++++

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 5 oktober 1973

inzake een procedure op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag ( IV/27.010 - Deutsche Philips GmbH )

( Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek )

( 73/322/EEG )

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 ,

Gelet op Verordening nr . 17 van de Raad van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 3 en 15 ,

Gezien het besluit van de Commissie van 26 juli 1972 , met betrekking tot bepaalde prijs - en verkoopbindingsregelingen van de Deutsche Philips GmbH een procedure in te leiden ,

Gehoord de Deutsche Philips GmbH conform artikel 19 , lid 1 , van Verordening nr . 17 en de voorschriften van Verordening nr . 99/63/EEG ( 2 ) ,

Geraadpleegd het Adviescomité voor Mededingingsregelingen en Economische Machtsposities overeenkomstig artikel 10 van Verordening nr . 17 , op 18 mei 1973 ,

I . De feiten

1 . Overwegende dat de Commissie op 18 juni 1967 ambtshalve tegen de Deutsche Philips GmbH , hierna DPG genoemd , en andere dochterondernemingen van de N.V . Philips Gloeilampenfabrieken te Eindhoven procedures overeenkomstig Verordening nr . 17 van de Raad had ingeleid , aangezien de door de betrokken dochterondernemingen aangemelde algemene handelsvoorwaarden een uitvoerverbod bevatten ; dat de moedermaatschappij bij schrijven van 13 mei 1968 mededeelde , dat zij had besloten in de algemene verkoopsvoorwaarden , in de bedrijfsdocumenten en in de rekeningen van de verschillende Philipsmaatschappij - en , waartegen de procedures waren ingeleid , ieder uitvoerverbod naar de Lid-Staten van de Gemeenschap op te heffen , en dat zij de betrokken dochterondernemingen had verzocht , de algemene handelsvoorwaarden dienovereenkomstig te wijzigen ;

Overwegende dat DPG de Commissie bij schrijven van 29 juli 1968 in kennis heeft gesteld van haar nieuwe leverings - en betalingsvoorwaarden ( versie 1968 ) , waarin het uitvoerverbod werd beperkt tot niet E.E.G.-landen ; dat de Commissie de DPG daarop op 7 maart 1969 heeft medegedeeld , dat de procedure was afgesloten ;

2 . Overwegende dat de DPG ten tijde van de inleiding van bovengenoemde procedure naast haar leverings - en betalingsvoorwaarden een aantal bij de Commissie niet aangemelde prijs - en verkoopbindingsregelingen toepaste , die ten dele met name de volgende verplichtingen bevatten :

a ) In de regeling voor Philips' elektrische scheerapparaten ( versie maart 1967 ) was groot - en detailhandelaren in Duitsland de wederverkoop van het contractprodukt voor rechtstreekse of indirecte levering naar het buitenland overeenkomstig de leverings - en betalingsvoorwaarden van de DPG niet toegestaan , tenzij de DPG daarvoor in individuele gevallen voorafgaand schriftelijk toestemming had verleend .

b ) Krachtens de regelingen voor elektrische scheerapparaten , voor grote huishoudapparaten , voor huishoudapparaten en voor hobby-dozen mocht het contractprodukt aan de eindverbruikers alleen tegen de telkens door de DPG vastgestelde eindverbruikersprijzen worden aangeboden en verkocht . Een dergelijke clausule was eveneens in de regeling voor gloei - en ontladingslampen opgenomen ( prijsbinding ) .

c ) Bovendien was de prijsbinding van toepassing , ongeacht of het contractprodukt rechtstreeks van de DPG of van binnen - of buitenlandse leveranciers werd betrokken ( prijsbinding voor wederinvoer ) .

d ) Krachtens de regelingen voor grote huishoudapparaten , voor elektrische scheerapparaten en voor kleurentelevisietoestellen voor de groothandel mochten groothandelaren alleen aan gespecialiseerde detailhandelaren leveren . Zij mochten derhalve niet aan andere groothandelaren of andere leveranciers van wederverkopers - ook indien deze in het buitenland waren gevestigd - contractprodukten leveren , tenzij de DPG daar in individuele gevallen voorafgaand schriftelijk toestemming voor had gegeven . Een dergelijke bepaling was eveneens in de regelingen voor huishoudapparaten en voor gloei - en ontladingslampen opgenomen ( verbod van horizontale levering op groothandelsniveau ) .

Volgens de regelingen voor grote huishoudapparaten , en voor kleurentelevisietoestellen voor de groothandel mochten de detailhandelaren het aan de verkoopbinding onderworpen produkt ook bij uitvoer alleen aan eindverbruikers verkopen en/of leveren , en mochten zij daarvoor bovendien geen reclame * aken in offertebladen , die tot wederverkopers waren gericht ( verbod van horizontale levering en reclame op detailhandelsniveau ) .

e ) Krachtens de regelingen voor grote huishoudapparaten , voor elektrische scheerapparaten , voor kleurentelevisietoestellen voor de groothandel , voor huishoudapparaten en voor gloei - en ontladingslampen mochten groothandelaren niet aan eindverbruikers verkopen ( oversprongverbod ) .

f ) Op grond van de regelingen voor grote huishoudapparaten en voor kleurentelevisietoestellen voor de groothandel mochten detailhandelaren niet aan groothandelaren leveren ( terugleveringsverbod ) ;

Overwegende dat de DPG ook na de inleiding en de afsluiting van de bovengenoemde procedure betreffende de aangemelde leverings - en betalingsvoorwaarden dit uitvoerverbod in haar regelingen inzake elektrische scheerapparaten ongewijzigd heeft gehandhaafd , en dat dit ook in de door haar in het geding voor het Land - en het Oberlandesgericht te Hamburg tegen de Offene Handelsgesellschaft in Firma Josef Reitz oHG e.a . ( 3 ) overgelegde prijs - en verkoopbindingsregeling voor elektrische scheerapparaten ongewijzigd was opgenomen ; overwegende dat de DPG eerst nadat de Commissie met betrekking tot deze en de andere bovengenoemde prijs - en verkoopbindingsregelingen op 26 juli 1972 opnieuw een procedure tegen de DPG had ingeleid , in oktober 1972 haar groot - en detailhandelaren in Duitsland per circulaire erop heeft gewezen , dat haar prijs - en verkoopbindingsregeling voor elektrische scheerapparaten verwees naar haar leverings - en betalingsvoorwaarden , die in punt XI , 2 , de wederverkoop van haar produkten verboden voor de rechtstreekse of indirecte levering naar niet-E.E.G.-landen , tenzij zij daar in individuele gevallen voorafgaand schriftelijk toestemming voor had verleend ;

Overwegende dat de DPG , nadat haar in deze tweede procedure op 25 oktober 1972 de punten van bezwaar waren medegedeeld , onmiddellijk de prijsbinding voor wederinvoer heeft opgeheven en de werking van de prijsbinding , de horizontale leveringsverboden , het reclameverbod en het oversprong - en terugleveringsverbod tot de binnenlandse handel heeft beperkt ;

II . Toepasselijkheid van artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag

1 . Overwegende dat de bovengenoemde prijs - en verkoopbindingsregelingen schriftelijke contracten tussen de DPG en haar Duitse handelaren zijn ; dat zij derhalve overeenkomsten tussen ondernemingen vormen ;

2 . a ) Overwegende dat het de Duitse handelaren in de elektrische scheerapparatenregeling opgelegde uitvoerverbod ( I.2.a ) ) ten doel had hen te beletten , de door de DPG in Duitsland verkochte elektrische scheerapparaten in andere Lid-Staten aan te bieden en daardoor mededinging te bewerkstellingen ; dat het derhalve strekte tot een beperking van de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt ;

b ) Overwegende dat op grond van de prijsbinding ( I.2.b ) ) Duitse detailhandelaren het contractprodukt ook aan eindverbruikers in andere E.E.G.-landen alleen tegen de Duitse gebonden prijzen mochten leveren , hoewel de in Duitsland bestaande prijsbinding alleen van toepassing was op binnenlandse transacties ; dat de uitbreiding van de prijsbinding tot verkopen - en reclame tegen de gebonden prijzen - in de andere Lid-Staten van de E.E.G . derhalve een onder artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag vallende mededingingsbeperking is ;

c ) Overwegende dat de Duitse detailhandelaren , aangezien de prijsbinding zonder uitzondering van toepassing was op alle contractprodukten , die Duitse detailhandelaren rechtstreeks van de DPG of van binnen - of buitenlandse leveranciers hadden aangekocht ( I.2.c ) ) , verplicht waren bij wederkoop vanuit een E.E.G.-land naar Duitsland ingevoerde contractprodukten de in Duitsland bestaande prijsbinding in acht te nemen ; dat deze prijsbinding voor wederinvoer derhalve de Duitse detailhandelaren verhinderde , bij wederverkoop van de heringevoerde contractprodukten in Duitsland ten aanzien van de prijzen met andere Duitse detailhandelaren te concurreren ;

Overwegende dat de desbetreffende prijsbinding voor wederinvoer niet kan worden gerechtvaardigd door het argument , dat deze tot bescherming van de in Duitsland wettelijk toegelaten prijsbinding zou dienen , doordat zij de verkoop van ingevoerde produkten onder de gebonden prijzen in Duitsland zou verhinderen en dientengevolge de handhaving van de prijsbinding mogelijk zou maken ; dat het feit , dat de verticale prijsbinding in een Lid-Staat is toegestaan als zodanig geen reden kan opleveren , om maatregelen ter handhaving van deze prijsbinding uit te zonderen van het toepassingsgebied van artikel 85 , lid 1 ; dat een tegen de doelstellingen van de gemeenschappelijke markt ingaande afscherming van de nationale markten niet zonder meer wegens de door de nationale wetgever gegeven mogelijkheid , de verkoopprijzen van bepaalde produkten bindend vast te stellen , als verenigbaar met de mededingingsregels van het E.E.G.-Verdrag mag worden beschouwd ;

Overwegende dat wel moet worden aangetekend , dat de detailhandelaren in Duitsland door de prijsbinding voor wederinvoer niet de mogelijkheid wordt ontnomen , de produkten eventueel in de andere Lid-Staten voordeliger te betrekken , waarbij vooral aan gunstiger inkoopprijzen moet worden gedacht ; dat hierdoor echter alleen zou worden bereikt , dat de handelsmarges van de desbetreffende handelaars zouden worden verhoogd , zonder dat deze de mogelijkheid zouden hebben , dit voordeel in de vorm van lagere prijzen aan de consumenten ten goede te doen komen en met name ook hun afzet te vergroten en nieuwe klanten te winnen ; overwegende dat in ieder geval ten aanzien van de concurrentie op detailhandelsniveau - wat de voor de verbruiker bepalende prijzen betreft - dezelfde situatie zou bestaan als in geval van afscherming door uitvoer - , respectievelijk wederinvoerverboden ;

d ) Overwegende dat door het verbod aan Duitse groothandelaren aan andere groothandelaren te leveren , tenzij met voorafgaande schriftelijke toestemming van de DPG ( I.2.d ) , 1e alinea ) en het verbod aan de Duitse detailhandelaren de contractprodukten aan anderen dan de eindverbruikers te verkopen en daarvoor reclame te maken in offertebladen , die tot wederverkopers waren gericht ( I.2.d ) , 2e alinea ) , de groot - en detailhandelaren in Duitsland werden verhinderd aan handelaren op hetzelfde handelsniveau in andere Lid-Staten te leveren ; dat deze horizontale leveringsverboden voor het grensoverschrijdende verkeer van gelijke werking kunnen zijn als exportverboden ;

e ) Overwegende dat door het verbod aan de Duitse groothandelaren , aan eindverbruikers te leveren ( I.2.e ) ) , de eindverbruikers in de andere Lid-Staten de mogelijkheid werd ontnomen , het contractprodukt - voor zover dit niet zou zijn gestuit op het exportverbod in de elektrische scheerapparaten-regeling - rechtstreeks van Duitse groothandelaren te betrekken , en dat door het verbod aan Duitse detailhandelaren , contractprodukten aan groothandelaren te verkopen ( I.2.f ) ) , de door het horizontale leveringsverbod in de tussenstaatse handel reeds beperkte aankoopmogelijkheden van de groothandelaren in de andere Lid-Staten nog verder werden ingekrompen ;

3 . Overwegende dat de sub 2 genoemde verplichtingen ook de handel tussen Lid-Staten ongunstig konden beïnvloeden , daar zij namelijk tussen de Bondsrepubliek en de andere Lid-Staten kunstmatige scheidsmuren voor de handel in de betrokken produkten oprichtten , en daardoor rechtstreeks het handelsverkeer tussen de Lid-Staten beïnvloedden op een wijze , die nadelig zou kunnen zijn voor de verwerkelijking van de doelstellingen van één enkele markt tussen de staten ;

4 . Overwegende , dat de betrokken verplichtingen derhalve onder het verbod van artikel 85 , lid 1 , vallen ;

III . Niet-toepasselijkheid van artikel 85 , lid 3 , van het E.E.G.-Verdrag

Overwegende dat een verklaring overeenkomstig artikel 85 , lid 3 , met betrekking tot de in deel II , sub 2 , genoemde verplichtingen reeds derhalve niet kan worden afgegeven , omdat deze niet overeenkomstig artikel 4 , lid 1 , van Verordening nr . 17 bij de Commissie werden aangemeld ;

Overwegende dat de betrokken verplichtingen evenmin onder de bepalingen van artikel 4 , lid 2 , sub 1 , van Verordening nr . 17 vallen , daar zij betrekking hebben op uitvoer tussen Lid-Staten ;

Overwegende dat artikel 85 , lid 3 , derhalve in het onderhavige geval niet van toepassing is ;

IV . Oplegging van een geldboete

Overwegende dat , waar de DPG onmiddellijk na de mededeling van de punten van bezwaar op 25 oktober 1972 een einde heeft gemaakt aan de in deel II , sub b ) t/m e ) genoemde inbreuken , de vaststelling van een geldboete wegens deze inbreuken buiten beschouwing kan blijven ; dat dit echter niet het geval is met betrekking tot het in de elektrische scheerapparatenregeling vervatte uitvoerverbod ; dat , hoewel de Philips' moedermaatschappij na inleiding van de procedure in 1967 in haar schrijven van 13 mei 1968 had medegedeeld , dat zij besloten had ieder uitvoerverbod voor de E.E.G.-landen op te heffen , en hoewel zij de DPG dienovereenkomstig had geïnstrueerd , de DPG het uitvoerverbod in feite slechts in oktober 1972 en eerst nadat ambtshalve een procedure was ingeleid , heeft opgeheven ; dat naar de mening van de Commissie wegens deze inbreuk een geldboete moet worden opgelegd ;

V . Toepasselijkheid van artikel 15 , lid 2 , sub a ) , van Verordening nr . 17 op het uitvoerverbod

Overwegende dat de Commissie krachtens artikel 15 , lid 2 , sub a ) , van Verordening nr . 17 bij beschikking aan ondernemingen geldboeten kan opleggen van ten minste 1 000 en ten hoogste 1 miljoen rekeneenheden of tot een bedrag van ten hoogste 10 % van de omzet van elk der bij de inbreuk betrokken ondernemingen in het voorafgaande boejkaar , wanneer zij opzettelijk of uit onachtzaamheid inbreuk maken op de voorschriften van artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag ; dat bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete rekening moet worden gehouden met de zwaarte en de duur van de inbreuk ;

1 . Overwegende dat het de DPG uiterlijk bij de inleiding van de procedure betreffende het in haar leverings - en betalingsvoorwaarden vervatte uitvoerverbod op 18 juni 1967 bekend was , dat het uitvoerverbod in haar regeling inzake elektrische scheerapparaten strijdig was met de bepalingen van artikel 85 , lid 1 ; dat de DPG bovendien door de moedermaatschappij uitdrukkelijk was verzocht , in de algemene handelsvoorwaarden het uitvoerverbod voor de E.E.G.-landen op te heffen ; dat de DPG echter , hoewel zij in haar andere , sinds 1969 geldende prijs - en verkoopbindingsregelingen het uitvoerverbod daadwerkelijk tot derde landen heeft beperkt , dit verbod in haar elektrische scheerapparaten-regeling tot oktober 1972 onbeperkt heeft gehandhaafd ;

Overwegende dat de DPG verklaart , dat het uitvoerverbod in de handelsregeling bij vergissing behouden bleef en daartoe aanvoert dat de beperking van het uitvoerverbod tot derde landen voortvloeit uit de algemene leverings - en betalingsvoorwaarden , waarin duidelijk werd gesteld dat uitvoer naar Lid-Staten van de Gemeenschap toegelaten is ; dat de DPG aan Duitse groothandelaren die Philips' elektische scheerapparaten wilden uitvoeren , verklaard heeft dat uitvoer van deze apparaten naar andere Lid-Staten niet verboden is ; dat de onderneming aan de Commissie brieven van Duitse groothandelaren heeft overgelegd , waarin deze verklaren , dat zij daadwerkelijk Philips' elektrische scheerapparaten naar andere E.E.G.-landen geleverd hebben ;

Overwegende dat uit deze omstandigheden kan worden afgeleid dat de DPG de inbreuk niet opzettelijk heeft gemaakt ; dat de onderneming echter onachtzaamheid ten laste moet worden gelegd , want dat het ermee rekening diende te houden dat andere handelaren het in de elektrische scheerapparaten-regeling vervatte onbeperkte uitvoerverbod als verbindend zouden beschouwen en derhalve van uitvoer naar andere Lid-Staten zouden afzien ; dat het de DPG aan de nodige zorgvuldigheid heeft ontbroken om door wijziging van de regeling duidelijk te stellen dat export naar andere Lid-Staten toegelaten moest zijn ;

Overwegende dat de DPG daardoor uit onachtzaamheid inbreuk op artikel 85 , lid 1 , heeft gemaakt ;

2 . Overwegende dat bij de vaststelling van de geldboete rekening moet worden gehouden met de zwaarte en de duur van de inbreuk , alsmede met de positie van de onderneming ;

a ) Uitvoerverboden vormen een ernstige inbreuk op artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag , daar zij de totstandkoming van een enkele markt verhinderen ; dit is sinds de beschikking van de Commissie van 23 september 1964 in het geval Grundig-Consten ( 4 ) en het arrest van het Hof van Justitie van 13 juli 1966 in de gevoegde zaken 56 en 58/64 - Grundig/Consten ( 5 ) - bekend .

Er dient echter rekening te worden gehouden met het feit , dat de DPG de inbreuk uit onachtzaamheid gemaakt heeft .

b ) De elektrische scheerapparaten-regeling werd sinds maart 1967 ondertekend en op 29 juli 1968 heeft de DPG aan de Commissie haar nieuwe leverings - en betalingsvoorwaarden voorgelegd . De onderneming heeft de inbreuk in oktober 1972 beëindigd . Deze heeft derhalve gedurende een lange periode plaatsgevonden .

c ) De DPG is een belangrijke onderneming in de elektrotechnische industrie , haar omzet van elektrische scheerapparaten en haar marktaandeel voor dit produkt zijn aanzienlijk .

3 . Overwegende dat naar de mening van de Commissie in het onderhavige geval aan de DPG een geldboete van 60 000 ( zestigduizend ) rekeneenheden moet worden opgelegd ,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :

Artikel 1

De volgende , door de Deutsche Philips GmbH aan de Duitse handelaren opgelegde verplichtingen , vormen inbreuken op artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag :

- het uitvoerverbod , dat in de prijs - en verkoopbindingsregeling voor Philips' elektrische scheerapparaten was vervat ( I.2.a ) ) ,

- de prijsbinding voor wederinvoer , die in de prijs - en verkoopbindingsregelingen Philips' elektrische scheerapparaten , voor grote huishoudapparaten , voor huishoudapparaten , voor hobby-dozen en voor gloei - en ontladingslampen was opgenomen ( I.2.c ) ) ,

- de prijsbinding ( I.2.b ) ) , het verbod van horizontale levering voor groothandelaren ( I.2.d ) , eerste alinea ) , het horizontale leverings - en reclameverbod voor detailhandelaren ( I.2.d ) , 2e alinea ) , het oversprongverbod ( I.2.b ) ) en het terugleveringsverbod ( I.2.f ) ) die deels in de bovengenoemde regelingen of in de regeling inzake kleurentelevisietoestellen voor de groothandel waren opgenomen , voor zover zij ook voor de handel tussen de Lid-Staten golden .

Artikel 2

1 . De Deutsche Philips GmbH wordt wegens de handhaving van het uitvoerverbod in haar prijs - en verkoopbindingsregeling voor elektrische scheerapparaten ( versie maart 1967 ) tot oktober 1972 een geldboete van 60 000 rekeneenheden opgelegd , of 219 600 DM ( tweehonderd negentienduizend zeshonderd Duitse mark ) .

2 . Deze beschikking vormt executoriale titel tegen de Deutsche Philips GmbH , overeenkomstig de bepalingen van artikel 192 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap .

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot de Deutsche Philips GmbH , te Hamburg .

Gedaan te Brussel , 5 oktober 1973 .

Voor de Commissie

De Voorzitter

François-Xavier ORTOLI

( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 .

( 2 ) PB nr . 127 van 20 . 8 . 1963 , blz . 2268/63 .

( 3 ) Uitspraak van het OLG te Hamburg van 23 . 12 . 1971 , 3 U 129/71 .

( 4 ) PB nr . 161 van 20 . 10 . 1964 , blz . 2545/64 .

( 5 ) Jurisprudentie van het Hof van Justitie , Deel XII , 450 .