8.6.2022   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 224/11


P9_TA(2021)0464

Ψηφιοποίηση υποβολής στοιχείων, παρακολούθησης και ελέγχου σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 2021 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και ελέγχου (2021/2054(INL))

(2022/C 224/02)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 322 παράγραφος 1 και το άρθρο 325 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (δημοσιονομικός κανονισμός) (1),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (2),

—

έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2017, σχετικά με την καταπολέμηση, μέσω του ποινικού δικαίου, της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (οδηγία PIF) (3),

—

έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, και για την τροποποίηση των οδηγιών 2009/138/EΚ και 2013/36/EΕ (οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες) (4),

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 22 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (5),

—

έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη συλλογή δεδομένων για ουσιαστικούς λογιστικούς και άλλους ελέγχους (6),

—

έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων,

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του, της 14ης Μαΐου 2020, με τις παρατηρήσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των αποφάσεων σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2018, τμήμα ΙΙI — Επιτροπή και εκτελεστικοί οργανισμοί (7),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του, της 29ης Απριλίου 2021, με τις παρατηρήσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των αποφάσεων σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2019, τμήμα ΙΙI — Επιτροπή και εκτελεστικοί οργανισμοί (8),

—

έχοντας υπόψη την παράγραφο 24 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης-21ης Ιουλίου 2020 σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027,

—

έχοντας υπόψη τη διαπίστωση του Δικαστηρίου στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-465/00, C-138/01 και C-139/01 Österreichischer Rundfunk (9) ότι «σε μια δημοκρατική κοινωνία, οι φορολογούμενοι και η κοινή γνώμη έχουν γενικά το δικαίωμα να ενημερώνονται για τη χρήση των δημόσιων εσόδων»,

—

έχοντας υπόψη τη μελέτη που εκπονήθηκε από το Θεματικό Τμήμα Δημοσιονομικών Υποθέσεων, όπως ζητήθηκε από την Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού, με τίτλο «Οι μεγαλύτεροι 50 δικαιούχοι της ΚΓΠ και των ταμείων συνοχής σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ»,

—

έχοντας υπόψη τη μελέτη αξιολόγησης της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας που εκπονήθηκε από την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο «Digitalisation of the European reporting, monitoring and audit» (Ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και ελέγχου),

—

έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 4/2020 του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο: «Χρήση νέων τεχνολογιών απεικόνισης για την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής: συνολικά σταθερή η πρόοδος, βραδύτερη ωστόσο ως προς την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών και κλιματικών απαιτήσεων»,

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 47 και 54 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A9-0311/2021),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 15 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης διεξάγουν τις εργασίες τους όσο το δυνατόν πιο ανοικτά·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, η εφαρμογή της εν λόγω αρχής συνεπάγεται ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν πού και για ποιον σκοπό δαπανώνται κονδύλια από την Ένωση· σημειώνει ότι ο αριθμός των εκτός προϋπολογισμού μέσων εξακολουθεί να αυξάνεται και θεωρεί ότι τα μέσα όπως το «Next Generation EU» αποτελούν το θεμέλιο της άμεσης διαχείρισης από την Επιτροπή· επισημαίνει ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων, τον έλεγχο και τη χορήγηση απαλλαγής· ζητεί να επικαιροποιηθεί ο δημοσιονομικός κανονισμός, ώστε να μπορέσει το Κοινοβούλιο να εκπληρώσει την εντολή του όσον αφορά τον έλεγχο αυτών των νέων μηχανισμών· τονίζει ότι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης της υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και ελέγχου σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοσιοποίηση και η πλήρης διαφάνεια σχετικά με τη χρήση των κονδυλίων της Ένωσης είναι απαραίτητη για την αποδοχή των εν λόγω δαπανών και είναι επίσης ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η λογοδοσία, η αξιοπιστία και ο καλύτερος έλεγχος των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της αποφυγής της κατάχρησης, της διαφθοράς, της απάτης και της σύγκρουσης συμφερόντων·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 38 του δημοσιονομικού κανονισμού καθορίζει τους ισχύοντες κανόνες για τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τους αποδέκτες και άλλων πληροφοριών·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές στην εφαρμογή των κανόνων αυτών έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου υπάρχει σήμερα ένα σύστημα υποβολής εκθέσεων για την ΚΓΠ σε κάθε κράτος μέλος και περισσότερα από 250 συστήματα υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο της διαρθρωτικής πολιτικής και της πολιτικής συνοχής στα κράτη μέλη·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος υπάρχουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο σχεδιασμού των συστημάτων αυτών, στον τρόπο λειτουργίας τους και στην ανάκτηση και ανταλλαγή πληροφοριών από αυτά·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κατακερματισμός των δεδομένων καθιστά εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη, την ταυτοποίηση των τελικών δικαιούχων για τα ταμεία της Ένωσης που υπόκεινται σε άμεση, έμμεση ή επιμερισμένη διαχείριση·

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν πολλά συστήματα που δεν περιλαμβάνουν μοναδικούς αριθμούς αναγνώρισης για φυσικά πρόσωπα και εταιρείες·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά τις εταιρείες τα υφιστάμενα συστήματα στις περισσότερες περιπτώσεις δεν περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τον ιδιοκτήτη ή τους ιδιοκτήτες και τους πραγματικούς δικαιούχους των εταιρειών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφιοποίηση της υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και ελέγχου σε ευρωπαϊκό επίπεδο συμβάλλει τα μέγιστα στην αποφυγή της παραπληροφόρησης, εάν οι μη ευαίσθητες πληροφορίες είναι δημόσια διαθέσιμες·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει επανειλημμένα από την Επιτροπή να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τους 50 μεγαλύτερους δικαιούχους της ΚΓΠ και των διαρθρωτικών ταμείων σε κάθε κράτος μέλος, αλλά μέχρι στιγμής έχει λάβει μη πλήρεις και μη ικανοποιητικές απαντήσεις·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο ξεκίνησε το 2020 μελέτη με σκοπό τον εντοπισμό των 50 μεγαλύτερων δικαιούχων της ΚΓΠ και των διαρθρωτικών ταμείων σε κάθε κράτος μέλος, με βάση δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, η οποία έχει προσφέρει ενδιαφέροντα πορίσματα, αλλά έχει επίσης καταδείξει ότι παραμένει δύσκολο το να εντοπιστούν σαφώς πολλοί τελικοί δικαιούχοι·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα κατάσταση καθιστά εκ των πραγμάτων αδύνατο για οποιονδήποτε να αποκτήσει μια γενική εικόνα των χρημάτων που λαμβάνουν οι τελικοί δικαιούχοι από την ΚΓΠ και από τις διαρθρωτικές πολιτικές και τις πολιτικές συνοχής·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που παρουσιάστηκαν στη δημόσια ακρόαση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού στις 2 Σεπτεμβρίου 2021, κατέδειξαν σαφή ανάγκη για βελτίωση της διαφάνειας του υφιστάμενου συστήματος εποπτείας των κονδυλίων της Ένωσης·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες εταιρείες και φυσικά πρόσωπα δραστηριοποιούνται σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, λαμβάνουν επιδοτήσεις της Ένωσης σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη και, δεδομένου ότι οι εταιρικές δομές μπορεί να είναι άκρως περίπλοκες και αδιαφανείς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να παρακολουθεί το συνολικό χρηματικό ποσό που έχει συγκεντρώσει καθεμία από αυτές τις πολυεθνικές·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε σχέση με τη συμφωνία μεταξύ των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων για το ΠΔΠ 2021-2027, αναγνώρισε στις 17-21 Ιουλίου 2020, στην παράγραφο 24 των συμπερασμάτων του, την ανάγκη για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους της ενωσιακής χρηματοδότησης για τους σκοπούς του ελέγχου και του λογιστικού ελέγχου·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες καταδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, διαφανές και εύχρηστο τυποποιημένο και όσο το δυνατόν βασισμένο σε αρχές ανοικτής πηγής διαλειτουργικό ψηφιακό σύστημα σε επίπεδο Ένωσης, το οποίο θα επιτρέπει στις αρχές υλοποίησης των κρατών μελών να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τους δικαιούχους της ΚΓΠ, των διαρθρωτικών ταμείων, της πολιτικής συνοχής και οποιουδήποτε άλλου ταμείου, προκειμένου να μπορούν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές, η OLAF και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης και το κοινό να λαμβάνουν πλήρεις και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των τελικών δικαιούχων, το ποσό που λαμβάνουν και από ποια κονδύλια·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το κοινό θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους άμεσους και τους τελικούς δικαιούχους κονδυλίων της Ένωσης στον μέγιστο δυνατό βαθμό, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες για την προστασία των δεδομένων και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) σχετικά με τη δημοσίευση δεδομένων σχετικά με τους δικαιούχους κονδυλίων της Ένωσης·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να εξασφαλίζει την εναρμόνιση του μορφότυπου των δεδομένων, να είναι αναγνώσιμο από μηχάνημα, να περιέχει μοναδικούς αριθμούς αναγνώρισης, να περιλαμβάνει λειτουργίες αναζήτησης και ταξινόμησης, να είναι διαλειτουργικό έτσι ώστε τα δεδομένα να μπορούν να ομαδοποιούνται όχι μόνο σε σχέση με μία πολιτική ή ένα ταμείο αλλά και σε όλες τις πολιτικές, τα ταμεία και τα κράτη μέλη, ενώ θα πρέπει να αφορά την άμεση, έμμεση και επιμερισμένη διαχείριση·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να αναπτυχθεί από την Επιτροπή προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης διαλειτουργικότητα, συμπεριλαμβανομένης της αυτόματης μετάφρασης των κύριων στοιχείων του συστήματος, και να διασφαλιστεί η ταχύτερη δυνατή εφαρμογή του συστήματος αυτού σε όλα τα κράτη μέλη, τις πολιτικές και τα ταμεία·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με το υψηλότερο επίπεδο κυβερνοασφάλειας, προκειμένου να αποφευχθούν οποιεσδήποτε κυβερνοεπιθέσεις ή απόπειρες κυβερνοεπιθέσεων σε αυτό το σύστημα που χρησιμοποιείται από όλα τα κράτη μέλη·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης θα πρέπει να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος, το οποίο θα πρέπει να τεθεί στη διάθεση των κρατών μελών και των περιφερειακών αρχών που είναι αρμόδιες για τη λειτουργία και τη διατήρηση των εν λόγω συστημάτων υποβολής εκθέσεων, καθώς και στη διάθεση δημοσιογράφων, εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και του ευρέος κοινού σε συνδυασμό με μαθήματα κατάρτισης για τους υπαλλήλους που είναι επιφορτισμένοι με την καθημερινή λειτουργία των συστημάτων·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είναι ρεαλιστικό τα συστήματα υποβολής εκθέσεων για την ΚΓΠ και τις διαρθρωτικές πολιτικές και τις πολιτικές συνοχής να επικαιροποιούνται συνεχώς με τις πλέον πρόσφατες πληροφορίες σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών και, ως εκ τούτου, με τους τελικούς δικαιούχους, και ότι, κατά συνέπεια, τα συστήματα θα πρέπει να συνδέονται αυτόματα με δημόσιες βάσεις δεδομένων εταιρειών και κοινές βάσεις δεδομένων για τους τελικούς δικαιούχους·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δημόσιοι φορείς είναι συχνά οι άμεσοι αποδέκτες κονδυλίων από την ΚΓΠ ή τα διαρθρωτικά ταμεία, τα οποία στη συνέχεια καταβάλλονται σε άλλους αποδέκτες στο πλαίσιο της υλοποίησης συγκεκριμένου προγράμματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο δημόσιος φορέας θα πρέπει επίσης να υποχρεούται να αναφέρει ποιοι είναι οι τελικοί αποδέκτες των χρημάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ψηφιακό σύστημα θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι συμβατό και με τα εσωτερικά συστήματα των αρμόδιων εθνικών φορέων και αρχών, των αρχών διαχείρισης και πληρωμών, καθώς και με εθνικές βάσεις δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις και τους διαγωνισμούς·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο διαλειτουργικό σύστημα θα πρέπει να τηρεί τους κανόνες του ΓΚΠΔ και τους εύλογους «κανόνες de minimis» για τη δημοσίευση δεδομένων·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δεδομένα σχετικά με τους αποδέκτες κονδυλίων από την ΚΓΠ και τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής θα πρέπει να είναι διαθέσιμα στο κοινό για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες για τη δημοσίευση δεδομένων όσον αφορά τους δικαιούχους κονδυλίων από πολιτικές επιμερισμένης διαχείρισης θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να εναρμονιστούν με τους κανόνες που αφορούν τους δικαιούχους κονδυλίων υπό άμεση διαχείριση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δορυφορικά δεδομένα πρέπει να χρησιμοποιούνται συχνότερα και καλύτερα και να αρθούν τα εμπόδια που παρακωλύουν επί του παρόντος την ευρεία χρήση των νέων τεχνολογιών από τους οργανισμούς πληρωμών (10)·

1.

ζητεί από την Επιτροπή, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού, να υποβάλει, πριν από το τέλος του 2021, τις αναγκαίες νομοθετικές προτάσεις για τροποποιήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, σύμφωνα με τις συστάσεις που εκτίθενται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού·

2.

εκτιμά ότι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της ζητούμενης πρότασης πρέπει να καλυφθούν από τον προϋπολογισμό της Ένωσης·

3.

θεωρεί ότι η διασφάλιση της εμπιστοσύνης στη δημοσιονομική διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης είναι απαραίτητη για τη συνολική εμπιστοσύνη στα θεσμικά όργανα της Ένωσης και, ως εκ τούτου, για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του εγχειρήματος της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης·

4.

θεωρεί ότι οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους είναι στρατηγικής σημασίας μέσα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και ότι η δρομολόγηση της ευρωπαϊκής συμμαχίας για τα βιομηχανικά δεδομένα, την υπολογιστική αιχμής και το υπολογιστικό νέφος αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα από αυτή την άποψη·

5.

τονίζει ότι οι σαφείς, κατανοητοί και δίκαιοι κανόνες σχετικά με το ποιοι δικαιούνται να λαμβάνουν στήριξη ή να συμμετέχουν σε προγράμματα δαπανών αποτελούν μια πρώτη προϋπόθεση για τη στήριξη όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης·

6.

πιστεύει ακράδαντα ότι ο πλέον αποδοτικός και αποτελεσματικός τρόπος για να ενισχυθεί περαιτέρω η προστασία των οικονομικών της Ένωσης και έτι περισσότερο ο έλεγχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, διαλειτουργικού και εναρμονισμένου συστήματος συλλογής, παρακολούθησης και ανάλυσης πληροφοριών σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους σε όλα τα κράτη μέλη·

7.

θεωρεί ότι η διαφάνεια σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων και, κατά συνέπεια, σχετικά με την ταυτότητα εκείνων που λαμβάνουν χρήματα από διαφορετικά ταμεία και προγράμματα και σχετικά με τα ποσά που λαμβάνουν, καθώς και οι πολιτικές για την αποφυγή της απάτης αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο για τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης στη δημοσιονομική διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης· αναγνωρίζει ότι η δημοσίευση δεδομένων σχετικά με τους δικαιούχους θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ελάχιστα προβλεπόμενα όρια, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες για την προστασία των δεδομένων και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ·

8.

θεωρεί, επιπλέον, ότι η διαφάνεια που εξασφαλίζει ένα πρόγραμμα ψηφιοποίησης που θα δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο, διαλειτουργικό και εναρμονισμένο σύστημα θα μπορούσε να αποτελέσει το καλύτερο μέσο για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης σε όλα τα κράτη μέλη·

9.

θεωρεί ότι η διαφάνεια σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους αποτελεί επίσης πολύ αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση πιθανών καταχρήσεων, συγκρούσεων συμφερόντων, απάτης και διαφθοράς που συνδέονται με τη δαπάνη και την κατανομή των κονδυλίων της Ένωσης·

10.

πιστεύει ότι η διαφάνεια των δημόσιων πόρων διασφαλίζει την απόδοση ευθυνών και ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δημόσιες αρχές·

11.

υπογραμμίζει ότι η διαφάνεια σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους θα διασφαλίσει ότι οι αρχές λογιστικού ελέγχου, ελέγχου και απαλλαγής στις εθνικές και περιφερειακές διοικήσεις, η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θα έχουν πολύ καλύτερες και ακριβέστερες δυνατότητες για να διασφαλίσουν ότι τα χρήματα δαπανώνται αποδοτικά ή να επανακτήσουν τα χρήματα σε περίπτωση διαπίστωσης απάτης ή οποιουδήποτε άλλου είδους διασπάθισης σύμφωνα με κανόνες και με τις φιλοδοξίες πολιτικής· τονίζει ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης (OLAF) και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα είναι επίσης σε θέση να αντεπεξέρχονται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ακρίβεια στα καθήκοντά τους εάν τους παρέχεται πλήρης πρόσβαση σε άρτιες και αξιόπιστες πληροφορίες·

12.

υπογραμμίζει, επιπλέον, ότι η συνεκτικότερη και σε ενωσιακό επίπεδο δημοσίευση δεδομένων σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους θα προσφέρει στους δημοσιογράφους, τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και το ευρύ κοινό πολύ καλύτερες δυνατότητες να εγείρουν θεμιτά ερωτήματα και ανησυχίες και, ως εκ τούτου, να αποκαλύψουν πιθανές περιπτώσεις κατάχρησης ή απάτης σε σχέση με κονδύλια της Ένωσης ή την υποψία εμπλοκής πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων·

13.

θεωρεί ότι η σημερινή κατάσταση κατά την οποία είναι αδύνατον να σχηματιστεί μια ικανοποιητικά ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με το ποιος λαμβάνει και πόσα χρήματα, ειδικά από κονδύλια επιμερισμένης διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης ιδίως της αδυναμίας συγκέντρωσης μεμονωμένων ποσών που αφορούν τον ίδιο άμεσο ή/και τελικό δικαιούχο ή/και τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο, είναι απαράδεκτη και πρέπει να αλλάξει το συντομότερο δυνατόν ώστε να αυξηθεί η διαφάνεια και η αποδοτικότητα των κονδυλίων της Ένωσης·

14.

πιστεύει ακράδαντα ότι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να διορθωθεί η κατάσταση είναι η αναθεώρηση των σχετικών τμημάτων του δημοσιονομικού κανονισμού με στόχο την αύξηση της διαφάνειας σχετικά με το ποιος λαμβάνει χρήματα και πόσα χρήματα λαμβάνει και από ποια ταμεία και προγράμματα της Ένωσης·

15.

υπογραμμίζει ότι μια τέτοια αλλαγή στον δημοσιονομικό κανονισμό μπορεί να συνεπάγεται αλλαγές στην τομεακή νομοθεσία σχετικά με τα ταμεία και τα προγράμματα αντίστοιχα·

16.

τονίζει ότι μια τέτοια αναθεώρηση του ισχύοντος δημοσιονομικού κανονισμού θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού που έχει ανακοινώσει η Επιτροπή, η οποία θα υποβληθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2021·

17.

θεωρεί ότι η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού θα πρέπει να περιλαμβάνει μια στέρεη νομική βάση για την υποχρεωτική χρήση ανοικτών και τυποποιημένων δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις, καθώς και να καταστήσει τα συστήματα ΤΠ για τον δημοσιονομικό έλεγχο υποχρεωτικά και διαλειτουργικά με τις εθνικές και περιφερειακές βάσεις δεδομένων·

18.

τονίζει ότι η αναθεώρηση θα πρέπει να διασφαλίζει τη χρήση τυποποιημένων συνόλων δεδομένων και τη δυνατότητα εντοπισμού των τελικών δικαιούχων των κονδυλίων· θεωρεί ότι τα υποχρεωτικά πληροφοριακά στοιχεία που συλλέγονται για σκοπούς λογιστικού και άλλου ελέγχου πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον τον αριθμό μητρώου των νομικών οντοτήτων, τον εθνικό αριθμό ταυτότητας των φυσικών προσώπων, την ένδειξη του είδους του δικαιούχου, των υπεργολάβων, των πραγματικών δικαιούχων, το κατά πόσον ο δικαιούχος λαμβάνει επίσης κρατική ενίσχυση και τα στοιχεία επικοινωνίας του· υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα μέσω του διαλειτουργικού ψηφιακού συστήματος υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης θα έπρεπε να περιορίζεται στις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, όργανα και οργανισμούς για σκοπούς λογιστικού ελέγχου, ελέγχου και απαλλαγής και θα έπρεπε να συμμορφώνεται αυστηρά με τις απαιτήσεις προστασίας των δεδομένων·

19.

τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η χρήση ολοκληρωμένων και τυποποιημένων εργαλείων υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης είναι υποχρεωτική και εφαρμόζεται πλήρως στα κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, δεν είναι πλέον αποκλειστικά προαιρετική·

20.

υπογραμμίζει ότι η αναθεώρηση θα πρέπει να διασφαλίζει περαιτέρω ότι όταν ο άμεσος αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης είναι εταιρεία, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι είναι δυνατή η ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων της εν λόγω εταιρείας·

21.

υπογραμμίζει ότι σε περιπτώσεις κατά τις οποίες άμεσος αποδέκτης είναι μια εταιρεία που ανήκει σε άλλη εταιρεία, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι είναι δυνατός ο εντοπισμός και των πραγματικών δικαιούχων της δεύτερης εταιρείας, και ότι η υποχρέωση αυτή θα πρέπει να ισχύει για όλες τις εταιρείες που εμπλέκονται στη διάρθρωση του καθεστώτος ιδιοκτησίας· θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι οι μητρικές εταιρείες θα πρέπει να θεσπίζουν μοναδικούς αριθμούς ταυτοποίησης για τους δικαιούχους ούτως ώστε κάθε θυγατρική να έχει έναν μεταγενέστερο αριθμό, έτσι ώστε να καθίσταται δυνατός ο πλήρης εντοπισμός των τελικών αποδεκτών και των πραγματικών δικαιούχων·

22.

σημειώνει ότι αυτή η υποχρέωση ταυτοποίησης του πραγματικού δικαιούχου θα πρέπει να ισχύει τουλάχιστον όταν οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο κατέχει πάνω από το 15 % της εν λόγω εταιρείας· τονίζει ότι οι μετοχές εταιρειών που ανήκουν σε συγγενείς θα πρέπει να αθροίζονται και να υπολογίζονται ως μία·

23.

σημειώνει ότι η υποχρέωση να είναι δυνατή η ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων της εταιρείας θα πρέπει επίσης να ισχύει όταν μια εταιρεία βρίσκεται σε χώρα εκτός της Ένωσης·

24.

σημειώνει ότι η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει ότι οι δημόσιες οντότητες, οι οποίες είναι οι άμεσοι αποδέκτες κονδυλίων της Ένωσης, θα πρέπει να υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τους τελικούς δικαιούχους των κονδυλίων, δηλαδή εάν πρόκειται για φυσικά ή νομικά πρόσωπα διαφορετικά από την ίδια τη δημόσια οντότητα· υπογραμμίζει ότι το ψηφιακό σύστημα πρέπει να είναι συμβατό με τα εσωτερικά συστήματα των αρμόδιων εθνικών φορέων και αρχών, των αρχών διαχείρισης και πληρωμών, καθώς και με εθνικές βάσεις δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις και τους διαγωνισμούς·

25.

καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει και να θέσει στη διάθεση των δημοσιονομικών παραγόντων και οντοτήτων που είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων των αρμόδιων εθνικών και περιφερειακών αρχών στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, ένα σύστημα για τη διασφάλιση της ψηφιοποίησης της ευρωπαϊκής υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και ελέγχου για την ΚΓΠ, τις πολιτικές συνοχής και διαρθρωτικών ταμείων και άλλες πολιτικές·

26.

τονίζει ότι ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να βασίζεται, στο μέτρο του δυνατού, σε αρχές ανοικτού κώδικα και να χρησιμοποιεί τυποποιημένα σύνολα δεδομένων και μέτρα για τη συλλογή, σύγκριση και συγκέντρωση πληροφοριών και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με τους άμεσους και τους τελικούς αποδέκτες και τους δικαιούχους ενωσιακής χρηματοδότησης, για σκοπούς ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και απαλλαγής· υπογραμμίζει την ανάγκη έκδοσης ηλεκτρονικής ταυτότητας ως πρώτο βήμα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους δημόσιους θεσμούς·

27.

υπογραμμίζει ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να αναπτυχθεί με σκοπό να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με τις αρχές της διαφάνειας, όπως ορίζονται στον τίτλο ΙΙ, κεφάλαιο 8 του δημοσιονομικού κανονισμού·

28.

επισημαίνει ότι οι δημοσιογράφοι, οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και το ευρύ κοινό θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ένα τέτοιο σύστημα προκειμένου να διευκολύνεται η έρευνα σχετικά με τη χρήση των δημόσιων κονδυλίων και, ενδεχομένως, να αποκαλύπτονται περιστατικά απάτης χωρίς να παραβιάζονται οι κανόνες του ΓΚΠΔ·

29.

ζητεί το σύστημα αυτό να αναπτυχθεί εντός δύο ετών και να καταστεί διαθέσιμο και υποχρεωτικό για δωρεάν χρήση από τις αναφέρουσες αρχές στα κράτη μέλη·

30.

υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος θα πρέπει να συνοδεύεται από τη δυνατότητα των εθνικών και περιφερειακών αρχών και των σχετικών θεσμικών οργάνων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων του Κοινοβουλίου, της Επιτροπής, του ΕΕΣ, της OLAF και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, κατά περίπτωση, να διασφαλίζουν αποτελεσματικούς ελέγχους σχετικά με συγκρούσεις συμφερόντων, παρατυπίες, ζητήματα διπλής χρηματοδότησης και κάθε κατάχρηση κονδυλίων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης σύγχρονων εργαλείων ΤΠ, όπως το ARACHNE·

31.

επισημαίνει το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστημα θα επέτρεπε τον ταχύ εντοπισμό των επαναλαμβανόμενων και πιθανών υπερεκπροσωπούμενων δικαιούχων κονδυλίων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των αναδόχων σε διαδικασίες διαγωνισμών·

32.

ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η αναγκαία χρηματοδότηση για ένα τέτοιο σύστημα θα διατεθεί στον προϋπολογισμό της Ένωσης μαζί με πιστώσεις για κατάρτιση και τεχνική βοήθεια για το προσωπικό των εθνικών και περιφερειακών αρχών το οποίο θα χρησιμοποιεί το σύστημα αυτό·

33.

σημειώνει ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί αφ’ εαυτού να περιέχει επικαιροποιημένα δεδομένα σχετικά με την ιδιοκτησία εταιρειών· σημειώνει περαιτέρω ότι μια τέτοια απαίτηση θα σήμαινε ότι οι διαχειριστικές αρχές θα καθίσταντο υπεύθυνες για τα δεδομένα σχετικά με εταιρείες, για τα οποία δεν είναι αρμόδιες·

34.

ζητεί το σύστημα να είναι σχεδιασμένο κατά τρόπο ώστε να συνδέεται αυτόματα με βάσεις δεδομένων που περιέχουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών, καθώς και να είναι συμβατό με τα εσωτερικά συστήματα των αρμόδιων εθνικών φορέων και αρχών, των αρχών διαχείρισης και πληρωμών, καθώς και με εθνικές βάσεις δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις και τους διαγωνισμούς·

35.

ζητεί οι πληροφορίες σχετικά με τους αποδέκτες κονδυλίων της Ένωσης να γίνονται δημόσια διαθέσιμες για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών·

36.

υπογραμμίζει ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να σέβεται τους κανόνες της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ· σημειώνει ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ του επιπέδου λεπτομέρειας των πληροφοριών που πρέπει να συλλέγονται, να συγκεντρώνονται και να αποθηκεύονται για σκοπούς λογιστικού ελέγχου, ελέγχου και απαλλαγής και οι οποίες μπορούν να διατίθενται στο ευρύ κοινό· τονίζει ότι οι αρχές λογιστικού ελέγχου, ελέγχου και απαλλαγής πρέπει να έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, ενώ η δημοσίευση των δεδομένων μπορεί να περιορίζεται από τις ισχύουσες απαιτήσεις προστασίας δεδομένων και τα ελάχιστα προβλεπόμενα όρια·

37.

επισημαίνει ότι ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να προστατεύεται αποτελεσματικά από κυβερνοαπειλές· ζητεί από την Επιτροπή να επενδύσει σε υψηλού επιπέδου λογισμικό κυβερνοασφάλειας και να διενεργεί περιοδικές δοκιμές για τον εντοπισμό πιθανών τρωτών σημείων επίσης σε επίπεδο κρατών μελών·

38.

αναγνωρίζει ότι το σύστημα θα πρέπει να τηρεί κανόνες σχετικά με τα ελάχιστα ποσά που δεν θα δημοσιοποιούνται· τονίζει ότι οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει, ωστόσο, να αθροίζουν πάντα όλα τα κονδύλια που καταβάλλονται σε έναν και μόνο δικαιούχο και, εάν το συνολικό ποσό που καταβάλλεται σε οποιονδήποτε μεμονωμένο δικαιούχο υπερβαίνει το ελάχιστο ποσό, οι πληροφορίες σχετικά με όλες τις πληρωμές προς τον εν λόγω δικαιούχο θα πρέπει να δημοσιοποιούνται·

39.

ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το σύστημα αυτό θα χρησιμοποιείται επίσης στον μέγιστο δυνατό βαθμό για κονδύλια και πολιτικές υπό άμεση διαχείριση, με τους ίδιους κανόνες όσον αφορά τη διαφάνεια που ισχύουν για τους αποδέκτες κονδυλίων από προγράμματα της Ένωσης·

40.

τονίζει ότι το υφιστάμενο σύστημα έγκαιρου εντοπισμού και αποκλεισμού (EDES) διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι εφαρμόζεται μόνο σε κονδύλια υπό άμεση διαχείριση, τα οποία αντιστοιχούν μόνο στο 20 % περίπου των κονδυλίων της Ένωσης· εκφράζει επίσης την ανησυχία του για το γεγονός ότι οικονομικοί φορείς που, σύμφωνα με την OLAF, έχουν καταχραστεί δημόσια κονδύλια δεν αποκλείονται αυτομάτως από τις συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης ή δεν υπόκεινται σε οικονομικές κυρώσεις· παροτρύνει την Επιτροπή να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του EDES στην επικείμενη αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού, προκειμένου να καταστεί πιο αποτελεσματικό·

41.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και τις επισυναπτόμενες συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.

(1)  ΕΕ L 193 της 30.7.2018, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1.

(3)  ΕΕ L 198 της 28.7.2017, σ. 29.

(4)  ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 43.

(5)  ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17.

(6)  ΕΕ C 58 I της 18.2.2021, σ. 2.

(7)  ΕΕ L 417 της 11.12.2020, σ. 381.

(8)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2021)0164.

(9)  ECLI:EU:C:2003:294, σκέψη 85.

(10)  Ειδική έκθεση αριθ. 4/2020 του ΕΕΣ: «Χρήση νέων τεχνολογιών απεικόνισης για την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής: συνολικά σταθερή η πρόοδος, βραδύτερη ωστόσο ως προς την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών και κλιματικών απαιτήσεων».


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Πρόταση για

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης,

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 322 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 106α,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Σύμφωνα με τα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και συνεπεία του σημείου 24 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μεταξύ 17 έως 21 Ιουλίου 2020, προκειμένου να ενισχυθεί η προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης και του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από απάτες και παρατυπίες, πρέπει να θεσπιστούν τυποποιημένα μέτρα για τη συλλογή, τη σύγκριση και τη συγκέντρωση πληροφοριών και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες και δικαιούχους της ενωσιακής χρηματοδότησης, για τους σκοπούς του ελέγχου και του λογιστικού ελέγχου.

(2)

Για τη διασφάλιση αποτελεσματικών λογιστικών και λοιπών ελέγχων, είναι αναγκαία η συλλογή δεδομένων σχετικά με όσους εντέλει επωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης και από έργα και μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (1), συμπεριλαμβανομένων δεδομένων σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους των αποδεκτών της χρηματοδότησης. Οι κανόνες που αφορούν τη συλλογή και την επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες για την προστασία των δεδομένων.

(3)

Για την ενίσχυση της προστασίας του προϋπολογισμού της Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να διαθέσει ένα ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό σύστημα πληροφόρησης και παρακολούθησης, το οποίο θα περιλαμβάνει ένα ενιαίο εργαλείο εξόρυξης δεδομένων και βαθμολόγησης κινδύνου για την πρόσβαση στα προαναφερθέντα δεδομένα, την αποθήκευση, τη συγκέντρωση και την ανάλυσή τους, με στόχο τη γενικευμένη υποχρεωτική εφαρμογή από τα κράτη μέλη. Το εν λόγω σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει αποτελεσματικούς ελέγχους σε περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, παρατυπιών, διπλής χρηματοδότησης και τυχόν κατάχρησης των κονδυλίων. Η Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και άλλοι οργανισμοί έρευνας και ελέγχου της Ένωσης θα πρέπει να έχουν την απαιτούμενη πρόσβαση στα δεδομένα αυτά προκειμένου να ασκούν τα εποπτικά τους καθήκοντα σχετικά με τους λογιστικούς και λοιπούς ελέγχους που πρέπει αρχικά να διενεργούν τα κράτη μέλη για τον εντοπισμό παρατυπιών και τη διεξαγωγή διοικητικών ερευνών σχετικά με υποθέσεις κατάχρησης της σχετικής ενωσιακής χρηματοδότησης και προκειμένου να αποκτούν επακριβή εικόνα της κατανομής της·

(4)

Επομένως, ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Ο κανονισμός (EΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 τροποποιείται ως εξής:

1)

Το άρθρο 36 τροποποιείται ως εξής:

α)

στην παράγραφο 3, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«εε)

συλλογή δεδομένων σχετικά με εκείνους που τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση»·

β)

στην παράγραφο 4, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«γγ)

στήριξη σε ένα ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένου ενός ενιαίου εργαλείου εξόρυξης δεδομένων και βαθμολόγησης κινδύνου, για την πρόσβαση και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με εκείνους που τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση.».

2)

Το άρθρο 38 τροποποιείται ως εξής:

α)

η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1.   Η Επιτροπή καθιστά διαθέσιμες, εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο, πληροφορίες σχετικά με όσους εν τέλει ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση, με βάση τα δεδομένα που συλλέγονται στο ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης που θεσπίζεται σύμφωνα με το άρθρο 129α.

Το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου ισχύει και για τα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 1. Όταν ο αποδέκτης των κεφαλαίων είναι νομικό πρόσωπο, δημοσιεύονται πληροφορίες σχετικά με τα πρόσωπα και τις οντότητες που κατέχουν πάνω από το 15 % της ιδιοκτησίας της εν λόγω οντότητας.»·

β)

η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2.   Δημοσιεύονται οι ακόλουθες μη ευαίσθητες πληροφορίες, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των απαιτήσεων εμπιστευτικότητας και ασφάλειας, ιδίως όσον αφορά την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα:

α)

το όνομα του αποδέκτη·

β)

τη νομική φύση του αποδέκτη, ήτοι:

i)

φυσικό πρόσωπο·

ii)

νομικό πρόσωπο·

iii)

δημόσια οντότητα ή θεσμικό όργανο·

iv)

άλλο·

γ)

ο τόπος του αποδέκτη, ήτοι:

i)

η διεύθυνση του αποδέκτη όταν ο αποδέκτης είναι νομικό πρόσωπο·

ii)

η περιφέρεια σε επίπεδο NUTS 2 του αποδέκτη όταν αυτός είναι φυσικό πρόσωπο·

δ)

το ποσό για το οποίο έχει αναληφθεί νομική δέσμευση·

ε)

η φύση και ο σκοπός του μέτρου.»·

γ)

η παράγραφος 4 διαγράφεται·

δ)

η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«6.   Σε περίπτωση δημοσίευσης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, οι πληροφορίες διαγράφονται πέντε έτη μετά την περάτωση του οικονομικού έτους κατά το οποίο έχει αναληφθεί νομική δέσμευση για τα κονδύλια. Αυτό ισχύει και για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα νομικών προσώπων των οποίων το επίσημο όνομα προσδιορίζει ένα ή περισσότερα φυσικά πρόσωπα.».

3)

Το άρθρο 63 τροποποιείται ως εξής:

α)

παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:

«1α.   Κατά την εκτέλεση καθηκόντων που σχετίζονται με την εκτέλεση του προϋπολογισμού, τα κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα σχετικά με εκείνους που τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ολοκληρωμένου και διαλειτουργικού ηλεκτρονικού συστήματος πληροφοριών και παρακολούθησης που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 129α. Συμπληρωματικές απαιτήσεις για τη χρήση του συστήματος σε έναν συγκεκριμένο τομέα μπορούν να καθορίζονται σε ειδικούς τομεακούς κανόνες.»·

β)

στην παράγραφο 2 πρώτο εδάφιο, παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο:

«ββ)

συλλέγουν δεδομένα σχετικά με όσους τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση, χρησιμοποιώντας το ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης που διατίθεται από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 129α.»·

γ)

στην παράγραφο 4, παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο:

«ββ)

χρησιμοποιούν το ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης που διατίθεται από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 129α.».

4)

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

«Άρθρο 129α

Ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης

1.   Η Επιτροπή δημιουργεί, λειτουργεί και θέτει στη διάθεση των δημοσιονομικών παραγόντων, άλλων προσώπων και οντοτήτων που συμμετέχουν σε καθήκοντα εκτέλεσης του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων των αρμόδιων εθνικών αρχών υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης, ένα ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών και παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένου ενός ενιαίου εργαλείου εξόρυξης δεδομένων και βαθμολόγησης κινδύνου, για την πρόσβαση και την ανάλυση δεδομένων σχετικά με εκείνους που τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση.

2.   Το σύστημα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 βασίζεται σε τυποποιημένα μέτρα για τη συλλογή, σύγκριση και συγκέντρωση πληροφοριών και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με όσους ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση, για σκοπούς ελέγχου και λογιστικού ελέγχου· Το εν λόγω σύστημα προβλέπει αποτελεσματικούς ελέγχους σε περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, παρατυπιών, διπλής χρηματοδότησης και τυχόν κατάχρησης των κονδυλίων.

3.   Οι υποχρεωτικές πληροφορίες που συλλέγονται στο σύστημα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

α)

τον αριθμό ΦΠΑ ή τον αριθμό φορολογικού μητρώου των νομικών οντοτήτων·

β)

τον εθνικό αριθμό ταυτοποίησης φυσικών προσώπων·

γ)

τη νομική φύση του αποδέκτη, ήτοι:

i)

φυσικό πρόσωπο·

ii)

νομικό πρόσωπο·

iii)

δημόσια οντότητα ή θεσμικό όργανο·

iv)

άλλο·

δ)

τον(τους) εργολάβο(-ους) και τον(τους) υπεργολάβο(-ους)·

ε)

τον(τους) πραγματικό(-ούς) δικαιούχο(-ους) κάθε φορά που ο αποδέκτης, ο ιδιοκτήτης, ο εργολάβος ή ο υπεργολάβος είναι νομικό πρόσωπο·

στ)

πληροφορίες σχετικά με το αν ο δικαιούχος λαμβάνει επίσης κρατική ενίσχυση·

ζ)

τα στοιχεία επικοινωνίας όλων των δικαιούχων και των πραγματικών δικαιούχων.

4.   Η Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), το Ελεγκτικό Συνέδριο και, όσον αφορά τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς και άλλοι οργανισμοί έρευνας και ελέγχου της Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η αρμόδια για την απαλλαγή αρχή, έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που περιέχονται στο σύστημα που αναφέρεται στην παράγραφο 1, εφόσον είναι αναγκαίο για την άσκηση των καθηκόντων τους.

5.   Κάθε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά τη λειτουργία του συστήματος συμμορφώνεται με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679.

6.   Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 269 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με τον χειρισμό και τη λειτουργία του συστήματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1, συμπεριλαμβανομένων κανόνων για τη συλλογή δεδομένων και την πρόσβαση στις πληροφορίες που περιέχονται στο σύστημα.».

5)

Στο άρθρο 154 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο:

«δδ)

διασφαλίζουν τη συλλογή δεδομένων σχετικά με εκείνους που τελικά ωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, από ενωσιακή χρηματοδότηση σε βαθμό ισοδύναμο με τις απαιτήσεις του συστήματος που αναφέρεται στο άρθρο 129α.».

6)

Το άρθρο 269 τροποποιείται ως εξής:

α)

στην παράγραφο 3, η πρώτη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 70 παράγραφος 1, στο άρθρο 71 τρίτο εδάφιο, στο άρθρο 129α, στο άρθρο 161 και στο άρθρο 213 παράγραφος 2 δεύτερο και τρίτο εδάφιο μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο.»·

β)

στην παράγραφο 6, η πρώτη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 70 παράγραφος 1, το άρθρο 71 τρίτο εδάφιο, το άρθρο 129α, το άρθρο 161 και το άρθρο 213 παράγραφος 2 δεύτερο και τρίτο εδάφιο τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις.».

…,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος


(1)  ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17.