ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 18.4.2018

COM(2018) 196 final

2018/0093(NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Οι δυναμικά αναπτυσσόμενες οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας, με πάνω από 600 εκατομμύρια καταναλωτές και μια ταχέως αυξανόμενη μεσαία τάξη, είναι βασικές αγορές για τους εξαγωγείς και τους επενδυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με συνολικά 208 δισ. EUR σε συναλλαγές αγαθών και 77 δισ. EUR σε συναλλαγές υπηρεσιών (το 2016), ο Σύνδεσμος κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), λαμβανόμενος ως σύνολο, είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ εκτός Ευρώπης, μετά τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ταυτόχρονα, συνολικό απόθεμα άμεσων ξένων επενδύσεων ύψους 263 δισ. EUR (το 2016) στον ASEAN καθιστά την ΕΕ τον πρώτο άμεσο ξένο επενδυτή στον ASEAN, ενώ ο ASEAN ως σύνολο είναι με τη σειρά του ο δεύτερος μεγαλύτερος άμεσος ξένος επενδυτής από την Ασία στην ΕΕ — με συνολικό απόθεμα ξένων άμεσων επενδύσεων ύψους 116 δισ. EUR (το 2016).

–Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης·

–Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης·

–Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας προστασίας των επενδύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης, αφετέρου·

–Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας προστασίας των επενδύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης, αφετέρου.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Λαμβανομένης υπόψη της γνωμοδότησης του Δικαστηρίου, και υπό το πρίσμα των εκτενών συζητήσεων με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την αρχιτεκτονική οι οποίες ακολούθησαν τη γνωμοδότηση, το κείμενο της αρχικής διαπραγμάτευσης προσαρμόστηκε για τη δημιουργία δύο αυτόνομων συμφωνιών: μιας ΣΕΣ και μιας ΣΠΕ.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 2/15, όλοι οι τομείς που καλύπτονται από τη ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της ΕΕ και, ειδικότερα, στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 91, 100 παράγραφος 2 και 207 της ΣΛΕΕ. Όλες οι ουσιαστικές διατάξεις για την προστασία των επενδύσεων στο πλαίσιο της ΣΠΕ, στον βαθμό που αυτές εφαρμόζονται στις άμεσες ξένες επενδύσεις, καλύπτονται από το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ.

Η ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα υπογραφεί από την Ένωση σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ και θα συναφθεί από την Ένωση σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, κατόπιν της συγκατάθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Επιπλέον, έχει προστεθεί το άρθρο 218 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ ως νομική βάση, καθώς είναι σκόπιμο το Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να εγκρίνει τη θέση της Ένωσης όσον αφορά ορισμένες τροποποιήσεις της ΣΕΣ, δεδομένου ότι η ΣΕΣ προβλέπει ταχείες και/ή απλουστευμένες διαδικασίες για την έγκριση αυτών των τροποποιήσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εγκρίνει τροποποιήσεις ή διορθώσεις που θα υιοθετηθούν από την επιτροπή εμπορίου σύμφωνα με το άρθρο 9.18 (Τροποποίηση και διόρθωση της κάλυψης), όσον αφορά τα παραρτήματα 9-Α έως 9-Θ, και σύμφωνα με τα άρθρα 10.17 (Σύστημα προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων) και 10.18 (Τροποποίηση καταλόγου γεωγραφικών ενδείξεων) της ΣΕΣ, όσον αφορά τα παραρτήματα 10-Α και 10-Β.

Η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα υπογραφεί από την Ένωση σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ και θα συναφθεί από την Ένωση σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, κατόπιν συγκατάθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κύρωσης από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις αντίστοιχες εθνικές διαδικασίες τους.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Όπως επιβεβαιώθηκε από τη γνωμοδότηση 2/15, η ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης, όπως παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο, δεν καλύπτει θέματα που δεν εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ.

Όσον αφορά τη ΣΠΕ, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ, η ΕΕ έχει αποκλειστική αρμοδιότητα όσον αφορά όλες τις ουσιαστικές διατάξεις για την προστασία των επενδύσεων, στον βαθμό που αυτές εφαρμόζονται στις άμεσες ξένες επενδύσεις. Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε περαιτέρω την αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ όσον αφορά τον μηχανισμό επίλυσης διακρατικών διαφορών σε σχέση με την προστασία των επενδύσεων. Τέλος, το Δικαστήριο έκρινε ότι η ΕΕ έχει συντρέχουσα αρμοδιότητα όσον αφορά τις μη άμεσες επενδύσεις και την επίλυση διαφορών επενδυτή-κράτους (που αντικαταστάθηκε αργότερα από το Σύστημα Επενδυτικών Δικαστηρίων στο πλαίσιο της ΣΠΕ), όπου τα κράτη μέλη ενεργούν ως εναγόμενοι 2 . Τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν να διαχωριστούν κατά συνεκτικό τρόπο από τις ουσιαστικές διατάξεις ή την επίλυση διακρατικών διαφορών και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις συμφωνίες σε επίπεδο ΕΕ.

•Αναλογικότητα

Η παρούσα πρόταση συνάδει με το όραμα της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και συμβάλλει στην επίτευξη των εμπορικών και αναπτυξιακών στόχων της ΕΕ.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Η παρούσα πρόταση συνάδει με το άρθρο 218 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει την έκδοση αποφάσεων του Συμβουλίου σχετικά με διεθνείς συμφωνίες. Δεν υπάρχει άλλη νομική πράξη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη του στόχου που επιδιώκεται με την παρούσα πρόταση.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Αφότου οι διαπραγματεύσεις με τη Σινγκαπούρη ολοκληρώθηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, μια εσωτερική ομάδα της οποίας ηγείτο ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΓΔ Εμπορίου εκπόνησε μελέτη για τα οικονομικά οφέλη που αναμένονται από τη συμφωνία. Η ανάλυση προβλέπει ότι οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Σινγκαπούρη θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 1,4 δισ. EUR σε μια περίοδο 10 ετών, ενώ οι εξαγωγές της Σινγκαπούρης προς την ΕΕ θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 3,5 δισ. EUR — ένα ποσό που περιλαμβάνει αποστολές από τις πολλές θυγατρικές της ΕΕ στη Σινγκαπούρη προς την ΕΕ.

Λαμβανομένων υπόψη της μεγάλης διαφοράς μεγέθους των δύο οικονομιών, καθώς και του σχετικού ανοικτού χαρακτήρα της οικονομίας της Σινγκαπούρης, είναι αναπόφευκτο ότι τα οφέλη της συμφωνίας διαφέρουν για τους εταίρους. Η ανάλυση προβλέπει ότι το πραγματικό ΑΕΠ της ΕΕ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περίπου 550 εκατ. EUR σε μια περίοδο 10 ετών, ενώ η οικονομία της Σινγκαπούρης θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 2,7 δισ. EUR κατά την ίδια περίοδο.

Αυτές οι εκτιμήσεις σχετικά με τον ενδεχόμενο οικονομικό αντίκτυπο θεωρούνται συντηρητικές, επειδή είναι δύσκολο να προσδιοριστούν επακριβώς οι επιπτώσεις της άρσης των μη δασμολογικών φραγμών, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο της συμφωνίας.

Ενόψει του ρόλου της Σινγκαπούρης ως κόμβου για τις συναλλαγές σε αγαθά και υπηρεσίες μεταξύ της Ευρώπης και της Νοτιοανατολικής Ασίας, είναι επίσης πιθανό ότι τα οφέλη από τη συμφωνία θα αυξηθούν περαιτέρω, αν και όταν η ΕΕ συνάψει συμφωνίες με άλλα κράτη μέλη του ASEAN.

Επιπλέον, εκτιμήσεις που βασίζονται σε οικονομική μοντελοποίηση δεν εξηγούν ικανοποιητικά τη στρατηγική αξία που έχουν η ΣΕΣ και η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης για την ΕΕ ως ζωτικής σημασίας συμφωνίες για την ευρύτερη ατζέντα της ΕΕ στην περιφέρεια του ASEAN και στην Ασία στο σύνολό της. Μετά τη ΣΕΣ ΕΕ-Κορέας, η ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα είναι η δεύτερη υψηλού επιπέδου συμφωνία εμπορίου της ΕΕ με βασικό εταίρο από την Ασία, ενώ η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα είναι με τη σειρά της η πρώτη συμφωνία προστασίας των επενδύσεων που συνάπτει η ΕΕ με εταίρο από την Ασία.

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Πριν από την έναρξη των διμερών διαπραγματεύσεων με τη Σινγκαπούρη, διενεργήθηκε από εξωτερικό ανάδοχο εκτίμηση επιπτώσεων για τη βιωσιμότητα του εμπορίου (TSIA) της ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και του ASEAN 3 , για να μελετηθεί ο πιθανός οικονομικός, κοινωνικός και περιβαλλοντικός αντίκτυπος μιας στενότερης οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο περιφερειών.

Στο πλαίσιο της εκπόνησης της TSIA, ο ανάδοχος ζήτησε τη γνώμη εσωτερικών και εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, διοργάνωσε δημόσιες διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες και στην Μπανγκόκ, και είχε διμερείς συναντήσεις και συνεντεύξεις με την κοινωνία των πολιτών στην ΕΕ και στις χώρες του ASEAN. Οι διαβουλεύσεις στο πλαίσιο της TSIA παρείχαν πλατφόρμα για τη συμμετοχή των βασικών ενδιαφερομένων και της κοινωνίας των πολιτών στον διάλογο σχετικά με την εμπορική πολιτική σε σχέση με τη Νοτιοανατολική Ασία.

Τόσο η έκθεση TSIA όσο και οι διαβουλεύσεις που διεξάχθηκαν στο πλαίσιο της εκπόνησής της παρείχαν στην Επιτροπή πολύτιμα στοιχεία για όλες τις διμερείς εμπορικές και επενδυτικές διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν έκτοτε με μεμονωμένα κράτη μέλη του ASEAN.

Επιπλέον, πριν από την έναρξη διμερών διαπραγματεύσεων με τη Σινγκαπούρη, η Επιτροπή πραγματοποίησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη μελλοντική συμφωνία, η οποία περιλάμβανε ερωτηματολόγιο που καταρτίστηκε για να συγκεντρωθούν στοιχεία από τους ενδιαφερομένους, στοιχεία τα οποία αργότερα βοήθησαν την Επιτροπή να θέσει προτεραιότητες και να λάβει αποφάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Δημοσιοποιήθηκε περίληψη των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης 4 .

Επίσης, πριν και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, τα κράτη μέλη της ΕΕ ενημερώνονταν τακτικά και ζητήθηκε η γνώμη τους προφορικά και γραπτά σχετικά με τις διάφορες πτυχές της διαπραγμάτευσης μέσω της επιτροπής του Συμβουλίου για την εμπορική πολιτική. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερωνόταν επίσης τακτικά και ζητούνταν η γνώμη του μέσω της επιτροπής του για το διεθνές εμπόριο (INTA) και, ειδικότερα, της ομάδας παρακολούθησης της ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης. Τα κείμενα που προέκυπταν σταδιακά από τις διαπραγματεύσεις κοινοποιούνταν καθ’ όλη τη διαδικασία και στα δύο θεσμικά όργανα.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Διενεργήθηκε εκτίμηση επιπτώσεων για τη βιωσιμότητα του εμπορίου της ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και του ASEAN από τον εξωτερικό ανάδοχο «Ecorys».

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Η TSIA, που διενεργήθηκε από εξωτερικό ανάδοχο και ολοκληρώθηκε το 2009, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια φιλόδοξη ΣΕΣ ΕΕ-ASEAN θα έχει σημαντικό θετικό αντίκτυπο (όσον αφορά το ΑΕΠ, τα έσοδα, το εμπόριο και την απασχόληση) τόσο για την ΕΕ όσο και για τη Σινγκαπούρη. Οι επιπτώσεις στο εθνικό εισόδημα για τη μεν ΕΕ υπολογίστηκαν σε 13 δισ. EUR, για τη δε Σινγκαπούρη σε 7,5 δισ. EUR. Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία ενδέχεται να υποεκτιμούν τον αντίκτυπο, δεδομένου ότι βασίστηκαν σε εμπορικές τάσεις του 2007 και έκτοτε το εμπόριο έχει αυξηθεί σημαντικά (+ 32 %).

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Η ΣΕΣ και η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης δεν υπόκεινται σε διαδικασίες REFIT. Ωστόσο, περιέχουν ορισμένες διατάξεις οι οποίες θα απλουστεύσουν τις εμπορικές και επενδυτικές διαδικασίες, θα μειώσουν τις δαπάνες που σχετίζονται με τις εξαγωγές και τις επενδύσεις και, ως εκ τούτου, θα παρέχουν τη δυνατότητα σε περισσότερες μικρές επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται και στις δύο αγορές. Τα αναμενόμενα οφέλη περιλαμβάνουν τα εξής: λιγότερο επαχθείς τεχνικούς κανόνες, απαιτήσεις συμμόρφωσης, τελωνειακές διαδικασίες και κανόνες καταγωγής, την προστασία δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ή τη μείωση του κόστους των προσφυγών στο πλαίσιο του Συστήματος Επενδυτικών Δικαστηρίων για προσφεύγοντες-ΜΜΕ.

•Θεμελιώδη δικαιώματα

Η πρόταση δεν έχει αντίκτυπο στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα έχει δημοσιονομικό αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της ΕΕ από την πλευρά των εσόδων. Εκτιμάται ότι οι διαφυγόντες δασμοί θα μπορούσαν να ανέλθουν στο ποσό των 248,8 εκατ. EUR μετά την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας. Η εκτίμηση βασίζεται στις μέσες εισαγωγές που προβλέπονται για το 2025 στην περίπτωση απουσίας συμφωνίας και αντιπροσωπεύει τις ετήσιες απώλειες εσόδων που προκύπτουν από την κατάργηση των δασμών της ΕΕ στις εισαγωγές από τη Σινγκαπούρη.

Η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης αναμένεται να έχει δημοσιονομικό αντίκτυπο στον προϋπολογισμό της ΕΕ από την πλευρά των δαπανών. Η συμφωνία θα είναι η δεύτερη της ΕΕ (μετά τη Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία ΕΕ-Καναδά) που θα περιλαμβάνει το Σύστημα Επενδυτικών Δικαστηρίων (ICS) για την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών. Προβλέπεται ποσό 200.000 EUR πρόσθετων ετήσιων δαπανών από το 2018 και εφεξής (υπό την επιφύλαξη της θέσης της συμφωνίας σε ισχύ) για τη χρηματοδότηση της μόνιμης δομής που περιλαμβάνει ένα πρωτοβάθμιο δικαστήριο και ένα εφετείο. Συγχρόνως, η συμφωνία προβλέπει τη χρήση διοικητικών πόρων της γραμμής του προϋπολογισμού XX 01 01 01 (Δαπάνες σχετικές με υπαλλήλους και έκτακτο προσωπικό που εργάζεται στις υπηρεσίες του οργάνου), δεδομένου ότι εκτιμάται ότι ένας υπάλληλος διοίκησης, σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης, θα διατεθεί για την εκτέλεση των καθηκόντων που συνεπάγεται η εφαρμογή της συμφωνίας. Τα ανωτέρω επισημαίνονται στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο και τελούν υπό τους όρους που αναφέρονται σ’ αυτό.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η ΣΕΣ και η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης περιλαμβάνουν θεσμικές διατάξεις που θεσπίζουν μια δομή των εκτελεστικών φορέων η οποία θα παρακολουθεί διαρκώς την εφαρμογή, τη λειτουργία και τον αντίκτυπο των συμφωνιών. Καθώς οι συμφωνίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής διμερούς σχέσης ανάμεσα στην ΕΕ και τη Σινγκαπούρη, όπως διέπεται από τη ΣΕΣΣ, οι προαναφερθείσες δομές θα συνιστούν τμήμα κοινού θεσμικού πλαισίου με τη ΣΕΣΣ.

Το θεσμικό κεφάλαιο της ΣΕΣ προβλέπει τη σύσταση επιτροπής εμπορίου, η οποία έχει ως κύριο καθήκον να επιβλέπει και διευκολύνει την υλοποίηση και την εφαρμογή της συμφωνίας. Η επιτροπή εμπορίου απαρτίζεται από εκπροσώπους της ΕΕ και της Σινγκαπούρης, που συνέρχονται ανά διετία ή κατόπιν αιτήματος ενός εξ αυτών. Η επιτροπή εμπορίου θα είναι υπεύθυνη για την επίβλεψη του έργου όλων των εξειδικευμένων επιτροπών που συγκροτούνται δυνάμει της συμφωνίας (επιτροπή εμπορευματικών συναλλαγών· επιτροπή υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων· επιτροπή τελωνείων· και επιτροπή εμπορικών συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών, των επενδύσεων και των δημοσίων συμβάσεων).

Η επιτροπή εμπορίου έχει επίσης το καθήκον να επικοινωνεί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών, σχετικά με τη λειτουργία και την εφαρμογή της συμφωνίας. Στη συμφωνία, αμφότερες οι πλευρές αναγνωρίζουν τη σημασία της διαφάνειας και του ανοικτού χαρακτήρα και δεσμεύονται να λάβουν υπόψη τις απόψεις του κοινού, ώστε να αξιοποιήσουν ένα ευρύ φάσμα προοπτικών στην εφαρμογή της συμφωνίας.

Το θεσμικό κεφάλαιο της ΣΠΕ προβλέπει τη σύσταση επιτροπής η οποία έχει ως κύριο καθήκον να επιβλέπει και να διευκολύνει την υλοποίηση και την εφαρμογή της συμφωνίας. Μεταξύ άλλων καθηκόντων, η επιτροπή δύναται, με την επιφύλαξη της ολοκλήρωσης των εκατέρωθεν αντίστοιχων νομικών απαιτήσεων και διαδικασιών, να αποφασίζει τον διορισμό των μελών των διεθνών επενδυτικών δικαστηρίων, να καθορίζει τις μηνιαίες πάγιες αμοιβές τους και να εγκρίνει δεσμευτικές ερμηνείες της συμφωνίας.

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση «Εμπόριο για όλους», η Επιτροπή αφιερώνει αυξανόμενους πόρους στην αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών. Το 2017 η Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη ετήσια έκθεση εφαρμογής των ΣΕΣ. Ο κύριος σκοπός της έκθεσης είναι να παρουσιάσει μια αντικειμενική εικόνα για την εφαρμογή των ΣΕΣ της ΕΕ, επισημαίνοντας την πρόοδο που έχει σημειωθεί και τις ελλείψεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ο στόχος είναι να χρησιμεύσει η έκθεση ως βάση για ανοικτό διάλογο και συνεργασία με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την κοινωνία των πολιτών γενικότερα σχετικά με τη λειτουργία των ΣΕΣ και την εφαρμογή τους. Ως ετήσια διαδικασία, η δημοσίευση της έκθεσης θα επιτρέψει την τακτική παρακολούθηση των εξελίξεων, καταγράφοντας επίσης πώς αντιμετωπίστηκαν ζητήματα προτεραιότητας που προσδιορίστηκαν. Η έκθεση θα καλύπτει τη ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης από την έναρξη της ισχύος της.

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

Άνευ αντικειμένου.

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Η ΣΕΣ ΕΕ-Σινγκαπούρης καθορίζει τις προϋποθέσεις ώστε οι οικονομικοί φορείς της ΕΕ να επωφεληθούν πλήρως από τις ευκαιρίες που δημιουργούνται στη Σινγκαπούρη ως επιχειρηματικό και μεταφορικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Κατά τη διαπραγμάτευση αυτής της συμφωνίας, η Επιτροπή επιδίωξε δύο κύριους στόχους: πρώτον, να παράσχει τους βέλτιστους δυνατούς όρους πρόσβασης για τους φορείς εκμετάλλευσης της ΕΕ στην αγορά της Σινγκαπούρης· και, δεύτερον, να ορίσει ένα πολύτιμο σημείο αναφοράς για τις άλλες διαπραγματεύσεις της ΕΕ στην εν λόγω περιφέρεια.

Αμφότεροι οι στόχοι έχουν επιτευχθεί πλήρως: η συμφωνία βαίνει πέρα από τις υφιστάμενες δεσμεύσεις του ΠΟΕ σε πολλούς τομείς, όπως οι υπηρεσίες, οι δημόσιες συμβάσεις, οι μη δασμολογικοί φραγμοί και η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας, περιλαμβανομένων των γεωγραφικών ενδείξεων (ΓΕ). Σ’ όλους αυτούς τους τομείς η Σινγκαπούρη συμφώνησε επίσης νέες δεσμεύσεις, που υπερβαίνουν σημαντικά ό,τι ήταν πρόθυμη μέχρι στιγμής να αποδεχθεί η Σινγκαπούρη, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ΣΕΣ της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία ικανοποιεί τα κριτήρια του άρθρου XXIV της GATT (για την εξάλειψη δασμών και άλλων περιοριστικών ρυθμίσεων του εμπορίου όσον αφορά ουσιαστικά όλες τις συναλλαγές σε αγαθά μεταξύ των μερών), καθώς και του άρθρου V της GATS, το οποίο προβλέπει ανάλογο κριτήριο όσον αφορά τις υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται από τις οδηγίες για τις διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή διασφάλισε:

1)τη συνολική ελευθέρωση των αγορών υπηρεσιών και επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων οριζόντιων κανόνων για τη χορήγηση αδειών και την αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων, και τομεακών κανόνων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ·

2)νέες ευκαιρίες διαγωνισμών για προσφέροντες από την ΕΕ, και ιδίως στην αγορά των υπηρεσιών κοινής ωφελείας όπου υπάρχουν πολλοί κορυφαίοι προμηθευτές της ΕΕ·

3)την άρση των τεχνικών και κανονιστικών εμπορικών φραγμών στις συναλλαγές σε αγαθά, όπως η επανάληψη των δοκιμών, ιδίως με την προώθηση της χρήσης τεχνικών και κανονιστικών προτύπων που είναι οικεία στην ΕΕ στους τομείς των μηχανοκίνητων οχημάτων, των ηλεκτρονικών ειδών, των φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων, καθώς και των «πράσινων» τεχνολογιών·

4)βάσει διεθνών προτύπων, ένα πιο ευνοϊκό για το εμπόριο καθεστώς για την έγκριση των ευρωπαϊκών εξαγωγών κρέατος στη Σινγκαπούρη·

5)τη δέσμευση της Σιγκαπούρης να μην αυξήσει τους δασμούς της (που σήμερα, ως επί το πλείστον, δεν εφαρμόζονται σε εθελοντική βάση) στις εισαγωγές από την ΕΕ, καθώς και τη λιγότερο δαπανηρή πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και καταναλωτών σε προϊόντα που κατασκευάζονται στη Σινγκαπούρη·

6)υψηλό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά την επιβολή αυτών των δικαιωμάτων, και στα σύνορα·

7)επίπεδο προστασίας TRIPs-plus για τις ΓΕ της ΕΕ μετά την καταχώρισή τους στη Σινγκαπούρη, όταν η Σιγκαπούρη θεσπίσει μητρώο ΓΕ (πράγμα το οποίο έχει δεσμευτεί να πράξει μετά τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη ΣΕΣ)·

8)ένα ολοκληρωμένο κεφάλαιο για το εμπόριο και την αειφόρο ανάπτυξη, το οποίο έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι το εμπόριο στηρίζει την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική ανάπτυξη και προωθεί την αειφόρο διαχείριση των δασών και της αλιείας. Το κεφάλαιο καθορίζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικοί εταίροι και η κοινωνία των πολιτών θα συμμετέχουν στην υλοποίηση και την παρακολούθησή της·

9)μηχανισμούς γρήγορης επίλυσης διαφορών μέσω διαιτησίας από επιτροπή ή με τη βοήθεια διαμεσολαβητή· και

10)ένα ολοκληρωμένο και νέο κεφάλαιο για την προώθηση νέων ευκαιριών στον «τομέα της πράσινης ανάπτυξης», σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για το 2020.

Η ΣΠΕ ΕΕ-Σινγκαπούρης θα διασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των επενδύσεων, με παράλληλη διασφάλιση των δικαιωμάτων της ΕΕ και της Σινγκαπούρης να θεσπίζουν κανονιστικές ρυθμίσεις και να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους δημόσιας πολιτικής, όπως η προστασία της δημόσιας υγείας, της ασφάλειας και του περιβάλλοντος.

Η συμφωνία περιλαμβάνει όλες τις καινοτομίες της νέας προσέγγισης της ΕΕ όσον αφορά την προστασία των επενδύσεων και τους μηχανισμούς επιβολής της που δεν περιλαμβάνονται στις 12 υπάρχουσες διμερείς επενδυτικές συμφωνίες μεταξύ της Σινγκαπούρης και κρατών μελών της ΕΕ. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό της ΣΠΕ, που αντικαθιστά και, συνεπώς, βελτιώνει τις 12 υφιστάμενες διμερείς επενδυτικές συμφωνίες.

Σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται από τις οδηγίες για τις διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή εξασφάλισε ότι οι επενδυτές της ΕΕ και οι επενδύσεις τους στη Σινγκαπούρη θα τυγχάνουν δίκαιης και ισότιμης μεταχείρισης και δεν θα υφίστανται διακρίσεις σε σύγκριση με επενδύσεις από τη Σινγκαπούρη που βρίσκονται σε παρόμοιες καταστάσεις. Ταυτόχρονα, η ΣΠΕ προστατεύει τους επενδυτές της ΕΕ και τις επενδύσεις τους στη Σινγκαπούρη από απαλλοτρίωση, εκτός αν πρόκειται για δημόσιους σκοπούς, σύμφωνα με τη δέουσα διαδικασία, κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις και με καταβολή άμεσης, αρμόζουσας και ουσιαστικής αποζημίωσης σύμφωνα με την εύλογη αγοραία αξία της απαλλοτριωθείσας επένδυσης.

Επίσης, σύμφωνα με τις οδηγίες διαπραγμάτευσης, η ΣΠΕ την οποία διαπραγματεύθηκε η Επιτροπή θα προσφέρει στους επενδυτές την επιλογή ενός σύγχρονου και μεταρρυθμισμένου μηχανισμού επίλυσης επενδυτικών διαφορών. Το σύστημα αυτό εξασφαλίζει ότι τηρούνται οι κανόνες προστασίας των επενδύσεων και αποσκοπεί στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της προστασίας των επενδυτών με διαφανή τρόπο και της διαφύλαξης του δικαιώματος του κράτους να θεσπίζει κανονιστικές ρυθμίσεις με γνώμονα την επιδίωξη στόχων δημόσιας πολιτικής. Η συμφωνία προβλέπει τη σύσταση μόνιμου διεθνούς και πλήρως ανεξάρτητου συστήματος επίλυσης διαφορών, που θα αποτελείται από μόνιμα πρωτοβάθμια δικαστήρια και εφετεία, τα οποία θα διεξάγουν διαδικασίες επίλυσης διαφορών κατά τρόπο διαφανή και αμερόληπτο.

Η Επιτροπή έχει επίγνωση της ισορροπίας που πρέπει να επιτευχθεί ανάμεσα στην προώθηση της μεταρρυθμισμένης πολιτικής της ΕΕ για τις επενδύσεις και στις ευαισθησίες των κρατών μελών όσον αφορά την ενδεχόμενη άσκηση συντρέχουσας αρμοδιότητας σχετικά με τα θέματα αυτά. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν έχει υποβάλει πρόταση για την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας προστασίας των επενδύσεων. Ωστόσο, εάν τα κράτη μέλη επιθυμούν να δουν μια πρόταση για την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας προστασίας των επενδύσεων, η Επιτροπή είναι έτοιμη να υποβάλει μια τέτοια πρόταση.

2018/0093 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 91, το άρθρο 100 παράγραφος 2 και το άρθρο 207, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) σημείο v) και το άρθρο 218 παράγραφος 7,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Σύμφωνα με την απόφαση αριθ. [XX] του Συμβουλίου, η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης («Σινγκαπούρη»), η οποία στο εξής αναφέρεται ως «η συμφωνία», υπογράφηκε στις [XX XXX 2018].

(2)Σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ, κρίνεται σκόπιμο το Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να εγκρίνει εξ ονόματος της Ένωσης τη θέση που θα υιοθετηθεί στην επιτροπή εμπορίου όσον αφορά ορισμένες τροποποιήσεις της συμφωνίας οι οποίες θα θεσπιστούν με απλοποιημένη διαδικασία. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εγκρίνει τροποποιήσεις που θα υιοθετηθούν από την επιτροπή εμπορίου σύμφωνα με το άρθρο 9.18 (Τροποποίηση και διόρθωση της κάλυψης), όσον αφορά τα παραρτήματα 9-Α έως 9-Θ της συμφωνίας, και σύμφωνα με τα άρθρα 10.17 (Σύστημα προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων) και 10.18 (Τροποποίηση καταλόγου γεωγραφικών ενδείξεων), όσον αφορά τα παραρτήματα 10-Α και 10-Β της συμφωνίας.

(3)Η συμφωνία πρέπει να εγκριθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(4)Σύμφωνα με το άρθρο 16.16 (Απουσία άμεσης επίδρασης) της συμφωνίας, η συμφωνία δεν θα πρέπει να παρέχει δικαιώματα ή να επιβάλλει υποχρεώσεις σε πρόσωπα, πλην εκείνων που δημιουργούνται μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών βάσει του δημόσιου διεθνούς δικαίου,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Συνάπτεται η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σινγκαπούρης.

Άρθρο 2

Για τους σκοπούς του άρθρου 9.18 (Τροποποίηση και διόρθωση της κάλυψης), η θέση της Ένωσης όσον αφορά τις τροποποιήσεις ή διορθώσεις των παραρτημάτων 9-Α έως 9-Θ της συμφωνίας εγκρίνεται από την Επιτροπή.

Άρθρο 3

Για τους σκοπούς των άρθρων 10.17 (Σύστημα προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων) και 10.18 (Τροποποίηση καταλόγου γεωγραφικών ενδείξεων) της συμφωνίας, η θέση της Ένωσης όσον αφορά την τροποποίηση των παραρτημάτων 10-Α και 10-Β της συμφωνίας εγκρίνεται από την Επιτροπή.

Άρθρο 4

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζει το πρόσωπο που είναι αρμόδιο να προβεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην αποστολή της κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 16.13 παράγραφος 2 της συμφωνίας, προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δεσμευθεί από τη συμφωνία 5 .

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει από την ημέρα της έκδοσής της.

Βρυξέλλες,

(1)     http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2013/september/tradoc_151779.pdf  

(2)    Βλ. τη διευκρίνιση στην απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-600/14, Γερμανία κατά Συμβουλίου (απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2017), σκέψη 69.

(3)     http://trade.ec.europa.eu/doclib/html/145989.htm

(4)     http://trade.ec.europa.eu/doclib/html/153666.htm

(5)    Η ημερομηνία έναρξης της ισχύος της συμφωνίας δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου.