022/C 476/01 podkreśla się, że „opieka nieformalna ma zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o zapewnienie opieki długoterminowej, gdyż opiekę zazwyczaj w dużej mierze zapewniają opiekunowie nieformalni, głównie kobiety, często ze względu na brak dostępnej i przystępnej cenowo formalnej opieki długoterminowej”. |
|
3.5. |
Wiele osób decyduje się na świadczenie opieki nieformalnej lub korzystanie z niej z pobudek osobistych. Jednak sprawowanie opieki nieformalnej może odbijać się na zdrowiu fizycznym i psychicznym oraz samopoczuciu opiekunów i stanowi istotną przeszkodę w zatrudnieniu, zwłaszcza dla kobiet. Wpływa to bezpośrednio na ich bieżące dochody oraz na wysokość emerytury w związku z nabyciem ograniczonych uprawnień emerytalnych, co może mieć jeszcze większe znaczenie dla opiekunów wykonujących dodatkowe obowiązki w zakresie opieki nad dziećmi i obowiązki rodzicielskie. |
|
3.6. |
W europejskiej strategii w dziedzinie opieki podkreślono, że świadczenie opieki ma poważne konsekwencje dla opiekunów nieformalnych, m.in. negatywny wpływ na ich obecne i przyszłe dochody oraz na ich zdrowie psychiczne. W strategii stwierdza się, że: „Większą część zadań związanych z opieką wykonują kobiety, co często prowadzi do tego, że dostosowują swój tryb pracy do obowiązków opiekuńczych, w tym decydują się na przerwy w karierze zawodowej, pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy lub całkowite i przedwczesne opuszczenie rynku pracy. Jest to szczególny problem w przypadku osób samotnie wychowujących dzieci, przy czym zdecydowaną większość takich osób stanowią kobiety. Niektóre osoby borykają się z podwójnym obciążeniem, jakim jest jednoczesna opieka nad dziećmi i innymi niesamodzielnymi członkami rodziny. W okresie przed pandemią w 2019 r. prawie jedna trzecia (32,6 %) niepracujących kobiet w wieku 25–49 lat wskazała, że obowiązki opiekuńcze stanowią główną przyczynę nieszukania przez nie pracy, w porównaniu z 7,6 % mężczyzn nieaktywnych zawodowo”. |
4. Uwagi ogólne
Europejska strategia w dziedzinie opieki:
|
4.1. |
Przewiduje poszerzenie możliwości wymiany doświadczeń i wzajemnego uczenia się przez wszystkie zainteresowane strony dzięki programom wzajemnego uczenia się obejmującym wszystkie aspekty opieki. |
|
4.2. |
Wzywa państwa członkowskie do stworzenia warunków umożliwiających podmiotom świadczącym opiekę, w tym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i podmiotom gospodarki społecznej, odgrywanie aktywnej roli w opracowywaniu i świadczeniu wysokiej jakości usług opieki oraz do poprawy warunków pracy w tym sektorze, a także do wspierania działań władz regionalnych i lokalnych ukierunkowanych na inwestycje w usługi opieki. |
|
4.3. |
Podobnie jak dyrektywa 1158/2019 – nie porusza w wyraźny sposób kwestii sytuacji opiekunów nieformalnych, którzy nie pracują zawodowo lub zrezygnowali z pracy na rzecz opieki nieformalnej, i nie proponuje środków wspierających ich sytuację. |
EKES:
|
4.4. |
Zauważa, że istnieje faktyczna luka między europejską strategią, jej realizacją i rzeczywistą sytuacją, która to luka jest odczuwalna dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, pracowników służby zdrowia i osób korzystających z opieki. Odnotowuje również różnice w stosowaniu dyrektywy 2019/1158 występujące między państwami członkowskimi. |
|
4.5. |
Ubolewa nad utrudnianiem dostępu do praw, zwłaszcza do praw finansowych i prawa do informacji o dostępnych programach, oraz nad skomplikowanym dostępem do wsparcia, który wynika często z nadmiernej i złożonej biurokracji oraz z braku informacji. |
|
4.6. |
Zauważa, że należy zająć się kwestią reprezentacji społecznej, jeżeli celem jest poczynienie postępów we wprowadzaniu odpowiednich i zrównoważonych rozwiązań. |
|
4.7. |
Ponownie podkreśla potrzebę pogłębienia wiedzy na podstawie bieżących, sporządzanych doraźnie badań i statystyk. W związku z tym pomocna może być współpraca z Eurofoundem, a nawet wspólne przeprowadzenie jego przyszłego badania. |
|
4.8. |
Zachęca do dialogu społecznego na szczeblu sektora i przedsiębiorstwa, tak aby można było poczynić postępy w organizacji pracy, umożliwiające pracownikom będącym jednocześnie opiekunami nieformalnymi lepsze godzenie obowiązków w zakresie opieki z życiem zawodowym. Nie chodzi w żadnym razie o finansowanie opieki przez pracodawcę, lecz o ułatwienie jej dzięki organizacji pracy. |
|
4.9. |
Pragnie położyć większy nacisk na samostanowienie przy podejmowaniu decyzji o sprawowaniu opieki nieformalnej przez opiekunów oraz, co nie mniej ważne, przy wyborze i przyjmowaniu opiekunów nieformalnych przez osoby korzystające z opieki. Należy podkreślić, że konieczne jest zapewnienie członkom rodziny warunków umożliwiających podjęcie swobodnej decyzji, czy chcą pozostać w domu jako opiekunowie. |
|
4.10. |
Uważa, że realizacji strategii w dziedzinie opieki powinno towarzyszyć stworzenie solidnych, dostępnych i przystępnych cenowo systemów pomocy społecznej i opieki instytucjonalnej. Potrzebne są zatem inwestycje strukturalne w wysokiej jakości usługi publiczne, aby wspierać osoby potrzebujące opieki i ich krewnych sprawujących opiekę nieformalną. EKES zauważa, że na przykład we wspólnym oświadczeniu w sprawie przeglądu zarządzania gospodarczego w UE (10) Europejska Federacja Związków Zawodowych Służb Publicznych, Rada Gmin i Regionów Europy (CEMR) oraz Federacja Europejskich Pracodawców Sektora Usług Społecznych wyrazili obawy w kwestii mandatu negocjacyjnego Rady UE dotyczącego przeglądu przepisów w zakresie zarządzania gospodarczego UE i stwierdzili, że te przepisy nie powinny utrudniać potencjalnych wysiłków państw członkowskich polegających na inwestowaniu w usługi społeczne z myślą o dobrostanie obywateli (11). Komitet zaapelował o przeprowadzenie przez współprawodawców dalszej i dogłębnej oceny metodologii analizy zdolności obsługi zadłużenia przed przyjęciem nowego rozporządzenia, aby uniknąć wszelkich niezamierzonych automatycznych konsekwencji wynikających z nowej polityki oszczędnościowej, w szczególności biorąc pod uwagę społeczne skutki środków, które zostaną ostatecznie przewidziane (12). |
|
4.11. |
Podkreśla, że częsty brak stałego i długoterminowego zatrudnienia oraz awansu zawodowego pracowników będących jednocześnie opiekunami nieformalnymi powoduje nierówności, odbija się na sile nabywczej rodzin korzystających z nieformalnej pomocy i prowadzi do zubożenia materialnego i niematerialnego. Jest to zatem ogólna strata z ekonomicznego punktu widzenia, ponieważ pociąga za sobą:
|
|
4.12. |
Stwierdza, że niezbędne jest wprowadzenie form rzecznictwa na rzecz prawa wszystkich osób do wytchnienia. Od dwudziestu lat formalni opiekunowie stają się coraz bardziej widocznymi podmiotami w organizacji systemów pomocy społecznej, a potrzeba ich wsparcia musi teraz stanowić priorytet agendy politycznej. Dłuższe średnie trwanie życia, przejście na opiekę domową i bardziej włączające formy wsparcia to tylko niektóre ze zmian, które dotyczą milionów osób w Unii Europejskiej zajmujących się co dzień opieką nad innymi osobami. Jest to kwestia polityczna i dotycząca zdrowia publicznego, która musi przyświecać strategiom w zakresie opieki nad osobami znajdującymi się w najtrudniejszej sytuacji, przy zachowaniu trwałej równowagi między solidarnością publiczną a wzajemnym wsparciem rodzinnym. |
|
4.13. |
Sądzi, że w ramach europejskiej polityki społecznej potrzebne jest kompleksowe wsparcie dla obywateli, a także należy wspomagać reformy krajowej polityki społecznej i do nich zachęcać. |
5. W kierunku polityki wspierania nieformalnej opieki rodzinnej
|
5.1. |
Komitet apeluje, by państwa członkowskie wdrożyły zalecenie Rady w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki długoterminowej, podejmując odpowiednie kroki w celu przyjęcia strategii politycznych i środków mających wspierać sytuację opiekunów nieformalnych. EKES – również w świetle wysłuchania zorganizowanego w marcu 2024 r. – odnotowuje wniosek europejskich stowarzyszeń opiekunów rodzinnych o rozszerzenie zakresu europejskiej strategii w dziedzinie opieki w celu: |
|
5.1.1. |
zwiększenia formalnego wsparcia przez zapewnienie i rozszerzenie zakresu usług dla opiekunów nieformalnych na ich potrzeby za pośrednictwem propozycji dotyczącej europejskiej gwarancji opieki (13) oraz przez wzmocnienie wdrażania już istniejących przepisów, |
|
5.1.2. |
ta gwarancja umożliwiałaby stały dostęp do usług opieki i pomagałaby w zniwelowaniu dysproporcji w Europie i w państwach członkowskich pod względem dostępności i adekwatności tych usług, |
|
5.1.3. |
zwiększenia dostępności i przystępności usług opieki, w tym przez ułatwienie wjazdu i przemieszczania się specjalistom i pracownikom spoza UE; EKES proponuje skupienie się na wszystkich pracownikach służby zdrowia w Europie, niezależnie od ich statusu migracyjnego i miejsca zamieszkania, |
|
5.1.4. |
skonsolidowania szerokiej oferty wysokiej jakości usług opieki długoterminowej, w tym przez zajęcie się kwestią szkoleń i doskonalenia zawodowego opiekunów formalnych i nieformalnych, |
|
5.1.5. |
zapewnienia – w tym z myślą o przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu, przeciążeniu psychofizycznemu i nadużyciom – usług wytchnieniowych oraz usług w zakresie oferowania miejsc tymczasowego pobytu osobom wymagającym opieki, profilaktyki i monitorowania ich stanu zdrowia, również usług nieformalnych, szczególnie w sytuacjach opieki długoterminowej, |
|
5.1.6. |
zagwarantowania rozbudowanych usług reagowania, które uruchamiano by w nagłych wypadkach związanych z opieką lub zdrowiem, |
|
5.1.7. |
zapewnienia prawa do samostanowienia osobom podejmującym się opieki nieformalnej poprzez usunięcie istotnych przyczyn zmuszających je do takiej decyzji, |
|
5.1.8. |
zapobiegania ryzyku zubożenia oraz deprywacji materialnej i niematerialnej, w tym poprzez zapewnienie specjalnych przekazów pieniężnych i wsparcia finansowego, zwłaszcza w sytuacjach opieki długoterminowej oraz w przypadku rezygnacji ze stałego zatrudnienia lub jego utraty, |
|
5.1.9. |
podjęcia działań na rzecz utrzymania poziomu dochodów gospodarstw domowych i osób fizycznych oraz jego wyrównania z uwzględnieniem innych systemów opieki i zabezpieczenia społecznego, |
|
5.1.10. |
zapewnienia środków i wsparcia umożliwiających nieformalnym opiekunom powrót do pracy zarobkowej w sytuacji, gdy zrezygnowali oni z pracy w celu skupienia się na opiece; podjęcia działań zmierzających do wznowienia rozwoju kariery, do powrotu do pracy oraz do utrzymania więzi ze światem pracy, |
|
5.1.11. |
przeciwdziałania różnicom w sytuacji kobiet i mężczyzn pracujących zawodowo i sprawujących opiekę nieformalną, w tym przez wzmocnienie i rozszerzenie wdrażania dyrektywy 2019/1158, |
|
5.1.12. |
zachęcania do usług opiekuńczych i zdrowotnych w domu, aby uniknąć ryzyka segregacji i izolacji, ale także umożliwić monitorowanie sytuacji, w których istnieje ryzyko wypalenia zawodowego lub nadużyć, |
|
5.1.13. |
monitorowania zjawiska opieki nieformalnej na szczeblu europejskim oraz oceny wyników środków wprowadzonych w ramach mechanizmów badań i monitorowania przewidzianych w strategii w dziedzinie opieki, |
|
5.1.14. |
wspierania racjonalnego pod względem kosztów rozpowszechnienia technologii teleopieki, komunikacji i wsparcia w domu bez rezygnacji z pomocy człowieka, |
|
5.1.15. |
uwzględnienia kwestii opiekunów rodzinnych w obchodach Międzynarodowego Dnia Opieki, tak aby mogli zostać dostrzeżeni w europejskim systemie opieki. |
Bruksela, 10 lipca 2024 r
Oliver RÖPKE
Przewodniczący
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
(1) Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Rola członków rodziny opiekujących się osobami z niepełnosprawnością i osobami starszymi: gwałtowne nasilenie się tego zjawiska podczas pandemii” ( Dz.U. C 75 z 28.2.2023, s. 75).
(2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylająca dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79).
(3) Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Strategia na rzecz równouprawnienia płci” ( Dz.U. C 364 z 28.10.2020, s. 77).
(4) Zalecenie Rady z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej ( Dz.U. C 476 z 15.12.2022, s. 1).
(5) Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Rola członków rodziny opiekujących się osobami z niepełnosprawnością i osobami starszymi: gwałtowne nasilenie się tego zjawiska podczas pandemii” ( Dz.U. C 75 z 28.2.2023, s. 75).
(7) Zalecenie Rady z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej ( Dz.U. C 476 z 15.12.2022, s. 1), zwane dalej „zaleceniem”.
(8) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. W kierunku wspólnych europejskich działań w dziedzinie opieki (Dz.U. C 47 z 7.2.2023, s. 30).
(9) Punkt 3.2.
(10) https://www.ccre.org/img/uploads/piecesjointe/filename/EU_Economic_Governance_review_EPSU_CEMR_Social_Employers_Joint_Statement.pdf.
(11) Wspólne oświadczenie Federacji Europejskich Pracodawców Sektora Usług Społecznych i Europejskiej Federacji Związków Zawodowych Służb Publicznych w sprawie przeglądu zarządzania gospodarczego w UE.
(12) Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97”, „Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu” oraz „Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę Rady 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich” ( Dz.U. C, C/2023/880, 8.12.2023).
(13) Dz.U. C 140 z 21.4.2023, s. 39 oraz Dz.U. C 486 z 21.12.2022, s. 37.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6018/oj
ISSN 1977-1002 (electronic edition)