|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria L |
|
2026/1810 |
27.7.2026 |
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/1810
z dnia 24 lipca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 w odniesieniu do dodania substancji ketokonazol, midazolam i sewofluran oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 w odniesieniu do skreślenia substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylające dyrektywę 2001/82/WE (1), w szczególności jego art. 115 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
|
(1) |
W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/901 (2) ustanowiono wykaz substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych ma wynosić sześć miesięcy. |
|
(2) |
Na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 substancja kwalifikuje się jako „substancja niezbędna” tylko wówczas, gdy nie jest dostępny zadowalający środek alternatywny do leczenia lub diagnostyki przy danym wskazaniu, a schorzenie, w przypadku nieleczenia, spowodowałoby niepotrzebne cierpienie zwierzęcia. Substancja kwalifikuje się jako „przynosząca dodatkowe korzyści kliniczne” tylko wtedy, gdy zapewnia klinicznie istotną korzyść związaną z poprawą skuteczności lub bezpieczeństwa, lub gdy w znacznym stopniu wspomaga leczenie lub diagnostykę. Korzyści te mogą być następstwem między innymi odmiennego sposobu działania, innego profilu farmakokinetycznego lub farmakodynamicznego, innej długości leczenia lub drogi podania. |
|
(3) |
Od czasu przyjęcia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 pojawiły się nowe informacje wskazujące, że gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam, ryfampicyna i sewofluran mogą spełniać kryteria dotyczące substancji niezbędnych lub przynosić dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy określonych wskazaniach. |
|
(4) |
Komisja zwróciła się (3) do Europejskiej Agencji Leków („Agencja”) o zbadanie tych informacji i przedstawienie wytycznych zgodnie z art. 141 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/6. W wydanych w związku z tym wytycznych (4) Agencja stwierdziła, że substancje gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam i sewofluran można uznać za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy proponowanych wskazaniach. |
|
(5) |
W ramach wniosku Komisji Agencja oceniła również, czy sześciomiesięczny okres karencji będzie wystarczający w odniesieniu do koniowatych leczonych substancjami uznanymi za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne przy proponowanych wskazaniach. Agencja nie mogła wykluczyć ryzyka związanego z gryzeofulwiną i ketokonazolem w przypadku stosowania przy wszystkich lub niektórych proponowanych wskazaniach w odniesieniu do każdej z tych substancji, nawet jeżeli przestrzegany jest sześciomiesięczny okres karencji. W opinii naukowej Agencji (5), która stanowiła podstawę rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901, zawarto podobne wnioski w odniesieniu do digoksyny, dorzolamidu, imipraminy i fenytoiny. |
|
(6) |
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1950/2006 (6) stosuje się nadal do dnia 21 maja 2027 r. Aby utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa konsumentów, należy zaprzestać stosowania wspomnianych substancji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1950/2006. |
|
(7) |
Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2022/1255 (7) zarezerwowano klasę karboksypenicylin do leczenia niektórych zakażeń u ludzi. Stosowanie substancji tykarcylina u zwierząt nie jest zatem dozwolone w Unii. Ponieważ rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 stosuje się do dnia 21 maja 2027 r., oraz w celu zapewnienia pewności prawa zainteresowanym właściwym organom, lekarzom weterynarii, posiadaczom zwierząt i podmiotom gospodarczym, należy usunąć tę substancję z wykazu w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006. |
|
(8) |
Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006. |
|
(9) |
Aby uniknąć ryzyka dla bezpieczeństwa konsumentów, zwiększyć dostępność produktów leczniczych dla koniowatych, od których lub z których pozyskuje się żywność, oraz uniknąć niedopuszczalnego cierpienia tych zwierząt, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. |
|
(10) |
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zmiana w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2025/901
Załącznik do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 1950/2006
W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006 skreśla się pozycje dotyczące substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina.
Artykuł 3
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 4 z 7.1.2019, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/6/oj.
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/901 z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie ustanowienia wykazu substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych wynosi sześć miesięcy, oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1950/2006 (Dz.U. L, 2025/901, 20.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/901/oj).
(3) Ares(2025)10199539; https://link.europa.eu/p4F9hp.
(4) Wytyczne na podstawie art. 141 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/6 w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych w odniesieniu do pięciu substancji nieuwzględnionych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/901 (EMA/CVMP/382370/2025, 16 kwietnia 2026 r.).
(5) Opinia naukowa na podstawie art. 115 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/6 w sprawie ustanowienia wykazu substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych wynosi sześć miesięcy (EMA/CVMP/159047/2023, 18 lipca 2024 r.).
(6) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1950/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r. ustanawiające, zgodnie z dyrektywą 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do weterynaryjnych produktów leczniczych, wykaz substancji istotnych w leczeniu zwierząt z rodziny koniowatych oraz substancji przynoszących dodatkowe korzyści kliniczne (Dz.U. L 367 z 22.12.2006, s. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1950/oj).
(7) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1255 z dnia 19 lipca 2022 r. określające środki przeciwdrobnoustrojowe lub grupy środków przeciwdrobnoustrojowych zarezerwowane do leczenia niektórych zakażeń u ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 (Dz.U. L 191 z 20.7.2022, s. 58, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2022/1255/oj).
ZAŁĄCZNIK
Grupy substancji
I. Środki znieczulające
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Oksybuprokainaa |
Znieczulenie miejscowe oczu |
Nie określono |
Szerokie doświadczenie kliniczne |
|
Prylokainab |
Znieczulenie miejscowe przed wstrzyknięciem dożylnym lub cewnikowaniem |
Lidokaina |
W określonych preparatach (eutektyczna mieszanina miejscowo działających środków znieczulających), do stosowania miejscowego na skórę; można stosować do ułatwienia wstrzyknięcia dożylnego lub cewnikowania |
|
Sewofluranb |
Indukcja znieczulenia przy pomocy maski u źrebiąt |
Izofluran |
Lepiej nadaje się do indukcji przy pomocy maski jako mniej gryzący niż środek alternatywny |
|
(1) Substancje czynne oznaczone literą „a” są substancjami niezbędnymi. Substancje oznaczone literą „b” są substancjami, które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne. |
|||
II. Środki przeciwbólowe
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Bromfenakb |
Leczenie zapalenia błony naczyniowej i stanu zapalnego oczu |
Ogólnoustrojowe niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) (np. fluniksyna); ketorolak (oczny) stosowany miejscowo |
Stosowane miejscowo NLPZ mogą zmniejszać dyskomfort pacjenta, ograniczać pooperacyjny stan zapalny, zapobiegać zwężeniu źrenicy i poprawiać ostrość widzenia we wczesnym okresie pooperacyjnym |
|
Fentanylb |
Podejście wieloaspektowe w przypadku ostrych stanów bólowych o nasileniu od umiarkowanego do dotkliwego |
Butorfanol, morfina |
Pozwala uzyskać lepszą analgezję niż niektóre inne opioidy i może być stosowany w bardzo bolesnych stanach; uznana wartość terapeutyczna przy stosowaniu w ramach podejścia wieloaspektowego |
|
Ketorolakb |
Leczenie bólu i stanu zapalnego oczu |
Leczenie za pomocą ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) |
Przeznaczony do stosowania miejscowego |
|
Metokarbamolb |
W ramach protokołów leczenia ciężkich bolesnych skurczów mięśni lub ciężkich stanów zapalenia mięśni |
Stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) |
Silne rozluźnienie mięśni szkieletowych; specyficzne oddziaływanie na neurony pośredniczące rdzenia kręgowego w celu zmniejszenia ostrych skurczów mięśni szkieletowych bez jednoczesnej zmiany napięcia mięśniowego |
|
Morfinab |
Analgezja |
Butorfanol, fentanyl |
Silniejsza niż inne leki przeciwbólowe |
|
Acetonid triamcynolonub |
Leczenie zapalenia stawów |
Metyloprednizolon |
Mniej szkodliwy wpływ na metabolizm chrząstek |
III. Środki przeciwdrobnoustrojowe
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
I. Antybiotyki |
|||
|
Amikacynab |
Leczenie sepsy u koni i źrebiąt |
Gentamycyna, ceftiofur |
Lepszy profil bezpieczeństwa u zwierzęcia docelowego |
|
Azytromycynab |
Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na azytromycynę |
Klarytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina |
Dodatkowa korzyść kliniczna w przypadkach zakażeń Rhodococcus equi u źrebiąt, których ustąpienie można spowodować dzięki monoterapii lub przez podanie w połączeniu z doksycykliną |
|
Klarytromycynab |
Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na klarytromycynę |
Azytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina |
Bardziej aktywna in vitro przeciwko Rhodococcus equi niż erytromycyna lub azytromycyna; osiąga większe stężenia w wydzielinie tkanki nabłonkowej płuc i makrofagach pęcherzykowych płuc niż erytromycyna lub azytromycyna, mimo że okres półtrwania jest krótszy |
|
Kwas fusydowyb |
Leczenie miejscowe zakażeń oczu spowodowanych przez bakterie Gram-dodatnie podatne na kwas fusydowy |
Ofloksacyna, moksyfloksacyna |
Szerokie spektrum leczenia zakażeń Gram-dodatnich; pierwszy wybór w przypadku powierzchniowego, nieskomplikowanego owrzodzenia rogówki i ostrego zapalenia spojówek u koni |
|
Moksyfloksacynab |
Leczenie miejscowe zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez ziarniaki Gram-dodatnie oraz bakterie Gram-ujemne, atypowe i beztlenowe, takie jak Pseudomonas aeruginosa, podatne na moksyfloksacynę |
Ofloksacyna |
Korzystny profil farmakokinetyczny; spektrum działania obejmuje ziarniaki Gram-dodatnie i bakterie beztlenowe, które mogą być odporne na inne chinolony |
|
Ofloksacynab |
Leczenie zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez mikroorganizmy Gram-dodatnie i Gram-ujemne podatne na ofloksacynę |
Moksyfloksacyna |
Doświadczenie kliniczne; przedostaje się przez całą rogówkę do przedniej komory oka |
|
Polimyksyna Bb |
Leczenie bakteryjnego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe |
Ofloksacyna, moksyfloksacyna |
Skuteczna alternatywa dla leczenia ogólnoustrojowego; odmienny mechanizm działania w stosunku do innych alternatywnych środków stosowanych miejscowo |
|
II. Środki przeciwgrzybicze |
|||
|
Amfoterycyna Ba |
Leczenie grzybiczego zapalenia płuc, stosowanie ogólnoustrojowe |
Nie określono |
Leczenie z wyboru |
|
Ketokonazolb |
Terapia wspomagająca w leczeniu grzybicy worków powietrznych, stosowanie miejscowe |
Enilkonazol |
Mniej drażniący w porównaniu ze środkiem alternatywnym; przeznaczony do stosowania miejscowego |
|
Mikonazolb |
Leczenie zakażeń grzybiczych oka |
Natamycyna, nystatyna, worykonazol |
Szerokie spektrum działania; mniej drażniący w porównaniu z innymi miejscowymi środkami przeciwgrzybiczymi |
|
Nystatynab |
Leczenie grzybic i drożdżyc oka i dróg płciowych |
Mikonazol |
Leczenie z wyboru w przypadku drożdżyc |
|
Worykonazolb |
Leczenie grzybiczego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe |
Mikonazol |
Szerokie spektrum działania |
|
III. Leki przeciwwirusowe |
|||
|
Acyklowirb |
Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, wyłącznie stosowanie miejscowe |
Gancyklowir |
Leczenie z wyboru w przypadku owrzodzenia rogówki przy podejrzeniu wpływu patogenu wirusowego |
|
Gancyklowirb |
Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, stosowanie miejscowe |
Acyklowir, walacyklowir |
Liczne dowody na leczenie różnych typów wirusów powodujących zakażenia opryszczkowe |
|
Walacyklowirb |
Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, podanie doustne |
Acyklowir |
Lepszy profil farmakokinetyczny i inna droga podania |
IV. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu oddechowego
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Ambroksolb |
Stymulacja wydzielania surfaktantu u przedwcześnie urodzonych źrebiąt |
Sterydy, bromheksyna, dembreksyna, podanie surfaktantu od zdrowego dawcy |
Preferowany wybór kliniczny u przedwcześnie urodzonych źrebiąt |
|
Flutikazonb |
Zwalczanie chorób układu oddechowego o podłożu alergicznym, w tym przypadków łagodnej do umiarkowanej astmy koni i jej podtypów, drogą wziewną |
Beklometazon |
Wdychanie prowadzi do mniejszej supresji czynności kory nadnerczy, szybszego powrotu do zdrowia po zakończeniu terapii i mniejszej liczby ogólnoustrojowych skutków ubocznych niż ogólnoustrojowa terapia kortykosteroidowa ze względu na ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe przy wdychaniu; szczególnie wskazany do zwalczania łagodnej do umiarkowanej oraz opornej na leczenie ciężkiej astmy, a także przy długotrwałej terapii podtrzymującej |
|
Bromek ipratropiumb |
Jako środek rozszerzający oskrzela u koni cierpiących na astmę o nasileniu od łagodnej do umiarkowanej |
Klenbuterol |
Działanie przeciwcholinergiczne, jako środek alternatywny wobec agonistów receptorów beta |
|
Oksymetazolinab |
Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa |
Fenylefryna |
Agonista receptorów alfa-adrenergicznych o silnych właściwościach zwężania naczyń i dłuższym działaniu |
|
Fenylefrynab |
Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa |
Oksymetazolina |
Ogranicza potrzebę wprowadzania rurek do nozdrzy podczas powrotu do zdrowia |
V. Substancje stosowane w kardiologii
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Amiodaronb |
Leczenie ogólnoustrojowe za pomocą leków podawanych doustnie stosowane w przypadku migotania przedsionków, częstoskurczu nadkomorowego i komorowego |
Siarczan/glukonian chinidyny, sotalol, werapamil |
Inny sposób działania: lek przeciwarytmiczny klasy III |
|
Propafenonb |
Leczenie częstoskurczu komorowego i tachyarytmii komorowej |
Siarczan/glukonian chinidyny |
Inny sposób działania: antagonista kanału sodowego, zmniejszający pobudliwość serca |
|
Chinapryla |
Leczenie niewydolności serca; ochrona układu krążenia u koni z migotaniem przedsionków (AF) lub niedomykalnością zastawki mitralnej (MR) |
Nie określono |
Inny sposób działania: inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) |
|
Siarczan/glukonian chinidynyb |
Leczenie arytmii serca |
Amiodaron, sotalol, werapamil |
Leczenie z wyboru przy migotaniu przedsionków |
|
Sotalolb |
Długotrwałe leczenie arytmii serca |
Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny |
Bardziej odpowiedni u koni wymagających długotrwałej terapii przeciwarytmicznej; mniej zdarzeń niepożądanych niż w przypadku amiodaronu |
|
Werapamilb |
Leczenie arytmii nadkomorowych |
Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny, sotalol |
Inny sposób działania: bloker kanału wapniowego |
VI. Substancje stosowane w procedurach diagnostycznych
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Siarczan barua |
Ulepszona wizualizacja przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych |
Nie określono |
Brak zadowalającego środka alternatywnego do poprawy wizualizacji przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych |
|
Fluoresceinab |
Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe |
Róż bengalski |
Preferowane narzędzie diagnostyczne, gdy następnie potrzebna jest kultura wirusowa |
|
Joheksola |
Środek kontrastowy stosowany w radiografii dolnego odcinka dróg moczowych, artografii, mielografii, fistulografii i dakriocystrografii |
Nie określono |
Niejonowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy |
|
Fenylefrynaa |
Diagnostyka choroby pastwiskowej |
Nie określono |
Pomocnicze podejście diagnostyczne do polineuropatii – choroby pastwiskowej koni |
|
Róż bengalskib |
Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe |
Fluoresceina |
Preferowane narzędzie diagnostyczne w diagnostyce zapalenia/owrzodzeń oczu |
|
Hormon uwalniający tyreotropinęa |
Diagnostyka dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej |
Nie określono |
Brak zadowalających środków alternatywnych do diagnostyki dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej |
VII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń przewodu pokarmowego
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Metoklopramidb |
Leczenie pooperacyjnej niedrożności jelit |
Dożylne uzupełnienie płynów, środki przeciwbólowe (np. fluniksyna), lidokaina |
Lek prokinetyczny |
|
Mizoprostolb |
Leczenie gruczołowej choroby żołądka i zapalenia jelita grubego |
Omeprazol, sukralfat |
Lepszy od omeprazolu w leczeniu gruczołowej choroby żołądka koni |
|
Fenylefrynaa |
Leczenie uwięźnięcia jelita w przestrzeni śledzionowo-nerkowej |
Nie określono |
Wartość kliniczna w uwalnianiu jelita uwięźniętego w przestrzeni śledzionowo-nerkowej; powoduje zależne od dawki kurczenie się śledziony |
|
Ranitydynab |
Leczenie wrzodów żołądka u krytycznie chorych nowo narodzonych źrebiąt, stosowanie dożylne |
Omeprazol |
Dożylna droga podania przynosi dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi doustnymi lekami przeciwwrzodowymi |
|
Sukralfatb |
Leczenie i profilaktyka wrzodów żołądka u koni |
Omeprazol |
Inny sposób działania niż w przypadku omeprazolu (substancja działająca ochronnie na błonę śluzową), zapewniający fizyczną stabilizację uszkodzonych tkanek |
VIII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń metabolizmu
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Insulinab |
Jako substancja pomocnicza w leczeniu hiperlipidemii niereagującej na terapię glukozą lub ciężkiej hiperlipidemii, stosowana w połączeniu z glukozą i innymi terapiami Diagnostyka zaburzeń metabolizmu (np. insulinooporność związana z zespołem metabolicznym koni lub dysfunkcją części pośredniej przysadki mózgowej) |
Heparyna o niskiej masie cząsteczkowej może być stosowana w przypadkach hiperlipidemii |
Insulina jest preferowanym wyborem klinicznym |
IX. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Atrakuriumb |
Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym |
Cisatrakurium, gwajafenezyna |
Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej |
|
Cisatrakuriumb |
Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym |
Atrakurium, gwajafenezyna |
Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej |
|
Sól sodowa dantrolenub |
Zapobieganie rabdomiolizie Zapobieganie hipertermii złośliwej podczas znieczulenia |
NLPZ, płyny dożylne, witamina E/selen |
Skuteczna jako środek zapobiegawczy, hamuje uwalnianie wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej, tym samym powodując przerwanie sprzężenia pobudzenie-skurcz |
|
Edrofoniuma |
Odwracanie skutków porażenia mięśni wywołanego przez atrakurium |
Nie określono |
Inhibitor cholinesterazy, niezbędny do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej; najmniejsze skutki uboczne spośród inhibitorów cholinesterazy u koni |
|
Gwajafenezynab |
Wywoływanie i utrzymywanie znieczulenia ogólnego w warunkach terenowych |
Atrakurium, cisatrakurium |
Szczególnie zalecana w warunkach terenowych (pozaszpitalnych), w których może być konieczne znieczulenie; ograniczony depresyjny wpływ na układ krążeniowo-oddechowy ułatwia bezpieczne znieczulenie bez zaawansowanego sprzętu monitorującego lub wentylacji mechanicznej |
X. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń neurologicznych
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Diazepama |
Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek |
Nie określono |
Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji |
|
Midazolama |
Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek |
Nie określono |
Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji |
XI. Substancje stosowane w okulistyce
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Acetazolamidb |
Leczenie jaskry, podanie doustne |
Fenylefryna |
Jego mechanizm działania jako inhibitora anhydrazy węglowej |
|
Cyklopentolatb |
Środek rozszerzający źrenice |
Atropina, fenylefryna |
Wywołuje znaczne rozszerzenie źrenic bez wpływu na wytwarzanie łez, ciśnienie śródgałkowe, funkcję trawienną (tj. ruchliwość jelit i powstawanie stolca) ani tętno |
|
Cyklosporyna Ab |
Leczenie chorób autoimmunologicznych oka |
Sterydy stosowane miejscowo |
Efekt immunosupresyjny poprzez zahamowanie namnażania limfocytów T i ograniczenie ekspresji genów cytokin |
|
Fenylefrynab |
Leczenie jaskry i nadmiernego łzawienia |
Atropina i tropikamid |
Nie zwiększa ciśnienia śródgałkowego (lub zwiększa je tylko nieznacznie) |
|
Synefrynab |
Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający |
Fenylefryna, tetryzolina |
Szybki skutek miejscowy; zwiększa wnikanie preparatów miejscowych, zapewniając efekt synergiczny np. z miejscową terapią przeciwdrobnoustrojową |
|
Tetryzolinab |
Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający |
Fenylefryna, synefryna |
Szybki skutek miejscowy |
|
Maleinian tymololub |
Leczenie jaskry, stosowanie miejscowe |
Acetazolamid |
Specyficzny sposób działania jako nieselektywnego środka blokującego receptor beta-adrenergiczny, ważny lek w leczeniu jaskry |
|
Acetonid triamcynolonub |
Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia |
Atropina, tropikamid |
Skuteczne leczenie niskiego ryzyka w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia |
|
Tropikamidb |
Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej |
Atropina, cyklopentolat, acetonid triamcynolonu |
Szybkie rozpoczęcie działania |
XII. Substancje stosowane do sedacji i premedykacji (i wywołania antagonizmu)
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Acepromazynab |
Do wieloaspektowego podejścia do uspokajania i premedykacji w połączeniu z innymi środkami uspokajającymi |
Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam |
Sposobu działania acepromazyny i wyjątkowej jakości sedacji, jaką ona zapewnia, nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 ani benzodiazepinom |
|
Atipamezola |
Odwracanie skutków agonistów receptora alfa 2 |
Nie określono |
Odwraca skutki uspokajające i przeciwbólowe oraz niepożądane reakcje układu krążenia |
|
Deksmedetomidynab |
Sedacja lub znieczulenie ogólne jako część protokołów znieczulenia częściowo lub całkowicie dożylnego |
Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam |
Najbardziej selektywny agonista receptora alfa 2; krótki okres półtrwania i szybka redystrybucja, które szczególnie sprzyjają jej stosowaniu jako wlewu o stałym przepływie |
|
Diazepamb |
Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego |
Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna |
Sposób działania (na receptor kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie |
|
Midazolamb |
Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego |
Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna |
Sposób działania (na receptor GABA) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie |
|
Flumazenila |
Dożylny środek odwracający skutki wywoływane przez benzodiazepiny podczas wyprowadzania z różnych form znieczulenia całkowicie dożylnego |
Nie określono |
Antagonista, który konkurencyjnie blokuje miejsce wiązania benzodiazepiny w receptorze GABA |
|
Naloksona |
Odwracanie skutków wywoływanych przez opioidy w nagłych przypadkach |
Nie określono |
Brak środków alternatywnych |
|
Propofolb |
Indukcja znieczulenia u źrebiąt poprzez podanie dożylne |
Izofluran |
Poprawa stabilności układu krążenia i jakości wybudzania w porównaniu ze znieczuleniem wziewnym u źrebiąt |
XIII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń ogólnoustrojowych
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Allopurynolb |
Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne u nowo narodzonych źrebiąt |
Witamina E |
Inny niż w przypadku witaminy E sposób działania w blokowaniu powstawania reaktywnych form tlenu (RFT) |
|
Dalteparynab |
Środek przeciwzakrzepowy |
Heparyna |
Zmniejszenie wielkości cząsteczek wiąże się wprawdzie z utratą aktywności hamującej trombinę, ale jednocześnie i ze wzrostem blokowania czynnika Xa (FXa) w porównaniu z niefrakcjonowaną heparyną |
|
Dobutaminab |
Postępowanie w przypadku niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym |
Efedryna |
Lek pierwszego wyboru w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych w znieczuleniu ogólnym |
|
Dopaminaa |
Jako część protokołu leczenia wyłącznie w przypadku poważnego uszkodzenia nerek/niewydolności nerek |
Nie określono |
Wykazano, że niskie dawki powodują wazodylatację nerek, zwiększony przepływ krwi w nerkach i zwiększone wytwarzanie moczu bez ogólnoustrojowych skutków dla układu krążenia u przytomnych zdrowych koni |
|
Efedrynab |
Leczenie niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym |
Dobutamina |
Stosowana w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych przy znieczuleniu ogólnym, w przypadku gdy dobutamina jest nieskuteczna. Inny sposób działania niż dobutamina, mający bardziej bezpośredni wpływ na kurczliwość serca |
|
Polibursztynian żelatynyb |
Przeciwdziałanie długotrwałej hipowolemii wynikającej z warunków takich jak np. niski poziom albumin |
Krystaloidy |
Koloidy składają się z większych cząsteczek w porównaniu z krystaloidami, a zatem pozostają dłużej w przestrzeni wewnątrznaczyniowej, co jest korzystne dla korygowania hipowolemii spowodowanej np. przez hipoalbuminemię |
|
Glikopyrrolatb |
Leczenie i profilaktyka bradykardii |
Atropina |
Minimalny efekt centralny; odpowiedni u przytomnych koni, przed znieczuleniem i po nim |
|
Noradrenalina/norepinefrynab |
Leczenie wczesnego wstrząsu septycznego Wspieranie pracy układu krążenia u krytycznie chorych źrebiąt |
Dobutamina, dopamina |
U zagrożonych (chorych) źrebiąt jest to w zasadzie jedyna katecholamina skuteczna w leczeniu niedociśnienia |
|
Wazopresynab |
Leczenie zapaści krążeniowej u źrebiąt i koni dorosłych |
Epinefryna, dopamina, dobutamina |
Środek alternatywny w przypadkach gdy standardowe terapie z użyciem katecholamin, takich jak dopamina, dobutamina, epinefryna, są nieskuteczne lub wymagają nasilenia działania w celu przywrócenia napięcia naczyniowego w opornych na leczenie stanach wstrząsu wazodylatacyjnego |
XIV. Substancje stosowane w leczeniu nowotworów
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Imikwimoda |
Leczenie sarkoidów |
Nie określono |
Aktualne badania sugerują, że sarkoidy u koni prawdopodobnie są wynikiem złożonej interakcji, w tym dysfunkcji układu odpornościowego żywiciela |
XV. Różne
|
Substancja czynna (1) |
Wskazania |
Środki alternatywne |
Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
|
Cetyryzynab |
Leczenie schorzeń, w przypadku których uznaje się, że potrzebny jest lek przeciwhistaminowy |
Chlorfenamina |
Odwrotni agoniści receptora histaminy 1 (H1) drugiej generacji są środkami alternatywnymi o mniejszej liczbie (sedatywnych) skutków ubocznych dla ośrodkowego układu nerwowego |
|
Domperydonb |
Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy |
Sulpiryd |
Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej |
|
Sulpirydb |
Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy |
Domperydon |
Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej |
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2026/1810/oj
ISSN 1977-0766 (electronic edition)